ทำไมคุณฝึกแมวแล้วไม่ได้ผล

ตามธรรมชาติของแมวจะไม่ค่อยยอมให้คนอุ้มได้ง่ายๆ แต่การฝึกสอนแมวให้คุ้นเคยกับการอุ้ม จะช่วยให้เราดูแลแมวได้ง่ายขึ้น
ภาพถ่ายโดย Getty Images

ทำไมคุณ ฝึกแมว แล้วไม่ได้ผล

เมื่อคุณเป็นเจ้าของสุนัขสักตัว การฝึกฝนเจ้าตูบเป็นส่วนหนึ่งของการเลี้ยงดู โดยวิธีการฝึกฝนนั้นได้ปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย แต่สำหรับการ ฝึกแมว เรื่องราวกลับแตกต่างออกไป

“ผู้คนไม่นิยมฝึกแมว เนื่องจากพวกเขาคิดว่า… แมวเป็นสัตว์ที่มีความสันโดษ และเปี่ยมไปด้วยความรักอิสระ” ซาราห์ เอลลิส หนึ่งในผู้เขียนบทความเรื่อง แมวที่ฝึกได้ กล่าวและเสริมว่า “แต่พวกเขาอาจไม่ทันได้ตระหนักว่า พวกเขากำลังสอนแมวอย่างไม่รู้ตัวผ่านกิจกรรมพื้นฐานในชีวิตประจำวัน”

 

แมว แมว แมว และแมว

ข่าวร้ายคือ แม้ว่าคุณจะฝึกแมวของคุณครั้งแล้วครั้งเล่า แมวก็จะทำในสิ่งที่ตรงข้ามกับที่คุณต้องการ หลายครั้งที่คุณตะโกนว่า “ไม่” และรีบวิ่งไปคว้าตัวเจ้านายลงจากเคาเตอร์ในครัว แน่นอนว่า เหล่าเจ้านายก็เหมือนไม่สำนึกเลย เรื่องนี้มีเหตุผลอยู่เบื้องหลัง

คุณคิดว่า คุณกำลังดุด่าว่ากล่าว แต่คุณกำลัง “ทำให้แมวสนใจคุณโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งในความนึกคิดของแมว ไม่มีอะไรดีไปกว่าการได้รับรางวัลตอบแทน” มิเกล เดลกาโด นักศึกษาหลักสูตรหลังปริญญาเอกที่โรงเรียนสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เมืองเดวิส กล่าว

มันเป็นหลักพื้นฐานสำคัญของการฝึกสัตว์เลี้ยง ถ้าผลลัพธ์ของการแสดงออกพฤติกรรมนั้นเป็นสิ่งที่สัตว์พอใจ พวกมันจะทำซ้ำอีกรอบ ดังน้ัน อย่าปล่อยให้เรื่องพื้นฐานเป็นอุปสรรคขัดขวางคุณ แต่ใช้เรื่องนี้ทำงานแทน “ให้รางวัลกับแมวของคุณ หากมันแสดงพฤติกรรมที่คุณต้องการ และนิ่งเฉยต่อพฤติกรรมไม่พึงประสงค์”

ฝึกแมว
แมวไม่ใช่สัตว์ที่รักสันโดษอย่างที่เราคิด เจ้าเหมียวยังเป็นสัตว์ที่น่ารักของเจ้านายซึ่งสามารถฝึกสอนได้อีกด้วย
ภาพถ่ายโดย Amy White และ Al Petteway

 

พลังของด้านบวก (The Power of Positive)

การฝึกฝนส่งผลให้คุณสื่อสารกับแมวได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น แล้วคุณจะพบว่าแมวสื่อสารกลับมาที่คุณ เดลกาโดเห็นสิ่งนี้ เมื่อเธอได้ฝึกแมวของเธอให้ใช้ที่ลับเล็บ แทนที่จะสอนมันไม่ให้ลับเล็บกับโซฟา “เมื่อแมวของฉันต้องการการดูแลจากฉัน มันจะเดินไปที่ลับเล็บ แล้วส่งสายตามาที่ฉันประมาณว่า ‘นี่ทาส เธอจะสนใจฉันที่ฉันทำแบบนี้ไหม’ ”

เมื่อคุณเพิกเฉยต่อพฤติกรรมไม่พึ่งประสงค์ของแมว คุณจำเป็นต้องทำสิ่งที่เรียกว่า “ดัดนิสัยโดยไม่บังคับ” อย่างที่ครูฝึกสัตว์เลี้ยงชอบทำกัน

“ในตอนแรก สัตว์เลี้ยงจะทำพฤติกรรมนั้นรุนแรงขึ้น เช่น ถ้าคุณไม่ให้อาหารแก่มันสำหรับช่วงกลางดึก มันอาจจะร้องเหมียวหนักขึ้น แล้วเดินมาเหยียบหน้าคุณ” เดลกาโดบอกและแนะนำว่า “คุณต้องอดทนมากๆ และไม่ตอบโต้ใดๆ”

ฝึกแมว
เจ้าเหมียวชอบใจที่ได้รับรางวัลสุดแสนโอชะ ซึ่งเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการฝึกสอนแมว
ภาพถ่ายโดย kotello.ru

การเริ่มฝึกให้แมวทำตามสิ่งที่คุณต้องการ เอลลิสแนะว่า ควรเริ่มจากการฝึกให้มันเดินมาหาคุณ โดยการยืนห่างจากตัวแมวประมาณสองถึงสามฟุต เรียกชื่อเจ้านายขนฟูของคุณ เพื่อให้มันสนใจ แล้วใช้คำสั่ง “มา” โดยใช้ขนมแมวเป็นรางวัลตอบแทน

ถ้าเป็นไปได้ เมื่อเวลาแมวเดินมาหาคุณ ใช้ขนมแมวล่อให้มันเดินตามคุณ ทำไปเรื่อยๆ จนกว่าแมวจะตอบสนองสิ่งที่เราต้องการอย่างคงที่ ขั้นต่อไปคือเริ่มเรียกแมวคุณจากระยะที่ไกลกว่าเดิม

 

รางวัลล้ำค่า

เมื่อคุณอยากให้แมวเชื่อฟังคุณ ควรเริ่มฝึกแมวให้ทำในสิ่งที่ท้าทายมากขึ้น แต่เป็นพฤติกรรมที่มีประโยชน์ เช่น การอยู่นิ่งให้เราตัดเล็บ หรือเต็มใจให้เราอุ้มได้

สำหรับการตัดเล็บแมว ควรเริ่มต้นทีละเล็กละน้อย โดยให้รางวัลตอบแทนซ้ำๆ เมื่อแมวยอมให้เราจับที่อุ้งตีน เมื่อแมวรู้สึกผ่อนคลายที่เราสัมผัสอุ้งตีนแล้ว ค่อยๆ กดอุ้งตีนให้เล็บโผล่ออกมา แล้วให้รางวัล ทำทีละขั้นตอน ค่อยๆ ตัดไปที่ละเล็บ แล้วตามด้วยการให้รางวัล ฟังดูแล้วอาจจะดูน่าเบื่อสำหรับทาสแมวอย่างเรา แต่มันคุ้มค่าสำหรับเวลาในชีวิตที่ไม่ต้องมาเสียไปมากมายกับการดูแลแมว

การให้อาหารเป็นรางวัล คุณต้องแน่ใจว่าแมวของคุณตื่นเต้นที่ได้รับมัน ถ้าแมวของคุณเบื่อวิธีการให้อาหาร ลองเปลี่ยนเป็นการสัมผัสเบาๆ หรือให้อาหารเปียกเพียงเล็กน้อย เพื่อป้องกันภาวะน้ำหนักเกิน ควรเริ่มฝึกโดยใช้เวลาสั้นๆ ก่อน อย่าพยายามเร่งรัดมากเกินไป

ฝึกแมว
คนเลี้ยงแมวส่วนใหญ่คิดว่าแมวจะไม่เชื่อฟังเจ้านายและแสดงอาการไม่พอใจ ถ้าทำอะไรขัดใจพวกมัน
ภาพถ่ายโดย แอดเด็กวิทย์

“ความผิดพลาดที่พบได้ทั่วไปเมื่อผู้เลี้ยงเริ่มฝึกแมวคือ ร้องขอมากไปและใจร้อนเกินไป” เอลลิสกล่าวการฝึกเป็นความพยายามที่คุ้มค่า: มันทำให้การดูแลแมวของคุณง่ายขึ้น รวมถึงเป็นการสร้างสัมพันธ์กับแมว

ผู้เลี้ยงที่ฝึกแมวของตัวเอง “รู้สึกว่าแมวไม่ค่อยเต็มใจ การทำอะไรฝืนใจพวกมัน จะส่งผลให้พวกมันรำคาญ” เดลกาโดเล่าและเสริมว่า “มันมีประโญชน์มากจริงๆ สำหรับความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสัตว์เลี้ยง และมันไม่ยากอย่างที่คุณคิด”

เรื่อง ลินดา ลอมบาร์ด

 

อ่านเพิ่มเติม

แมวมีอุ้งเท้าที่ถนัดไม่ต่างจากเรา

 

เรื่องแนะนำ

ทำไมชอบดูนก

ทำไมชอบดูนก “ดูนก ไปทำไม” โดยทั่วไปเมื่อถามคำถามนี้กับบรรดานักดูนก  เรามักได้เหตุผลเบื้องต้นประมาณว่า  เพราะนกน่ารัก… เพราะอยากเป็นนก…  เพราะได้ไปอยู่ในป่า…  ดูนกแล้วมีสมาธิ… ชอบอิริยาบถของนก… เพราะได้ตื่นเช้า… ได้หัดสังเกต… รู้จักเฝ้ารอ… ไม่เอาแต่ใจ… ไม่เร่งรีบ… ดูแล้วมีความสุข… รู้สึกสบายใจ เรื่อยไปจนถึงคำตอบห้วนๆว่า ไม่มีเหตุผลอะไร แค่ชอบ แต่ทำไมคนเหล่านั้นถึงยอมตื่นแต่เช้ามืดไปเดินท่อมๆ เงียบๆ ทนทาก/ยุง/เห็บกัด หรือไม่ก็นั่งรอในบังไพรนานเป็นชั่วโมงๆ เพื่อให้ได้เห็นนกสักตัว  คนดูนกมักตอบคนไม่ดูอย่างกำปั้นทุบดินว่า  ต้องลองไปดูนกเอง นกเป็นสิ่งมีชีวิตล้ำเลิศที่มนุษย์เฝ้ามองมาทุกสมัย  วิวัฒนาการสองขาหน้าของนกได้ชื่อว่าเป็นวิวัฒนาการที่สร้างสรรค์ที่สุด  คนทุกยุคฝันอยากมีปีกบินได้เหมือนนก แต่บรรพบุรุษของนกกลับเป็นสัตว์เลื้อยคลานอย่างไดโนเสาร์  มีทั้งขนาดใหญ่ยักษ์วิ่งได้แต่บินไม่ได้ และขนาดเล็กจิ๋วเท่าแมลงภู่  มีทั้งสีสันฉูดฉาด  แพรวพราว ขาวปลอดและดำปลอด อายุวัต เจียรวัฒนกนก นักวาดภาพธรรมชาติอายุ 27 ปี บอกว่า  ที่ยังชอบดูนกมาถึงทุกวันนี้  เพราะยังมีสิ่งให้ค้นหาอยู่ไม่รู้จบ  “ยิ่งดู ยิ่งรู้สึกอยากเจอตัวนั้น อยากเจอตัวนี้  นกทั่วโลกมีหมื่นกว่าชนิด ในเมืองไทยพันกว่า  พอเราไปดูนก เราก็ไปอยู่ในธรรมชาติ  ช่วงที่ไม่มีนก เราก็ได้ดูอย่างอื่นด้วย ทำให้เราสังเกตต้นไม้ใบหญ้า สัตว์ประเภทอื่นๆ […]

ทำไมสิงโตทะเลตัวนี้ถึงดึงตัวเด็กหญิงตกทะเล

เรื่อง  เดลานีย์ แชมเบอร์ส ในคลิปวิดีโอที่แชร์กันอย่างกว้างขวางถ่ายใกล้ท่าจอดเรือแห่งหนึ่งในบริติชโคลัมเบีย ประเทศแคนาดา สิงโตทะเลตัวหนึ่งกระโดดขึ้นจากน้ำ แล้วลากตัวเด็กหญิงคนหนึ่งลงทะเลไปด้วย เด็กหญิงอยู่บนท่าเรือกับคนในครอบครัวและคนอื่นๆ   หลายคนโยนอาหารให้เจ้าสิงโตทะเลขนาดมหึมาตัวนี้ มันว่ายเข้ามาใกล้ขณะที่บางคนยื่นมือลงไปพร้อมกับส่งเสียงเรียก ณ จุดหนึ่ง เจ้าสิงโตทะเลกระโดดขึ้นจากน้ำน่าจะเพื่อหาอาหาร คนบนท่าเรือส่งเสียงร้องอย่างตื่นเต้น ครั้นเด็กหญิง นั่งหันหลังให้  คราวนี้เจ้าสิงโตทะเลกระโดดขึ้นมาพร้อมกับงับเสื้อของเธอ แล้วลากเธอลงน้ำไปด้วย ท่ามกลางความตื่นตกใจของคนรอบข้าง  จากนั้น  เจ้าสิงโตทะเลก็ว่ายหายไป ขณะที่ผู้เป็นปู่กระโดดลงไปในน้ำเพื่อช่วยหลานสาวขึ้นจากน้ำ สิงโตทะเลแคลิฟอร์เนีย (California sea lion) อาจโตจนมีความยาวมากกว่าสองเมตร และหนักร่วม 400 กิโลกรัม เจ้ายักษ์ใหญ่ตัวนี้ดูจะชอบอาหารชิ้นเล็กๆ  และประทังชีวิตด้วยอาหารอย่างปลา หมึก และสัตว์ทะเลมีเปลือก สิงโตทะเลสเตลลาร์ (Steller sea lion) ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าอาศัยอยู่ในพื้นที่นี้ด้วย เจ้าสิงโตทะเลไม่ได้กระโดดขึ้นมาเพื่อกินหรือทำร้ายเด็กหญิง แต่เพื่อหาอาหารที่เธอและคนอื่นๆบนท่าเรือโยนให้ อยากรู้อยากเห็นมากกว่าก้าวร้าว เป็นที่รู้กันว่าสิงโตทะเลเป็นสัตว์อยากรู้อยากเห็น และพวกมันก็มักว่ายวนเวียนและเข้ามาสำรวจนักดำน้ำที่บังเอิญว่ายเข้าไปในอาณาเขตที่เป็นแหล่งจับคู่ผสมพันธุ์ของพวกมันเข้า ไม่มีหลักฐานว่าพวกมันเป็นสัตว์ก้าวร้าว (ต่อมนุษย์) และโดยทั่วไปก็มักแสดงออกซึ่งความอยากรู้อยากเห็นในตัวมนุษย์มากกว่าจะดุดัน เช่น ในอีกคลิปหนึ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์แรก  ในน่านน้ำไม่ไกลจากท่าเรือที่เกิดเหตุ  สิงโตทะเลสเตลลาร์กลุ่มใหญ่ว่ายเข้ามามะรุมมะตุ้มนักดำน้ำ บ้างกัดหน้ากากดำน้ำ บ้างว่ายน้ำนัวเนียลอดขา แต่ไม่มีตัวใดทำร้ายร่างกาย หรือมีทีท่าไม่เป็นมิตรต่อนักดำน้ำเลย […]

ฮัดเช้ย! ขอน้ำมูกหน่อยนะ : นักวิทยาศาสตร์ใช้โดรนเก็บน้ำมูกวาฬ

10 กรกฎาคม 2017 –  ทีมนักวิทยาศาสตร์ใช้โดรนในการปฏิบัติภารกิจน่าทึ่งทางวิทยาศาสตร์ นั่นคือการเก็บตัวอย่างน้ำมูกวาฬ  ในน่านน้ำใกล้ช่องแคบเฟรเดอริก  รัฐอะแลสกา โดรนที่ได้รับการออกแบบเป็นพิเศษเรียกว่า “สน็อต-บอต” (snot-bot คำว่า snot แปลว่า น้ำมูก) เก็บตัวอย่างดีเอ็นเอจากวาฬหลังค่อมและถ่ายทอดภาพสดๆ ผ่านทาง National Geographic Earth Live เมื่อนักวิทยาศาสตร์พบเห็นวาฬที่กำลังโผล่ขึ้นเหนือน้ำ พวกเขาจะปล่อยโดรนขึ้นไป เมื่อวาฬพ่นน้ำจากรูพ่น (blowhole) โดรนจะบินผ่านละอองน้ำในอากาศพร้อมกับตัวอย่างน้ำมูกหรือเสมหะของวาฬโดยอาศัยจานเพาะเชื้อที่ติดอยู่ด้านหลังโดรน  ตัวอย่างน้ำมูกที่ได้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาดีเอ็นเอของวาฬโดยไม่ไปรบกวนพวกมัน   อ่านเพิ่มเติม : ง่วงจัง ขอหลับหน่อย! มาดูกันสิว่า สัตว์อะไรหลับได้โดนใจที่สุด, ความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศที่หลบซ่อนตัวอยู่ใต้น้ำแข็งกรีนแลนด์