การกลับมาของ เสือแพนเทอร์ ฟลอริดา

เสือแพนเทอร์ ฟลอริดาประชากรแมวใหญ่ใกล้สูญพันธุ์ชนิดนี้กำลังฟื้นตัวขึ้น แต่ความเฟื่องฟูด้านการพัฒนาส่อเค้าคุกคามความอยู่รอดของพวกมัน

‘ยินดีต้อนรับสู่อาณาจักรของ เสือแพนเทอร์ ’

ไบรอัน เคลลี กล่าวทักทาย ตอนผมพบเจอที่ทางแยกจอแจในอีสต์เนเปิลส์ รัฐฟลอริดา

เคลลี นักชีววิทยาเสือแพนเทอร์ของรัฐ ชี้ไปทางทิศตะวันออกสู่ย่านที่พักอาศัยแผ่กว้างที่เขาพำนักอยู่ เสือแพนเทอร์ตัวหนึ่งถูกกล้องดักถ่ายจับภาพไว้ได้ห่างออกไปแค่ครึ่งกิโลเมตร เขาบอก และมีอีกตัวที่ข้ามถนนหกเลนที่เรากำลังยืนอยู่ข้างๆ ไปได้อย่างปลอดภัย

แต่มีเสือแพนเทอร์อีกตัว เป็นเพศเมียอายุแปดปี ชื่อ เอฟพี224 (FP224) อาศัยอยู่แถวนี้ มันโดนรถชนมาแล้วสองครั้ง ขาหักข้างหนึ่งทั้งสองรอบ มันได้รับการรักษาโดยสัตวแพทย์ และปล่อยคืนสู่ธรรมชาติหลังอุบัติเหตุทั้งสองครั้ง เพื่อตามหาร่องรอยของเสือตัวนี้ เราขับรถไปที่บ้านของเคลลีซึ่งอยู่ติดกับป่าผืนหนึ่ง ที่เมื่อไม่นานมานี้มันใช้เป็นรัง ให้กำเนิดลูกเสืออย่างน้อยสามตัว ตอนนี้เป็นหน้าฝน ปกติรอยเท้าเสือแพนเทอร์จะถูกฝนชะหายไป แต่พวกเราโชคดี

เสือแพนเทอร์, เสือ
เสือแพนเทอร์เพศผู้กระโจนข้ามห้วยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแห่งชาติเพื่อเสือแพนเทอร์ฟลอริดา สัตว์ตระกูลแมวใหญ่ที่พบเห็นได้ยากชนิดนี้ซึ่งมีจำนวนแค่ราว 200 ตัว กำลังยึดคืนอาณาเขตทางตอนเหนือของบึงเอเวอร์เกลดส์ แต่ถิ่นอาศัยของพวกมันถูกคุกคามจากการขยายตัวรุกล้ำของเขตชานเมือง

“นี่ไง รอยเท้าของนาง” เคลลีบอก พลางชี้ไปที่รอยอุ้งเท้าขนาดใหญ่ราวกำปั้นผม บนพื้นทรายอ่อนนุ่ม เราเดินตามรอยเท้าเข้าไปในดงสนต้นสูงกับปาล์มซาบาลที่มีไม้รากอากาศเกาะเต็มไปหมด พอตรวจดูจากกล้อง ดักถ่ายภาพอัตโนมัติที่เคลลีนำมาติดตั้งไว้ก็พบว่า เอฟพี224 เพิ่งเดินผ่านจุดนี้ก่อนสามทุ่มเล็กน้อยเมื่อสองคืนก่อน

การเห็นรอยเท้าของมันช่างน่ายินดี เพราะเป็นเหมือนเครื่องเตือนใจว่า ฟลอริดายังมีผืนป่าและสัตว์ พวกแมวใหญ่ ซึ่งบางส่วนมีความยืดหยุ่นมากพอที่จะใช้ชีวิตโดยไม่มีใครพบเห็นได้ ตามชายขอบของเขตชานเมือง ที่กำลังขยายตัว

ชาวฟลอริดาส่วนใหญ่จะไม่มีวันได้เห็นร่องรอยของสัตว์นักล่าเหล่านี้ ซึ่งมีน้ำหนักตั้งแต่ 30 ถึง 75 กิโลกรัมเมื่อโตเต็มวัย โดยขึ้นอยู่กับเป็นเพศใด และกระโจนไกลเกือบ 10 เมตรในคราวเดียว แต่เสือแพนเทอร์ที่ชนพื้นเมืองอเมริกันเผ่าเชอโรกีเรียกว่า “เจ้าแห่งพงไพร” ต้องพึ่งพาพื้นที่หลายพันตารางกิโลเมตรของที่ลุ่มน้ำขัง ผืนป่า และทุ่งหญ้าในแถบตะวันตกเฉียงใต้และตอนกลางของรัฐฟลอริดา ซึ่งหลายแห่งตกอยู่ในความเสี่ยงจากการพัฒนา

ฟลอริดา, ชานเมือง, ออร์แลนโด
ถนนส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาเขตชานเมือง เช่น ย่านใหม่แห่งนี้ใกล้กับเมืองออร์แลนโด ซึ่งตัดเข้าไปในถิ่นอาศัยดั้งเดิมของเสือแพนเทอร์ การศึกษาชิ้นหนึ่งคาดว่าพื้นที่อีกราว 20,000 ตารางกิโลเมตร รวมทั้งส่วนใหญ่ของเขตเชื่อมต่อต่างๆ ที่ไม่ได้รับการคุ้มครองภายในฉนวนสัตว์ป่าฟลอริดา จะได้รับการพัฒนาภายในปี 2070

เสือแพนเทอร์ฟลอริดา (Puma corcolor coryi) ซึ่งเป็นชนิดพันธุ์ย่อยของแมวใหญ่หลายชื่อ เช่น เสือพูม่า เสือคูการ์ และสิงโตภูเขา เคยกระจายพันธุ์อยู่ทั่วพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของสหรัฐฯ แต่พวกมันถูกล่าอย่างหนักจนเมื่อล่วงถึงทศวรรษ 1970 ก็เหลือให้พบเห็นแค่ในฟลอริดา และจำนวนก็ลดลงจนเหลือไม่ถึง 30 ตัว ทำให้พวกมันมีความเสี่ยงสูงต่อการผสมพันธุ์แบบเลือดชิด เสือแพนเทอร์ฟลอริดาอยู่บนขอบเหวของการสูญพันธุ์ เคลลีกล่าว

นักวิทยาศาสตร์ในตอนนั้นคิดแผนช่วยเหลือที่ไม่เคยมีใครทำมาก่อน กล่าวคือ ในช่วงกลางทศวรรษ 1990 พวกเขาว่าจ้างชายชาวเทกซัสชื่อ รอย แมกไบรด์ ซึ่งอาจเป็นนักแกะรอยสิงโตภูเขามือดีที่สุดในโลก ให้จับเสือชนิดนี้ ในเทกซัสมาแปดตัว โดยทั้งหมดเป็นเพศเมีย แล้วนำมาปล่อยสู่ธรรมชาติในเซาท์ฟลอริดา ห้าตัวในจำนวนนี้ออกลูกออกหลาน และการสอดแทรกความหลากหลายทางพันธุกรรมด้วยวิธีนี้ก็ช่วยให้สถานการณ์ดิ่งเหวของเสือแพนเทอร์พลิกกลับคืนมาได้

ลูกเสือ, เสือแพนเทอร์, ฟลอริดา
สัตวแพทย์สัตว์ป่า ลารา คูแซก ดูแลลูกเสืออีกครอกของแม่เสือ เอฟพี224 เสือวัยอ่อนเหล่านี้จะถูกวัดขนาดและให้สารอาหารกระตุ้นภูมิคุ้มกัน ระหว่างที่แม่ของพวกมันผละจากรังออกไปล่าอาหารอยู่ เมื่อเสือแพนเทอร์มีพื้นที่มากพอและถิ่นอาศัยที่ได้รับการปกป้อง จำนวนประชากรของมันสามารถเพิ่มขึ้นได้ มีลูกเสือแพนเทอร์ฟลอริดาเพียงหนึ่ง ในสามที่รอดชีวิตจนถึงวัยฉกรรจ์

ประชากรเสือแพนเทอร์ค่อยๆ เพิ่มขึ้น จนปัจจุบันมีอยู่ราว 200 ตัว ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในพื้นที่ติดต่อกัน ขนาดใหญ่ช่วงทางตอนใต้ของแม่น้ำคาลูซาแฮตชีที่ไหลไปทางตะวันออกจากฟอร์ตไมเออร์ส “ถือเป็นเรื่องราวความสำเร็จด้านการอนุรักษ์ที่น่าตื่นเต้นที่สุดเรื่องหนึ่งในประวัติศาสตร์สหรัฐฯ” คาร์ลตัน วอร์ด จูเนียร์ นักอนุรักษ์และช่างภาพ ซึ่งงานของเขาได้รับการสนับสนุนจากสมาคมเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก กล่าว

แต่ภัยคุกคามหลายรูปแบบก็ทำให้อนาคตของเสือแพนเทอร์ยังคลุมเครือ ซึ่งรวมถึงอุบัติเหตุจากการถูกรถชน และการต่อสู้แย่งชิงอาณาเขตระหว่างเสือแพนเทอร์ด้วยกันเอง ซึ่งเป็นสองสาเหตุหลักของการตาย ในแต่ละปี มีเสือแพนเทอร์ถูกยวดยานชนตายราว 25 ตัว ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า การพัฒนาและการตัดถนนเป็นภัยคุกคามต่อสัตว์ ชนิดพันธุ์นี้อย่างไร ในยุคที่มีคนอพยพโยกย้ายเข้าสู่ฟลอริดาวันละ 900 คน

ซ้ำร้ายยังพบความผิดปกติของระบบประสาทที่ก่อให้เกิดความอ่อนแรงชนิดใหม่ซึ่งยังไม่ทราบสาเหตุ เกิดขึ้นกับเสือแพนเทอร์มากกว่า 12 ตัว จนสร้างความกังวลให้นักอนุรักษ์

เสือเพศเมีย
เสือเพศเมียกับลูกสามตัวสำรวจศูนย์อนุรักษ์พันธุ์พันธุ์สัตว์ป่าบึงคอร์กสครูว์ ซึ่งล้อมรอบด้วยย่านชานเมืองที่รุกล้ำ เข้ามาทั้งสามด้าน ภาพจำนวนมากที่ได้จากกล้องดักถ่ายภาพใช้เวลาหลายปีกว่าจะบันทึกได้ เพราะความหายากของเสือชนิดนี้ การเคลื่อนที่อย่างไม่อาจคาดเดาได้ และการมีสภาพแสงที่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม ข่าวดีก็มีเช่นกัน เสือแพนเทอร์กำลังกลับมาครองอาณาเขตเดิมบางส่วนของพวกมัน เมื่อปี 2016 นักวิทยาศาสตร์พบเห็นเสือเพศเมียตัวหนึ่งทางตอนเหนือของแม่น้ำคาลูซาแฮตชีเป็นครั้งแรกนับจากปี 1973

“ถือเป็นก้าวสำคัญเลยล่ะค่ะ” เจนนิเฟอร์ คอร์น นักชีววิทยาสัตว์ป่า กล่าวถึงการพบเห็นดังกล่าวในเขตสงวนแบบค็อกแรนช์ เสือแพนเทอร์เพศเมียต่างจากเพศผู้ตรงที่พวกมันจะไม่เดินทางไปไกลจากถิ่นหากินของแม่ ซึ่งเป็นข้อจำกัดสำคัญต่อการขยายเขตกระจายพันธุ์ของสัตว์ชนิดนี้

เสือแพนเทอร์
เสือแพนเทอร์ลอดรั้วที่ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าบึงคอร์กสครูว์ ศูนย์แห่งนี้มีขนาดเล็กมากจนไม่พอรองรับเสือแพนเทอร์เพศผู้โตเต็มวัยได้แม้แต่ตัวเดียว ซึ่งอาจต้องมีอาณาเขตราว 500 ตารางกิโลเมตรเพื่อตระเวนและหากิน อาณาเขตของ เสือเพศผู้อาจซ้อนทับกับของเสือเพศผู้อีกตัวได้เล็กน้อย แต่โดยทั่วไปเสือที่ใช้ชีวิตสันโดษเหล่านี้จะหลีกเลี่ยงกันและกัน

เคลลีประเมินว่า ปัจจุบันมีเสือแพนเทอร์ราว 24 ตัวอาศัยอยู่ในบริเวณตอนเหนือของแม่น้ำคาลูซาแฮตชี ในจำนวนนี้มีเสือเพศเมียอยู่ด้วยสองสามตัว

การขยายเขตกระจายพันธุ์ขึ้นไปทางเหนือจำเป็นสำหรับการอยู่รอดในระยะยาวของเสือแพนเทอร์ แต่จะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อมีการยกระดับฉนวนหรือแนวเชื่อมต่อสำหรับสัตว์ป่าฟลอริดา (Florida Wildlife Corridor) ซึ่งประกอบด้วยที่ดินทั้งของเอกชนและภาครัฐปะติดปะต่อเป็นแถบพาดยาวตลอดรัฐ ให้เป็นเขตสงวน วอร์ดอธิบาย และเพื่อให้เป็นไปได้ก็จำเป็นต้องมีเงินทุนด้านการอนุรักษ์มากขึ้น เพื่อช่วยเหลือเจ้าของที่ดินซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ทำ ไร่ปศุสัตว์ และป้องกันไม่ให้ที่ดินว่างเปล่ากลายเป็นบ้านหรือที่ดินจัดสรร ลานจอดรถ และถนน

เรื่อง ดักลาส เมน
ภาพถ่าย คาร์ลตัน วอร์ด จูเนียร์

สามารถติดตามสารคดี การกลับมาของเสือแพนเทอร์ฟลอริดา ฉบับสมบูรณ์ได้ที่ นิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย เดือนมิถุนายน 2564

สามารถสั่งซื้อได้ที่ https://www.naiin.com/category?magazineHeadCode=NG&product_type_id=2


อ่านเพิ่มเติม เสือโคร่ง ข้างบ้าน : ตีแผ่ขบวนการค้าสัตว์ป่าในสหรัฐฯ

เสือโคร่ง

เรื่องแนะนำ

เรื่องราวสุดประทับใจของผู้คนที่พยายามช่วยให้สุนัขจรจัดกว่า 3 ล้านตัวมีชีวิตที่ดีขึ้น

เรื่องราวของความพยายามในการดูแลชีวิตของเหล่าสุนัขสายพันธุ์ท้องถิ่น ที่เป็นการช่วยลดการระบาดของโรคพิษสุนัขบ้าอีกด้วย เช้าวันหนึ่งในเดือนสิงหาคม คุณ Salima Kadaoui หรือคุณแซลลี่เริ่มต้นวันของเธอตั้งแต่ก่อนรุ่งสาง ในตอนที่หลายคนยังหลับใหล และเหล่าสุนัขเบลดิยังยึดครองถนนของเมืองแทงเจียร์อยู่ คุณแซลลี่ขับรถตู้ของเธอมาเพียงไม่กี่นาทีก่อนจะพบเห็นเหล่าสุนัขเบลดิ ซึ่งคำว่าเบลดิ (Beldi) มีความหมายว่า “จากชนบท” ในภาษาอาหรับโมร็อกโก เบลดิใช้เป็นคำเรียกรวมๆของสุนัขพันธุ์ผสมพื้นเมืองในประเทศโมร็อกโก หลังจากที่เห็นสุนัข คุณแซลลี่จอดรถแล้วลงมาพร้อมกับถุงอาหารและสายจูงแบบกระตุก เจ้าสุนัขสีน้ำตาล ปากดำ เท้าขาวตัวหนึ่งกระดิกหางให้เธอระหว่างที่เธอลูบหัวและให้อาหารมัน จากนั้นสุนัขอีกห้าตัวที่อยู่ใกล้ๆ ก็เร่ตามเข้ามาด้วยความสนอกสนใจในทั้งตัวแซลลี่และอาหารที่กองอยู่ นี่จึงเป็นโอกาสที่คุณแซลลี่จะคล้องคอสุนัขและพาไปขึ้นรถทีละตัวๆ โดยสุนัขตัวหนึ่งมีขนาดเกือบๆ จะเท่าตัวเธอเอง “เช้านี้คงพามาได้แค่สามตัว” คุณแซลลี่กล่าว คุณแซลลี่เป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิบ้านสัตว์ SFT ที่คอยดูแลและช่วยเหลือสุนัขเบลดิ แซลลีพบว่าสุนัขที่พามากำลังตั้งท้องอยู่ทั้งสามตัว ซึ่งเป็นเรื่องปกติของมูลนิธิที่ต้องเจอระหว่างการ “จับ ทำหมัน แล้วปล่อย” (Trap, neuter, and release หรือ TNR) สุนัขเหล่านี้จะถูกทำหมันและฉีดวัคซีนโรคพิษสุนัขบ้า ส่วนตัวอ่อนในครรภ์จะถูกทำแท้งเพื่อเป็นการคุมประชากรสัตว์ก่อนที่มูลนิธิจะปล่อยเหล่าสุนัขไปเร่ร่อนตามเดิม มีสุนัขเบลดิอีกอย่างน้อย 30,000 ตัวเร่ร่อนอยู่ตามถนนของเมืองแทงเจียร์ และทั่วประเทศอาจมีสุนัขจรจัดอยู่ถึงสามล้านตัว สุนัขหลายตัวมีสภาพอดอยากและป่วยเป็นโรคต่างๆ อย่างโรคเรื้อน หรือแม้กระทั่งโรคพิษสุนัขบ้า มีการประเมินว่าชาวโมร็อกโกเสียชีวิตจากโรคพิษสุนัขบ้า 80 รายต่อปี แซลลี่บอกว่าโรคนี้เป็นสาเหตุให้ชาวโมร็อกโกไม่ชอบสุนัขเบลดิ […]

ไขปริศนา “The Pool” จระเข้ปีนขึ้นท่อได้จริงไหม?

จระเข้ปีนขึ้นท่อได้ด้วยหรือ? ขอบอกให้รู้ว่าหางของจระเข้แข็งแรงกว่าที่คิด! และอันที่จริงในต่างประเทศพวกมันยังปีนต้นไม้ ปีนรั้ว กันเป็นว่าเล่น

จู๋ปูเสฉวนที่ใหญ่ขึ้นช่วยพวกมันปกป้องบ้าน

ผลการศึกษาใหม่พบว่า ยิ่งปูเสฉวนหวงแหนและพิถีพิถันกับเปลือกหอยมากเท่าไหร่ ดูเหมือนว่าพวกมันจะยิ่งวิวัฒน์อวัยวะเพศผู้ให้ใหญ่ขึ้นตาม เพื่อป้องกันไม่ให้บ้านถูกขโมย