ในโลกของสัตว์: ตัวเมียหลายชนิดมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้ - National Geographic Thailand

ในโลกของสัตว์: ตัวเมียหลายชนิดมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้

ในโลกของสัตว์: ตัวเมียหลายชนิดมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้

เมื่อนึกถึงสัตว์ยักษ์ขนาดมหึมา คุณอาจคิดถึงคิงคองเป็นอันดับแรก และไม่คิดว่าบนโลกนี้จะมีควีนคองเช่นกัน

เป็นเรื่องจริงที่กอริลลาเพศผู้จะมีขนาดตัวที่ใหญ่กว่าเพศเมีย แต่ในโลกของสรรพสัตว์แล้ว การที่ตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้นั้นถือเป็นเรื่องปกติที่พบได้ในกบ, เต่า, กิ้งก่า, งู และแมงมุม

และแน่นอนขนาดอันใหญ่โตกว่าคู่ของมันนี้มีเหตุผลอยู่เบื้องหลังมากกว่าเรื่องของความสวยงาม “ตัวเมียที่มีขนาดใหญ่ก็จะผลิตลูกได้มากในช่วงฤดูผสมพันธุ์ครับ” Greg Pauly ภัณฑารักษ์สาขาสัตว์เลื้อยคลานจากพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาลอสแอนเจลิสกล่าว ยกตัวอย่างเช่น เต่าแมพ ที่มีถิ่นอาศัยอยู่ในทางตะวันออกและตอนกลางของสหรัฐอเมริกา ตัวเมียสามารถมีขนาดยาวกว่าตัวผู้ 2 – 10 เท่า เพื่อวางไข่ในปริมาณมาก

ในแมงมุมใยกลมและแมงมุมปู “ตัวเมียสามารถมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้ถึงร้อยเท่า” ข้อมูลจาก Jo-Anne Sewlal นักวิจัยด้านแมงมุมวิทยา จากมหาวิทยาลัย West Indies ซึ่งสำหรับแมงมุมใยกลมสีทองนั้น ตัวผู้มีขนาดเล็กมากเสียจนถูกเข้าจผิดว่าเป็นลูกแมงมุมเลยทีเดียว

เต่าแมพตัวเมีย (ซ้าย) และเต่าแมพตัวผู้ (ขวา) กำลังเกาะขอนไม้อาบแดด
ภาพถ่ายโดย Robert Hamilton, Alamy

 

สำหรับตัวผู้แล้ว ยิ่งเล็กยิ่งดี

ตัวผู้ที่มีขนาดเล็กคือข้อได้เปรียบ Sewlal กล่าว

ในโลกของแมงมุม ตัวผู้ที่มีขนาดเล็กสามารถเดินทางผ่านกิ่งไม้ โขดหิน และอุปสรรคต่างๆ เข้าไปหาตัวเมียบนใยของมันได้ เช่นเดียวกับเต่าตัวผู้ที่มีขนาดเล็ก การเสาะหาตัวเมียผ่านภูมิประเทศรกร้างซับซ้อนทำได้ยากหากคุณมีขนาดตัวที่ใหญ่

 


มังกรโคโมโดวางไข่ได้เอง แม้ไม่มีตัวผู้ผสมพันธุ์


 

สัตว์น้ำและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

แต่ในโลกใต้ท้องทะเล มันเป็นการยากสำหรับตัวผู้ขนาดเล็กที่จะตามหาตัวเมียในมหาสมุทร แม้ว่าตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่ามันก็ตาม

หมึกผ้าห่มตัวเมียที่มีถิ่นอาศัยอยู่ในมหาสมุทรเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน สามารถมีขนาดตัวยาวได้ถึง 7 ฟุต เมื่อเทียบกับตัวผู้ที่มีขนาดตัวเพียง 0.9 นิ้วเท่านั้น พวกมันมีน้ำหนักมากกว่าคู่ผสมพันธุ์ของมันถึง 40,000 เท่า ฉะนั้นแล้วพลังงานของหมึกตัวผู้จึงหมดไปกับการเสาะแสวงหาตัวเมีย มากกว่าที่จะทำให้ร่างกายของมันใหญ่โตขึ้น

ใน boneworms หนอนทะเลชนิดหนึ่งที่มีชีวิตอยู่ด้วยการกินเศษซากของสัตว์ที่ตายแล้ว ตัวเมียมีความยาว 7 เซนติเมตร ในขณะที่ตัวผู้ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า อาศัยอยู่ในตัวมันและมีหน้าที่ปลดปล่อยเซลล์สืบพันธุ์ออกมา

ส่วนในโลกของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ตัวผู้มักมีขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย เว้นก็แต่สัตว์จำพวกวาฬ ในวาฬบาลีนตัวเมียมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้ ส่วนวาฬหลังค่อมตัวเมียเองสามารถมีความยาวได้ถึง 60 ฟุต ส่วนตัวผู้มีขนาดสั้นกว่า

หมึกผ้าห่มตัวเมียมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้หลายเท่า
ภาพถ่ายโดย Chris Gug, Alamy
วาฬหลังค่อมตัวผู้และตัวเมียว่ายเคียงกัน จะเห็นว่าตัวเมียมีขนาดใหญ่กว่า
ภาพถ่ายโดย Paul Nicklen

 

คงไว้ซึ่งสันติภาพ

ในบางกรณี ขนาดที่แตกต่างกันของทั้งสองเพศก็คงไว้ซึ่งความสงบ

Pauly เล่าให้ฟังว่า เต่าแมพตัวเมียที่มีขนาดใหญ่กว่าสามารถล่าเหยื่อที่มีขนาดใหญ่กว่าอย่างพวกหอย ซึ่งตัวผู้ที่มีขนาดเล็กไม่สามารถล่าได้ ดังนั้นแล้วในการหาอาหารพวกมันจึงไม่ได้เป็นคู่แข่งกัน

หรือนี่อาจเป็นวิธีหนึ่งในการรักษาความสงบสุขระหว่างสองเพศ ด้วยขนาดที่แตกต่างกัน…

เรื่อง Liz Langley

ภาพถ่ายของหนอนทะเลที่มีชื่อเรียกว่า Osedax mucoflori ในภาพคือตัวเมีย ส่วนตัวผู้อาศัยอยู่ภายในร่างกาย
ภาพถ่ายจากพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา

 

อ่านเพิ่มเติม

ในโลกของลิงงวงช้าง จมูกยิ่งใหญ่เท่าไหร่ยิ่งดี

เรื่องแนะนำ

วิจัยใหม่เผย ปรสิตจาก ’แมว’ ทำให้มนุษย์มีความเห็นทางการเมืองแตกต่างกัน

ปรสิตจาก ’แมว’ ทำให้มนุษย์มีความเห็นทางการเมืองแตกต่างกัน การศึกษาใหม่ที่เผยแพร่ในวารสาร Evolution Pschology ชี้ให้เห็นว่าการติดเชื้อจากปรสิตที่มีชื่อว่า “ท็อกโซพลาสมา กอนดิไอ” (Toxoplasma gondii) ซึ่งเป็นหนึ่งในปรสิตที่พบมากที่สุดในโลกผ่านทางอาหาร น้ำที่ปนเปื้อน และโดยเฉพาะในกระบะทรายของ ‘แมว’ อาจกระตุ้นให้มนุษย์มีความเชื่อและค่านิยมทางการเมืองเปลี่ยนไป ทีมศึกษาคาดว่ามีประชากรโลกกว่า 1 ใน 3 ที่มีปรสิตตัวนี้อยู่  “ ‘ท็อกโซพลาสมา’ เป็นปรสิตที่แพร่หลายมาก ดังนั้นความแพร่หลายของมัน (ซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละประเทศ) สามารถมีอิทธิพลไม่ใช่แค่กับบรรยากาศทางการเมืองของประเทศต่าง ๆ และชนชั้นทางสังคมที่แตกต่างกันเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเมืองในโลกและประวัติศาสตร์แห่งความเป็นจริงอีกด้วย” เฟล์เกอร์ ยาโรสลาฟ (Flegr Jaroslav) ศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยชาลส์ในปราก (Prague) ประเทศสาธารณรัฐเช็คและหนึ่งในผู้เขียนรายงานกล่าว ทีมวิจัยได้ทำการศึกษาโดยการเผยแพร่แบบสอบถามออนไลน์ให้กับกลุ่มตัวอย่างที่เป็นชาวเช็กจำนวน 2,315 คน โดยแบ่งเป็นผู้หญิง 1,848 คนและผู้ชาย 467 คน ซึ่งให้ผู้เข้าร่วมตอบคำถามเกี่ยวกับสุขภาพจิตต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นความถี่ในการพบแพทย์ ความถี่ของอาการซึมเศร้า หรือการได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคทางจิตเวชหรือไม่ รวมทั้งประเมินความเชื่อและค่านิยมทางการเมือง  พวกเขาพบว่าผู้เข้าร่วมมีการรายงานการติดเชื้อ เป็นผู้ชาย 90 คน […]

คืนป่าให้ชีวิต ความสัมพันธ์ที่ไม่อาจตัดขาดของมนุษย์กับธรรมชาติ

เมื่อ 2559 ที่อาคารตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยใจกลางกรุงเทพมหานคร หลังฟัง ดร. สรณรัชฎ์ กาญจนะวณิชย์ ประธานมูลนิธิโลกสีเขียวนำเสนอชุดสไลด์เปิดงานประชุม “Rewilding Bangkok ฟื้นชีวิตป่าเมืองกรุง” เราเพิ่งเข้าใจถึงความเป็นมาของกรุงเทพมหานครย้อนกลับไปไม่ใช่แค่กว่า 200 ปีก่อน แต่เป็นเมื่อ 20,000 ปีที่แล้ว จะว่าไปก็ไม่ไกลเกินไป แต่ทำไมเราถึงไม่เคยสนใจมาก่อน  แผ่นดิน ทะเล แม่น้ำ และระดับน้ำเค็มน้ำจืดเปลี่ยนแปลงไปมาตามกาลเวลา ภาคกลางตอนล่างของไทยเคยถูกน้ำทะเลท่วมหลังสมัยน้ำแข็งถึงสุพรรณบุรี (เลยไม่แปลกที่กฤชจะคิดว่ากรุงเทพฯ มีดินเค็มที่ต้นขลู่ขึ้นได้) แถมไม่เคยคิดจินตนาการเลยด้วยว่า การเชื่อมต่อกันของแผ่นดินจากอินโดจีนยันบอร์เนียว จากแม่น้ำสยามโบราณถึงแม่น้ำโขง จะทำให้ไทยในปัจจุบันเป็นถิ่นอาศัยของปลาน้ำจืดหลากหลายเป็นอันดับ 9 ของโลก เฉพาะในแม่น้ำเจ้าพระยาปัจจุบันก็มีพันธุ์ปลามากถึง 280 ชนิด เรื่องที่ฟังแล้วตื่นเต้นที่สุดคือ ภายในเวลาไม่เกินสองศตวรรษจนมาถึง 50 ปีที่ผ่านมา กรุงเทพมหานครหรือบางกอกเคยมีสัตว์ป่าชุกชุม  สังฆราชปาเลอกัวบันทึกไว้ในสมัยรัชกาลที่ 3 ว่า ชาวบ้านญวนสามเสนแขวนเนื้อจระเข้ขายราคาถูกกว่าเนื้อหมู  ช้างป่าถูกคล้องแถวบางซื่อ กวางทุ่งย่านมหานาคออกมากินหญ้าและถูกชาวบ้านตีด้วยไม้และใช้ปืนยิง กระเรียนขนาดใหญ่ยังมีให้เห็น จระเข้น้ำเค็มแถวบางนาเคยคาบคนไป  และมีบันทึกว่า เมื่อสัก 120 ปีก่อน สมันหรือกวางทุ่งที่พบในไทยเพียงแห่งเดียวในโลกยังมีอยู่อย่างชุกชุม แต่ถูกล่าอย่างหนัก และพอถึง พ.ศ. 2481 […]

ภาพความสนิทสนมของคนรักงูกับสัตว์เลี้ยงแสนรัก

โดย อเล็กซานดรา เกโนวา ภาพถ่าย จาน่า โรมาโนว่า งูเป็นที่น่าหลงใหลและน่ารังเกียจผ่านสายตามนุษย์มานานนับสหัสวรรษ ในอารยธรรมกรีกโบราณ งูคือสัญญาณแห่งความอุดมสมบูรณ์และการเกิดใหม่ ในขณะที่บรรดาชาวคริสต์มองว่างูคือสัญลักษณ์ของการหลุดพ้น ทุกวันนี้งูไม่ใช่แค่อยู่ในวัฒนธรรมป๊อป แต่พวกมันคือสัตว์เลี้ยงประจำบ้าน จาน่า โรมาโนว่า ช่างสาวภาพชาวรัสเซียผู้เป็นโรคกลัวงู เริ่มต้นโปรเจคเก็บภาพระยะยาวของงูและเจ้าของตามบ้าน ซึ่งการเลี้ยงงูกลายมาเป็นเรื่องปกติธรรมดา เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลายลง “ฉันต้องการสำรวจความหวาดกลัวของตนเองและหาคำตอบว่าทำไมผู้คนถึงเก็บสิ่งมีชีวิตนี้ไว้เป็นสัตว์เลี้ยง” เธอกล่าว แต่ภาพถ่ายของโรมาโนว่าไม่ใช่ภาพถ่ายของงูแบบทั่วๆ ไป “ภาพถ่ายของงูในสิ่งแวดล้อมต่างๆ” ผลักการมีส่วนร่วมของผู้ชมออกไป เธอกล่าว ในบรรดารูปที่น่าสนใจของเธอ งูโบอาตัวอ้วนเลื้อยไปมารอบๆ ตู้ไม้, งูเหลือมเลื้อยพันเตารีดที่ตั้งเอาไว้ และงูข้าวโพดเลื้อยไปมาระหว่างแม่เหล็กที่ติดบนตู้เย็นลายเสือดาว   แก้ปัญหาความกลัวงู การถ่ายภาพให้งูกลมกลืนไปกับลวดลายและพื้นหลังไม่ได้แค่เป็นเรื่องน่าสนใจ แต่ยังเป็นการท้าทายตัวเธอเองอีกด้วย “ในตอนแรกเริ่ม ฉันไม่แม้แต่จะมองภาพของพวกมันด้วยซ้ำ” เธอกล่าว “ทุกวันนี้ถ้าให้เลี้ยงสักตัวเป็นสัตว์เลี้ยง ก็โอเคนะ” จากการสำรวจผ่านโปรเจคดังกล่าว เธอสามารถวิเคราะห์จุดเริ่มต้นของความกลัวงูออกมาได้ “ความกลัวงูส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากประสบการณ์ผ่านวัฒนธรรม” เธอกล่าว “เช่นในหนังสยองขวัญ, พ่อแม่ที่เตือนลูกๆ ว่างูเป็นสัตว์อันตรายหรือแม้กระทั่งข่าวปลอมๆ ที่ว่างูกลืนเจ้าของลงท้องไป” โรมาโนว่ายังประหลาดใจมากที่พบว่าผู้ชายจำนวนมากเลี้ยงงูเป็นสัตว์เลี้ยง “ฉันคิดมาตลอดว่าผู้หญิงน่าจะเลี้ยงงูเยอะกว่า เพราะภาพถ่ายจำนวนมากของงูที่กำลังพันรอบตัวพวกเธอ”   สเตอริโอไทป์แบบโซเวียต อีกหนึ่งความท้าทายของเธอในการทำโปรเจคนี้คือ “การแสวงหาความงดงามของยุคหลังโซเวียต” “มันมีความเชื่อหรือภาพลักษณ์ที่มองว่าชาวรัสเซียและบรรดาอดีตประเทศโซเวียตเป็นคนยังไง” […]

สถานการณ์ทะเลไทย: ใครฆ่า ฉลามวาฬ

สถานการณ์ทะเลไทย: ใครฆ่า ฉลามวาฬ วันที่ 10 พฤศจิกายนที่ผ่านมา มีรายงานการพบซาก ฉลามวาฬ ลอยหงายท้องห่างจากบริเวณกองหินขาวในพื้นที่ใกล้กับอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา จ.สตูล ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ ประมาณ 30 นาทีกับการเดินทางด้วยเรือหางยาว สภาพซากมีเชือกพันหางไว้ คาดว่าเสียชีวิตมาแล้วราว 1 สัปดาห์ ความสูญเสียครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรก และคงไม่ใช่ครั้งสุดท้ายอย่างแน่นอน หลายๆ กรณีที่ผ่านมามีการชันสูตรซาก ฉลามวาฬ ที่ตายในลักษณะมีเชือกผูกหาง พบว่าสาเหตุการตายเกิดจากภาวะช็อกเฉียบพลัน และมีความเป็นไปได้สูงที่จะหลงติดเข้าไปในเครื่องมือประมงประเภทอวนลาก ซึ่งทำให้ชาวประมงช่วยเหลือได้ไม่ทัน จะทราบอีกครั้งก็ตอนเก็บดึงอวนขึ้น ซึ่งฉลามวาฬก็ตายแล้ว จึงจำเป็นต้องใช้เชือกผูกหางเพื่อลากออกจากอวน และทิ้งซากลงสู่ทะเล การติดเครื่องมือประมงโดยไม่ตั้งใจ (Bycatch) เป็นภัยคุกคามสำคัญของสัตว์ทะเลหายากหลายชนิด เป็นปัญหาที่ยังคงต้องหาทางแก้กันต่อไป เพราะแม้ฉลามวาฬจะได้รับการปกป้องคุ้มครองสูงสุดทางกฎหมายในฐานะสัตว์ป่าสงวนชนิดใหม่ของไทย แต่ภัยคุกคามในลักษณะนี้ยังคงเกิดขึ้นอยู่เรื่อยๆ และหลีกเลี่ยงได้ยาก เครื่องมือบางประเภทเช่นอวนลากแผ่นตะเฆ่ อวนลากคู่ จัดว่าเป็นเครื่องมือประมงที่จับสัตว์น้ำแบบไม่เลือกชนิด และทำให้เกิดการจับสัตว์น้ำที่ไม่ตั้งใจจับเป็นจำนวนมาก ซึ่งรวมถึง ฉลามวาฬและปลาฉลามชนิดอื่นๆ ซึ่งมีสถานภาพน่าเป็นห่วงและไม่ใช่เป็นสัตว์น้ำเป้าหมายในการทำประมง ฉลามวาฬเป็นปลาที่มีขนาดใหญ่มาก โตเต็มที่มีขนาดใหญ่กว่า 10 เมตร ฉลามวาฬตัวใหญ่ที่สุดที่เคยมีการบันทึกมีความยาวถึง 20 เมตร หนักถึง 42 ตันจากไต้หวัน […]