ชีวิตรักคือเคล็ดลับสุขภาพดีของนางพญามด - National Geographic Thailand

ชีวิตรักคือเคล็ดลับสุขภาพดีของนางพญามด

ชีวิตรักคือเคล็ดลับสุขภาพดีของนางพญามด

เมื่อสัมผัสแบคทีเรียหรือไวรัสปริมาณเล็กน้อย สิ่งมีชีวิตจะสร้างความต้านทานจุลชีพก่อโรคชนิดเดียวกันนั้นในปริมาณมากขึ้นในภายหลัง สิ่งนี้เรียกว่า “การกระตุ้นให้เกิดภูมิคุ้มกันโรค” เพื่อศึกษากลไกนี้ในสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง นักวิจัยชาวสวิสและปานามาเลือกสัตว์สองชนิดที่มีเวลาในการสร้างภูมิคุ้มกันอย่างเต็มที่ ได้แก่ นางพญามดชนิด Lasius niger (ภาพปก) และ Formica selysi ซึ่งอาจมีชีวิตอยู่ได้นานกว่า 20 ปี

นางพญามดแต่ละชนิดถูกแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม คือ “เจ้าหญิง” วัยเยาว์ที่ยังไม่เคยผสมพันธุ์ และนางพญาที่ผสมพันธุ์แล้ว หรือมดเพศเมียที่เคยจับคู่ผสมพันธุ์กับมดเพศผู้ และเก็บสเปิร์มจากการผสมพันธุ์ครั้งก่อนไว้ใน “ถุงสเปิร์ม” ซึ่งจะผสมพันธุ์กับไข่หลายสิบล้านฟองตลอดชั่วชีวิตของมัน

นักวิจัยเพาะเลี้ยงเชื้อราที่คร่าชีวิตแมลงในธรรมชาติได้ในเวลาราวหนึ่งสัปดาห์ ก่อนอื่นพวกเขาให้เชื้อราอ่อนๆปริมาณเล็กน้อยแก่นางพญามดแต่ละกลุ่ม จากนั้นให้เชื้อราปริมาณมากในสัปดาห์ต่อมา จำนวนมดที่รอดชีวิตแสดงว่ามีเพียงกลุ่มเดียวที่ได้รับภูมิคุ้มกันจากกระบวนการกระตุ้น คือนางพญามด Lasius niger ที่ผสมพันธุ์แล้ว อย่างไรก็ตาม ในทั้งสองชนิด นางพญามดที่ผสมพันธุ์แล้วรอดชีวิตจากการสัมผัสเชื้อรามากกว่าพี่น้องของมันที่ยังไม่เคยผสมพันธุ์อย่างมีนัยสำคัญ

 

ข้อมูลน่าสนใจ

มดดำสวนไม่ได้แค่ออกหาอาหาร พวกมันเพาะเลี้ยงอาหารด้วย พวกมันมักอาศัยอยู่ข้างๆคอโลนีของเพลี้ยอ่อน ซึ่งหลั่งสารที่เรียกว่า มูลน้ำหวาน (honeydew) ที่มดกินออกมา พวกมด “รีดนม” เพลี้ยอ่อน โดยการใช้หนวดตีแมลงตัวจ้อยนี้ เพื่อเก็บเพลี้ยอ่อนไว้ใกล้ตัว มดอาจกัดปีกของพวกมันจนขาด ยิ่งไปกว่านั้นมดยังปกป้องฝูงเพลี้ยอ่อนจากแมลงนักล่าอื่นๆที่จะมาขโมยด้วย

 

ถิ่นอาศัย/ถิ่นกระจายพันธุ์

มดดำสวน (Lasius niger) อยู่ในยุโรปและบางส่วนของอเมริกาเหนือและเอเชีย เราพบพวกมันได้ใต้กระถางต้นไม้ในสวน ตามรอยแยกของทางเท้าในเมือง และในบ้านของเรา

เรื่อง แพทริเซีย เอดมันด์ส

 

อ่านเพิ่มเติม

เซ็กส์ของแมลงวันผลไม้ ไขปริศนาอาการติดยา

เรื่องแนะนำ

ปลาชนิดนี้ยิ่งแก่ยิ่งกระโดดเก่ง

ปลาชนิดนี้ยิ่งแก่ยิ่งกระโดดเก่ง เจ้าปลาเหล่านี้คือปลา Mangrove rivulus ผลการศึกษาใหม่ได้เปิดเผยความสามารถที่น่าทึ่งของพวกมัน เพราะยิ่งปลาเหล่านี้มีอายุมากขึ้นเท่าไหร่ พวมันยิ่งมีความสามารถในการกระโดดมากขึ้นเท่านั้น นักวิทยาศาสตร์ศึกษาปลาสายพันธุ์นี้จำนวน 200 ตัว พวกเขาพบว่าปลาที่มีอายุมากที่สุดคือปลาที่กระโดดได้ไกลที่สุด และเรื่องนี้ไม่เกี่ยวข้องกับลักษณะทางกายภาพ ดูเหมือนว่าประสบการณ์ในการเอาตัวรอดจะเป็นเรื่องสำคัญ ปลาที่มีอายุมากกว่าจึงสามารถกระโดดได้ไกลกว่าปลาที่เผชิญโลกน้อย   อ่านเพิ่มเติม ลิงกังญี่ปุ่นแช่น้ำร้อนเพื่อคลายเครียด

เมื่อมนุษย์ทุกข์ทน ช้างก็ทรมานเช่นกัน

การลักลอบล่า ช้าง มีอยู่ทุกหนแห่งในแอฟริกา แต่การแก้ปัญหานี้ต้องอาศัยความร่วมมือจากระดับท้องถิ่น Severin Hauenstein นักชีววิทยาแห่งมหาวิทยาลัยไฟร์บูร์ก (University of Freiburg) ในประเทศเยอรมนีคาดเดาว่ามีความเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่ที่มีการลักลอบล่า ช้าง เอางาในแทนซาเนีย กับการบังคับใช้กฎหมายอย่างชัดเจนในพื้นที่นั้นๆ ในตอนแรก Hauenstein คาดว่าซากช้างที่ตายจะกองอยู่ห่างจากฐานของผู้พิทักษ์ป่า แต่เขาและเพื่อนร่วมงานกลับไม่พบความเชื่อมโยงดังกล่าวในระบบนิเวศที่ Ruaha-Rungwa ซึ่งเป็นบริเวณที่ประชากรช้างลดจำนวนลงจาก 34,000 เชือกในปี 2009 เหลือเพียง 8,000 เชือกในปี 2014 แต่ในทางกลับกัน บางบริเวณอื่นๆ  พวกเขากลับพบว่าซากช้างที่ถูกล่าอยู่ใกล้กับฐานของผู้พิทักษ์ป่า จึงทำให้ Hauenstein คาดเดาต่อว่าผู้พิทักษ์ป่าในฐานเหล่านี้มีส่วนร่วมในการลักลอบล่าช้างด้วย อย่างไรก็ตาม พวกเขากลับพบว่าข้อสันนิษฐานดังกล่าวนั้นเป็นจริงในบริเวณที่มีผู้พิทักษ์สัตว์ ทำให้ Hauenstein และเพื่อนร่วมงานตระหนักว่าบางครั้ง รูปแบบของการล่าสัตว์ไม่อาจเข้าใจได้จากระดับทวีปหรือภูมิภาค แต่ต้องดูจากระดับท้องถิ่น สิ่งนี้เองที่ทำให้เขาและผู้ร่วมวิจัยจากโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Environment Programme) และมหาวิทยาลัยยอร์ก (University of York) ในสหราชอาณาจักร เปรียบเทียบอัตราการลักลอบล่าสัตว์ในพื้นที่ 53 แห่งในบริเวณแอฟริกาใต้สะฮารา (Sub-Saharan Africa) […]

ไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่ เป็นสัตว์ขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่มีมาบนโลก

ไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่ เป็นสัตว์ขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่มีมาบนโลก ชื่อของซอโรพอดสายพันธุ์ใหม่ที่เพิ่งถูกค้นพบ ไม่เพียงแต่เป็นไดโนเสาร์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเท่านั้น แต่มันยังเป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมาบนโลกอีกด้วย ข้อสรุปทางวิทยาศาสตร์ที่มีต่อขนาดอันใหญ่โตมโหฬารของเจ้าสิ่งมีชีวิตชนิดนี้ ผู้เคยย่ำเท้าไปบนผืนแผ่นดินของอาร์เจนตินาในปัจจุบัน ในยุคครีเตเชียส ไดโนเสาร์ตัวนี้มีนามว่า Patagotitan Mayorum เป็นไดโนเสาร์กืนพืชพันธุ์คอยาวที่มีชีวิตอยู่เมื่อ 102 ล้านปีก่อน ขนาดของมันยาวถึง 120 ฟุต และมีน้ำหนักมากถึง 69 ตัน หรือเทียบเท่ากับน้ำหนักของช้างแอฟริกันจำนวน 12 เชือกรวมกัน ด้วยคุณสมบัติดังกล่าว ส่งผลให้มันเป็นไดโนเสาร์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดบนโลกเท่าที่เคยมีมา ใหญ่กว่า Dreadnoughtus ที่ถูกค้นพบก่อนหน้านี้ เมื่อโฮเซ ลูอิส และ ดีเอโก โป นักบรรพชีวินวิทยา จากพิพิธภัณฑ์ Egidio Feruglio Paleontology ค้นพบบางส่วนของฟอสซิลมันเข้า ในฟาร์มแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคพาทาโกเนีย ทางตอนใต้ของอาร์เจนตินา พวกเขารู้ได้ทันทีว่าเจ้าตัวนี้ต้องมีขนาดใหญ่เอามากๆ ทีมนักสำรวจใช้เวลามากกว่า 1 ปี ในการขุดเอาฟอสซิลออกมาอย่างระมัดระวัง เคนเนท ลาโควารา นักบรรพชีวินวิทยาจากมหาวิทยาลัยโรวัน และเป็นผู้ค้นพบ Dreadnoughtus ถึงกับเห็นใจทีมงานเมื่อนึกถึงสิ่งที่พวกเขาต้องทำ “นึกถึงหยาดเหงื่อ แรงงานของพวกเขาสิที่ต้องสูญเสียไปกับการขุดเอากระดูกออกมาจากพื้นดิน ขนย้ายอย่างระมัดระวังที่สุดไปยังพิพิธภัณฑ์” […]