World update: พบการระเบิดของดวงดาวในรูปแบบใหม่: ‘ ไมโครโนวา ’

พบการระเบิดของดวงดาวในรูปแบบใหม่: ‘ ไมโครโนวา ’ เผาไหม้ 20,000,000 ล้านล้านกิโลกรัมในเวลาไม่กี่ชั่วโมง

ในระบบดาวคู่ เมื่อดาวดวงหนึ่งกลายเป็นดาวแคระขาว (ดาวฤกษ์ที่ตายแล้ว) มันจะดึงดูดก๊าซไฮโดรเจนออกจากดาวคู่ของมันราวกับเป็นแวมไพร์ เมื่อก๊าซสัมผัสกับผิวดาวที่ร้อน การระเบิดก็เกิดขึ้น กลายเป็นการระเบิดรูปแบบใหม่ที่นักดาราศาสตร์เพิ่งค้นพบ เรียกว่า ‘ ไมโครโนวา ’ (Micronova) 

โดยการเกิดไมโครโนวาแต่ละครั้ง สามารถเกิดการเผาไหม้ในปริมาณที่เทียบเท่ามหาพีระมิดแห่งกีซาแห่งอียิปต์ 3.5 พันล้านพีระมิด หรือ 20,000,000 ล้านล้านกิโลกรัมในเวลาไม่กี่ชั่วโมง หรือ 2-3 ชั่วโมงตามคำกล่าวของนักวิจัย

“เราได้ค้นพบและระบุสิ่งที่เราเรียกว่าไมโครโนวาเป็นครั้งแรก” ซิโมน สการ์ริงกิ (Simone Scaringi) หัวหน้าทีมวิจัยและนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเดอแรม (Durham University) ในสหราชอาณาจักรกล่าว แม้จะจัดว่าเป็น ‘โนวา’ แต่ไมโครโนวานี้มีขนาดเล็กกว่าหลายล้านเท่า มันส่องแสงสว่างวาบเพียงครู่เดียวราวกับแสงเฟลช ซึ่งต่างจากโนวาปกติที่ทรงพลังและสร้างจุดแสงบนท้องฟ้านานหลายสัปดาห์ 

“สิ่งที่น่าเหลือเชื่อก็คือการระเบิดเหล่านี้เกิดขึ้นเร็วมาก ใช้เวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงถึงครึ่งวันแล้วก็หายไป” ดร.สการ์ริงกิกล่าว ในขณะที่พอล กรูท (Paul Groot) นักดาราศาสตร์ในทีมเสริมว่า “เป็นครั้งแรกที่เราได้เห็นแล้วว่าการหลอมไฮโดรเจนสามารถเกิดขึ้นได้ในลักษณะเฉพาะ”

“เชื้อเพลิงไฮโดรเจนสามารถบรรจุอยู่ที่ฐานของขั้วแม่เหล็กของดาวแคระขาวบางดวง ดังนั้นการหลอมรวมจะเกิดขึ้นที่ขั้วแม่เหล็กเหล่านี้เท่านั้น ซึ่งจะนำไปสู่การระเบิดไมโครฟิวชันซึ่งที่มีกำลังประมาณหนึ่งในล้านของโนวา จึงเป็นที่มาของชื่อไมโครโนวา

ด้วยเหตุนี้ทำให้นักดาราศาสตร์เพิ่งจะค้นพบปรากฎการณ์นี้เป็นครั้งแรก ทีมวิจัยตรวจพบโดยข้อมูลที่รวบรวมจากดาวเทียม Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) ของนาซา ซึ่งดาวเทียมนี้มีจุดประสงค์เพื่อค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบและดาวฤกษ์ใกล้เคียง และได้รับการยืนยันโดยใช้กล้องโทรทรรศน์ในทะเลทรายอาตากามาของชิลี

“เมื่อดูข้อมูลทางดาราศาสตร์ที่รวบรวมโดย TESS ของนาซา เราก็พบสิ่งผิดปกติ นั่นคือแสงแฟลชที่สว่างจ้าเป็นเวลาสองสามชั่วโมง เมื่อค้นหาเพิ่มเติมเราก็พบคำตอบ” นาตาลี เดเจนนาร์ (Nathalie Degenaar) หนึ่งในทีมวิจัยกล่าวเสริม

ดร.สการ์ริงเชื่อว่าไมโครโนวานั้นเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นเป็นธรรมดา “แต่พวกมันหายากมากเพราะคุณต้องมองให้ถูกเวลา ไม่เช่นนั้นคุณจะพลาดมันไป เรารู้สึกตื่นเต้นที่ได้ค้นพบสิ่งเหล่านี้ และเราคิดว่าน่าจะมีอีก” 

การค้นพบนี้จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจกระบวนการต่าง ๆ ของดาวฤกษ์และดาวแคระขาวมากยิ่งขึ้น แต่ไม่ว่ามันจะสร้างไมโครโนวาปกติ หรือกลายเป็นซูปเปอร์โนวา “มันก็แสดงให้เห็นว่าจักรวาลนั้นมีทรงพลังมากแค่ไหน” ดร.สการ์ริงกิกล่าว

สืบค้นและเรียบเรียง วิทิต บรมพิชัยชาติกุล

ที่มา

https://www.nature.com/articles/s41586-022-04495-6

https://www.abc.net.au/news/science/2022-04-21/micronova-new-type-of-cosmic-explosion-discovered/101000182

https://www.sciencealert.com/we-ve-just-found-a-brand-new-type-of-star-explosion-the-micronova

https://edition.cnn.com/2022/04/20/world/micronova-star-explosion-discovery-scn/index.html


อ่านเพิ่มเติม นักดาราศาสตร์ได้เปิดเผยรูปหลุมดำเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์

© COPYRIGHT 2024 AMARIN PRINTING AND PUBLISHING PUBLIC COMPANY LIMITED.