หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ ดินแดนที่สรรพสัตว์ครอบครอง - National Geographic Thailand

หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ ดินแดนที่สรรพสัตว์ครอบครอง

หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ ดินแดนที่สรรพสัตว์ครอบครอง

ขณะยืนอยู่บนชายฝั่งที่เต็มไปด้วยโขดหินของสตีเพิลเจสัน (Steeple Jason) เกาะที่ตั้งอยู่ห่างไกลในกลุ่มเกาะฟอล์กแลนด์ ผมตื่นตะลึงกับภาพความงามตรงหน้า นกอัลบาทรอสคิ้วดำกว่า 440,000 ตัวซึ่งถือเป็นคอโลนีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกทำรังอยู่บนหน้าผาสูงชัน  ถัดลงมาตามแนวชายหาดเบื้องล่าง  เพนกวินร็อกฮอปเปอร์แดนใต้ส่งเสียงร้องอื้ออึง ขณะที่เหยี่ยวคาราคาราคอยสอดส่ายสายตามองหาลูกนกเพนกวินหรือซากสัตว์เป็นอาหาร

น่านน้ำเย็นยะเยือกแถบนี้เป็นถิ่นอาศัยของแมวน้ำขนปุยอเมริกาใต้ วาฬเพชฌฆาต โลมาคอมเมอร์สัน โลมาพีล และวาฬเซย์ ลึกลงไปใต้น้ำ ผมแหวกว่ายผ่านดงสาหร่ายเคลป์ที่โอนเอนไปมาในกระแสน้ำ เพนกวินเจนทูพุ่งฉิวอยู่ด้านบน โดยมีสิงโตทะเลแดนใต้ไล่ตามมาติดๆ กุ้งมังกรยืนเรียงรายบนก้นสมุทรพลางชูก้ามขึ้นราวกับพร้อมรบ

ภาพกุ้งชูก้ามเตรียมออกศึกดูช่างเหมาะเจาะ เพราะผมอยู่ที่หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ ดินแดนที่สงครามเกิดขึ้นอยู่เป็นนิจ ห่างจากชายฝั่งอาร์เจนตินา 400 กิโลเมตร  ดินแดนของสหราชอาณาจักรแห่งนี้ประกอบด้วยเกาะน้อยใหญ่รวมกันกว่า 700 เกาะ และมีผู้อยู่อาศัยอยู่อย่างบางเบาเพียง 3,200 คน  กลุ่มเกาะเหล่านี้เป็นที่รู้จักมากที่สุดเพราะประวัติศาสตร์การต่อสู้แย่งชิงกรรมสิทธิ์อันยาวนานระหว่างฝรั่งเศส สเปน อาร์เจนตินา และสหราชอาณาจักร ฟอล์กแลนด์จึงเต็มไปด้วยบาดแผลจากสงครามที่เห็นได้ชัด ความขัดแย้งครั้งหลังสุดเกิดขึ้นเมื่ออาร์เจนตินารุกรานหมู่เกาะที่พวกเขาเรียกว่า มัลบีนัส (Malvinas) ในปี 1982  ทว่าปิดฉากลงในระยะเวลาอันสั้น หลังการประลองกำลังอย่างดุเดือดกับสหราชอาณาจักร

หมู่เกาะฟอล์กแลนด์
สตีเพิลเจสัน หนึ่งในเกาะที่ตั้งอยู่ห่างไกลที่สุดของหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ เป็นถิ่นอาศัยของคอโลนีอัลบาทรอสคิ้วดำที่ใหญ่ที่สุด ครั้งหนึ่งเกาะนี้เคยเต็มไปด้วยแกะและวัวที่เที่ยวและเล็มหญ้า แต่ปัจจุบันเป็นเขตอนุรักษ์ธรรมชาติ

แต่ถึงจะเต็มไปด้วยความขัดแย้ง และแม้จะมีการทำฟาร์มแกะอย่างกว้างขวาง หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ก็ยังคงดูเหมือนแดนสวรรค์ในอุดมคติอย่างน่าทึ่ง ตั้งแต่น่านน้ำอันอุดมไปด้วยสารอาหารไปจนถึงขุนเขาที่สายฝนโปรยปรายตลอดระยะเวลาเกือบ 30 ปีที่เป็นช่างภาพ  ผมแทบไม่เคยพบเห็นสถานที่แห่งไหนที่มีระบบนิเวศอุดมสมบูรณ์เช่นนี้

 

สตีเพิลเจสันและแกรนด์เจสันที่อยู่ใกล้กันเป็นเกาะสองเกาะที่ไม่ได้รับผลกระทบใดๆจากสงคราม  และอาจเป็นเรื่องราวความสำเร็จยิ่งใหญ่ที่สุดของหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ แกะและปศุสัตว์เคยและเล็มหญ้าอย่างอิ่มหมีพีมันบนเกาะที่รกร้างผู้คนมาเกือบร้อยปี ก่อนที่นักดูนกชาวอังกฤษคนหนึ่งจะเข้ามาครอบครองกรรมสิทธิ์ในปี 1970  เขาเปลี่ยนมันให้กลายเป็นเขตอนุรักษ์ของเอกชน  และพืชพรรณก็เริ่มฟื้นตัว ต่อมาในทศวรรษ 1990 ไมเคิล สไตน์ฮาร์ดท์ ชายผู้ริเริ่มกองทุนบริหารความเสี่ยงหรือเฮดจ์ฟันด์จากนิวยอร์กก็ซื้อสองเกาะนี้ และพอถึงปี 2001 เขากับจูดี ผู้เป็นภรรยาก็บริจาคให้สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่าหรือดับเบิลยูซีเอส (Wildlife Conservation Society: WCS) ซึ่งปัจจุบันเป็นเจ้าของและผู้บริหารจัดการเกาะ นักวิจัยและนักท่องเที่ยวได้รับอนุญาตให้มาเยือนภายใต้การกำกับดูแลอย่างใกล้ชิดเท่านั้น

หมู่เกาะฟอล์กแลนด์
เปลือกไข่ที่กระจัดกระจายอยู่นี้เป็นฝีมือของสัตว์นักล่า ซึ่งรวมถึงนกสกัวสีน้ำตาลที่ล่านกชนิดอื่นเป็นอาหาร บนเกาะ สตีเพิลเจสัน นกถือเป็นภัยคุกคามของนกอัลบาทรอสและเพนกวิน

ตัดเวลาเดินหน้ามาสู่ปัจจุบัน ความยืดหยุ่นของธรรมชาติเห็นได้ทุกหนแห่งรอบตัวผม  ความหลากหลายที่ปรากฏแก่สายตา ทำให้รู้สึกราวกับว่า แปซิฟิกนอร์ทเวสต์ หมู่เกาะเวสต์อินดีส และทวีปแอนตาร์กติกา มาปะทะกันในมหาสมุทรแอตแลนติกตอนใต้แห่งนี้ บนเกาะสตีเพิลจอห์นสันที่ยาวแปดกิโลเมตร  มีรายงานการพบนกถึง 48 ชนิด  แต่ความรุ่มรวยอันแสนพิเศษของส่ำสัตว์บนหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ยังคงเผชิญกับภัยคุกคามที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์  ทั้งมลภาวะ ถิ่นอาศัยที่เสื่อมสภาพ คราบน้ำมัน ประมงเบ็ดราว และโดยเฉพาะอย่างยิ่งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มหาสมุทรรอบหมู่เกาะอาจยังเย็นก็จริง แต่กลับอุ่นขึ้นในพื้นที่ไกลออกไป ทำให้สายใยอาหาร (food web) ที่หล่อเลี้ยงนกทะเลและสัตว์ทะเลเลี้ยงลูกด้วยนมต่างๆ ปั่นป่วน กิจกรรมการสำรวจแหล่งน้ำมันใกล้เกาะเหล่านี้ที่เพิ่มมากขึ้นสร้างความวิตกเรื่องภัยจากน้ำมันรั่ว ทว่าชาวเกาะฟอล์กแลนด์เริ่มมีแรงจูงใจในการอนุรักษ์มากขึ้น จำนวนนักท่องเที่ยวที่มาเยือนหมู่เกาะกว่า 60,000 คนในแต่ละปี  ทำให้การท่องเที่ยวเชิงนิเวศกลายเป็นแหล่งรายได้มากเป็นอันดับสอง รองจากการทำประมง แต่แซงหน้าการทำฟาร์มแกะที่ตามมาเป็นอันดับสาม

ในฐานะนักชีววิทยา ผมอดไม่ได้ที่จะหลงใหลไปกับความแตกต่างระหว่างเกาะน้อยใหญ่ที่ไร้ผู้คนแผ้วพานกับเกาะที่เราเข้าไปยุ่มย่ามอย่างหนัก  เราเรียนรู้อะไรได้บ้างจากเกาะสตีเพิลเจสันอันอุดมสมบูรณ์  เรายังพอมีความหวังและมีหนทางเยียวยา ถ้าเพียงแค่ปล่อยให้ธรรมชาติดำรงอยู่ด้วยตัวของมันเอง การสำรวจทุ่งหญ้าบนพื้นที่สูงชันและเทือกเขาสูงตระหง่านของเกาะทำให้รู้สึกราวกับย้อนเวลากลับไปนับพันปี ระบบนิเวศยังคงพิสุทธิ์  สัตว์ป่าช่างน่าตื่นตาและไม่หวาดกลัวมนุษย์

หมู่เกาะฟอล์กแลนด์
เพนกวินเจนทูว่ายน้ำได้เร็วที่สุดเท่าที่เคยจับเวลาได้ในหมู่นก นั่นคือ 35 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ เป็นแหล่งพักพิงของนกเพนกวินเจนทูที่จับคู่ผสมพันธุ์มากที่สุดในโลก

เหยี่ยวจอห์นนีรุกส์แสนซุกซนพยายามขโมยของจากกระเป๋ากล้องผม นกอัลบาทรอสหลายตัวบินวนอยู่เบื้องบนโดยอาศัยกระแสอากาศที่ยกตัวสูงขึ้นเหนือมหาสมุทรแอตแลนติก เท้าของเจ้านกตัวหนึ่งเกี่ยวหัวผมเบาๆ ผมอยากจะคิดว่ามันจงใจ เพราะนกพวกนี้เป็นนกที่มีความแม่นยำสูง จะมีที่ไหนบนโลกอีกที่สัตว์รู้สึกเป็นอิสระจนกล้าเข้ามาเล่นกับมนุษย์อย่างเรา  ที่สำคัญกว่านั้นคือเราจะช่วยให้พวกมันไม่หวาดกลัวคนต่อไปเช่นนี้ได้อย่างไร ถ้าเราปฏิบัติต่อโลกอันแสนเปราะบางนี้ในฐานะแหล่งทรัพยากรที่ตักตวงได้  ผมมองเกาะสตีเพิลเจสันในฐานะสักขีพยานถึงความสามารถในการฟื้นตัวของโลก  แต่ขณะเดียวกันก็เป็นเสียงเรียกร้องให้ลงมือแก้ไขอย่างเร่งด่วนด้วยเช่นกัน เราต้องมีสตีเพิลเจสันมากกว่านี้  มีสถานที่ที่เราจะเลิกทำสงครามกับสิ่งแวดล้อม และให้เวลากับธรรมชาติเพื่อฟื้นตัวและงอกงามอย่างที่มันต้องการ

เรื่องและภาพถ่าย พอล นิกเคลน

 

อ่านเพิ่มเติม

ชีวิตบนเกาะซึ่งหนาแน่นที่สุดในโลก

เรื่องแนะนำ

นกในยุคไดโนเสาร์ที่เป็นรอยต่อวิวัฒนาการการบิน

เจ้านกประหลาดที่ถูกค้นพบในจีนนี้เคยมีชีวิตอยู่เมื่อ 127 ล้านปีก่อน ผลการวิเคราะห์โครงกระดูกของมันเผยให้เห็นความแตกต่างจากนกในปัจจุบัน

ภาพความสนิทสนมของคนรักงูกับสัตว์เลี้ยงแสนรัก

โดย อเล็กซานดรา เกโนวา ภาพถ่าย จาน่า โรมาโนว่า งูเป็นที่น่าหลงใหลและน่ารังเกียจผ่านสายตามนุษย์มานานนับสหัสวรรษ ในอารยธรรมกรีกโบราณ งูคือสัญญาณแห่งความอุดมสมบูรณ์และการเกิดใหม่ ในขณะที่บรรดาชาวคริสต์มองว่างูคือสัญลักษณ์ของการหลุดพ้น ทุกวันนี้งูไม่ใช่แค่อยู่ในวัฒนธรรมป๊อป แต่พวกมันคือสัตว์เลี้ยงประจำบ้าน จาน่า โรมาโนว่า ช่างสาวภาพชาวรัสเซียผู้เป็นโรคกลัวงู เริ่มต้นโปรเจคเก็บภาพระยะยาวของงูและเจ้าของตามบ้าน ซึ่งการเลี้ยงงูกลายมาเป็นเรื่องปกติธรรมดา เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลายลง “ฉันต้องการสำรวจความหวาดกลัวของตนเองและหาคำตอบว่าทำไมผู้คนถึงเก็บสิ่งมีชีวิตนี้ไว้เป็นสัตว์เลี้ยง” เธอกล่าว แต่ภาพถ่ายของโรมาโนว่าไม่ใช่ภาพถ่ายของงูแบบทั่วๆ ไป “ภาพถ่ายของงูในสิ่งแวดล้อมต่างๆ” ผลักการมีส่วนร่วมของผู้ชมออกไป เธอกล่าว ในบรรดารูปที่น่าสนใจของเธอ งูโบอาตัวอ้วนเลื้อยไปมารอบๆ ตู้ไม้, งูเหลือมเลื้อยพันเตารีดที่ตั้งเอาไว้ และงูข้าวโพดเลื้อยไปมาระหว่างแม่เหล็กที่ติดบนตู้เย็นลายเสือดาว   แก้ปัญหาความกลัวงู การถ่ายภาพให้งูกลมกลืนไปกับลวดลายและพื้นหลังไม่ได้แค่เป็นเรื่องน่าสนใจ แต่ยังเป็นการท้าทายตัวเธอเองอีกด้วย “ในตอนแรกเริ่ม ฉันไม่แม้แต่จะมองภาพของพวกมันด้วยซ้ำ” เธอกล่าว “ทุกวันนี้ถ้าให้เลี้ยงสักตัวเป็นสัตว์เลี้ยง ก็โอเคนะ” จากการสำรวจผ่านโปรเจคดังกล่าว เธอสามารถวิเคราะห์จุดเริ่มต้นของความกลัวงูออกมาได้ “ความกลัวงูส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากประสบการณ์ผ่านวัฒนธรรม” เธอกล่าว “เช่นในหนังสยองขวัญ, พ่อแม่ที่เตือนลูกๆ ว่างูเป็นสัตว์อันตรายหรือแม้กระทั่งข่าวปลอมๆ ที่ว่างูกลืนเจ้าของลงท้องไป” โรมาโนว่ายังประหลาดใจมากที่พบว่าผู้ชายจำนวนมากเลี้ยงงูเป็นสัตว์เลี้ยง “ฉันคิดมาตลอดว่าผู้หญิงน่าจะเลี้ยงงูเยอะกว่า เพราะภาพถ่ายจำนวนมากของงูที่กำลังพันรอบตัวพวกเธอ”   สเตอริโอไทป์แบบโซเวียต อีกหนึ่งความท้าทายของเธอในการทำโปรเจคนี้คือ “การแสวงหาความงดงามของยุคหลังโซเวียต” “มันมีความเชื่อหรือภาพลักษณ์ที่มองว่าชาวรัสเซียและบรรดาอดีตประเทศโซเวียตเป็นคนยังไง” […]

วูลเวอรีน : ชีวิตที่ต้องดิ้นรนเพื่ออยู่รอด

รู้จักกับวูลเวอรีน (wolverine) สัตว์กินเนื้อและนักล่าผู้ดุร้ายแห่งแดนเหนืออันห่างไกล แม้พวกมันจะขึ้นชื่อเรื่องความเก่งกาจและความทรหดเป็นเลิศ ทว่าทุกวันนี้ วูลเวอรีนกำลังต่อสู้กับภัยคุกคามใหม่ๆ เพราะภูมิอากาศที่อบอุ่นขึ้นกำลังทำให้อาณาเขตของพวกมันหดหายไป

ทำความรู้จักกับ “อาร์ดวูลฟ” สัตว์โลกน่ารักน่าชัง

ทำความรู้จักกับ “อาร์ดวูลฟ” สัตว์โลกน่ารักน่าชัง เจ้าตัวนี้คือ “อาร์ดวูลฟ” มันหาใช่ญาติสนิทชิดเชื้อของตัวอาร์ดวากหรือหมาป่าแต่อย่างใด ดูรูปร่างหน้าตาของมันให้ดีๆ อีกที เพราะญาติผู้ใกล้ชิดของมันคือไฮยีน่า นักล่าแห่งทวีปแอฟริกา และเช่นเดียวกับญาติของมัน อาร์ดวูลฟเป็นสัตว์ที่ออกหากินในเวลากลางคืน แต่ไม่ต้องกังวลไปเพราะถึงแม้มันจะมีหน้าตาคล้ายไฮยีน่า แต่อาร์ดวูลฟเป็นสัตว์ที่ขี้อายมาก พวกมันไม่โจมตีสัตว์อื่นใด เว้นก็แต่ปลวก… ปลวกคืออาหารหลักของมัน ด้วยลิ้นขนาดใหญ่ตะปุ่มตะป่ำ นี่คืออาวุธสำคัญที่พวกมันใช้เลียกินปลวก โดยภายในหนึ่งคืนอาร์ดวูลฟสามารถกินปลวกได้มากถึง 200,000 ตัวเลยทีเดียว   อ่านเพิ่มเติม พบกับชายผู้ใช้ชีวิตกับไฮยีน่า