แมลงปอเข็ม : โลกยังสวยงาม แม้ในโมงยามวิกฤติ - National Geographic Thailand

แมลงปอเข็ม : โลกยังสวยงาม แม้ในโมงยามวิกฤติ

แมลงปอเข็ม : โลกยังสวยงาม แม้ในโมงยามวิกฤติ

แมลงปอเข็ม ซึ่งเป็นหนึ่งในสิ่งที่ช่างภาพ เรมุส ทีเปลีย ชอบถ่ายในฤดูร้อน เกาะนิ่งราวกับสั่งได้อยู่ตรงหน้าสระว่ายน้ำเป่าลมสีฟ้าสำหรับเด็ก  พวกมันเนรมิตสวนในฤดูร้อนให้กลายเป็นสตูดิโอถ่ายภาพแมลงอันสมบูรณ์แบบ

                                                                                   

ในตอนแรก พวกมันจ้องมองเขา แล้วช่างภาพ รีมุส ทีเปลีย ก็เริ่มจ้องมองพวกมันกลับ เขาเห็น แมลงตัวเล็กจ้อยเหล่านี้เกาะอยู่ตามใบไม้ในสวนของเขาที่เมืองเนเกรสตีออส ประเทศโรมาเนีย ทีเปียนึกในใจว่า แมลงผู้บอบบางที่จ้องมองด้วยดวงตาปูดโปนเหล่านี้ดูช่างสงสัย และงามสง่าในแบบของพวกมัน แล้วการใช้เวลายาวนานในช่วงบ่ายเพื่อถ่ายภาพเหล่า แมลงปอเข็ม ก็กลายเป็นกิจวัตรใหม่ของเขาในฤดูร้อน

ทีเปลียเรียนรู้พฤติกรรมของ แมลงปอเข็ม  ผ่านการเฝ้ามองอยู่นานหลายชั่วโมง เขาคอยสังเกตว่า พวกมันหิวและสืบพันธุ์เมื่อใด  และอะไรทำให้พวกมันบินจากไปอย่างฉับพลัน  เขายังสังเกตว่า พวกมันมีปฏิกิริยาอย่างไรเมื่ออยู่ท่ามกลางสายฝน และเลือกที่นอนอย่างไร   เมื่อเวลาผ่านไป ประสบการณ์ทำให้เขาระบุเพศของแมลงเหล่านั้น และคุณสมบัติเด่นๆในการเลือกคู่ผสมพันธุ์ได้  ถ้าเห็นแมลงปอเข็มหลายตัวอยู่ในเฟรมเดียวกัน ทีเปลียจะมีเวลาถ่ายภาพเพียงไม่กี่วินาที ก่อนที่พวกมันจะเริ่มแสดงตัวว่าเป็นคู่แข่งชิงอาณาเขต (โดยเริ่มต่อสู้กัน) หรือไม่ก็เป็นคู่รักกัน “พวกมันจะเลิกสนใจผมอย่างสิ้นเชิงครับ” เขากล่าว

เมื่อเวลาผ่านไปหลายปี  และอากาศในฤดูร้อนอบอุ่นขึ้น ทีเปลียสังเกตว่า แมลงปอเข็มที่แวะเวียนมายังบ่อน้ำในสวนของเขามีน้อยลง  “พวกมันมีจำนวนไม่แน่นอนครับ” เขาบอก ก่อนจะทิ้งท้ายว่า “แต่อย่างน้อย ผมกับพวกมันก็อยู่ในสวนหลังบ้านเดียวกัน”

เรื่อง แดเนียล สโตน

 ภาพถ่าย  เรมุส ทีเปลีย

แมลงปอเข็ม
ในช่วงที่อากาศอุ่นสบาย รีมุส ทีเปลีย จะใช้เวลาหลายชั่วโมงที่สวนของเขาในโรมาเนียเพื่อเฝ้าดูแมลงปอเข็ม บางครั้งบางคราว เขาเห็นพวกมันจ้องมองกลับมา (บนและล่าง)

แมลงปอเข็ม

แมลงปอเข็ม
แมลงปอเข็มซึ่งมักเป็นสัตว์หวงถิ่น จะต่อสู้เพื่อแย่งชิงใบไม้ใบเดียวกันหรือดอกไม้ดอกเดียวกัน  การเฝ้าสังเกตพวกมันมายาวนาน ทำให้ทีเปลียบอกได้ว่า เมื่อไรการต่อสู้กำลังจะเปิดฉากขึ้น
แมลงปอเข็ม
ทีเปลียบอกว่า การถ่ายภาพแมลงปอเข็มทำได้ง่ายกว่าในตอนเช้า ซึ่งเป็นช่วงที่แสงนุ่มนวลและอากาศนิ่ง ถ้าเป็นตอนฝนตกหรือแดดจัด เขาจะกางร่มช่วยปกป้องพวกมัน (บนและล่าง)

แมลงปอเข็ม

แมลงปอเข็ม
ทีเปลียกล่าวว่า การโฟกัสที่แมลงตัวเล็ก ๆ บนดอกไม้และใบไม้สีสดคือความท้าทาย  เขาใช้เวลาอยู่นานถึงสามฤดูร้อนกว่าจะได้การตั้งค่ากล้องที่เขาคิดว่าสมบูรณ์แบบที่สุด (บนและล่าง)

แมลงปอเข็ม

แมลงปอเข็ม
ช่วงที่สวนหลังบ้านไม่ค่อยมีแขกตัวน้อยมาเยือน ทีเปลียจะถ่ายภาพแมลงปอเข็มที่สระน้ำในละแวกบ้านแทน (บนและล่าง)

แมลงปอเข็ม

*** อ่านสารคดีเพิ่มเติมได้ในนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย เดือนมกราคม 2563


สารคดีแนะนำ

แหล่งน้ำจืด : ชีวิตเปราะบางในแม่น้ำลำธาร และทะเลสาบ

เรื่องแนะนำ

ไดโนเสาร์ น้องใหม่ : เผยโฉม ซูล ครูริวาสเตเตอร์

เผยโฉม ซูล ครูริวาสเตเตอร์  (Zuul crurivastator) ไดโนเสาร์ทรงพลังแห่งยุคครีเทเชียสที่เพิ่งถูกค้นพบ ผู้มีหางเป็นค้อนปอนด์ และอาจโค่นไทรันโนซอร์ลงได้

ภาพความสนิทสนมของคนรักงูกับสัตว์เลี้ยงแสนรัก

โดย อเล็กซานดรา เกโนวา ภาพถ่าย จาน่า โรมาโนว่า งูเป็นที่น่าหลงใหลและน่ารังเกียจผ่านสายตามนุษย์มานานนับสหัสวรรษ ในอารยธรรมกรีกโบราณ งูคือสัญญาณแห่งความอุดมสมบูรณ์และการเกิดใหม่ ในขณะที่บรรดาชาวคริสต์มองว่างูคือสัญลักษณ์ของการหลุดพ้น ทุกวันนี้งูไม่ใช่แค่อยู่ในวัฒนธรรมป๊อป แต่พวกมันคือสัตว์เลี้ยงประจำบ้าน จาน่า โรมาโนว่า ช่างสาวภาพชาวรัสเซียผู้เป็นโรคกลัวงู เริ่มต้นโปรเจคเก็บภาพระยะยาวของงูและเจ้าของตามบ้าน ซึ่งการเลี้ยงงูกลายมาเป็นเรื่องปกติธรรมดา เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลายลง “ฉันต้องการสำรวจความหวาดกลัวของตนเองและหาคำตอบว่าทำไมผู้คนถึงเก็บสิ่งมีชีวิตนี้ไว้เป็นสัตว์เลี้ยง” เธอกล่าว แต่ภาพถ่ายของโรมาโนว่าไม่ใช่ภาพถ่ายของงูแบบทั่วๆ ไป “ภาพถ่ายของงูในสิ่งแวดล้อมต่างๆ” ผลักการมีส่วนร่วมของผู้ชมออกไป เธอกล่าว ในบรรดารูปที่น่าสนใจของเธอ งูโบอาตัวอ้วนเลื้อยไปมารอบๆ ตู้ไม้, งูเหลือมเลื้อยพันเตารีดที่ตั้งเอาไว้ และงูข้าวโพดเลื้อยไปมาระหว่างแม่เหล็กที่ติดบนตู้เย็นลายเสือดาว   แก้ปัญหาความกลัวงู การถ่ายภาพให้งูกลมกลืนไปกับลวดลายและพื้นหลังไม่ได้แค่เป็นเรื่องน่าสนใจ แต่ยังเป็นการท้าทายตัวเธอเองอีกด้วย “ในตอนแรกเริ่ม ฉันไม่แม้แต่จะมองภาพของพวกมันด้วยซ้ำ” เธอกล่าว “ทุกวันนี้ถ้าให้เลี้ยงสักตัวเป็นสัตว์เลี้ยง ก็โอเคนะ” จากการสำรวจผ่านโปรเจคดังกล่าว เธอสามารถวิเคราะห์จุดเริ่มต้นของความกลัวงูออกมาได้ “ความกลัวงูส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากประสบการณ์ผ่านวัฒนธรรม” เธอกล่าว “เช่นในหนังสยองขวัญ, พ่อแม่ที่เตือนลูกๆ ว่างูเป็นสัตว์อันตรายหรือแม้กระทั่งข่าวปลอมๆ ที่ว่างูกลืนเจ้าของลงท้องไป” โรมาโนว่ายังประหลาดใจมากที่พบว่าผู้ชายจำนวนมากเลี้ยงงูเป็นสัตว์เลี้ยง “ฉันคิดมาตลอดว่าผู้หญิงน่าจะเลี้ยงงูเยอะกว่า เพราะภาพถ่ายจำนวนมากของงูที่กำลังพันรอบตัวพวกเธอ”   สเตอริโอไทป์แบบโซเวียต อีกหนึ่งความท้าทายของเธอในการทำโปรเจคนี้คือ “การแสวงหาความงดงามของยุคหลังโซเวียต” “มันมีความเชื่อหรือภาพลักษณ์ที่มองว่าชาวรัสเซียและบรรดาอดีตประเทศโซเวียตเป็นคนยังไง” […]

สำรวจโลก : ครึ่งหญิงครึ่งชาย

ครึ่งหญิงครึ่งชาย เรื่อง แพทริเซีย เอดมันด์ส โลกธรรมชาติเต็มไปด้วยสัตว์กะเทย (hermaphrodite) หรือสัตว์ที่รูปลักษณ์ภายนอกอาจดูเหมือนเพศผู้หรือเพศเมียแต่มีอวัยวะสืบพันธุ์ของทั้งสองเพศ ญาติของพวกมันที่เราพบเห็นได้น้อยกว่าคือ สิ่งมีชีวิตซึ่งเป็นลูกผสมระหว่างลักษณะสืบสายพันธุ์ของเพศผู้และเพศเมีย (gynandromorph) เช่นมีขนาดและสีสันของเพศหนึ่ง แต่มีอวัยวะสืบพันธุ์ของอีกเพศ แต่ที่หายากกว่านั้นคือพวกที่มีลักษณะของเพศผู้อยู่ข้างหนึ่งและของเพศเมียอยู่อีกข้างหนึ่ง แบ่งแยกกันตรงกึ่งกลาง เช่นผีเสื้อกะเทย (บน) จอช จอห์เนอร์ นักชีววิทยาเชิงวิวัฒนาการ อธิบายถึง “สิ่งที่นักวิทยา-ศาสตร์ส่วนใหญ่ตั้งสมมุติฐาน” เกี่ยวกับการเกิดความผิดปกติเหล่านี้ กล่าวคือ โครโมโซมเพศของผีเสื้อกลับกันกับของมนุษย์ เพศผู้มีโครโมโซมเหมือนกันสองตัว (แซดแซด – ZZ) ส่วนเพศเมียมีโครโมโซมต่างกัน (แซดดับเบิลยู – ZW) บางครั้งไข่ของเพศเมียมีสองนิวเคลียส คือ แซดและดับเบิลยู เมื่อไข่ได้รับ “การผสมสองครั้ง” จากสเปิร์มแซดของเพศผู้ เอ็มบริโอที่เกิดขึ้นจึงเป็นเพศผู้และเพศเมียอย่างละครึ่ง จอห์เนอร์บอกและเสริมว่า ผีเสื้อกะเทยในห้องปฏิบัติการของเขาพยายามวางไข่ แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ น่าจะเป็นเพราะความผิดปกติในระบบสืบพันธุ์ ดังนั้นแม้ว่าสายพันธุ์ของพวกมันจะมีส่วนผสมของสีสันอันน่าตื่นตา แต่ก็ไม่อาจตกทอดไปสู่ลูกหลานได้ P A P I L I O G L A […]