ทำไมคุณ ฝึกแมว แล้วไม่ได้ผล - National Geographic Thailand

ทำไมคุณฝึกแมวแล้วไม่ได้ผล

ตามธรรมชาติของแมวจะไม่ค่อยยอมให้คนอุ้มได้ง่ายๆ แต่การฝึกสอนแมวให้คุ้นเคยกับการอุ้ม จะช่วยให้เราดูแลแมวได้ง่ายขึ้น
ภาพถ่ายโดย Getty Images

ทำไมคุณ ฝึกแมว แล้วไม่ได้ผล

เมื่อคุณเป็นเจ้าของสุนัขสักตัว การฝึกฝนเจ้าตูบเป็นส่วนหนึ่งของการเลี้ยงดู โดยวิธีการฝึกฝนนั้นได้ปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย แต่สำหรับการ ฝึกแมว เรื่องราวกลับแตกต่างออกไป

“ผู้คนไม่นิยมฝึกแมว เนื่องจากพวกเขาคิดว่า… แมวเป็นสัตว์ที่มีความสันโดษ และเปี่ยมไปด้วยความรักอิสระ” ซาราห์ เอลลิส หนึ่งในผู้เขียนบทความเรื่อง แมวที่ฝึกได้ กล่าวและเสริมว่า “แต่พวกเขาอาจไม่ทันได้ตระหนักว่า พวกเขากำลังสอนแมวอย่างไม่รู้ตัวผ่านกิจกรรมพื้นฐานในชีวิตประจำวัน”

 

แมว แมว แมว และแมว

ข่าวร้ายคือ แม้ว่าคุณจะฝึกแมวของคุณครั้งแล้วครั้งเล่า แมวก็จะทำในสิ่งที่ตรงข้ามกับที่คุณต้องการ หลายครั้งที่คุณตะโกนว่า “ไม่” และรีบวิ่งไปคว้าตัวเจ้านายลงจากเคาเตอร์ในครัว แน่นอนว่า เหล่าเจ้านายก็เหมือนไม่สำนึกเลย เรื่องนี้มีเหตุผลอยู่เบื้องหลัง

คุณคิดว่า คุณกำลังดุด่าว่ากล่าว แต่คุณกำลัง “ทำให้แมวสนใจคุณโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งในความนึกคิดของแมว ไม่มีอะไรดีไปกว่าการได้รับรางวัลตอบแทน” มิเกล เดลกาโด นักศึกษาหลักสูตรหลังปริญญาเอกที่โรงเรียนสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เมืองเดวิส กล่าว

มันเป็นหลักพื้นฐานสำคัญของการฝึกสัตว์เลี้ยง ถ้าผลลัพธ์ของการแสดงออกพฤติกรรมนั้นเป็นสิ่งที่สัตว์พอใจ พวกมันจะทำซ้ำอีกรอบ ดังน้ัน อย่าปล่อยให้เรื่องพื้นฐานเป็นอุปสรรคขัดขวางคุณ แต่ใช้เรื่องนี้ทำงานแทน “ให้รางวัลกับแมวของคุณ หากมันแสดงพฤติกรรมที่คุณต้องการ และนิ่งเฉยต่อพฤติกรรมไม่พึงประสงค์”

ฝึกแมว
แมวไม่ใช่สัตว์ที่รักสันโดษอย่างที่เราคิด เจ้าเหมียวยังเป็นสัตว์ที่น่ารักของเจ้านายซึ่งสามารถฝึกสอนได้อีกด้วย
ภาพถ่ายโดย Amy White และ Al Petteway

 

พลังของด้านบวก (The Power of Positive)

การฝึกฝนส่งผลให้คุณสื่อสารกับแมวได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น แล้วคุณจะพบว่าแมวสื่อสารกลับมาที่คุณ เดลกาโดเห็นสิ่งนี้ เมื่อเธอได้ฝึกแมวของเธอให้ใช้ที่ลับเล็บ แทนที่จะสอนมันไม่ให้ลับเล็บกับโซฟา “เมื่อแมวของฉันต้องการการดูแลจากฉัน มันจะเดินไปที่ลับเล็บ แล้วส่งสายตามาที่ฉันประมาณว่า ‘นี่ทาส เธอจะสนใจฉันที่ฉันทำแบบนี้ไหม’ ”

เมื่อคุณเพิกเฉยต่อพฤติกรรมไม่พึ่งประสงค์ของแมว คุณจำเป็นต้องทำสิ่งที่เรียกว่า “ดัดนิสัยโดยไม่บังคับ” อย่างที่ครูฝึกสัตว์เลี้ยงชอบทำกัน

“ในตอนแรก สัตว์เลี้ยงจะทำพฤติกรรมนั้นรุนแรงขึ้น เช่น ถ้าคุณไม่ให้อาหารแก่มันสำหรับช่วงกลางดึก มันอาจจะร้องเหมียวหนักขึ้น แล้วเดินมาเหยียบหน้าคุณ” เดลกาโดบอกและแนะนำว่า “คุณต้องอดทนมากๆ และไม่ตอบโต้ใดๆ”

ฝึกแมว
เจ้าเหมียวชอบใจที่ได้รับรางวัลสุดแสนโอชะ ซึ่งเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการฝึกสอนแมว
ภาพถ่ายโดย kotello.ru

การเริ่มฝึกให้แมวทำตามสิ่งที่คุณต้องการ เอลลิสแนะว่า ควรเริ่มจากการฝึกให้มันเดินมาหาคุณ โดยการยืนห่างจากตัวแมวประมาณสองถึงสามฟุต เรียกชื่อเจ้านายขนฟูของคุณ เพื่อให้มันสนใจ แล้วใช้คำสั่ง “มา” โดยใช้ขนมแมวเป็นรางวัลตอบแทน

ถ้าเป็นไปได้ เมื่อเวลาแมวเดินมาหาคุณ ใช้ขนมแมวล่อให้มันเดินตามคุณ ทำไปเรื่อยๆ จนกว่าแมวจะตอบสนองสิ่งที่เราต้องการอย่างคงที่ ขั้นต่อไปคือเริ่มเรียกแมวคุณจากระยะที่ไกลกว่าเดิม

 

รางวัลล้ำค่า

เมื่อคุณอยากให้แมวเชื่อฟังคุณ ควรเริ่มฝึกแมวให้ทำในสิ่งที่ท้าทายมากขึ้น แต่เป็นพฤติกรรมที่มีประโยชน์ เช่น การอยู่นิ่งให้เราตัดเล็บ หรือเต็มใจให้เราอุ้มได้

สำหรับการตัดเล็บแมว ควรเริ่มต้นทีละเล็กละน้อย โดยให้รางวัลตอบแทนซ้ำๆ เมื่อแมวยอมให้เราจับที่อุ้งตีน เมื่อแมวรู้สึกผ่อนคลายที่เราสัมผัสอุ้งตีนแล้ว ค่อยๆ กดอุ้งตีนให้เล็บโผล่ออกมา แล้วให้รางวัล ทำทีละขั้นตอน ค่อยๆ ตัดไปที่ละเล็บ แล้วตามด้วยการให้รางวัล ฟังดูแล้วอาจจะดูน่าเบื่อสำหรับทาสแมวอย่างเรา แต่มันคุ้มค่าสำหรับเวลาในชีวิตที่ไม่ต้องมาเสียไปมากมายกับการดูแลแมว

การให้อาหารเป็นรางวัล คุณต้องแน่ใจว่าแมวของคุณตื่นเต้นที่ได้รับมัน ถ้าแมวของคุณเบื่อวิธีการให้อาหาร ลองเปลี่ยนเป็นการสัมผัสเบาๆ หรือให้อาหารเปียกเพียงเล็กน้อย เพื่อป้องกันภาวะน้ำหนักเกิน ควรเริ่มฝึกโดยใช้เวลาสั้นๆ ก่อน อย่าพยายามเร่งรัดมากเกินไป

ฝึกแมว
คนเลี้ยงแมวส่วนใหญ่คิดว่าแมวจะไม่เชื่อฟังเจ้านายและแสดงอาการไม่พอใจ ถ้าทำอะไรขัดใจพวกมัน
ภาพถ่ายโดย แอดเด็กวิทย์

“ความผิดพลาดที่พบได้ทั่วไปเมื่อผู้เลี้ยงเริ่มฝึกแมวคือ ร้องขอมากไปและใจร้อนเกินไป” เอลลิสกล่าวการฝึกเป็นความพยายามที่คุ้มค่า: มันทำให้การดูแลแมวของคุณง่ายขึ้น รวมถึงเป็นการสร้างสัมพันธ์กับแมว

ผู้เลี้ยงที่ฝึกแมวของตัวเอง “รู้สึกว่าแมวไม่ค่อยเต็มใจ การทำอะไรฝืนใจพวกมัน จะส่งผลให้พวกมันรำคาญ” เดลกาโดเล่าและเสริมว่า “มันมีประโญชน์มากจริงๆ สำหรับความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสัตว์เลี้ยง และมันไม่ยากอย่างที่คุณคิด”

เรื่อง ลินดา ลอมบาร์ด

 

อ่านเพิ่มเติม

แมวมีอุ้งเท้าที่ถนัดไม่ต่างจากเรา

 

เรื่องแนะนำ

ปลาชนิดนี้ยิ่งแก่ยิ่งกระโดดเก่ง

ปลาชนิดนี้ยิ่งแก่ยิ่งกระโดดเก่ง เจ้าปลาเหล่านี้คือปลา Mangrove rivulus ผลการศึกษาใหม่ได้เปิดเผยความสามารถที่น่าทึ่งของพวกมัน เพราะยิ่งปลาเหล่านี้มีอายุมากขึ้นเท่าไหร่ พวมันยิ่งมีความสามารถในการกระโดดมากขึ้นเท่านั้น นักวิทยาศาสตร์ศึกษาปลาสายพันธุ์นี้จำนวน 200 ตัว พวกเขาพบว่าปลาที่มีอายุมากที่สุดคือปลาที่กระโดดได้ไกลที่สุด และเรื่องนี้ไม่เกี่ยวข้องกับลักษณะทางกายภาพ ดูเหมือนว่าประสบการณ์ในการเอาตัวรอดจะเป็นเรื่องสำคัญ ปลาที่มีอายุมากกว่าจึงสามารถกระโดดได้ไกลกว่าปลาที่เผชิญโลกน้อย   อ่านเพิ่มเติม ลิงกังญี่ปุ่นแช่น้ำร้อนเพื่อคลายเครียด

ฉลามให้กำเนิดลูกโดยไม่ผ่านการผสมพันธุ์

เรื่อง เบกกี ลิตเติ้ล เตรียมพบกับเรื่องราวที่จะทำให้คุณเซอร์ไพรส์ นักวิทยาศาตร์ได้เผยแพร่การค้นพบเมื่อเร็ว ๆ นี้ว่า ฉลามเพศเมียได้ให้กำเนิดลูกน้อยของมัน โดยไม่จำเป็นต้องผสมพันธุ์กับตัวผู้ หรืออีกนัยหนึ่งคือ มันคลอดทั้ง ๆ ที่ไข่ไม่ได้รับการปฏิสนธิ ฉลามเสือเพศเมียชื่อ ลีโอนี (Leonie) ในพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำได้วางไข่และลูก ๆ ทั้งสามตัวของมันฟักออกจากไข่อย่างฉลามทั่วไป นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ฉลามเสือ (Stegostoma fasciatum) ออกไข่โดย “ไม่ผสมพันธุ์” แต่มันเป็นครั้งแรกที่มีการบันทึกพฤติกรรมนี้ไว้ได้ ลีโอนีตกลูกครอกก่อนหน้านี้ในปี 2012 โดยการผสมพันธุ์กับฉลามหนุ่มในพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำรีฟเอชคิว เมืองทาวนส์ฮิลล์ รัฐควีนส์แลนด์ และหลังจากนั้นเจ้าหน้าที่จับลีโอนีแยกมาอยู่ในบ่อที่เธอไม่มีโอกาสเจอตัวผู้อีกเลย ในบ่อใหม่ ลีโอนียังคงวางไข่ของเธอต่อไป อย่างเช่นที่แม่ไก่ทำ แต่เราไม่รู้ว่าไข่เหล่านั้นได้รับการปฏิสนธิหรือไม่ สามปีหลังแยกจากตัวผู้ เธอได้สร้างความประหลาดใจแก่นักวิทยาศาสตร์ผู้ดูแล ไข่บางฟองที่เกิดจากเธอฟักออกมาเป็นตัว นับเป็นครั้งแรกที่เราสังเกตุพฤติกรรมนี้ได้ในปลาฉลาม แต่การเปลี่ยนพฤติกรรมสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศไปเป็นแบบพาร์ธีโนเจเนซิส (การสืบพันธุ์ที่ตัวอ่อนเจริญโดยไข่ไม่ได้รับการผสมกับสเปิร์ม) พบมาก่อนหน้านี้ในปลากระเบนลายจุดและงูสายรุ้งกัมพูชา การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศลักษณะนี้ มีการสำรวจพบในสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นอีกหลายชนิดซึ่งมักจะไม่ค่อยเกิดขึ้นในภาวะปกติ นักวิทยาศาสตร์ในสวนสัตว์หลุยส์วิลล์ประหลาดใจมากที่งูเหลือมในการดูแลออกไข่โดยไม่ได้รับการผสมพันธุ์ พวกเขาตั้งข้อสังเกตุว่า อาจเกิดจากการที่พวกมันเก็บสเปิร์มของงูตัวผู้ไว้ในตัว ในกรณีงูเหลือมที่หลุยส์วิลล์ ลูกของมันไม่ได้เกิดจากการปฏิสนธิระหว่างไข่กับสเปิร์มแน่นอน เพราะว่างูเหลือมสาวตัวนี้ไม่เคยได้ต้องกายงูเหลือมหนุ่มตัวใดเลย แต่ลีโอนีเคย และเมื่อตอนที่เธอให้กำเนิดลูกออกมา นักวิทยศาสตร์ในพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำควีนส์แลนด์กล่าวหาว่า เธอเก็บสเปิร์มของตัวผู้ไว้ หลังจากการทดสอบทางพันธุกรรมร่วมแรมปีแสดงให้เห็นว่า […]

สำรวจโลก : บันทึกภาคสนาม (2)

ว่ายน้ำกับปลาโมลาโมลา เรื่อง เทียร์นีย์ ทีส เทียร์นีย์ ทีส หลงรักมหาสมุทรตั้งแต่ตอนเป็นเด็กที่เติบโตขึ้นในแคลิฟอร์เนีย ปัจจุบันเรามักพบเห็นนักชีววิทยาทางทะเลผู้นี้ได้นอกชายฝั่งกาลาปาโกส ขณะศึกษาปลาโมลาโมลาหรือปลาแสงอาทิตย์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในความพยายามที่จะพิทักษ์สิ่งมีชีวิตขนาดใหญ่ในภูมิภาคนี้ การสำรวจโลกใต้นํ้าของเธอเผยให้เห็นพื้นที่อ่าวที่ซึ่งปลาโมลาโมลาใช้เป็น “แหล่งพำนักตลอดปี” และ “สถานีทำความสะอาด” ที่ปลาเล็กปลาน้อยมารวมตัวกันเพื่อกินปรสิตที่ติดมากับผิวหนังของปลาโมลาโมลา ในโครงการอื่นๆ ทีสยังฝึกนักวิทยาศาสตร์หญิงชาวเอกวาดอร์ในเรื่องชีวมาตรระยะไกล (biotelemetry) โดยใช้เครื่องมืออัลตราโซนิก ตรวจจับและบันทึกการเคลื่อนที่หรือการอพยพของสัตว์ทะเล เช่น ฉลามวาฬ และเต่าทะเล ทีสให้เหตุผลที่เลือกฝึกนักวิทยาศาสตร์หญิงว่า “เราต้องการต้นแบบที่เป็นผู้หญิงมากขึ้น เพื่อแสดงให้เห็นถึงศักยภาพและความเป็นไปได้ที่ ผู้หญิงสามารถเข้าถึง เราอยากให้เด็กผู้หญิงมองว่า วิทยาศาสตร์เป็นเรื่องน่าสนุก มีความสำคัญ และเป็นอาชีพที่เลี้ยงตัวเองได้”   วิทยาศาสตร์ว่าด้วยมหาสมุทรที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ เรื่อง ชาห์ เซลบี “ไม่เคยมีช่วงเวลาที่น่าตื่นเต้นไปกว่านี้อีกแล้วเมื่อพูดถึงการใช้เทคโนโลยีเพื่อการอนุรักษ์” ชาห์ เซลบี กล่าว เมื่อปีที่ผ่านมา อดีตนักวิทยาศาสตร์ด้านจรวดได้ก่อตั้ง คอนเซอร์วิฟาย (Conservify) ห้องปฏิบัติการที่มุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีโอเพ่นซอร์ซ (open-source technology) ที่เปิดกว้างให้สาธารณชนสามารถช่วยพัฒนาหรือ มีส่วนร่วม เช่น ข้อมูลดาวเทียม เซนเซอร์ โดรน และแอปพลิเคชัน ปัจจุบัน บริษัทกำลังสร้างเครื่องติดตาม […]

ทำไมตั๊กแตนบางชนิดจึงมีรูปร่างคล้ายดอกไม้

ทำไมตั๊กแตนบางชนิดจึงมีรูปร่างคล้ายดอกไม้ ตั๊กแตนกล้วยไม้แห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้วิวัฒน์อย่างมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เมื่อดอกกล้วยไม้ไม่ใช่ดอกกล้วยไม้? ตั๊กแตนกล้วยไม้เพศเมียมีการกระจายพันธุ์ในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมีรูปร่างคล้ายดอกไม้เพื่อล่าเหยื่อ ด้วยขาที่ดูคล้ายกลีบดอกไม้ บวกกับลำตัวสีขาวอมชมพู ทำให้ตั๊กแตนเพศเมียดูเหมือนจะเป็นเพศผู้ ในขณะที่เพศผู้มีลำตัวเล็กกว่าและมีสีเขียวอมน้ำตาล นักวิทยาศาสตร์รายงานว่า การวิวิฒนาการนี้นำไปสู่กลยุทธ์การล่าเหยื่อ ซึ่งอาหารชองตั๊กแตนกล้วยไม้เป็นพวกแมลงผสมเกสรทั้งหลาย ในขณะที่ตัวเมียพรางตัวเพื่อการล่าเหยื่อ แต่ตัวผู้กลับพรางตัวเพื่อการหลบซ่อน (รู้หรือไม่ ยุงสามารถจดจำกลิ่นคุณได้ หากคุณเคยพยายามที่จะตบมัน) กำเนิดนักล่า จากหลักฐานทางวิวัฒนาการ นักวิทยาศาสตร์พบว่า บรรพบุรุษของตั๊กแตนกล้วยไม้เริ่มเรียนรู้จากการเกาะอยู่รอบๆ ดอกไม้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการล่าแมลงผสมเกสร ลักษณะทางสายพันธุ์ดังกล่าวจึงถ่ายทอดไปยังรุ่นลูกรุ่นหลาน และส่งผลให้ตั๊กแตนชนิดนี้แตกต่างจากสายพันธุ์อื่น เรื่อง Mary Bates   อ่านเพิ่มเติม ทำไมราชินีมดและแมลงอื่นๆ จึงฝังศพพวกที่ตายแล้ว