จับตามอง"จันทรุปราคา"เต็มดวง : ปรากฏการณ์ตื่นตาบนฟากฟ้า

จับตามองจันทรุปราคาเต็มดวง : ปรากฏการณ์ตื่นตาบนฟากฟ้า

จับตามอง”จันทรุปราคา”เต็มดวง : ปรากฏการณ์ตื่นตาบนฟากฟ้า

ผู้หลงใหลความงามบนฟากฟ้าอาจได้โชคสามต่อในค่ำคืนวันนี้ เมื่อ ซูเปอร์มูน ที่เกิดขึ้นเป็นครั้งที่สองภายในเดือนเดียวกันยังเป็น”จันทรุปราคา”หรือ”จันทคราส”เต็มดวงอีกด้วย  ผู้ช่วยชาญด้านคลาสกล่าวว่า ปรากฏการณ์เช่นนี้ไม่พบเห็นในรอบ 35 ปี และเป็นครั้งแรกในรอบ 150 ปีที่คนในทวีปอเมริกาจะเห็นปรากฏการณ์นี้

คืนวันที่ 31 มกราคมนี้ พระจันทร์เต็มดวงที่เกิดขึ้นจะเป็น ซูเปอร์มูน ครั้งที่สองที่เกิดขึ้นในรอบเดือนเดียวกัน ปรากฏการณ์นี้มักเรียกกันโดยทั่วไปว่า พระจันทร์สีน้ำเงิน หรือบลูมูน ขนาดที่เห็นใหญ่โตกว่าปกติของดวงจันทร์นั้นเกิดจากระยะทางที่โคจรเข้าใกล้โลกมากที่สุด

จันทรุปราคา
จันทรุปราคาเต็มดวงบนฟากฟ้าเหนือเทือกเขา Zagros ในอิหร่าน (ภาพถ่าย: Babak Tafreshi, National Geographic Creative)

ถ้าเพียงเท่านี้ยังไม่ตื่นตาพอ ผู้คนในบางภูมิภาคของโลกยังจะเห็นปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวงอีกด้วย และเมื่อเงามืดของโลกทาบทับบนดวงจันทร์ทั้งดวง บางครั้งเราจะเห็นดวงจันทร์กลายเป็นสีอมแดง เป็นที่มาของชื่อ พระจันทร์สีเลือด หรือ  บลัดมูน (blood moon) นั่นเอง

ความพิเศษที่จะเกิดขึ้นในค่ำคืนนี้จึงเป็นที่มาของชื่อปรากฏการณ์ว่า “ซูเปอร์บลูบลัดมูน” (super blue blood moon)

จันทรุปราคา
จันทรุปราคาเต็มดวงแต่งแต้มสีแดงให้ดวงจันทร์บนฟากฟ้าเหนือหอดูดาว La Silla ในชิลี (ภาพถ่าย: Babak Tafreshi, National Geographic Creative)
  • ระยะทางที่ดวงจันทร์จะโคจรเข้าใกล้โลกมากที่สุดในคืนนี้อยู่ที่ประมาณ 223,069 ไมล์ (358,996 กิโลเมตร) ทำให้ ดวงจันทร์ในค่ำคืนนี้ดูใหญ่กว่าปกติราวร้อยละ 7 และดูสว่างขึ้นร้อยละ 14

 

  • ส่วนปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวงนั้นนับว่าน่าตื่นตายิ่งนัก จันทรุปราคาเกิดขึ้นเมื่อโลกอยู่ระหว่างดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์จึงโคจรผ่านเงามืดของโลก ทว่าคลาสไม่ได้เกิดขึ้นทุกเดือน เพราะองศาวงโคจรของดวงจันทร์ทำมุมเอียงกับวงโคจรของโลก ดวงจันทร์จึงมักโคจรสูงกว่าหรือต่ำกว่าเงามืดของโลก โดยเฉลี่ยเงามืดของโลกจะบดบังดวงจันทร์ทั้งดวงปีละ 2 ครั้ง

 

  • สาเหตุที่ทำให้เราเห็นพระจันทร์เป็นสีแดงหรือสีเลือด : แม้ว่าดวงจันทร์จะอยู่ในเงามืดในช่วงที่เกิดจันทรุปราคาเต็มดวง แสงอาทิตย์ที่ส่องผ่านบรรยากาศของโลกเกิดการหักเหไปทางด้านสีแดงของแถบสเปกตรัม และทาบทาบนพื้นผิวดวงจันทร์ ผลที่ตามมาคือ ดวงจันทร์ที่เราเห็นเป็นสีเทาเข้มในช่วงที่เกิดจันทรุปราคาบางส่วนค่อยๆ กลายเป็นสีส้มแดงเมื่อจันทรุปราคาเต็มดวง สีของดวงจันทร์ในช่วงที่เกิดจันทรุปราคาเต็มดวงอาจแปรผันไปขึ้นอยู่กับปริมาณฝุ่นละอองในบรรยากาศโลกขณะนั้น เป็นต้นว่า หากมีกิจกรรมภูเขาไฟที่ส่งเถ้าธุลีปริมาณมหาศาลขึ้นสู่บรรยากาศชั้นบน เราก็อาจได้เห็นจันทรุปราคาปรากฏสีแดงเข้มราวสีเลือด หรือ พระจันทร์สีเลือด นั่นเอง
จันทรุปราคา
พระจันทร์สีแดงจากจันทรุปราคาเต็มดวงปรากฏคู่กับภาพทางช้างเผือกบนฟากฟ้า (ภาพถ่าย: Babak Tafreshi, National Geographic Creative)

สำหรับค่ำคืนนี้ ผู้คนในภูมิภาคต่างๆ อาทิ ทางตอนเหนือของชายฝั่งตะวันตกหรือแถบเวสต์โคสต์ในอเมริกาเหนือ ประเทศจีน ญี่ปุ่น และส่วนใหญ่ของออสเตรเลีย จะสามารถเห็นจันทรุปราคาเต็มดวงได้  นับว่าโชคดีที่จะได้เห็นปรากฏการณ์ 3 อย่างพร้อมกันใน Super Blue Blood Moon

สำหรับเมืองไทย คงต้องลุ้นให้ฟ้าเปิด เราจะได้เห็นปรากฏการณ์ 3 อย่างนี้รวมถึงจันทรุปราคาเต็มดวงด้วยเช่นกัน

เรื่อง  แอนดรูว์ เฟซแคส

 

อ่านเพิ่มเติม

ดวงจันทร์ : ภาพถ่ายจากโครงการอะพอลโล รำลึก 49 ปี การขึ้นไปเหยียบดวงจันทร์

เรื่องแนะนำ

วาฬเพชฌฆาตปะทะวาฬสีน้ำเงิน

ฝูงวาฬออร์การ่วมมือกันโจมตีสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก พวกมันคงไม่ได้กำลังล่าเหยื่อ เรื่อง ซาราห์ กิบเบ็นส์ เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม ที่เมืองมอนเตเรย์ รัฐแคลิฟอร์เนีย อากาศยานไร้คนขับหรือโดรน (drone) บันทึกภาพฝูงวาฬออร์การ่วมมือกันเข้าโจมตีวาฬสีน้ำเงิน วาฬออร์กาเป็นที่รู้จักอีกชื่อหนึ่งคือ วาฬเพชฌฆาต อาหารของพวกมันคือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อยู่ในทะเล เช่น โลมา และแมวน้ำ แต่ในกรณีนี้ ผู้ล่าที่น่าเกรงขามคงไม่ได้ตั้งใจที่จะต่อกรกับวาฬสีน้ำเงินตัวเต็มวัย ซึ่งถือว่าเป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดบนโลก จากข้อมูลที่เคยบันทึกไว้ วาฬสีน้ำเงินมีความยาวลำตัวได้ถึงหนึ่งร้อยฟุต และหนักกว่า 200 ตัน จากภาพที่บันทึกได้ วาฬสีน้ำเงินสบัดตัวไปทางด้านข้างอย่างแรง คล้ายกับเป็นการสร้างกำแพงน้ำ และว่ายออกไปอย่างรวดเร็วให้พ้นวิถีของวาฬออร์กา แนนซี แบล็ก นักชีววิทยาทางทะเล กล่าว เธอบันทึกภาพเหตุการณ์นี้ได้จากดาดฟ้าเรือชมวาฬ เหตุผลที่แท้จริงเบื้องหลังการโจมตี “พวกมันอาจจะกำลังหยอกเล่นเฉยๆ ค่ะ” แบล็กกล่าว “วาฬออร์กาแหย่วาฬสีน้ำเงิน เหมือนอย่างที่แมวเล่นกับเหยื่อของมัน วาฬชนิดนี้มีนิสัยขี้เล่นและชอบเข้าสังคม” แบล็กดำเนินธุรกิจนำชมวาฬในชื่อ Monterey Bay Whale Watch ตลอด 25 ปีที่ผ่านมา เธอเฝ้าสังเกตวาฬออร์กาและสัตว์ชนิดอื่นๆ ในกลุ่มคีตาเชียน (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อยู่ในทะเล) แม้ว่าจะมีขนาดใหญ่กว่าวาฬออร์กา […]

กิ้งก่าคาเมเลี่ยน ไม่ได้เปลี่ยนสีเพื่อพรางตัวอย่างเดียว

แม้ว่าภาพจำจากในภาพยนตร์หรือการ์ตูนจะบ่งบอกว่ากิ้งก่าคาเมเลี่ยนมีความสามารถพิเศษเพื่อการพรางตัว แต่นักวิทยาศาสตร์พบว่าแท้จริงแล้วพวกมันมีเหตุผลอื่นในการเปลี่ยนสีสันของผิวหนัง

ม้าป่าเปรวาสกี้แท้จริงสืบเชื้อสายจากม้าบ้าน

เดิมเคยเชื่อกันว่าสายพันธุ์ม้าป่าเปรวาสกี้หรือม้าป่ามองโกลเป็นสายพันธุ์ม้าป่าเพียงพันธุ์เดียวที่ยังหลงเหลืออยู่ แต่ผลการศึกษาใหม่เผยให้เห็นว่าพวกมันสืบเชื้อสายมาจากม้าบ้าน

โลกร้อน กับวิกฤติหมอกควัน คลื่นความร้อนมรณะ และภัยหนาวสุดขั้ว

จากวิกฤติหมอกควันในแถบเอเชีย ถึงภัยหนาวสุดขั้วจากปรากฏการณ์ลมวนขั้วโลกในสหรัฐฯ และคลื่นความร้อนมรณะในออสเตรเลีย ทั้งหมดนี้เกี่ยวข้องกับภาวะโลกร้อนหรือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศหรือไม่อย่างไร

Follow Me

NATIONAL GEOGRAPHIC ASIA

Contact

เว็บไซต์ : ngthai.com

บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน)

Tel : 02-422-9999 ต่อ 4244

© COPYRIGHT 2019 AMARIN PRINTING AND PUBLISHING PUBLIC COMPANY LIMITED.