ทำไมราชินีมดและแมลงอื่นๆ จึงฝังศพพวกที่ตายแล้ว - National Geographic Thailand

ทำไมราชินีมดและแมลงอื่นๆ จึงฝังศพพวกที่ตายแล้ว

ทำไมราชินีมดและแมลงอื่นๆ จึงฝังศพพวกที่ตายแล้ว

หากคุณคิดว่ามนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์เดียวที่มีพิธีฝังศพ คุณอาจต้องคิดใหม่ เพราะมด, ผึ้ง และปลวกเองก็มีธรรมเนียมสำหรับพวกที่ตายไปแล้ว ด้วยการย้ายร่างของพวกเขาออกไปจากรังหรือฝังกลบซะ

อาณาจักรแมลงคือกลุ่มสังคมที่ต้องเผชิญกับเชื้อโรคหลายชนิด ดังนั้นแล้วการกำจัดศพของสมาชิกที่ตายไปแล้วจึงเป็นการป้องกันการเกิดโรคระบาด ด้วยการย้ายสมาชิกตายแล้วที่มีความเสี่ยงให้เกิดการติดเชื้อออกไปจากอาณาจักร

 

มด

ในอาณาจักรมดที่ยิ่งใหญ่ มดงานจะทำหน้าที่เป็นสัปเหร่อพาร่างของสมาชิกที่ตายไปแล้วออกไปจากรัง ในขณะที่บางสายพันธุ์พวกมันเลือกที่จะกลบฝังแทน

อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาใหม่ที่ตีพิมพ์ลงในวารสาร BMC Evolutionary Biology พบว่าในอาณาจักรมดที่เพิ่งสร้างขึ้นใหม่ และยังไม่มีมดงาน ราชินีมดจะเป็นผู้ฝังสมาชิกแทนด้วยการกัดให้เป็นชิ้นๆ ก่อนฝัง รายงานจาก คริส พูล ผู้ศึกษาชีววิทยาวิวัฒนาการจากมหาวิทยาลัย Royal Holloway ในกรุงลอนดอน

“ปกติแล้ว ถ้าเราคิดถึงราชินีมด เราจะคิดถึงสมาชิกราชวงศ์ที่อาศัยอยู่ภายในใจกลางอาณาจักรที่ได้รับความคุ้มครองจากบรรดาคนงานและไม่จำเป็นต้องเผชิญกับความเสี่ยงไปกับงานต่างๆ ในรัง” เขากล่าว “แต่ผลการศึกษาของเราชี้ให้เห็นว่าพวกมันมีความสามารถที่จะปฏิบัติงานแบบนั้นได้” เพราะในการกำจัดมดที่ตายไปแล้ว จะเป็นการลดความเสี่ยงที่ตัวราชินีมดเองจะตายถึง 7 เท่า

 

ผึ้ง

ในรังผึ้ง ผึ้งตัวที่ตายหรือป่วยจะถูกจำกัดอย่างรวดเร็ว โดยผึ้งที่ทำหน้าที่เป็นสัปเหร่อจะใช้กรามของมันคีบสมาชิกที่ตายไปแล้ว นำออกมาวางไว้ด้านนอกของรัง

แมลงสายพันธุ์นี้ขึ้นชื่อเรื่องความรวดเร็วในการกำจัดสมาชิกที่ตาย ผลการศึกษาในปี 1983 ที่ตีพิมพ์ลงในวารสาร Animal Behavior พบว่าในเวลา 1 ชั่วโมงผึ้งกำจัดซากศพได้รวดเร็วกว่าที่การระบาดจะฆ่าผึ้งตัวอื่นๆ เสียอีก โดยบรรดาผึ้งที่ทำหน้าที่เป็นสัปเหร่อเหล่านี้เป็นผึ้งวัยกลางคน ที่มีจำนวนคิดเป็นสัดส่วน 1-2% ของรังเท่านั้น

 

ปลวก

ในขณะที่แมลงส่วนใหญ่ย้ายซากศพออกจากรัง ปลวกกลับเลือกที่จะฝังพวกที่ตายแล้วในรังแทนเช่นเดียวกับแมลงอื่นๆ การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของร่างกายช่วยให้พวกมันระบุได้ว่าแมลงตัวไหนได้ตายไปแล้ว

ปลวกใต้ดินตะวันออก (Reticulitermes flavipes) จัดการกับสมาชิกที่ตายแล้วในเวลาเพียงไม่กี่นาที ด้วยวิธีเดียวกันกับผึ้ง ปลวกสัปเหร่อจะสัมผัสกับพวกที่ตายไปแล้วด้วยหนวดของพวกมัน ก่อนที่จะย้ายร่างเหล่านั้นด้วยกราม

ผลการศึกษาในปี 2013 ที่ตีพิมพ์ลงในวารสาร Scientific Reports พบว่าปลวกใต้ดินตะวันออกจะมีพฤติกรรมที่ต่างออกไป หากหนึ่งในพวกที่ตายนั้นเป็นญาติใกล้ชิดกับมัน อย่างไรก็ตามไม่ว่าพวกที่ตายจะมาจากไหน พวกมันจะถูกพาไปยังห้องพิเศษที่ใช้ในการรีไซเคิลและดึงสารอาหาร แต่หากปลวกที่ตายเป็นสายพันธุ์ Dark Southeastern มันจะถูกฝังโดยปลวกงานที่ทำหน้าที่เป็นปลวกยาม นอกจากนั้นนักวิจัยยังพบว่าปลวกเหล่านี้ใช้เวลาในการจัดการกับปลวกที่ตายไปแล้วที่มีความใกล้ชิดกับสายพันธุ์ตัวเองมากกว่าเป็น 10 เท่า เมื่อเทียบกับปลวกพันธุ์เดียวกัน

เรื่อง แอลลี่ วิลกินสัน

 

อ่านเพิ่มเติม

ฤาความตายหาใช่การลาจาก

เรื่องแนะนำ

เผชิญหน้ากับฉลามหัวค้อนแบบ 360 องศา

ร่วมดำดิ่งลงไปยังโลกใต้น้ำพร้อมกับเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ที่จะพาคุณผู้อ่านเดินทางไปยังอ่าวบิมินิ ในบาฮามาสห่างจากไมอามี่ ในรัฐฟลอริดาราว 80 กิโลเมตร เพราะที่นี่คือถิ่นที่อยู้อาศัยของฉลามหลากหลายสายพันธุ์ โดยเฉพาะฉลามหัวค้อนตัวใหญ่ ที่คุณจะได้เผชิญหน้ากับมันแบบใกล้ๆ ราวกับกำลังลงไปดำน้ำด้วยตนเอง   อ่านเพิ่มเติม : ลูกสลอธเรียนรู้การปีนจากเก้าอี้โยก, สิงโตปะทะยีราฟ ใครจะชนะ?

มหากาพย์นกอพยพ

เรากำลังเรียนรู้มากขึ้นเกี่ยวกับการเดินทางอันน่าทึ่งที่นกอพยพต้องฟันฝ่า และเกี่ยวกับเรื่องที่มนุษย์เราทำให้เหล่าวิหกลำบากมากขึ้นไปอีกอย่างไร

สำรวจโลก : แด่ปักษาผู้สูญสิ้น

แด่ปักษาผู้สูญสิ้น นกคาราคาราเกาะกวาดาลูเปกลายเป็นของลํ้าค่า ทันทีเมื่อมันใกล้สูญพันธุ์ ย้อนหลังไปเมื่อ ปี 1876 นกนักล่าในวงศ์เหยี่ยวชนิดนี้เคยมีอยู่มากมายบนเกาะกวาดาลูเปของเม็กซิโก แต่ถูกกำจัดอย่างเป็นระบบทั้งด้วยการยิงและวาง ยาเบื่อ พอถึงปลายศตวรรษที่สิบเก้า นกถิ่น เดียวชนิดนี้ก็หายากมาก และกลายเป็นที่หมายตาของนักสะสม ผู้คนเริ่มดักจับเพื่อนำไปขายให้ผู้เสนอราคาสูง ๆ แต่แล้วพวกมันก็ สูญพันธุ์ไปในที่สุด เมื่อหลายปีก่อน ลอเรล รอท โฮป ศิลปินที่เรียนรู้ด้วยตนเอง และเคยทำงานเป็นเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่า เริ่มเฝ้าสังเกตนกพิราบในเมือง “ฉันเริ่มคิดถึงวิธีการที่คนเราให้ค่ากับสิ่งต่าง ๆ ที่หายาก และไม่แยแสอะไรที่มีอยู่ดาษดื่น และนั่นก็ส่งผลต่อทัศนคติของเรา ที่มีต่อสัตว์ป่า” เธอกล่าวและเสริมว่า “ฉันจึง อยากนำทั้งสองสิ่งนี้มาอยู่ด้วยกัน” โฮปเริ่มถักโครเชต์เพื่อสร้างงานศิลปะที่เธอเรียกว่า “Biodiversity Reclamation Suits for Urban Pigeons” อธิบายง่าย ๆ คือการสร้างเรือนขนหรือ “เสื้อคลุม” ของนกหายากหรือที่สูญพันธุ์ไปแล้ว เพื่อนำไปประดับหรือตกแต่งบนประติมากรรมนกพิราบซึ่งเป็นนกที่พบเห็นได้ทั่วไป งานชิ้นแรกของเธอประกอบด้วย “นกพิราบในฐานะตัวแทนชนิดพันธุ์ที่ประสบความสำเร็จด้านการปรับตัว กับนกโดโด ในฐานะตัวแทนของชนิดพันธุ์ที่สูญสิ้นไปแล้ว” งานของโฮปเริ่มจากการขึ้นรูปและหล่อตัวนกพิราบจากเรซิน จากนั้นจึงเลือกลายปักและสีสันเพื่อสร้าง “แบบสเก็ตช์โครเชต์สามมิติ” ของเรือนขนนกที่สูญพันธุ์ไปแล้ว เธอจะลองสวม […]

Follow Me

NATIONAL GEOGRAPHIC ASIA

Contact

เว็บไซต์ : ngthai.com

บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน)

Tel : 02-422-9999 ต่อ 4244

© COPYRIGHT 2018 AMARIN PRINTING AND PUBLISHING PUBLIC COMPANY LIMITED.