นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ - National Geographic Thailand

นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ

นกทำความสะอาดรักแร้ให้ยีราฟ

วิธีที่ดีที่สุดที่จะมั่นใจได้ว่าคุณจะมีอาหารเช้ารับประทานสำหรับนกตัวเล็กๆ ในทวีปแอฟริกาก็คือการเข้านอนบนจานอาหารเย็นมันเสียเลย! แม้ว่าห้องนอนของคุณจะคือรักแร้ยีราฟก็ตาม

นักวิทยาศาสตร์ทราบมานานแล้วว่าเจ้านกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลือง (yellow-billed oxpeckers) มักจะเกาะสอยห้อยตามเนื้อตัวของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ไม่ว่าจะเป็นยีราฟหรือควายป่าราวกับสัตว์สี่ขาขนาดใหญ่เหล่านี้คือบ้านของพวกมัน นกน้อยทำประโยชน์ให้แก่เจ้าของบ้านด้วยการทำความสะอาด มันจะชอนไชเข้าไปในเส้นขนเพื่อจิกกินปรสิตอย่างเห็บเป็นการตอบแทน

แต่ภาพถ่ายล่าสุดจากอุทยานแห่งชาติ Serengeti ในแทนซาเนีย แสดงให้เห็นว่านกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองเกาะติดอยู่กับเจ้าบ้านของมันทั้งคืน “มันเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยและอบอุ่นอย่างมากสำหรับเจ้านก” Meredith Palmer นักศึกษาปริญญาเอกด้านพฤติกรรมนิเวศวิทยาจากมหาวิทยาลัยมินเนสโซต้ากล่าว ตัวเธอศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้สัตว์ที่ตัวใหญ่กว่าเป็นดั่งโรงแรมค้างคืนของนก โดยเชื่อว่าเป็นกลยุทธ์ในการปกป้องแหล่งอาหารของมันจากนกตัวอื่น รายงานดังกล่าวถูกเผยแพร่ล่งในวารสาร African Journal of Ecology

ในนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดง ญาติของมันซึ่งมีขนาดตัวเล็กกว่า และมีจะงอยปากที่ออกแบบมาเพื่อการใช้งานอเนกประสงค์มากกว่า เอื้อประโยชน์ให้พวกมันสามารถหาเหยื่อได้หลากหลายมากขึ้นจากม้าลาย, อิมพาลา หรือวิลเดอบีสต์ ส่วนนกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองนั้นมีเมนูอาหารที่จำกัดมากกว่า ดังนั้นแล้วมันจึงสมเหตุสมผลที่มันจะอยู่เฝ้าแหล่งอาหารของมัน แม้กระทั่งช่วงเวลานอนหลับก็ตาม

ปกติแล้วนกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองจะทำรังบนต้นไม้ เมื่อถึงช่วงฤดูวางไข่ ส่วนช่วงอื่นๆ ในชีวิตของมันนั้น พวกมันมีความสุขดีที่จะห้อยติดอยู่กับยีราฟ บางครั้งคุณอาจพบเห็นนกเจ็ดตัวเกาะรวมกันอยู่ในรักแร้เดียวด้วยซ้ำ

“ฉันจินตนาการว่ามันคงจะน่ารำคาญไม่น้อย ถ้ามีนกเจ็ดตัวเกาะอยู่ที่รักแร้” Palmer กล่าว

(พฤติกรรมแปลกๆ ในนกยังมีอีกมาก เช่นนกกระตั้วที่ชอบเต้นรำตัวนี้)

นกทำความสะอาด
นกออกซ์เพกเกอร์ปากเหลืองเกาะติดอยู่กับรักแร้ของยีราฟตลอดคืน
ภาพถ่ายโดย Meredith Palmer

Tiffany Plantan ผู้ศึกษาเกี่ยวกับนกออกซ์เพกเกอร์ ในฐานะของนักนิเวศวิทยา จากมหาวิทยาลัยไมอามี แต่ไม่ได้มีส่วนร่วมในงานวิจัยของ Palmer กล่าวว่า “เท่าที่ฉันรู้นี่เป็นการศึกษาครั้งแรกในช่วงเวลากลางคืนของนกเหล่านี้” ตัวเธอเคยเห็นนกออซ์เพกเกอร์ปากแดงงีบหลับบนตัวควายป่าและสัตว์อื่นๆ ตลอดทั้งวันมาแล้ว แต่พฤติกรรมทำนองนี้ในช่วงเวลากลางคืนถือเป็นเรื่องใหม่ และภาพถ่ายที่ปรากฏก็ไม่มีนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดงที่ยังคงเกาะติดกับเจ้าบ้านแต่อย่างใด

เมนูของพวกมันไม่ได้ประกอบแค่ปรสิตดูดเลือดเท่านั้น นกออกซ์เพกเกอร์ยังช่วยกำจัดมูลและสารคัดหลั่งที่ออกมจากร่างกายของเจ้าบ้านด้วยไม่ว่าจะเป็นน้ำมูก, เสมหะ หรือเลือด ฉะนั้นแล้ว ณ จุดนี้ความสัมพันธ์ของพวกมันจึงไม่ได้สวยงามเท่าไหร่นัก ในบางครั้งนกออกซ์เพกเกอร์ปากแดงก็เจาะเข้าไปในแผลเปิดของเจ้าบ้านเพื่อกินเลือด ที่น่าประหลาดใจก็คือเจ้าบ้านเองมักไม่ใส่ใจนัก “ส่วนใหญ่แล้วพวกมันจะไม่สนใจนก เว้นแต่ในกรณีที่นกไปจิกแผลของพวกมัน” Plantan กล่าว

บางทีเรื่องนี้อาจมีเหตุผลซ่อนอยู่ นักวิจัยบางรายตั้งสมมุติฐานว่าพฤติกรรมของนกเหล่านี้ช่วยให้บาดแผลของเจ้าบ้านสะอาด และปราศจากการรบกวนจากแมลงวันก็เป็นได้

เรื่อง Joshua Rapp Learn

 

อ่านเพิ่มเติม

นกแสนรู้ : ไขปริศนาความฉลาดของนก

เรื่องแนะนำ

การอพยพขนาดใหญ่สุดของสัตว์เกิดขึ้นทุกวัน แค่เรามองไม่เห็น

การอพยพขนาดใหญ่สุดของแพลงก์ตอนจิ๋วเกิดขึ้นทุกๆ วัน แพลงก์ตอนกว่าล้านล้านตัวลอยขึ้นสู่ผิวมหาสมุทรทุกคืนเพื่อกินอาหาร บางส่วนที่เห็นเคลื่อนไหวไปมาเป็นไฟดวงจิ๋วล้วนเป็นตัวอ่อนปู หมึก และสัตว์ชนิดอื่นๆ พวกมันล้วนเป็นอาหารหลักในห่วงโซ่อาหารของโลกทั้งใบ   อ่านเพิ่มเติม : นักวิทยาศาสตร์บันทึกภาพพฤติกรรมวาฬที่ไม่เคยมีใครเห็นมาก่อน, เมื่อลูกวิลเดอบีสต์พบกับลูกไฮยีน่าโดยบังเอิญ

แมวป่านักล่าผู้ลี้ลับ

เรื่อง ครีสทีน เดลลามอร์ ภาพถ่าย โจเอล ซาร์โทรี “มันอยู่ใกล้มากครับ” เคร์มัน การ์โรเต กระซิบ พร้อมกับชี้ไปยังเครื่องรับสัญญาณวิทยุแบบมือถือที่กำลังรับสัญญาณ จากเอเลนา ณ ที่ใดที่หนึ่งในสวนมะกอกริมทางหลวงอันจอแจทางตอนใต้ของประเทศสเปน  แมวป่าลิงซ์ไอบีเรียกับลูกสองตัวอาจเฝ้ามองเราอยู่ หากไม่ได้ปลอกคอติดเครื่องส่งสัญญาณวิทยุ เราจะไม่มีทางรู้เลยว่า แมวป่าที่หายากที่สุดชนิดหนึ่งในโลกกำลังหมอบอยู่ท่ามกลางแถวต้นไม้ที่ปลูกเรียงกันอย่างเป็นระเบียบ “เมื่อสิบปีก่อน เราคาดไม่ถึงเลยครับว่า แมวป่าลิงซ์จะขยายพันธุ์ในถิ่นอาศัยแบบนี้ได้” การ์โรเตกล่าว เขาเป็นนักชีววิทยาในโครงการไลฟ์+ไอเบอร์ลินซ์ (Life+Iberlince Project) ซึ่งเป็นกลุ่มองค์กรกว่า 20 องค์กรนำโดยรัฐบาลที่ทำงานเพื่อคืนสัตว์นักล่าลายจุดชนิดนี้สู่คาบสมุทรไอบีเรีย ที่จริงแมวซึ่งมีดวงตาสีเหลืองอำพันและเคราเป็นพุ่มชนิดนี้ เริ่มฟื้นตัวขึ้นในที่สุดหลังจากลดจำนวนลงเป็นเวลาหลายทศวรรษ ตอนที่ไอเบอร์ลินซ์ยื่นมือเข้าช่วยเหลือเมื่อปี 2002 มีแมวป่าลิงซ์กระจายอยู่ทั่วป่าไม้พุ่มในแถบเมดิเตอร์เรเนียนไม่ถึงหนึ่งร้อยตัว จำนวนของพวกมันถดถอยจากการล่าและไวรัสที่เกือบกำจัดกระต่ายพันธุ์ยุโรปซึ่งเป็นอาหารหลักให้หมดไปจากภูมิภาค ประชากรของแมวป่าลิงซ์ลดลงจนความหลากหลายทางพันธุกรรมของพวกมันลดต่ำถึงระดับอันตราย เคราะห์ดีสำหรับนักวิทยาศาสตร์ แมวป่าลิงซ์ขยายพันธุ์ได้ดีในสถานเพาะเลี้ยง และตั้งแต่ปี 2010 เป็นต้นมา มีแมวป่าลิงซ์จำนวน 176 ตัวได้รับการปล่อยคืนสู่ถิ่นอาศัยที่ได้รับการคัดเลือก  พวกมันมีอัตราการรอดชีวิตราวร้อยละ 60 และมีสองสามตัวใช้ชีวิตได้เก่งกว่าที่คาดการณ์ไว้ ในบรรดาแมวป่าทั่วโลกทั้งหมด 38 ชนิด 31 ชนิดจัดเป็นสัตว์วงศ์แมวขนาดเล็ก โดยมีขนาดหลากหลายตั้งแต่แมวลายจุดสีสนิมหนัก 1.5 กิโลกรัมจนถึงแมวป่าลิงซ์ยูเรเชียหนัก 20 […]

เหตุใดนกเหล่านี้จึงตกแต่งรังของมันด้วยขยะ

เหตุใดนกเหล่านี้จึงตกแต่งรังของมันด้วยขยะ ถุงพลาสติกสีขาวที่กำลังพัดกระพืออยู่บนต้นไม้ของเทือกเขาแอลป์ในอิตาลีดึงดูดความสนใจของ Fabrizio Sergio นักนิเวศวิทยา ตัวเขารู้ได้ชัดเจนว่าถุงใบนั้นมาจากรังของนกชนิดหนึ่ง มันคือเหยี่ยวดำ แต่เหตุใดพวกมันจึงต้องเก็บขยะไปไว้บนรังด้วย? นกหลากหลายสายพันธุ์ตกแต่งรังของพวกมันให้โดดเด่นเพื่อดึงดูดคู่ผสมพันธุ์ อย่างไรก็ตามเหยี่ยวดำจะสร้างรังก็ต่อเมื่อมันสามารถจับคู่ผสมพันธุ์ได้แล้ว แต่รังของมันยังคงปรากฏขยะหลายชิ้นให้เห็น “ดูเหมือนว่ามันต้องการจะอวดบ้านของมัน” Sergio กล่าว ตัวเขาทำงานให้กับสภาวิจัยแห่งชาติสเปน Sergio และนักวิทยาศาสตร์จำนวนมากศึกษารังนกเพื่อมองหาสัญลักษณ์ที่บ่งชี้ถึงอิทธิพลจากมนุษย์ นกบางชนิดใช้ฉนวนกันความร้อน, ฟรอยด์, และก้นบุหรี่ในการสร้างรังแทนที่จะใช้วัสดุที่หาได้ตามธรรมชาติ รายงานจาก Luis Sandoval ศาสตราจารย์ด้านปักษีวิทยาจากมหาวิทยาลัยคอสตาริกากล่าว การปรับตัวของนกในลักษณะนี้เพิ่มสูงขึ้นและสะท้อนให้เห็นว่าวัสดุตามธรรมชาติที่เคยเป็นส่วนประกอบหลักของรังนกกำลังหายไปเรื่อยๆ “กิจกรรมของมนุษย์เราสร้างผลกระทบโดยตรงต่อรังนก ซึ่งขณะนี้เราเองก็กำลังพยายามเข้าใจความเชื่อมโยงนี้อยู่” Sandoval กล่าว ตลอดหกปีของการศึกษา Sergio และผู้ร่วมวิจัยจัดแบ่งสีของพลาสติกจากรังนกในป่า พวกเขาพบว่าเหยี่ยวดำมักจะเลือกวัตถุที่มีโทนสีขาวและละเลยวัตถุโปร่งใสหรือทึบแสง ซึ่งเป็นการเลือกสรรที่ไม่ต่างจากสีสันในธรรมชาติ ข้อสรุปจาก Sergio รูปแบบการสร้างรังนกของเหยี่ยวดำมีขึ้นเพื่อแสดงออกถึงสถานะในสังคม รังนกที่ประกอบไปด้วยพลาสติกจำนวนมากบ่งบอกว่ารังมีความแข็งแรง และจะช่วยป้องกันลูกนกจากผู้บุกรุกได้ ต่างจากรังนกที่สร้างขึ้นจากวัสดุธรรมชาติที่จะอ่อนแอกว่า เรื่อง Nina Strochlic   อ่านเพิ่มเติม : ทำไมชอบดูนก, ความรู้ประจำวัน : นกที่วางไข่ในรังนกตัวอื่น