งานวิจัยเผย สายพันธุ์สัตว์ถึง 48 ชนิดบนโลกได้รับ การอนุรักษ์ ไม่ให้สูญพันธุ์

งานวิจัยเผย สายพันธุ์สัตว์ถึง 48 ชนิดบนโลกได้รับการอนุรักษ์ไม่ให้สูญพันธุ์

ม้ามองโกเลีย พรีวอสกี้ ภาพถ่ายโดย TERRY ALLEN, NATIONAL GEOGRAPHIC YOUR SHOT


เมื่อปี 1993 อัตราการสูญพันธุ์ของนกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมสูงขึ้น 3 ถึง 4 เท่า แต่เนื่องจากความพยายามของนักอนุรักษ์อย่างต่อเนื่อง มีชนิดพันธุ์มากมายที่ได้รับ การอนุรักษ์ ไว้ได้อย่างประสบความสำเร็จ

งานศึกษาที่ได้รับการเผยแพร่ในนิตยสาร the journal Conservation Letters กล่าวว่า ย้อนกลับไปเมื่อปี 1993 มีอัตราการสูญพันธุ์ของนกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมสูงขึ้น 3 ถึง 4 เท่า หากไม่มีมาตรการ การอนุรักษ์ ใดๆ และเป็นปีที่อนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ (Convention on Biological Diversity) ขององค์การสหประชาชาติเริ่มมีผล

ในตอนนั้น สายพันธุ์นกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 15 ชนิดได้สูญพันธุ์หรือคาดว่าใกล้สูญพันธ์อย่างยิ่ง แต่นักวิจัยพบว่าในตอนนี้มีนกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมราว 28 ถึง 48 สายพันธุ์ได้รับการปกป้องเอาไว้

สายพันธุ์สัตว์ใกล้สูญพันธุ์ที่ได้รับ การอนุรักษ์ มีทั้งนกแก้วเปอร์โตริโก (Puerto Rican amazon) นกแก้วที่มีจำนวนลดลงเหลือเพียง 13 ตัวเมื่อปี 1975 และได้รับการปกป้องโดยโครงการฟื้นฟูสายพันธุ์ (Reintroduction) ในอุทยานแห่งชาติบนเกาะแคริบเบียน อย่างไรก็ตาม นกแก้วกลุ่มดั้งเดิมได้สูญหายไปในพายุเฮอร์ริเคนเมื่อปี 2017

นกแก้ว, นกแก้วเปอร์โตริโก
นกแก้วเปอร์โตริโก (Puerto Rican amazon) ภาพถ่ายได้รับการอนุเคราะห์จาก PABLO TORRES, U.S. FISH AND WILDLIFE SERVICE

ในมองโกเลีย ม้ามองโกเลีย พรีวอสกี้ (Przewalski’s horse) กว่า 760 ตัว ได้เดินเตร็ดแตร่บนทุ่งหญ้าสเตปป์อีกครั้ง โดยย้อนไปเมื่อปี 1960 ม้าชนิดนี้ได้สูญพันธ์ไปตามธรรมชาติ แต่ความพยายามในการฟื้นฟูสายพันธุ์ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 ทำให้ในขณะนี้พวกมันรักษาจำนวนประชากรในธรรมชาติได้แล้ว

ดร. สจวร์ต บัตชาร์ต หัวหน้านักวิทยาศาสตร์ขององค์กร BirdLife International และผู้เริ่มต้นงานศึกษานี้ กล่าวว่า การค้นพบแสดงให้เห็นว่า พันธสัญญาที่จะปกป้องการสูญเสียสายพันธุ์ในอนาคตนั้น “สามารถทำสำเร็จได้และเป็นเรื่องที่จำเป็น เพื่อรักษาโลกที่สดใสเอาไว้” และเป็นการให้ความหวังต่อความพยายามในการอนุรักษ์สัตว์สายพันธุ์อื่นต่อไป

โดยการใช้ข้อมูลของขนาดจำนวนประชากร แนวโน้ม อุปสรรค และความพยายามในการอนุรักษ์จากผู้เชี่ยวชาญกว่า 137 คนจากทั่วโลก นักวิจัยได้คัดกรองรายชื่อสายพันธุ์นกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกว่า 17,046 สายพันธุ์อันยาวเหยียดเพื่อคัดเลือกรายชื่อ 81 สายพันธุ์ที่ได้รับการขึ้นบัญชีให้เป็นสายพันธุ์ที่ถูกคุกคามในบัญชีแดงไอยูซีเอ็น (IUCN Red List) รายละเอียดนี้จะใช้ในการคำนวนความเป็นไปได้ที่ว่าสัตว์แต่ละสายพันธุ์จะสูญพันธุ์หากไม่มีมาตรการในการอนุรักษ์

นักวิจัยพบว่าจำนวนนกระหว่าง 21 ถึง 32 ชนิดได้รับการป้องกันและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกว่า 7 ถึง 16 ชนิดได้รับการปกป้อง โดยช่วงระหว่างจำนวนดังกล่าวสะท้อนความไม่แน่นอนของการประมาณการณ์

ม้ามองโกเลีย, ม้า, การอนุรักษ์
ม้ามองโกเลีย พรีวอสกี้ (Przewalski’s horse) ภาพถ่ายโดย MALC LAWES, NATIONAL GEOGRAPHIC YOUR SHOT

นกที่ได้รับการวิคราะห์ในการศึกษาได้รับประโยชน์จากการควบคุมชนิดพันธุ์ต่างถิ่น การอนุรักษ์ในสวนสัตว์ และการป้องกันถิ่นที่อยู่อาศัย ในขณะที่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมได้รับการช่วยเหลือโดยการขึ้นทะเบียน การนำพาสัตว์สู่พื้นที่ (introduction schemes) และการรวบรวมชนิดพันธุ์ในสวนสัตว์

แม้ว่าจะมีการค้นพบที่มีความหวังสำหรับบรรดานักอนุรักษ์ บางชนิดพันธุ์ที่อยู่ในการศึกษานี้ก็ประสบกับภาวะถดถอย เช่น โลมาวากีต้า (Vaquita) ที่มีความเสี่ยงขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์ พวกมันถูกพบเจอได้ในอ่าวแคลิฟอร์เนีย ซึ่งถูกคุกคามโดยการประมงที่ผิดกฎหมาย

ศาสตราจารย์ฟีล แมคโกแวน ผู้นำร่วมการศึกษาในครั้งนี้และหัวหน้า คณะกรรมการความอยู่รอดของสปีชีส์ (Species Survival Commission) ของไอยูซีเอ็น กล่าวว่าการค้นพบนี้คือ “ความหวังรำไร” แต่เราก็ไม่ควรลืมการสูญพันธ์ของสายพันธุ์ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องด้วยเช่นกัน

“เรามักจะได้ยินเรื่องราวไม่ดีเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพ และไม่มีข้อสงสัยเลยว่าเรากำลังพบเจอกับการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพอย่างที่ไม่เคยพบเจอมาก่อนจากการกระทำของมนุษย์ เราสามารถหยุดการสูญเสียชนิดพันธุ์ทั้งหมดได้หากเรามีความมุ่งมั่นเพียงพอที่จะทำ นี่คือการเรียกร้องให้เกิดการแก้ไข ขอบเขตของประเด็น และสิ่งใดที่เราสามารถทำให้สำเร็จได้หากเราลงมือกระทำในตอนนี้เพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์ และป้องกันการสูญพันธุ์ได้” เขากล่าวทิ้งท้าย

แหล่งข้อมูล 

Up to 48 species saved from extinction by conservation efforts, study finds

How many bird and mammal extinctions has recent conservation action prevented?


อ่านเพิ่มเติม การสูญพันธุ์ : เราสูญเสียอะไร เมื่อชนิดพันธุ์อันตรธาน

การสูญพันธุ์

เรื่องแนะนำ

ความรู้ประจำวัน: ฮัมมิงเบิร์ดคือนกหิวบ่อยที่สุดในโลก

ความรู้ประจำวัน: ฮัมมิงเบิร์ดคือนกหิวบ่อยที่สุดในโลก ถ้าคุณเผาผลาญพลังงานในแบบเดียวกันกับนกฮัมมิงเบิร์ด คุณต้องกินแฮมเบอร์เกอร์อย่างน้อย 300 ชิ้นต่อวันเพื่อให้เพียงพอต่อร่างกาย! นกจิ๋วเหล่านี้เผาผลาญพลังงานเร็ว เนื่องมาจากการกระพือปีกอันรวดเร็วชนิดสายฟ้าแลบของพวกมัน โดยเฉลี่ยใน 1 วินาที ฮัมมิงเบิร์ดจะกระพือปีกราว 50 – 80 ครั้ง และใน 1 นาที หัวใจของมันเต้นเป็นจังหวะมากถึง 1,200 ครั้งเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงทั่วร่างกาย (ในมนุษย์หัวใจเราเต้นสูงสุดแค่เพียง 200 ครั้งต่อนาทีเท่านั้น) นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมนกฮัมมิงเบิร์ดจึงบินหาน้ำหวานทั้งวัน เรียกได้ว่าในหนึ่งวันของมันนั้นจะหมดไปกับการกินอย่างเดียวจริงๆ (เชิญคลิกชมวิดีโอ ฮัมมิงเบิร์ด นกหิวบ่อยที่สุดในโลกได้ที่นี่) อ่านเพิ่มเติม ภาพนกฮัมมิงเบิร์ดที่ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก

สัตว์ป่ารุกคืบสู่เมือง เมื่อยามถิ่นอาศัยตามธรรมชาติหดหาย

เมื่อถิ่นอาศัยในธรรมชาติหดหาย ไคโยตี หมีแรกคูน และสัตว์ชนิดอื่น ๆ กําลังปรับตัวให้เข้ากับชีวิต ในเมืองใหญ่ด้วยวิธีอันชาญฉลาด แวบแรกที่เห็น มันเป็นภาพที่เห็นกันทุกเมื่อเชื่อวันตามเมืองต่างๆ ทั่วอเมริกา  พนักงานไปรษณีย์สวมหมวกปีกสีนํ้าเงินลงจากรถขนส่งไปรษณีย์  แล้วก้าวยาวๆ ข้ามถนน  ในมือถือจดหมายเป็นปึก  นั่นไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร  แต่บุรษไปรษณีย์คนนี้เหมือนไม่สนใจหมีดำอเมริกาตัวใหญ่ที่นั่งจุ้มปุ๊กห่างไปแค่สองสามเมตร ถัดไปทางซ้ายมือ  ทางหลวงระหว่างรัฐหมายเลข 240 ส่งเสียงอื้ออึงหลังรั้วตาข่ายถัก  แต่เห็นได้ชัดว่าไม่ได้สร้างความรำคาญให้เจ้าหมี  สุดท้ายมันก็วิ่งเหยาะๆ ลงไปตามทางเดินเข้าไปในย่านที่พักอาศัยแห่งนี้ซึ่งอยู่ห่างจากใจกลางเมืองแอชวิลล์  รัฐนอร์ทแคโรไลนา  ไม่ถึงหนึ่งกิโลเมตร ริมทางหลวงสายนี้  ทีมนักวิจัยในโครงการศึกษาหมีในเขตเมืองและชานเมืองของรัฐนอร์ทแคโรไลนา  ยังประทับใจกับการค้นพบอีกอย่างหนึ่ง นั่นคือโพรงลึกในต้นเมเปิลสีเงินเปลือกตะปุ่มตะปํ่าต้นหนึ่ง  หมีเพศเมียสวมปลอกคอส่งสัญญาณวิทยุหมายเลขเอ็น 209  เป็นหนึ่งในหมีกว่าร้อยตัวที่งานวิจัยนี้ติดตามอยู่  มันจำศีลอยู่ในนั้นตลอดฤดูหนาว  ทั้งๆ ที่มีรถแล่นผ่านไปมาตลอดเวลาห่างออกไปเพียงไม่กี่เมตร ปัจจุบัน  โครงการนี้ดำเนินงานมาเป็นปีที่แปดแล้ว  ถึงกระนั้น  “หมีเหล่านี้ยังคงทำให้ฉันประหลาดใจได้อีกค่ะ”  คอลลีน  โอลเฟนบิวต์เติล  นักชีววิทยาหมีดำ  ตะโกนแข่งกับเสียงอื้ออึงของการจราจร  เธอจับบันไดไว้มั่น ขณะเพื่อนร่วมงานมุดเข้าไปวัดขนาดโพรงภายในต้นไม้  โพรงไม้นี้มีขนาดใหญ่ที่สุดที่โอลเฟนบิวต์เติลเคยเห็นมาตลอด 23 ปีที่ศึกษาหมีดำ  “หมีดำปรับตัวได้ดีกว่าที่เราเชื่อว่าพวกมันทำได้มากค่ะ”  เธอว่า อันที่จริง  เป็นเรื่องยากที่จะนึกภาพว่าหมีดำจะปรับตัวให้ใช้ชีวิตในแอชวิลล์ได้ดีเช่นนี้  ในเมืองก้าวหน้าที่ซุกตัวอยู่ในเทือกเขาบลูริดจ์  และมีประชากรประมาณ 95,000 […]

ปลากระเบน ในทุกวันนี้ยังสบายดีอยู่หรือไม่

ปลากระเบน สัตว์น้ำในทะเลที่เราอาจจะไม่คุ้นเคยสักเท่าไหร่ แต่การดำรงอยู่ของมันก็สามารถชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของโลกใต้น้ำได้ดี ลองมาดูกันว่าชีวิตของเหล่ากระเบนเป็นอย่างไรบ้างในปัจจุบัน แม้ว่าเราอาจจะคุ้นเคยกับการรับประทานสัตว์น้ำหลากชนิด แต่ในชีวิตประจำวันเราคงไม่มีโอกาสได้รับประทาน หรือแม้กระทั่งพบเจอสัตว์น้ำหน้าตาประหลาด และมีรูปร่างน่าเกรงขามอย่าง ปลากระเบน มากนัก แต่ด้วยกระแสการรับประทานอาหารที่ปรุงจากสายพันธุ์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์เริ่มพูดถึงในกันสังคม อาจทำให้หลายคนเริ่มเกิดความสงสัยว่าในทุกวันนี้ปลากระเบนมีสถานะเช่นไรในท้องทะเล ภาพถ่าย ศิรชัย อรุณรักษ์ติชัย ทีมนักวิจัยเก็บข้อมูลร่างกายของปลากระเบนราหูน้ำจืด (Urogymnus polylepis) ที่ติดเบ็ดของนักตกปลาในแม่น้ำแม่กลอง บริเวณอำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ด้วยการที่ประชากรของปลากระเบนชนิดนี้ในประเทศไทยถูกจัดสถานะว่ามีความเสี่ยงขั้นวิกฤตต่อการสูญพันธุ์ (Critically Endangered) โดย IUCN ด้วยลักษณะทางชีววิทยาที่ออกลูกจำนวนน้อยและเจริญเติบโตช้ามากประกอบกับภัยคุกคามจากการที่แหล่งที่อยู่อาศัยเสื่อมโทรม นักวิจัยจึงพยายามศึกษาปลากระเบนเหล่านี้เพื่อใช้ในการอนุรักษ์ประชากรของพวกมันให้คงอยู่ในสายน้ำของเมืองไทย ปลากระเบนจัดเป็นปลากระดูกอ่อนจำพวกหนึ่งที่มีบรรพบุรุษร่วมกันกับปลาฉลาม สามารถพบได้ทั่วไปทั้งในน้ำจืด น้ำกร่อย และทะเล ส่วนใหญ่จะหากินบริเวณพื้นท้องน้ำ และแพร่กระจายทั่วไปตามเขตอุบอุ่นและเขตร้อนทั่วโลก ลักษณะที่โดดเด่นของกระเบนคือการมีรูปร่างลำตัวแบนราบ อาจมีปุ่มกระดูกหรือหนามเล็ก ๆ ในบางบริเวณ และมีครีบอกที่แผ่ขยายคลุมส่วนหัวและบางส่วนของลำตัว หรืออาจจะคลุมลำตัวทั้งหมด บางชนิดอาจมีพิษที่เงี่ยง ขยายพันธุ์โดยออกลูกเป็นตัวหรือเป็นไข่แล้วแต่สายพันธุ์ ปลากระเบนพบเจอได้ที่ไหนในประเทศไทย ปลากระเบนที่พบทั่วโลกมีมากกว่า 600 ชนิด สำหรับในประเทศไทย ได้มีการสำรวจเมื่อปี 2017 พบปลากระเบน 84 ชนิดทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม ในแหล่งน้ำจืด ผู้คนส่วนใหญ่จะรู้จัก กระเบนเจ้าพระยา […]

แอนทีไคนัส : ยอมตายเพื่อความรัก

มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเพียง 22 ชนิดที่สืบพันธุ์แล้วตาย 15 ชนิดในจำนวนนั้นคือ แอนทีไคนัส สำหรับสัตว์ในสกุล แอนทีไคนัส (Antechinus) แล้ว ชีวิตนั้นช่างแสนสั้นและการสืบพันธุ์ก็เป็นเรื่องสำคัญ หลังลืมตาดูโลกได้หกเดือน สัตว์มีถุงหน้าท้องกินเนื้อขนาดเล็กชนิดนี้จะโตเต็มวัย อีกห้าเดือนต่อมา นํ้าหนักตัวของพวกมันจะเพิ่มขึ้น และจะไปลดเอาตอนจับคู่ผสมพันธุ์ แอนดรูว์ เบเกอร์ นักวิทยาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอธิบาย จากนั้นสัตว์ชนิดนี้จะเข้าสู่ “ช่วงเวลาหนึ่งถึงสามสัปดาห์ที่พวกมันจะผสมพันธุ์กันตลอดเวลา” และการผสมพันธุ์ครั้งเดียวอาจใช้เวลานานถึง 14 ชั่วโมง จึงไม่น่าแปลกใจที่ “ทั้งสองเพศรู้สึกเครียดเอามาก ๆ” เบเกอร์ตั้งข้อสังเกต เมื่อรู้สึกเครียด แอนทีไคนัส จะผลิตฮอร์โมนคอร์ติซอล นอกจากนั้น แอนทีไคนัส เพศผู้ “ยังหลั่งฮอร์โมนเทสทอสเทอโรนจากการพยายามจีบสาวอีกด้วย”  เบเกอร์บอก และฮอร์โมนเทสทอสเทอโรนนี่เองที่ทำให้ฮอร์โมนคอร์ติซอลไหลทะลักในเวลาที่ควรจะหยุดทำงาน เมื่อฮอร์โมนคอร์ติซอลขึ้นถึงระดับที่เป็นพิษ  ระบบภูมิคุ้มกันและระบบอื่น ๆในร่างกายของเพศผู้จะล้มเหลว ทำให้มันตายเมื่อมีอายุได้เพียงหนึ่งปี ประชากรของ แอนทีไคนัสจึงลดลงครึ่งหนึ่ง จนกว่าเพศเมียจะให้กำเนิดลูกน้อยขนาดเท่าลูกอมครอกละ 4 ถึง 14 ตัวในแต่ละปี —แพทริเซีย เอดมันด์ส ถิ่นอาศัย/ถิ่นกระจายพันธุ์ พื้นที่ป่าและทุ่งหญ้าในออสเตรเลีย สถานะการอนุรักษ์ แอนทีไคนัส หนึ่งในห้าชนิดอยู่ในสถานะถูกคุกคาม  แอนทีไคนัสหางดำ ซึ่งเพิ่งค้นพบและอาจมีอยู่เพียง 500 ตัว  จัดอยู่ในสถานะเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ข้อมูลน่าสนใจ […]