นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ - National Geographic Thailand

นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ

นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ

วิธีที่ดีที่สุดที่จะมั่นใจได้ว่าคุณจะมีอาหารเช้ารับประทานสำหรับนกตัวเล็กๆ ในทวีปแอฟริกาก็คือการเข้านอนบนจานอาหารเย็นมันเสียเลย! แม้ว่าห้องนอนของคุณจะคือรักแร้ยีราฟก็ตาม

นักวิทยาศาสตร์ทราบมานานแล้วว่าเจ้านกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลือง (yellow-billed oxpeckers) มักจะเกาะสอยห้อยตามเนื้อตัวของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ไม่ว่าจะเป็นยีราฟหรือควายป่าราวกับสัตว์สี่ขาขนาดใหญ่เหล่านี้คือบ้านของพวกมัน นกน้อยทำประโยชน์ให้แก่เจ้าของบ้านด้วยการทำความสะอาด มันจะชอนไชเข้าไปในเส้นขนเพื่อจิกกินปรสิตอย่างเห็บเป็นการตอบแทน

แต่ภาพถ่ายล่าสุดจากอุทยานแห่งชาติ Serengeti ในแทนซาเนีย แสดงให้เห็นว่านกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองเกาะติดอยู่กับเจ้าบ้านของมันทั้งคืน “มันเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยและอบอุ่นอย่างมากสำหรับเจ้านก” Meredith Palmer นักศึกษาปริญญาเอกด้านพฤติกรรมนิเวศวิทยาจากมหาวิทยาลัยมินเนสโซต้ากล่าว ตัวเธอศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้สัตว์ที่ตัวใหญ่กว่าเป็นดั่งโรงแรมค้างคืนของนก โดยเชื่อว่าเป็นกลยุทธ์ในการปกป้องแหล่งอาหารของมันจากนกตัวอื่น รายงานดังกล่าวถูกเผยแพร่ล่งในวารสาร African Journal of Ecology

ในนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดง ญาติของมันซึ่งมีขนาดตัวเล็กกว่า และมีจะงอยปากที่ออกแบบมาเพื่อการใช้งานอเนกประสงค์มากกว่า เอื้อประโยชน์ให้พวกมันสามารถหาเหยื่อได้หลากหลายมากขึ้นจากม้าลาย, อิมพาลา หรือวิลเดอบีสต์ ส่วนนกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองนั้นมีเมนูอาหารที่จำกัดมากกว่า ดังนั้นแล้วมันจึงสมเหตุสมผลที่มันจะอยู่เฝ้าแหล่งอาหารของมัน แม้กระทั่งช่วงเวลานอนหลับก็ตาม

ปกติแล้วนกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองจะทำรังบนต้นไม้ เมื่อถึงช่วงฤดูวางไข่ ส่วนช่วงอื่นๆ ในชีวิตของมันนั้น พวกมันมีความสุขดีที่จะห้อยติดอยู่กับยีราฟ บางครั้งคุณอาจพบเห็นนกเจ็ดตัวเกาะรวมกันอยู่ในรักแร้เดียวด้วยซ้ำ

“ฉันจินตนาการว่ามันคงจะน่ารำคาญไม่น้อย ถ้ามีนกเจ็ดตัวเกาะอยู่ที่รักแร้” Palmer กล่าว

(พฤติกรรมแปลกๆ ในนกยังมีอีกมาก เช่นนกกระตั้วที่ชอบเต้นรำตัวนี้)

นกทำความสะอาด
นกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองเกาะติดอยู่กับรักแร้ของยีราฟตลอดคืน
ภาพถ่ายโดย Meredith Palmer

Tiffany Plantan ผู้ศึกษาเกี่ยวกับนกออกซ์เพกเกอร์ ในฐานะของนักนิเวศวิทยา จากมหาวิทยาลัยไมอามี แต่ไม่ได้มีส่วนร่วมในงานวิจัยของ Palmer กล่าวว่า “เท่าที่ฉันรู้นี่เป็นการศึกษาครั้งแรกในช่วงเวลากลางคืนของนกเหล่านี้” ตัวเธอเคยเห็นนกออซ์เพกเกอร์ปากแดงงีบหลับบนตัวควายป่าและสัตว์อื่นๆ ตลอดทั้งวันมาแล้ว แต่พฤติกรรมทำนองนี้ในช่วงเวลากลางคืนถือเป็นเรื่องใหม่ และภาพถ่ายที่ปรากฏก็ไม่มีนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดงที่ยังคงเกาะติดกับเจ้าบ้านแต่อย่างใด

เมนูของพวกมันไม่ได้ประกอบแค่ปรสิตดูดเลือดเท่านั้น นกออกซ์เพกเกอร์ยังช่วยกำจัดมูลและสารคัดหลั่งที่ออกมจากร่างกายของเจ้าบ้านด้วยไม่ว่าจะเป็นน้ำมูก, เสมหะ หรือเลือด ฉะนั้นแล้ว ณ จุดนี้ความสัมพันธ์ของพวกมันจึงไม่ได้สวยงามเท่าไหร่นัก ในบางครั้งนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดงก็เจาะเข้าไปในแผลเปิดของเจ้าบ้านเพื่อกินเลือด ที่น่าประหลาดใจก็คือเจ้าบ้านเองมักไม่ใส่ใจนัก “ส่วนใหญ่แล้วพวกมันจะไม่สนใจนก เว้นแต่ในกรณีที่นกไปจิกแผลของพวกมัน” Plantan กล่าว

บางทีเรื่องนี้อาจมีเหตุผลซ่อนอยู่ นักวิจัยบางรายตั้งสมมุติฐานว่าพฤติกรรมของนกเหล่านี้ช่วยให้บาดแผลของเจ้าบ้านสะอาด และปราศจากการรบกวนจากแมลงวันก็เป็นได้

เรื่อง Joshua Rapp Learn

 

อ่านเพิ่มเติม

นกแสนรู้ : ไขปริศนาความฉลาดของนก

เรื่องแนะนำ

ทำความรู้จักกับอิกทิโอซอรัส

ทำความรู้จักกับ อิกทิโอซอรัส ในโลกดึกดำบรรพ์ทั่วแผ่นดินถูกไดโนเสาร์ยึดครอง ในขณะที่ท้องฟ้าก็เป็นของเทอโรซอร์ แล้วผืนน้ำล่ะ? ใครกันที่เป็นเจ้าของ มันคือ “อิกทิโอซอรัส” สัตว์เลื้อยคลานในยุคไดโนเสาร์ ซึ่งอันที่จริงมันดำรงอยู่มาก่อนไดโนเสาร์เสียอีก อิกทิโอซอรัสเริ่มปรากฏขึ้นบนโลกเมื่อราว 251 ล้านปีก่อน ในช่วงต้นของยุคไทรแอสซิก หรือราว 20 ล้านปีก่อนที่โลกจะมีไดโนเสาร์ ชื่ออันน่าจดจำของมันมาจากภาษากรีก โดยคำว่า อิกทิโอ แปลว่าปลา ส่วนคำว่าซอรัส หมายถึงกิ้งก่า ย้อนกลับไปดูบนเส้นทางวิวัฒนาการของมันจะเห็นว่าร่างกายของอิกทิโอซอรัสนั้นคล้ายกับกิ้งก่ามาก แต่เมื่อเวลาผ่านไป 100 ล้านปี รูปร่างของมันก็คล้ายปลามากขึ้นเรื่อยๆ พวกมันมีกะโหลกศีรษะยาว และดวงตาขนาดใหญ่ เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของการมองเห็น ช่วยให้มันสามารถล่าเหยื่อในโลกใต้ทะเลที่มีแสงสว่างไม่มากนัก นักวิทยาศาสตร์เชื่อกันว่ามันเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีดวงตาขนาดใหญ่ที่สุดในโลกเท่าที่เคยมีมา ด้วยเส้นผ่านศูนย์กลางดวงตา 10 นิ้ว (วาฬสีน้ำเงินสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในปัจจุบันมีเส้นผ่านศูนย์กลางดวงตา 6 นิ้ว) ในขณะเดียวกันอิกทิโอซอรัสก็เป็นสัตว์ที่มีความหลากหลายมาก พวกมันมีขนาดตัวตั้งแต่ 2 ฟุต ไปจนถึง 85 ฟุต หรือราว 26 เมตร และด้วยวิวัฒนาการหลายล้านปีที่ปรับเปลี่ยนมันให้กลายมาเป็นนักล่าอันน่าหวาดหวั่นแห่งท้องทะเลโดยเฉพาะ พวกมันทำความเร็วได้ถึง 35 กิโลเมตรต่อชั่วโมง นั่นทำให้พวกมันอยู่ ณ […]

วาฬเพชฌฆาตแกล้งเต่าทำไม?

วาฬเพชฌฆาตแกล้งเต่าทำไม? เมื่อคุณอยู่ ณ จุดสูงสุดของห่วงโซ่อาหาร คุณจะทำอะไรก็ได้ดังเช่น วาฬเพฌฆาตตัวนี้ มันว่ายเอาปากดุนเต่าทะเลให้หมุนติ้วๆ ไปมา เป็นไปได้หรือไม่ว่ามันอาจกำลังพึงใจกับการเล่นเหยื่อก่อนที่จะกินเป็นอาหาร หรือวาฬตัวนี้อาจกำลังสอนบทเรียนการล่าเหยื่อให้แก่วาฬที่เด็กกว่า ฟุตเทจจากใต้น้ำนี้ถูกบันทึกโดย Nicolas Davalos จากเกาะ Isla Isabela ในกาลาปากอส เขาเล่าว่าเจ้าวาฬเล่นกับเต่าอยู่นานครึ่งชั่วโมงก่อนที่จะว่ายน้ำจากไป โดยไม่ได้ฆ่าเต่าแต่อย่างใด ในฐานะของนักศึกษาด้านชีววิทยาสัตว์น้ำแล้ว เขาเชื่อว่านี่คือพฤติกรรมที่โชว์ให้วาฬเพฌฆาตที่เด็กกว่าเห็น เพื่อเรียนรู้บทเรียนการเอาชีวิตรอดด้วยตัวเองอย่างเป็นขั้นเป็นตอนไป   อ่านเพิ่มเติม ทำไมวาฬถึงใหญ่โตมโหฬารนัก?

มาเป็นแม่ให้พวกเราหน่อย!

โดมินีก ลีเวอร์ ช่างภาพ บันทึกวิดีโอที่เผยปฏิสัมพันธ์ที่หาดูได้ยากระหว่างแรกคูนกับมนุษย์ระหว่างออกไปตกปลาเทราต์สายรุ้งในลำธารแอ๊ปเปิ้ลครีก ลีเวอร์ซึ่งมาจากแทนซาเนียและอยู่ระหว่างเดินทางในสหรัฐฯ ได้ยินเสียงร้องแหลมเล็กๆ ดังแว่วมา “ตอนนั้นเป็นช่วงกลางวัน [ผม] มองก้มมองเท้าของตัวเอง แล้วก็เห็นแรกคูนสามตัววิ่งเข้ามาหา แล้วเริ่มปีนขึ้นมาตามขาผม ผมปล่อยให้พวกมันทำอย่างนั้น” ลีเวอร์เล่าในอีเมล เขาเล่าต่อว่า จากนั้น พวกมันก็ปีนขึ้นไปที่ไหล่และเริ่มเลียหูเขา ลีเวอร์คิดในตอนนั้นว่า พวกมันอาจสูญเสียแม่ไป จากนั้น นักตกปลาอีกคนก็มาเห็นเข้า และเอาปลาตายที่เขาพบข้างลำธารมาเลี้ยงพวกมัน สองวันต่อมา ลีเวอร์กลับไปที่ลำธารนั้นอีกครั้งและพบว่า ชายคนที่เอาปลาเลี้ยงลูกแรกคูนสร้างรังเล็กๆให้พวกมัน หลังพบว่าพวกมันน่าจะเสียแม่ไป เขากลับมาคอยดูพวกมันทุกวัน “ตั้งแต่นั้น ผมก็ติดกับเขาอยู่เรื่อยๆ เขาบอกผมว่า พวกมันสบายดี และเริ่มช่วยเหลือตัวเองได้มากขึ้นเรื่อยๆ และใช้เวลาอยู่กับคนน้อยลงเช่นกัน ซึ่งเป็นสัญญาณที่ดีครับ” ลีเวอร์บอก แรกคูนพบเห็นได้ในพื้นที่ส่วนใหญ่ของทวีปอเมริกาเหนือ โดยอาศัยอยู่ตั้งแต่ในย่านชานเมืองไปจนถึงชนบทพวกที่อาศัยหรือป้วนเปี้ยนอยู่ตามชานเมืองและสวนสาธารณะมักคุ้นเคยกับมนุษย์ แต่การที่พวกมันปีนป่ายตามเนื้อตัวของคนก็ไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นบ่อยๆ “พฤติกรรมของพวกมันขณะปีนป่ายอยู่บนเนื้อตัวของชายคนนั้นไม่ใช่เรื่องผิดปกติ แต่ที่พวกมันเลือกเขานี่สิน่าสนใจ” ซูซาน แมกโดนัลด์ อาจารย์จากมหาวิทยาลัยยอร์กและนักสำรวจของเนชั่นแนลจีโอกราฟฟิก ผู้ศึกษาพฤติกรรมของแรกคูน บอก เธอพอจะเดาคำตอบได้ข้อหนึ่งที่ทำให้พวกมันสนใจเขาเป็นพิเศษ “คุณลองดูสิ เขาไว้หนวดไว้เคราเหมือนแรกคูนไหมล่ะ” เธอบอกกลั้วหัวเราะ “พวกมันมีเหตุผลที่วิวัฒน์ใบหน้าเหมือนใส่หน้ากากขึ้นมาก็เพื่อให้สามารถจดจำซึ่งกันและกันได้ ชายคนนั้นตัวใหญ่ มีขนตามตัวและไว้หนวดเครา เผลอๆอาจจะมีปลาด้วย” แมกโดนัลด์ บอก แมกโดนัลด์เสริมว่า […]