ชีวิตรักคือเคล็ดลับสุขภาพดีของนางพญามด - National Geographic Thailand

ชีวิตรักคือเคล็ดลับสุขภาพดีของนางพญามด

ชีวิตรักคือเคล็ดลับสุขภาพดีของนางพญามด

เมื่อสัมผัสแบคทีเรียหรือไวรัสปริมาณเล็กน้อย สิ่งมีชีวิตจะสร้างความต้านทานจุลชีพก่อโรคชนิดเดียวกันนั้นในปริมาณมากขึ้นในภายหลัง สิ่งนี้เรียกว่า “การกระตุ้นให้เกิดภูมิคุ้มกันโรค” เพื่อศึกษากลไกนี้ในสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง นักวิจัยชาวสวิสและปานามาเลือกสัตว์สองชนิดที่มีเวลาในการสร้างภูมิคุ้มกันอย่างเต็มที่ ได้แก่ นางพญามดชนิด Lasius niger (ภาพปก) และ Formica selysi ซึ่งอาจมีชีวิตอยู่ได้นานกว่า 20 ปี

นางพญามดแต่ละชนิดถูกแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม คือ “เจ้าหญิง” วัยเยาว์ที่ยังไม่เคยผสมพันธุ์ และนางพญาที่ผสมพันธุ์แล้ว หรือมดเพศเมียที่เคยจับคู่ผสมพันธุ์กับมดเพศผู้ และเก็บสเปิร์มจากการผสมพันธุ์ครั้งก่อนไว้ใน “ถุงสเปิร์ม” ซึ่งจะผสมพันธุ์กับไข่หลายสิบล้านฟองตลอดชั่วชีวิตของมัน

นักวิจัยเพาะเลี้ยงเชื้อราที่คร่าชีวิตแมลงในธรรมชาติได้ในเวลาราวหนึ่งสัปดาห์ ก่อนอื่นพวกเขาให้เชื้อราอ่อนๆปริมาณเล็กน้อยแก่นางพญามดแต่ละกลุ่ม จากนั้นให้เชื้อราปริมาณมากในสัปดาห์ต่อมา จำนวนมดที่รอดชีวิตแสดงว่ามีเพียงกลุ่มเดียวที่ได้รับภูมิคุ้มกันจากกระบวนการกระตุ้น คือนางพญามด Lasius niger ที่ผสมพันธุ์แล้ว อย่างไรก็ตาม ในทั้งสองชนิด นางพญามดที่ผสมพันธุ์แล้วรอดชีวิตจากการสัมผัสเชื้อรามากกว่าพี่น้องของมันที่ยังไม่เคยผสมพันธุ์อย่างมีนัยสำคัญ

 

ข้อมูลน่าสนใจ

มดดำสวนไม่ได้แค่ออกหาอาหาร พวกมันเพาะเลี้ยงอาหารด้วย พวกมันมักอาศัยอยู่ข้างๆคอโลนีของเพลี้ยอ่อน ซึ่งหลั่งสารที่เรียกว่า มูลน้ำหวาน (honeydew) ที่มดกินออกมา พวกมด “รีดนม” เพลี้ยอ่อน โดยการใช้หนวดตีแมลงตัวจ้อยนี้ เพื่อเก็บเพลี้ยอ่อนไว้ใกล้ตัว มดอาจกัดปีกของพวกมันจนขาด ยิ่งไปกว่านั้นมดยังปกป้องฝูงเพลี้ยอ่อนจากแมลงนักล่าอื่นๆที่จะมาขโมยด้วย

 

ถิ่นอาศัย/ถิ่นกระจายพันธุ์

มดดำสวน (Lasius niger) อยู่ในยุโรปและบางส่วนของอเมริกาเหนือและเอเชีย เราพบพวกมันได้ใต้กระถางต้นไม้ในสวน ตามรอยแยกของทางเท้าในเมือง และในบ้านของเรา

เรื่อง แพทริเซีย เอดมันด์ส

 

อ่านเพิ่มเติม

เซ็กส์ของแมลงวันผลไม้ ไขปริศนาอาการติดยา

เรื่องแนะนำ

การปรากฏตัวของพะยูนในไทยสร้างความหวังใหม่ให้เหล่านักอนุรักษ์

พะยูน เคยเป็นสัตว์ที่คาดการณ์กันว่าจะสูญพันธุ์จากประเทศไทยไปในไม่ช้า ในวันนี้ได้กลายเป็นสัตว์ที่พร้อมที่จะกลับมาอยู่คู่ท้องทะเลไทยอีกครั้ง จากความพยายามอย่างต่อเนื่องของนักอนุรักษ์และชาวบ้านในชุมชน เมื่อวันที่ 22 เมษายน ที่หมู่เกาะลิบง จ. ตรัง (บ้านเกิดมาเรียม) แหล่งอนุรักษ์พะยูนที่สำคัญของประเทศไทย มีฝูงพะยูนกว่า 20 ตัวมารวมตัวกันหากินบริเวณแหล่งน้ำตื้น ซึ่งสร้างความตื่นเต้นต่อชาวบ้านและบรรดานักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยิ่ง ที่มา https://web.facebook.com/prhotnews02/photos/a.742976939181128/2156111247867683/?type=3&_rdc=1&_rdr เมื่อย้อนกลับไปราว 5 – 6 ปีที่แล้ว ในยามที่การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในท้องทะเลยังมีทิศทางไม่ชัดเจน ผู้ประกอบการประมงเชิงพาณิชย์ยังไม่ได้ตระหนักถึงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม รวมไปถึงสภาพแวดล้อมทางทะเลที่เปลี่ยนไปอย่างมาก ทำให้สัตว์น้ำเจ้าถิ่นซึ่งเป็นตัววัดความอุดมสมบูรณ์ทางทะเลอย่าง “พะยูน” ต้องอยู่ในภาวะที่ใกล้สูญพันธุ์ นักอนุรักษ์และหน่วยงานทางธรรมชาติจึงพยายามหาวิธีการเพื่อให้สัตว์สายพันธุ์นี้กลับมาอยู่คู่ท้องทะเลไทยอีกครั้ง ความเข้าใจเรื่องพะยูนในเบื้องต้น พะยูนเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ที่อาศัยอยู่ในน้ำ มีอายุขัยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 70 ปี มีความยาวประมาณ 2.5 – 3 เมตร และมีน้ำหนักราว 230 – 500 กิโลกรัม กินพืชในน้ำเป็นอาหาร โดยเฉพาะหญ้าทะเลบริเวณชายฝั่ง เราสามารถพบเจอพะยูนได้ในทะเลชายฝั่งเขตอบอุ่น ตั้งแต่ชายฝั่งทวีปแอฟริกาตะวันออกไปจนถึงทวีปออสเตรเลีย ซึ่งนั่นรวมถึงทะเลแดง มหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแปซิฟิก พะยูนมีบรรพบุรุษร่วมกับแมนนาที พวกมันมีความคล้ายคลึงกันทั้งในด้านลักษณะกายภาพภายนอกและพฤติกรรม และสัตว์ทั้งสองสายพันธุ์นี้ก็มีบรรพบุรุษร่วมกับสัตว์บกที่ใหญ่ที่สุดในโลกอย่างช้าง ถึงแม้ว่าพวกมันจะไม่ได้มีลักษณะภายนอกและพฤติกรรมที่เหมือนกันก็ตาม […]

ปลา “เดิน” ได้ไม่ได้มีแค่ปลาตีนกับปลาหมอ มารู้จักกับปลาหิน “เดิน” ได้กัน

ระหว่างการดำน้ำตอนกลางคืนนอกชายฝั่งเกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย นักดำน้ำชื่อ Emeric Benhalassa สังเกตเห็นสิ่งผิดปกติบางอย่าง นั่นคือปลาตัวหนึ่งที่ดูเหมือนกำลัง “เดิน” ไปตามพื้นทะเล Benhalassa ซึ่งเป็นพ่อครัวชาวฝรั่งเศส ผู้ชอบดำน้ำในเวลาว่าง  สงสัยว่ามันน่าจะเป็นปลาหิน (stingfish) ชนิดหนึ่ง ซึ่งเป็นชื่อสามัญของปลาในสกุล Minous จากวงศ์ปลาหิน (Synanceiidae) ปลาหินจัดเป็นปลามีพิษร้ายแรงที่สุดชนิดหนึ่งเท่าที่รู้จักกัน “พวกมันมีต่อมพิษบริเวณฐานของเงี่ยงตรงครีบหลัง และเมื่อเงี่ยงนี้แทงเข้าไปในผิวหนังของเรา พิษจะถูกฉีดเข้าไปในบาดแผล” เจฟฟ์ วิลเลียมส์ ผู้จัดการคอลเลกชั่น และนักมีนวิทยา จากพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาแห่งชาติสมิทโซเนียน อธิบาย อย่างไรก็ตาม ปลาหินชนิดที่เห็นในคลิปนี้ค่อนข้างลึกลับ “ปลาเดินเท้า” แห้งท้องทะเลชนิดนี้เคลื่อนที่โดยใช้ก้านครีบอก “อิสระ” ที่อยู่ด้านล่างสุดของลำตัว ซึ่งมีลักษณะคล้ายกระดูกแหลมๆ ยื่นออกมาจากด้านล่างของลำตัว พฤติกรรม “การเดิน” นี้อาจเป็นการล่าเหยื่อ เพราะปลาเหล่านี้มีปุ่มรับรสบนก้านครีบอิสระแต่ละอัน หากพิจารณาจากก้านครีบและลักษณะทางกายภาพอื่นๆที่เห็น ผู้เชี่ยวชาญคิดว่ามันน่าจะเป็นปลาชนิดใดชนิดหนึ่งต่อไปนี้ Striped stingfish, Whitetail goblinfish และ Painted stinger หรืออาจเป็นชนิดพันธุ์ที่ยังไม่มีผู้บรรยายไว้ก็เป็นได้ ผู้เชี่ยวชาญที่เห็นคลิปวิดีโอนี้ต่างเห็นพ้องต้องกันว่า วิธีที่ดีที่สุดในการระบุชนิดพันธุ์ปลาตัวนี้คือการศึกษาตัวอย่างที่จับได้เท่านั้น ตัวอย่างปลาหินส่วนใหญ่ถูกลากขึ้นมาจากทะเลลึกโดยชาวประมงอวนลากที่จับสัตว์น้ำหน้าดินจำพวกกุ้ง ปู  […]