Red Panda : ไขความลับเบื้องหลังชีวิตรักของแพนด้าแดง - เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก

ชีวิตรักของ แพนด้าแดง (Red Panda)

ชีวิตรักของ แพนด้าแดง (Red Panda)

ซุนดาร์คือชื่อของแพนด้าแดงฝ่ายชาย คูซีคือชื่อของแพนด้าแดงฝ่ายหญิง พ่อสื่อแม่ชักในนิวซีแลนด์แนะนำให้พวกมันรู้จักกันในถิ่นอาศัยของแพนด้าแดงที่สวนสัตว์เวลลิงตัน จุดประสงค์คือเพื่อการสืบพันธุ์

เครือข่ายของโครงการขยายพันธุ์ในสถานเพาะเลี้ยงทั่วโลกแบ่งปันและจับคู่สัตว์ต่างๆ โดยหวังจะเพิ่มจำนวนประชากรให้ชนิดพันธุ์ที่ตกอยู่ในความเสี่ยง และส่งเสริมความหลากหลายทางพันธุกรรม เมื่อซุนดาร์และคูซีจากสวนสัตว์อื่นมาถึงสวนสัตว์เวลลิงตันเมื่อปี 2015 พวกมัน “เข้ากันได้ดีมากค่ะ” แมกซีน เจนกินส์ หัวหน้าทีมดูแลสัตว์กินเนื้อของสวนสัตว์ บอก ถึงกระนั้น การเริ่มครอบครัวของแพนด้าแดงหรือ red panda ก็ต้องใช้เวลา เพราะเพศเมียเป็นสัดเพียงปีละครั้ง ครั้งละแค่ 24 ชั่วโมงเท่านั้น

red panda
แพนด้าแดงอาศัยอยู่ในป่าบนที่สูงอันหนาวเย็นทางตอนกลางของประเทศจีน เนปาล เมียนมา ภูฏาน และอินเดีย (ภาพถ่าย: โจเอล ซาร์โทรี)
red panda
แพนด้าแดงเป็นสัตว์ชื่นชอบของคนที่มาเที่ยวสวนสัตว์ แม้ขณะหลับ พวกมันก็ยังดูน่ารักน่าเอ็นดู (ภาพถ่าย: ฟรานส์ แลนทิง)

วันหนึ่งในเดือนกรกฎาคม ปี 2017 คนดูแลสวนสัตว์สังเกตเห็นพฤติกรรมการเกี้ยวพาราสีกัน ได้แก่ การส่งเสียงร้องดังลั่น ซุนดาร์บังคับคูซีให้ลงจากต้นไม้ไปยังพื้นดิน ติดตามคูซีอยู่นานหลายชั่วโมง และแล้วทั้งคู่…ก็ผสมพันธุ์กัน ไม่กี่เดือนต่อมา เริ่มมีสัญญาณบางอย่างปรากฏ  นั่นคือคูซีดูตัวหนักขึ้นเล็กน้อย และเก็บรวบรวมกิ่งไม้กับใบไม้เพื่อสร้างรัง

พอถึงวันที่ 17 ธันวาคม คูซีให้กำเนิดลูกซึ่งได้รับการตั้งชื่อว่า  งีมา คำในภาษาเนปาลที่แปลว่า “ดวงอาทิตย์บนท้องฟ้า” เจนกินส์บอกว่า สักวันหนึ่งงีมาอาจ “เป็นส่วนหนึ่งของโครงการขยายพันธุ์เช่นกันค่ะ” — แพทริเซีย เอดมันด์ส

red panda
แพนด้าแดงตัวนี้ถ่ายภาพที่สวนสัตว์เวอร์จิเนีย (ภาพถ่าย: โจเอล ซาร์โทรี)

ถิ่นอาศัย/ถิ่นกระจายพันธุ์

Ailurus fulgens หรือที่รู้จักกันในชื่อแพนด้าแดง อาศัยอยู่ในบางส่วนของประเทศจีน ภูฏาน อินเดีย เมียนมา และเนปาล ถิ่นอาศัยที่มันโปรดปราน ได้แก่ เชิงเขาที่ลาดชันเล็กน้อย ป่าเขตอบอุ่น และไม้พื้นชั้นล่างที่เป็นต้นไผ่ (แหล่งอาหารหลัก)

red panda
แพนด้าแดงฝาแฝดวัยสามเดือน คลอเคลียนกันที่สวนสัตว์ลิงคอล์น ซาร์โทรีถ่ายภาพพวกมันสำหรับโครการโฟโต้อาร์ก ของเขา  (ภาพถ่าย: โจเอล ซาร์โทรี)

สถานะการอนุรักษ์

องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติหรือไอยูซีเอ็น (IUCN) ประเมินว่า แพนด้าแดงอยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์ จำนวนโดยประมาณในธรรมชาติอยู่ระหว่าง 2,500 ถึง 10,000 ตัว  ถิ่นอาศัยของมันเสื่อมโทรมและกระจัดกระจายจากกิจกรรมของมนุษย์ แพนด้าแดงถูกล่าเพื่อการค้าสัตว์เลี้ยง และสุ่มเสี่ยงต่อโรคที่แพร่กระจายจากปศุสัตว์

ข้อมูลน่าสนใจอื่นๆ 

ความเชื่อท้องถิ่นในภูฏานบอกว่า แพนด้าแดงเป็นการกลับชาติมาเกิดใหม่ของพระในพุทธศาสนา และการได้เห็นแพนด้าแดงถือเป็นลางดี

ภาพถ่าย โจเอล ซาร์โทรี


อ่านเพิ่มเติม

ช่วยแพนด้าแดงจากพวกลักลอบค้าสัตว์ป่า

red panda

เรื่องแนะนำ

แม่เหล็กช่วยขับไล่ฉลาม

แม่เหล็กช่วยขับไล่ฉลาม ดูเหมือนว่าจากผลการทดลองใหม่ทางวิทยาศาสตร์ การใช้แม่เหล็กน่าจะเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการสร้างความมั่นใจว่าคุณจะไม่ถูกฉลามโจมตี ขณะออกไปหาปลากลางทะเล รายงานระบุว่าแม่เหล็กช่วยไม่ให้ฉลามและปลากระเบนว่ายเข้ามาติดยังกับดักปลาแบบเดิมๆ ปกติแล้วฉลามมีอวัยวะรับสัมผัสอยู่บริเวณส่วนหัว อวัยวะพิเศษนี้ช่วยให้มันสามารถตรวจจับกระแสไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากกล้ามเนื้อที่หดตัวของเหยื่อ ทว่าสนามแม่เหล็กที่ไม่ได้เกิดขึ้นตามธรรมชาติเหล่านี้ส่งผลให้พวกมันสับสน หลังการทดลองตลอด 8 เดือน ทีมวิจัยพบว่าแม่เหล็กช่วยให้ฉลามที่ว่ายเข้ามาติดยังกับดักปลาลดลงถึง 30% และคาดกันว่าด้วยอุปกรณ์เสริมเพียงราคาไม่กี่ดอลลาร์สหรัฐนี้จะช่วยชีวิตฉลามใกล้สูญพันธุ์อีกจำนวนมาก จากการถูกจับโดยไม่ตั้งใจโดยธุรกิจประมง   อ่านเพิ่มเติม ฉลามดุทะเลเดือด

ภาพหาชมยากเมื่อเสือดาวกินกันเอง

ภาพหาชมยากเมื่อเสือดาวกินกันเอง นักวิทยาศาสตร์สามารถบันทึกภาพเหตุการณ์ที่หาชมได้ยากเอาไว้ได้ เมื่อเสือดาวตัวผู้ตัวหนึ่งลากพวกเดียวกันเองขึ้นไปกินบนต้นไม้ ดูเหมือนว่าเสือดาวหนุ่มที่โชคร้ายตัวนี้จะหลงเข้ามายังอาณาเขตของเสือดาวที่โตกว่า โดยหารู้ไหมว่าการกระทำดังกล่าวได้นำมันไปสู่ความตาย ปกติแล้วกรณีที่เสือดาวจะหันมาล่ากันเองนี้เป็นสิ่งที่ไม่ค่อยเกิดขึ้น ทีมนักวิทยาศาสตร์เล่าว่าเจ้าเสือดาวตัวนี้ใช้เวลาในการจัดการกับเหยื่อสายพันธุ์เดียวกับมันอยู่นาน 90 นาที ก่อนที่จะกลับเข้าถ้ำของมันไป ทั้งนี้แม้กรณีเสือกินพวกเดียวกันเองจะหาได้ยาก แต่ในอดีตเคยมีบันทึกไว้เช่นกัน ย้อนกลับไปในปี 1960 มีบันทึกเสือดาวกินลูกของมันเอง และในปี 2013 ช่างภาพสัตว์ป่าในบอตสวานารายงานพบเสือดาววัยหนุ่มกำลังกินลูกเสือดาวเช่นกัน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าการที่มันทำเช่นนั้นก็เพราะต้องการสังหารลูกติดของเสือดาวตัวเมียที่เกิดขึ้นกับเสือดาวตัวผู้ตัวอื่นๆ   อ่านเพิ่มเติม เกร็ดความรู้ว่าด้วย “เสือดำ”

ก้าวย่างจากเงื้อมเงา

เรื่อง ริชาร์ด คอนนิฟฟ์ ภาพถ่าย สตีฟ วินเทอร์ เรากำลังนั่งรอเสือดาวอยู่ในความมืดข้างเส้นทางเดินป่าตามแนวตะเข็บอุทยานแห่งชาติสัญชัยคานธีในประเทศอินเดีย อันเป็นพื้นที่ป่าขนาด 104 ตารางกิโลเมตรใจกลางมหานครมุมไบ อพาร์ตเมนต์สูงหลายชั้นปลูกเรียงรายอยู่ฝั่งตรงข้ามอุทยานนี่เอง ขณะนี้เป็นเวลา 22.00 น. เสียงล้างจานและเสียงกล่อมเด็กเข้านอนดังลอดหน้าต่างที่เปิดอยู่ เสียงหัวเราะของเด็กวัยรุ่น เสียงเร่งเครื่องมอเตอร์ไซค์ และเสียงผู้คน 21 ล้านคนจ้อกแจ้กจอแจราวกับเครื่องจักรขนาดมโหฬารณ ที่ใดที่หนึ่งในป่ารอบตัวเรา เสือดาวกำลังเงี่ยหูฟังอยู่เช่นกัน ภายในอุทยานและบริเวณโดยรอบมีเสือดาวอาศัยอยู่ประมาณ 35 ตัว โดยเฉลี่ยแล้ว แต่ละตัวมีอาณาเขตราวสี่ตารางกิโลเมตร ทั้งๆที่เสือดาวสามารถออกหากินเป็นระยะทางวันละ 15 กิโลเมตร เสือดาวที่นี่ยังถูกล้อมรอบด้วยชุมชนเมืองที่แออัดมากที่สุดแห่งหนึ่งในโลก โดยมีประชากรหนาแน่นถึงราว 30,000 คนต่อตารางกิโลเมตร กระนั้นเสือดาวก็ยังใช้ชีวิตอยู่อย่างสมบูรณ์พูนสุข  อาหารส่วนหนึ่งของพวกมันคือกวางดาวและสัตว์ป่าอื่นๆภายในเขตอุทยานแต่เสือดาวหลายตัวยังหากินไปตามแนวชายขอบที่ไม่ได้ล้อมรั้วแยกธรรมชาติจากอารยธรรม  ขณะที่เมืองกำลังหลับใหล พวกมันก็แอบย่องไปตามตรอกซอกซอยด้านล่าง เที่ยวลักกินสุนัข แมว หมู หนู ไก่ และแพะ ซึ่งเป็นสัตว์ที่ติดสอยห้อยตามอารยธรรมของมนุษย์ เสือดาวกินคนด้วย แต่ก็เกิดขึ้นนานๆครั้ง ช่วงสายๆของวันเสาร์วันหนึ่งในเดือนพฤษภาคม ในแถบชนบทของเมืองชุนนาร์ ห่างจากมุมไบไปทางทิศตะวันออก 150 กิโลเมตร รถยนต์สังกัดหน่วยงานรัฐบาลแล่นเข้ามาจอดที่บ้านไร่หลังเล็กแต่ดูมีฐานะ บรรยากาศคุกรุ่นด้วยความโกรธเกรี้ยว แต่ทุกคนยังควบคุมอารมณ์ไว้ได้ […]

ทำไมชอบดูนก

ทำไมชอบดูนก “ดูนก ไปทำไม” โดยทั่วไปเมื่อถามคำถามนี้กับบรรดานักดูนก  เรามักได้เหตุผลเบื้องต้นประมาณว่า  เพราะนกน่ารัก… เพราะอยากเป็นนก…  เพราะได้ไปอยู่ในป่า…  ดูนกแล้วมีสมาธิ… ชอบอิริยาบถของนก… เพราะได้ตื่นเช้า… ได้หัดสังเกต… รู้จักเฝ้ารอ… ไม่เอาแต่ใจ… ไม่เร่งรีบ… ดูแล้วมีความสุข… รู้สึกสบายใจ เรื่อยไปจนถึงคำตอบห้วนๆว่า ไม่มีเหตุผลอะไร แค่ชอบ แต่ทำไมคนเหล่านั้นถึงยอมตื่นแต่เช้ามืดไปเดินท่อมๆ เงียบๆ ทนทาก/ยุง/เห็บกัด หรือไม่ก็นั่งรอในบังไพรนานเป็นชั่วโมงๆ เพื่อให้ได้เห็นนกสักตัว  คนดูนกมักตอบคนไม่ดูอย่างกำปั้นทุบดินว่า  ต้องลองไปดูนกเอง นกเป็นสิ่งมีชีวิตล้ำเลิศที่มนุษย์เฝ้ามองมาทุกสมัย  วิวัฒนาการสองขาหน้าของนกได้ชื่อว่าเป็นวิวัฒนาการที่สร้างสรรค์ที่สุด  คนทุกยุคฝันอยากมีปีกบินได้เหมือนนก แต่บรรพบุรุษของนกกลับเป็นสัตว์เลื้อยคลานอย่างไดโนเสาร์  มีทั้งขนาดใหญ่ยักษ์วิ่งได้แต่บินไม่ได้ และขนาดเล็กจิ๋วเท่าแมลงภู่  มีทั้งสีสันฉูดฉาด  แพรวพราว ขาวปลอดและดำปลอด อายุวัต เจียรวัฒนกนก นักวาดภาพธรรมชาติอายุ 27 ปี บอกว่า  ที่ยังชอบดูนกมาถึงทุกวันนี้  เพราะยังมีสิ่งให้ค้นหาอยู่ไม่รู้จบ  “ยิ่งดู ยิ่งรู้สึกอยากเจอตัวนั้น อยากเจอตัวนี้  นกทั่วโลกมีหมื่นกว่าชนิด ในเมืองไทยพันกว่า  พอเราไปดูนก เราก็ไปอยู่ในธรรมชาติ  ช่วงที่ไม่มีนก เราก็ได้ดูอย่างอื่นด้วย ทำให้เราสังเกตต้นไม้ใบหญ้า สัตว์ประเภทอื่นๆ […]