นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ - National Geographic Thailand

นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ

นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ

วิธีที่ดีที่สุดที่จะมั่นใจได้ว่าคุณจะมีอาหารเช้ารับประทานสำหรับนกตัวเล็กๆ ในทวีปแอฟริกาก็คือการเข้านอนบนจานอาหารเย็นมันเสียเลย! แม้ว่าห้องนอนของคุณจะคือรักแร้ยีราฟก็ตาม

นักวิทยาศาสตร์ทราบมานานแล้วว่าเจ้านกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลือง (yellow-billed oxpeckers) มักจะเกาะสอยห้อยตามเนื้อตัวของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ไม่ว่าจะเป็นยีราฟหรือควายป่าราวกับสัตว์สี่ขาขนาดใหญ่เหล่านี้คือบ้านของพวกมัน นกน้อยทำประโยชน์ให้แก่เจ้าของบ้านด้วยการทำความสะอาด มันจะชอนไชเข้าไปในเส้นขนเพื่อจิกกินปรสิตอย่างเห็บเป็นการตอบแทน

แต่ภาพถ่ายล่าสุดจากอุทยานแห่งชาติ Serengeti ในแทนซาเนีย แสดงให้เห็นว่านกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองเกาะติดอยู่กับเจ้าบ้านของมันทั้งคืน “มันเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยและอบอุ่นอย่างมากสำหรับเจ้านก” Meredith Palmer นักศึกษาปริญญาเอกด้านพฤติกรรมนิเวศวิทยาจากมหาวิทยาลัยมินเนสโซต้ากล่าว ตัวเธอศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้สัตว์ที่ตัวใหญ่กว่าเป็นดั่งโรงแรมค้างคืนของนก โดยเชื่อว่าเป็นกลยุทธ์ในการปกป้องแหล่งอาหารของมันจากนกตัวอื่น รายงานดังกล่าวถูกเผยแพร่ล่งในวารสาร African Journal of Ecology

ในนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดง ญาติของมันซึ่งมีขนาดตัวเล็กกว่า และมีจะงอยปากที่ออกแบบมาเพื่อการใช้งานอเนกประสงค์มากกว่า เอื้อประโยชน์ให้พวกมันสามารถหาเหยื่อได้หลากหลายมากขึ้นจากม้าลาย, อิมพาลา หรือวิลเดอบีสต์ ส่วนนกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองนั้นมีเมนูอาหารที่จำกัดมากกว่า ดังนั้นแล้วมันจึงสมเหตุสมผลที่มันจะอยู่เฝ้าแหล่งอาหารของมัน แม้กระทั่งช่วงเวลานอนหลับก็ตาม

ปกติแล้วนกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองจะทำรังบนต้นไม้ เมื่อถึงช่วงฤดูวางไข่ ส่วนช่วงอื่นๆ ในชีวิตของมันนั้น พวกมันมีความสุขดีที่จะห้อยติดอยู่กับยีราฟ บางครั้งคุณอาจพบเห็นนกเจ็ดตัวเกาะรวมกันอยู่ในรักแร้เดียวด้วยซ้ำ

“ฉันจินตนาการว่ามันคงจะน่ารำคาญไม่น้อย ถ้ามีนกเจ็ดตัวเกาะอยู่ที่รักแร้” Palmer กล่าว

(พฤติกรรมแปลกๆ ในนกยังมีอีกมาก เช่นนกกระตั้วที่ชอบเต้นรำตัวนี้)

นกทำความสะอาด
นกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองเกาะติดอยู่กับรักแร้ของยีราฟตลอดคืน
ภาพถ่ายโดย Meredith Palmer

Tiffany Plantan ผู้ศึกษาเกี่ยวกับนกออกซ์เพกเกอร์ ในฐานะของนักนิเวศวิทยา จากมหาวิทยาลัยไมอามี แต่ไม่ได้มีส่วนร่วมในงานวิจัยของ Palmer กล่าวว่า “เท่าที่ฉันรู้นี่เป็นการศึกษาครั้งแรกในช่วงเวลากลางคืนของนกเหล่านี้” ตัวเธอเคยเห็นนกออซ์เพกเกอร์ปากแดงงีบหลับบนตัวควายป่าและสัตว์อื่นๆ ตลอดทั้งวันมาแล้ว แต่พฤติกรรมทำนองนี้ในช่วงเวลากลางคืนถือเป็นเรื่องใหม่ และภาพถ่ายที่ปรากฏก็ไม่มีนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดงที่ยังคงเกาะติดกับเจ้าบ้านแต่อย่างใด

เมนูของพวกมันไม่ได้ประกอบแค่ปรสิตดูดเลือดเท่านั้น นกออกซ์เพกเกอร์ยังช่วยกำจัดมูลและสารคัดหลั่งที่ออกมจากร่างกายของเจ้าบ้านด้วยไม่ว่าจะเป็นน้ำมูก, เสมหะ หรือเลือด ฉะนั้นแล้ว ณ จุดนี้ความสัมพันธ์ของพวกมันจึงไม่ได้สวยงามเท่าไหร่นัก ในบางครั้งนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดงก็เจาะเข้าไปในแผลเปิดของเจ้าบ้านเพื่อกินเลือด ที่น่าประหลาดใจก็คือเจ้าบ้านเองมักไม่ใส่ใจนัก “ส่วนใหญ่แล้วพวกมันจะไม่สนใจนก เว้นแต่ในกรณีที่นกไปจิกแผลของพวกมัน” Plantan กล่าว

บางทีเรื่องนี้อาจมีเหตุผลซ่อนอยู่ นักวิจัยบางรายตั้งสมมุติฐานว่าพฤติกรรมของนกเหล่านี้ช่วยให้บาดแผลของเจ้าบ้านสะอาด และปราศจากการรบกวนจากแมลงวันก็เป็นได้

เรื่อง Joshua Rapp Learn

 

อ่านเพิ่มเติม

นกแสนรู้ : ไขปริศนาความฉลาดของนก

เรื่องแนะนำ

ภาพถ่ายทางอากาศเผยให้เห็นแดนอัศจรรย์ทางธรรมชาติของอาร์กติก

เรื่อง ซาราห์ พอลเจอร์ ภาพถ่าย โฟลรียอง เลอดู ภูมิภาคอาร์กติกที่มีความเป็นธรรมชาติและสวยงาม จับใจช่างภาพ โฟลรียอง เลอดู ตั้งแต่เขาอายุสิบขวบ “ขนาดของภูมิทัศน์และชนิดพันธุ์อันเหลือเชื่อซึ่งอาศัยอยู่ที่นั่นดึงดูดผมมายังอาร์กติก ผมรู้สึกประทับใจอย่างลึกซึ้งตอนที่ออกเดินทางครั้งแรกไปยังภูมิภาคเหนือเส้นอาร์กติกเซอร์เคิล และความรู้สึกนั้นรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่องเมื่อผมสำรวจไปไกลขึ้นครับ” เลอดูบอก ทุกวันนี้ เลอดูเดินทางผ่านไอซ์แลนด์ กรีนแลนด์ แคนาดา และไกลออกไป เขาให้ความสนใจกับการถ่ายภาพฟุตเทจของภูมิทัศน์และสัตว์ป่า ขณะทำงานเป็นช่างภาพข่าวในกองทัพเรือของฝรั่งเศส เลอดูฝึกฝนทักษะในโครงการถ่ายภาพส่วนตัวซึ่งเขาถ่ายภาพวัฒนธรรมอินูอิตของกรีนแลนด์และความสัมพันธ์ของผู้คนเหล่านั้นกับผืนดิน เลอดูส่งภาพถ่ายหลายภาพเข้าร่วมในโครงการประกวด National Geographic Nature Photographer of the Year ประจำปี 2017 ในปี 2017 เลอดูออกเรือเพื่อตามหาหมีขั้วโลกใกล้กับเทรมเบลย์ซาวด์ของแคนาดา หลังจากค่ำคืนที่ไม่ประสบความสำเร็จ ในวันรุ่งขึ้นเลอดูและทีมของเขาพบกับชิ้นส่วนน้ำแข็งขนาดใหญ่ซึ่งทำให้มีความหวัง เพราะน้ำแข็งนั้นเหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับให้หมีขั้วโลกออกล่าเหยื่อ เมื่อเข้าไปใกล้บริเวณนั้น พวกเขาพบว่าพวกเขากำลังตามหาหมีขั้วโลกสี่ตัวที่กระโดดจากพืดน้ำแข็งแผ่นหนึ่งไปยังอีกแผ่นหนึ่งเพื่อมองหาแมวน้ำ เพื่อหามุมมองใหม่ๆของภาพ เลอดูจึงถ่ายภาพหมีท่องไปตามน้ำแข็งจากข้างบนโดยใช้โดรน เลอดูเข้าใกล้ถิ่นอาศัยทุกแห่งด้วยความระมัดระวัง เขาทำวิจัยเรื่องพฤติกรรมของสัตว์และใช้เวลาเรียนรู้เกี่ยวกับสัตว์ป่าก่อนที่จะออกภาคสนาม เขามุ่งถ่ายภาพเรื่องราวที่ใหญ่ขึ้นของภูมิภาคอาร์กติกและสรรพสัตว์ซึ่งอาศัยอยู่ที่นั่นแม้ว่าจะเป็นไปได้ยาก แล้วโครงการต่อไปของเขาคืออะไร เลอดูวางแผนจะทำโครงการถ่ายภาพอาร์กติกในระยะยาว โดยการถ่ายฟุตเทจทางอากาศในช่วงเวลาที่แตกต่างกันของปี ในขณะเดียวกัน เขากับเพื่อนร่วมงานจะนำเที่ยวอาร์กติกเพื่อช่วยให้ความรู้แก่ผู้มาเยือนและแบ่งปันความหลงใหลในการถ่ายภาพของเขา   อ่านเพิ่มเติม : มหัศจรรย์แห่งชีวิตใต้ทะเล, ชมสุดยอดภาพถ่ายสัตว์แห่งปีที่คุณต้องหันมาสนใจ

ช่วยเต่าทะเลติดอวน

ช่วยเต่าทะเลติดอวน ภาพเหล่านี้กำลังตอกย้ำเราว่าปัญหาขยะ และขยะพลาสติกในทะเลส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตอื่นมากแค่ไหน ฟุตเทจของเต่าทะเลตัวนี้ถูกบันทึกได้ที่นอกชายฝั่งของหมู่บ้าน Puerto López ในเอกวาดอร์ อวนเหล่านี้ถูกทิ้งโดยชาวประมงมักง่าย และปัจจุบันเป็นหนึ่งในปัญหาที่ร้ายแรงทางสิ่งแวดล้อม เนื่องจากสัตว์ทะเลจำนวนมากมักเข้าไปติดในอวน ดังเช่นเต่าตัวนี้ และหากไม่ได้ใครช่วย ในที่สุดแล้วมันจะตายลง โชคดีที่ชาวประมงกลุ่มหนึ่งพบเจ้าเต่าทะเลเข้า พวกเขาจึงตัดสินใจช่วยมัน ก่อนที่จะปล่อยมันกลับคืนสู่ทะเลอีกครั้ง แน่นอนว่าเหตุการณ์ทำนองนี้ไม่ใช่เหตุการณ์สุดท้าย และที่ข้างนอกชายฝั่งยังมีสัตว์ทะเลอีกมากที่เผชิญชะตากรรมเช่นเดียวกับเต่าทะเล เพียงแต่มันอาจไม่โชคดีเท่า… อ่านเพิ่มเติม ลูกแมวน้ำตายเพราะกินขยะพลาสติก

ปลากระเบน ในทุกวันนี้ยังสบายดีอยู่หรือไม่

ปลากระเบน สัตว์น้ำในทะเลที่เราอาจจะไม่คุ้นเคยสักเท่าไหร่ แต่การดำรงอยู่ของมันก็สามารถชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของโลกใต้น้ำได้ดี ลองมาดูกันว่าชีวิตของเหล่ากระเบนเป็นอย่างไรบ้างในปัจจุบัน แม้ว่าเราอาจจะคุ้นเคยกับการรับประทานสัตว์น้ำหลากชนิด แต่ในชีวิตประจำวันเราคงไม่มีโอกาสได้รับประทาน หรือแม้กระทั่งพบเจอสัตว์น้ำหน้าตาประหลาด และมีรูปร่างน่าเกรงขามอย่าง ปลากระเบน มากนัก แต่ด้วยกระแสการรับประทานอาหารที่ปรุงจากสายพันธุ์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์เริ่มพูดถึงในกันสังคม อาจทำให้หลายคนเริ่มเกิดความสงสัยว่าในทุกวันนี้ปลากระเบนมีสถานะเช่นไรในท้องทะเล ภาพถ่าย ศิรชัย อรุณรักษ์ติชัย ทีมนักวิจัยเก็บข้อมูลร่างกายของปลากระเบนราหูน้ำจืด (Urogymnus polylepis) ที่ติดเบ็ดของนักตกปลาในแม่น้ำแม่กลอง บริเวณอำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ด้วยการที่ประชากรของปลากระเบนชนิดนี้ในประเทศไทยถูกจัดสถานะว่ามีความเสี่ยงขั้นวิกฤตต่อการสูญพันธุ์ (Critically Endangered) โดย IUCN ด้วยลักษณะทางชีววิทยาที่ออกลูกจำนวนน้อยและเจริญเติบโตช้ามากประกอบกับภัยคุกคามจากการที่แหล่งที่อยู่อาศัยเสื่อมโทรม นักวิจัยจึงพยายามศึกษาปลากระเบนเหล่านี้เพื่อใช้ในการอนุรักษ์ประชากรของพวกมันให้คงอยู่ในสายน้ำของเมืองไทย ปลากระเบนจัดเป็นปลากระดูกอ่อนจำพวกหนึ่งที่มีบรรพบุรุษร่วมกันกับปลาฉลาม สามารถพบได้ทั่วไปทั้งในน้ำจืด น้ำกร่อย และทะเล ส่วนใหญ่จะหากินบริเวณพื้นท้องน้ำ และแพร่กระจายทั่วไปตามเขตอุบอุ่นและเขตร้อนทั่วโลก ลักษณะที่โดดเด่นของกระเบนคือการมีรูปร่างลำตัวแบนราบ อาจมีปุ่มกระดูกหรือหนามเล็ก ๆ ในบางบริเวณ และมีครีบอกที่แผ่ขยายคลุมส่วนหัวและบางส่วนของลำตัว หรืออาจจะคลุมลำตัวทั้งหมด บางชนิดอาจมีพิษที่เงี่ยง ขยายพันธุ์โดยออกลูกเป็นตัวหรือเป็นไข่แล้วแต่สายพันธุ์ ปลากระเบนพบเจอได้ที่ไหนในประเทศไทย ปลากระเบนที่พบทั่วโลกมีมากกว่า 600 ชนิด สำหรับในประเทศไทย ได้มีการสำรวจเมื่อปี 2017 พบปลากระเบน 84 ชนิดทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม ในแหล่งน้ำจืด ผู้คนส่วนใหญ่จะรู้จัก กระเบนเจ้าพระยา […]

ฉลามจำนวนมากอยู่มานานเป็นร้อยปี

ทุกวันนี้ มนุษย์เราดูอ่อนกว่าอายุจริงกันหมด ในฉลามเองก็เช่นกัน เมื่อทศวรรษก่อน เริ่มมีการศึกษาอายุขัยของปลาฉลาม และนักวิทยาศาสตร์พบว่าพวกมันอาจมีอายุยืนยาวมากกว่าที่คิด ทุกวันนี้ข้อมูลใหม่จากผลการศึกษามากกว่า 50 ชิ้น ช่วยให้เราสามารถประเมินอายุขัยของบรรดาปลาฉลาม ปลากระเบน และปลากระดูกอ่อนได้ดียิ่งขึ้น ต้องขอขอบคุณวิธีการหาอายุด้วยคาร์บอนกัมมันตรังสีที่ช่วยให้การคาดคะเนอายุขัยมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น แทนที่การนับการเจริญเติบโตของชั้นแคลเซียมบนข้อต่อกระดูกสันหลังแบบเดิมๆ รายงานจาก Alastair Harry นักวิทยาศาสตร์การประมงจากมหาวิทยาลัยเจมส์ คุก ในออสเตรเลีย ผลการศึกษาใหม่นี้ถูกเผยแพร่ลงในวารสาร Fish and Fisheries ชี้ว่าฉลามจำนวนมาก ตั้งแต่ฉลามขาวไปจนถึงฉลามเสือทรายและฉลามดัสกี้ล้วนตะลอนอยู่ในผืนมหาสมุทรมาแล้วหลายสิบปี ยาวนานกว่าที่เราคิดไว้ และเมื่อปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์เพิ่งจะค้นพบฉลามที่มีอายุมากที่สุดในโลก ที่น่านน้ำอันหนาวเย็นในทะเลอาร์กติก มันคือฉลามกรีนแลนด์ จากการตรวจสอบคาดว่าฉลามตัวนี้มีอายุ 272 ปี จากการตรวจสอบรายงานการศึกษาทั้ง 53 ชิ้น Harry เปิดเผยว่า ในฉลามที่ถูกศึกษาวิจัยนี้ มี 30% ที่อายุขัยถูกประเมินต่ำไป การประมาณอายุขัยของปลาฉลามนั้นแท้จริงแล้วค่อนข้างยุ่งยากอยู่พอตัว ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์วัดอายุจากชั้นของแคลเซียมคาร์บอเนตภายในข้อต่อกระดูกสันหลังของฉลาม เช่นเดียวกับการนับวงปีของต้นไม้ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่ว่านี้ไม่ต่างจากงานศิลปะ นักวิทยาศาสตร์ต้องเพ่งมองจำนวนที่แตกต่างกันและบางครั้งคำตอบที่ได้เป็นค่าเฉลี่ย ข้อมูลจาก George Burgess อดีตผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติ ในฟลอริดาภาคการวิจัยฉลามกล่าว แต่ Harry […]