ทำไมคุณ ฝึกแมว แล้วไม่ได้ผล - National Geographic Thailand

ทำไมคุณฝึกแมวแล้วไม่ได้ผล

ตามธรรมชาติของแมวจะไม่ค่อยยอมให้คนอุ้มได้ง่ายๆ แต่การฝึกสอนแมวให้คุ้นเคยกับการอุ้ม จะช่วยให้เราดูแลแมวได้ง่ายขึ้น
ภาพถ่ายโดย Getty Images

ทำไมคุณ ฝึกแมว แล้วไม่ได้ผล

เมื่อคุณเป็นเจ้าของสุนัขสักตัว การฝึกฝนเจ้าตูบเป็นส่วนหนึ่งของการเลี้ยงดู โดยวิธีการฝึกฝนนั้นได้ปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย แต่สำหรับการ ฝึกแมว เรื่องราวกลับแตกต่างออกไป

“ผู้คนไม่นิยมฝึกแมว เนื่องจากพวกเขาคิดว่า… แมวเป็นสัตว์ที่มีความสันโดษ และเปี่ยมไปด้วยความรักอิสระ” ซาราห์ เอลลิส หนึ่งในผู้เขียนบทความเรื่อง แมวที่ฝึกได้ กล่าวและเสริมว่า “แต่พวกเขาอาจไม่ทันได้ตระหนักว่า พวกเขากำลังสอนแมวอย่างไม่รู้ตัวผ่านกิจกรรมพื้นฐานในชีวิตประจำวัน”

 

แมว แมว แมว และแมว

ข่าวร้ายคือ แม้ว่าคุณจะฝึกแมวของคุณครั้งแล้วครั้งเล่า แมวก็จะทำในสิ่งที่ตรงข้ามกับที่คุณต้องการ หลายครั้งที่คุณตะโกนว่า “ไม่” และรีบวิ่งไปคว้าตัวเจ้านายลงจากเคาเตอร์ในครัว แน่นอนว่า เหล่าเจ้านายก็เหมือนไม่สำนึกเลย เรื่องนี้มีเหตุผลอยู่เบื้องหลัง

คุณคิดว่า คุณกำลังดุด่าว่ากล่าว แต่คุณกำลัง “ทำให้แมวสนใจคุณโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งในความนึกคิดของแมว ไม่มีอะไรดีไปกว่าการได้รับรางวัลตอบแทน” มิเกล เดลกาโด นักศึกษาหลักสูตรหลังปริญญาเอกที่โรงเรียนสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เมืองเดวิส กล่าว

มันเป็นหลักพื้นฐานสำคัญของการฝึกสัตว์เลี้ยง ถ้าผลลัพธ์ของการแสดงออกพฤติกรรมนั้นเป็นสิ่งที่สัตว์พอใจ พวกมันจะทำซ้ำอีกรอบ ดังน้ัน อย่าปล่อยให้เรื่องพื้นฐานเป็นอุปสรรคขัดขวางคุณ แต่ใช้เรื่องนี้ทำงานแทน “ให้รางวัลกับแมวของคุณ หากมันแสดงพฤติกรรมที่คุณต้องการ และนิ่งเฉยต่อพฤติกรรมไม่พึงประสงค์”

ฝึกแมว
แมวไม่ใช่สัตว์ที่รักสันโดษอย่างที่เราคิด เจ้าเหมียวยังเป็นสัตว์ที่น่ารักของเจ้านายซึ่งสามารถฝึกสอนได้อีกด้วย
ภาพถ่ายโดย Amy White และ Al Petteway

 

พลังของด้านบวก (The Power of Positive)

การฝึกฝนส่งผลให้คุณสื่อสารกับแมวได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น แล้วคุณจะพบว่าแมวสื่อสารกลับมาที่คุณ เดลกาโดเห็นสิ่งนี้ เมื่อเธอได้ฝึกแมวของเธอให้ใช้ที่ลับเล็บ แทนที่จะสอนมันไม่ให้ลับเล็บกับโซฟา “เมื่อแมวของฉันต้องการการดูแลจากฉัน มันจะเดินไปที่ลับเล็บ แล้วส่งสายตามาที่ฉันประมาณว่า ‘นี่ทาส เธอจะสนใจฉันที่ฉันทำแบบนี้ไหม’ ”

เมื่อคุณเพิกเฉยต่อพฤติกรรมไม่พึ่งประสงค์ของแมว คุณจำเป็นต้องทำสิ่งที่เรียกว่า “ดัดนิสัยโดยไม่บังคับ” อย่างที่ครูฝึกสัตว์เลี้ยงชอบทำกัน

“ในตอนแรก สัตว์เลี้ยงจะทำพฤติกรรมนั้นรุนแรงขึ้น เช่น ถ้าคุณไม่ให้อาหารแก่มันสำหรับช่วงกลางดึก มันอาจจะร้องเหมียวหนักขึ้น แล้วเดินมาเหยียบหน้าคุณ” เดลกาโดบอกและแนะนำว่า “คุณต้องอดทนมากๆ และไม่ตอบโต้ใดๆ”

ฝึกแมว
เจ้าเหมียวชอบใจที่ได้รับรางวัลสุดแสนโอชะ ซึ่งเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการฝึกสอนแมว
ภาพถ่ายโดย kotello.ru

การเริ่มฝึกให้แมวทำตามสิ่งที่คุณต้องการ เอลลิสแนะว่า ควรเริ่มจากการฝึกให้มันเดินมาหาคุณ โดยการยืนห่างจากตัวแมวประมาณสองถึงสามฟุต เรียกชื่อเจ้านายขนฟูของคุณ เพื่อให้มันสนใจ แล้วใช้คำสั่ง “มา” โดยใช้ขนมแมวเป็นรางวัลตอบแทน

ถ้าเป็นไปได้ เมื่อเวลาแมวเดินมาหาคุณ ใช้ขนมแมวล่อให้มันเดินตามคุณ ทำไปเรื่อยๆ จนกว่าแมวจะตอบสนองสิ่งที่เราต้องการอย่างคงที่ ขั้นต่อไปคือเริ่มเรียกแมวคุณจากระยะที่ไกลกว่าเดิม

 

รางวัลล้ำค่า

เมื่อคุณอยากให้แมวเชื่อฟังคุณ ควรเริ่มฝึกแมวให้ทำในสิ่งที่ท้าทายมากขึ้น แต่เป็นพฤติกรรมที่มีประโยชน์ เช่น การอยู่นิ่งให้เราตัดเล็บ หรือเต็มใจให้เราอุ้มได้

สำหรับการตัดเล็บแมว ควรเริ่มต้นทีละเล็กละน้อย โดยให้รางวัลตอบแทนซ้ำๆ เมื่อแมวยอมให้เราจับที่อุ้งตีน เมื่อแมวรู้สึกผ่อนคลายที่เราสัมผัสอุ้งตีนแล้ว ค่อยๆ กดอุ้งตีนให้เล็บโผล่ออกมา แล้วให้รางวัล ทำทีละขั้นตอน ค่อยๆ ตัดไปที่ละเล็บ แล้วตามด้วยการให้รางวัล ฟังดูแล้วอาจจะดูน่าเบื่อสำหรับทาสแมวอย่างเรา แต่มันคุ้มค่าสำหรับเวลาในชีวิตที่ไม่ต้องมาเสียไปมากมายกับการดูแลแมว

การให้อาหารเป็นรางวัล คุณต้องแน่ใจว่าแมวของคุณตื่นเต้นที่ได้รับมัน ถ้าแมวของคุณเบื่อวิธีการให้อาหาร ลองเปลี่ยนเป็นการสัมผัสเบาๆ หรือให้อาหารเปียกเพียงเล็กน้อย เพื่อป้องกันภาวะน้ำหนักเกิน ควรเริ่มฝึกโดยใช้เวลาสั้นๆ ก่อน อย่าพยายามเร่งรัดมากเกินไป

ฝึกแมว
คนเลี้ยงแมวส่วนใหญ่คิดว่าแมวจะไม่เชื่อฟังเจ้านายและแสดงอาการไม่พอใจ ถ้าทำอะไรขัดใจพวกมัน
ภาพถ่ายโดย แอดเด็กวิทย์

“ความผิดพลาดที่พบได้ทั่วไปเมื่อผู้เลี้ยงเริ่มฝึกแมวคือ ร้องขอมากไปและใจร้อนเกินไป” เอลลิสกล่าวการฝึกเป็นความพยายามที่คุ้มค่า: มันทำให้การดูแลแมวของคุณง่ายขึ้น รวมถึงเป็นการสร้างสัมพันธ์กับแมว

ผู้เลี้ยงที่ฝึกแมวของตัวเอง “รู้สึกว่าแมวไม่ค่อยเต็มใจ การทำอะไรฝืนใจพวกมัน จะส่งผลให้พวกมันรำคาญ” เดลกาโดเล่าและเสริมว่า “มันมีประโญชน์มากจริงๆ สำหรับความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสัตว์เลี้ยง และมันไม่ยากอย่างที่คุณคิด”

เรื่อง ลินดา ลอมบาร์ด

 

อ่านเพิ่มเติม

แมวมีอุ้งเท้าที่ถนัดไม่ต่างจากเรา

 

เรื่องแนะนำ

เพราะมีอสรพิษจึงมีเรา เมื่องูคือตัวขับเคลื่อนวิวัฒนาการ

เหตุใดในหลายวัฒนธรรมจึงมีตำนานเล่าขานเกี่ยวกับงูเหมือนๆ กัน เป็นไปได้หรือไม่ว่ามาจากความกลัวงู แต่ครั้งมนุษย์ยังห้อยโหนโจนทะยานข้ามกิ่งไม้

มารู้จักบิลบี้ หรือ ‘กระต่ายอีสเตอร์’ แห่งออสเตรเลีย

บิลบี้ใหญ่ (Greater bilby) กำลังมีจำนวนลดลงเรื่อยๆ แม้กระทั่งในพื้นที่ต้นกำเนิดของพวกมันเอง ภาพถ่ายโดย ROLAND SEITRE, NATURE PICTURE LIBRARY การวิจัยครั้งใหม่บอกว่า บิลบี้ ใหญ่ หรือ แบนดิคูทหูกระต่ายใหญ่ (Greater bilby) จัดเป็นสัตว์ถูกคุกคาม จำพวกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกลุ่ม Marsupial ที่มีหูคล้ายกระต่าย นอกจากนี้ พบว่ายังมีสัตว์อีกหลายสิบสายพันธุ์ที่ขุดโพรงสำหรับเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยเช่นเดียวกับพวกมัน บิลบี้ใหญ่ หรือที่คนท้องถิ่นเรียก ‘อีสเตอร์บันนี่’ เป็นสัตว์ท้องถิ่นในออสเตรเลียจำพวกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่มีกระเป๋าหน้าท้อง และมีความสำคัญต่อระบบนิเวศมากกว่าที่เราคิด บิลบี้ใหญ่ (Greater bilby, Macrotis lagotis) หรือที่รู้จักกันในชื่อ แบนดิคูทหูกระต่ายใหญ่ (rabbit-eared bandicoot) อาศัยอยู่ในพื้นที่แห้งแล้ง ซึ่งครั้งหนึ่งเคยมีอยู่ในแผ่นดินของทวีปออสเตรเลียมากถึงร้อยละ 80 ทว่า เนื่องจากภาวะเสื่อมโทรมอันเป็นผลจากการสูญเสียถิ่นที่อยู่และแหล่งอาหารที่ลดลง ซ้ำยังถูกคุกคามจากแมวป่า จิ้งจอก และสัตว์ต่างถิ่น ปัจจุบันสามารถพบบิลบี้ได้ในเขตทะเลทรายของเขตเวสเทิร์นออสเตรเลีย ควีนแลนด์ และเขตนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี ซึ่งทางองค์กรระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและรัฐบาลออสเตรเลียพิจารณาว่า บิลบี้ เป็นสัตว์เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ กลุ่มอนุรักษ์ในออสเตรเลีย เช่น มูลนิธิปลอดกระต่ายในออสเตรเลีย […]

นี่ไม่ใช่ลูกแมวธรรมดา แต่คือแมวดาว

นี่ไม่ใช่ลูกแมวธรรมดา แต่คือแมวดาว ชายชาวจีนคนหนึ่งในมณฑลยูนนานบังเอิญพบลูกแมวถูกทิ้งเอาไว้ข้างทางนอกเมือง เขาช่วยเหลือและดูแลมันก่อนที่สามวันต่อมาจะเริ่มสังเกตเห็นว่านี่อาจไม่ใช่ลูกแมวธรรมดา จึงส่งต่อให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจ มันคือแมวดาว (Prionailurus bengalensis) เสือขนาดเล็กชนิดหนึ่งที่ถือเป็นสัตว์คุ้มครองในจีน พวกมันเป็นสัตว์ออกหากินตอนกลางคืนและมีขนาดตัวใหญ่กว่าแมวบ้านทั่วไป ดูเหมือนว่าชายชาวจีนที่เก็บมันได้จะไปเจอเข้ากับลูกแมวดาวตัวนี้ในตอนที่แม่ของมันออกไปหาอาหารพอดี ด้านเจ้าหน้าที่ตำรวจมีแผนที่จะพาลูกแมวดาวตัวนี้กลับไปคืนแม่ของมัน เนื่องจากพวกมันเป็นสัตว์ป่าหายาก   อ่านเพิ่มเติม วิทยาศาสตร์น่ารู้: เสือในตระกูลแมวใหญ่

สถานการณ์ทะเลไทย: ใครฆ่า ฉลามวาฬ

สถานการณ์ทะเลไทย: ใครฆ่า ฉลามวาฬ วันที่ 10 พฤศจิกายนที่ผ่านมา มีรายงานการพบซาก ฉลามวาฬ ลอยหงายท้องห่างจากบริเวณกองหินขาวในพื้นที่ใกล้กับอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา จ.สตูล ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ ประมาณ 30 นาทีกับการเดินทางด้วยเรือหางยาว สภาพซากมีเชือกพันหางไว้ คาดว่าเสียชีวิตมาแล้วราว 1 สัปดาห์ ความสูญเสียครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรก และคงไม่ใช่ครั้งสุดท้ายอย่างแน่นอน หลายๆ กรณีที่ผ่านมามีการชันสูตรซาก ฉลามวาฬ ที่ตายในลักษณะมีเชือกผูกหาง พบว่าสาเหตุการตายเกิดจากภาวะช็อกเฉียบพลัน และมีความเป็นไปได้สูงที่จะหลงติดเข้าไปในเครื่องมือประมงประเภทอวนลาก ซึ่งทำให้ชาวประมงช่วยเหลือได้ไม่ทัน จะทราบอีกครั้งก็ตอนเก็บดึงอวนขึ้น ซึ่งฉลามวาฬก็ตายแล้ว จึงจำเป็นต้องใช้เชือกผูกหางเพื่อลากออกจากอวน และทิ้งซากลงสู่ทะเล การติดเครื่องมือประมงโดยไม่ตั้งใจ (Bycatch) เป็นภัยคุกคามสำคัญของสัตว์ทะเลหายากหลายชนิด เป็นปัญหาที่ยังคงต้องหาทางแก้กันต่อไป เพราะแม้ฉลามวาฬจะได้รับการปกป้องคุ้มครองสูงสุดทางกฎหมายในฐานะสัตว์ป่าสงวนชนิดใหม่ของไทย แต่ภัยคุกคามในลักษณะนี้ยังคงเกิดขึ้นอยู่เรื่อยๆ และหลีกเลี่ยงได้ยาก เครื่องมือบางประเภทเช่นอวนลากแผ่นตะเฆ่ อวนลากคู่ จัดว่าเป็นเครื่องมือประมงที่จับสัตว์น้ำแบบไม่เลือกชนิด และทำให้เกิดการจับสัตว์น้ำที่ไม่ตั้งใจจับเป็นจำนวนมาก ซึ่งรวมถึง ฉลามวาฬและปลาฉลามชนิดอื่นๆ ซึ่งมีสถานภาพน่าเป็นห่วงและไม่ใช่เป็นสัตว์น้ำเป้าหมายในการทำประมง ฉลามวาฬเป็นปลาที่มีขนาดใหญ่มาก โตเต็มที่มีขนาดใหญ่กว่า 10 เมตร ฉลามวาฬตัวใหญ่ที่สุดที่เคยมีการบันทึกมีความยาวถึง 20 เมตร หนักถึง 42 ตันจากไต้หวัน […]