ตามดู นกหายาก ที่สุลาเวสี ปีกแห่งอินโดนีเซีย กับช่างภาพรุ่นเยาว์

ตามดู นกหายาก ที่สุลาเวสี ปีกแห่งอินโดนีเซีย กับช่างภาพรุ่นเยาว์

ตามช่างภาพรุ่นเยาว์วัย 12 ปี ไปถ่ายภาพ นกหายาก ที่สุลาเวสี (Sulawesi) ซึ่งได้ชื่อว่า ปีกแห่งอินโดนีเซีย

ทริปนี้เริ่มต้นจากที่คุณแม่ของผมอยากพาไปเที่ยวต่างประเทศในที่ที่มันไม่ธรรมดา เราจึงติดต่อไกด์คนหนึ่ง ชื่อ ‘ไกด์ฮ้ง’ ถามว่าถ้าไปต่างประเทศดู นกหายาก ที่ไหนดี เขาก็เลยแนะนำราชาอัมพัต  (Raja Ampat) และสุลาเวสี (Sulawesi) ซึ่งตอนแรกคุณแม่คิดว่าจะไม่ไป เพราะว่าเดินทางไปยาก แต่สุดท้ายก็ตัดสินใจไปเพราะว่ามีการดำน้ำดูปลา (snorkeling) ซึ่งคุณแม่ชอบมาก ผมต้องขอบคุณคุณแม่มากเลยครับที่ลงทุนพาผมไปเที่ยวดูนกในทริปนี้

สุลาเวสีคืออะไร และเดินทางไปอย่างไร

จุดหมายแรกของพวกเราคือไปดูนกกระเต็น ทาร์เซียร์ และนกเงือกที่จังหวัดสุลาเวสีเหนือ สุลาเวสีคือเกาะที่ประกอบไปด้วย 6 จังหวัดและเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดอันดับ 11 ของโลก สุลาเวสีมีชื่อเรียกอีกชื่อว่าเกาะเซเลเบส คนส่วนใหญ่ที่สุลาเวสีนับถือศาสนาคริสต์ หรือไม่ก็อิสลาม เราเดินทางจากกรุงเทพฯ ไปสิงคโปร์ และจากสิงคโปร์ต่อไปอีก 4 ชั่วโมง ซึ่งเราไปลงที่สนามบิน Sam Ratulangi เมืองมานาโด เวลาที่สุลาเวสีเร็วกว่าที่ไทย 1 ชั่วโมงเหมือนที่สิงคโปร์ ที่ที่เราไปดูนกคือบริเวณพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติทังโก้โก้ ซึ่งต้องใช้เวลานั่งรถไปอีก 1 ชั่วโมง หลังจากดูนกที่นั่นเสร็จเราก็เดินทางต่อไปดูนกที่เมืองโทโมฮอน นั่งรถไปใช้เวลา 1 ชั่วโมง 30 นาที ตรงนั้นเป็นบริเวณภูเขาคล้ายกับเชียงใหม่ จากจุดชมวิวสามารถมองเห็นปากปล่องภูเขาไฟที่ดับแล้วและที่ยังคุกรุ่นได้อีกด้วย ถนนหนทางลาดยางอย่างดีและมีทางด่วน

Celebes Crested Macaque ลิงเซเลเบส

เมื่อเข้าไปในทังโกโก้ก็มีโอกาสสูงที่จะได้เจอลิงเซเลเบส ลิงชนิดนี้ใกล้สูญพันธุ์เป็นอย่างยิ่ง แต่ที่ทังโกโก้ยังมีเป็นจำนวนมาก เท่าที่ถามคนแถวนั้นมีนักวิจัยมาศึกษาพฤติกรรมลิง ประชากรลิง ฯลฯ และสร้างโครงการชื่อว่า “Macaca Nigra Project” ลิงเหล่านี้มักอยู่เป็นฝูง และพบพร้อมกับนกบั้งรอกปากเหลืองสุลาเวสี พวกเราเดินตามฝูงลิงเพื่อจะหานกบั้งรอก แต่เราก็ได้เห็นพฤติกรรมของลิงอีกด้วยซึ่งเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่น่ารักของที่นี่

นกหายาก

Gursky’s Spectral Tarsier เกอรสกีทาร์เซียร์

สัตว์หน้าตาแปลกตัวนี้คือทาร์เซียร์ เป็นสัตว์ชนิดที่มีคนมาดูมากที่สุดที่ทังโกโก้ มันมักอาศัยอยู่ในโพรงตามต้นไม้และนอนในนั้นตอนกลางวัน สักประมาณ 6 โมงเย็นก็จะเริ่มออกมากระโดดตามต้นไม้ ตอนถ่ายนี้คือทาร์เซียร์เพิ่งออกมาจากโพรง (เกาะหนือโพรง) และอีกรูปหนึ่งออกมาครบสองตัวและเกาะอยู่ด้วยกัน อาหารโปรดของพวกเขาคือแมลงโดยเฉพาะตั๊กแตน ข้อควรระวังในการดูทาร์เซียร์ออกหากินตอนกลางคืนก็คือถ้าส่องไฟใส่หน้ามัน มันก็จะเกิดความเครียดและเอาหัวชนกับต้นไม้ฆ่าตัวเองตาย

Sulawesi Bear Cuscus หมีคุสคุสพันธุ์สุลาเวสี 

หมีคุสคุสตัวนี้คนอ่านน่าจะพอเดาออกว่าพบบนเกาะสุลาเวสีเพราะว่าก็เขียนอยู่ตามชื่อ สัตว์ชนิดนี้พบได้ที่นั่นที่เดียวในโลกโดยผู้ค้นพบเป็นชาวดัตช์ชื่อว่า Coenraad Jacob Temminck เขาคนนี้คือผู้ค้นพบสัตว์ป่าอีกหลาหลายสายพันธุ์เช่นนกกินปลีแดง คุสคุสส่วนใหญ่นี่จะพบตอนนอนหรือหากินตามพุ่มไม้รกๆ แต่ว่าถ้าโชคดีก็จะได้เจอมันออกมาเดินโล่งๆแบบนี้ ภาพนี้ถ่ายตอนเวลาเย็นๆแล้ว ประมาณห้าโมงเย็น

นกหายาก, นกเงือก

Knobbed Hornbill

นกเงือกสายพันธุ์นี้เป็น นกหายาก ที่หาได้เฉพาะบนเกาะสุลาเวสี ซึ่งผมพบในพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติทังโกโก้เหมือนเดิม ในภาพนี้นกตัวผู้กำลังป้อนลูกไทรให้ตัวเมียในรังและลูกทั้งหลาย แต่มีสิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นคือมีนกเงือกตัวผู้สองตัวช่วยกันป้อนอาหารซึ่งอีกตัวหนึ่งอาจจะเป็นลูกของมันปีก่อน การดูว่านกเงือกชนิดนี้อายุประมาณเท่าไหร่ดูตรงขีดแดงๆส้มๆที่ปากของมัน

ราชาอัมพัต และไวโกคืออะไร และเดินทางไปอย่างไร

จุดหมายถัดไปของพวกเราคือไปดูนกปักษาสวรรค์ที่เกาะไวโกซึ่งอยู่ในบริเวณหมู่เกาะราชาอัมพัต ราชาอัมพัตคือหมู่เกาะในจังหวัดปาปัวตะวันตก ประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งมีเกาะขนาดใหญ่หลักๆอยู่ 4 เกาะ ประกอบไปด้วย Waigeo (ไวโก) Misool Bantanta และ Salawati คำว่าราชาอัมพัต (Raja Ampat) เป็นภาษาอินโดนีเซียแปลว่า กษัตริย์สี่องค์ หากดูบนแผนที่โลกหมู่เกาะเหล่านี้อยู่ไม่ไกลจากประเทศออสเตรเลียมากนัก การเดินทางครั้งนี้เราเดินทางจากมานาโด  (สุลาเวสีเหนือ) ไปยังโซรองด้วยสายการบิน Lion Air ใช้เวลาประมาณสองชั่วโมงครึ่ง จากนั้นเราต่อเรือเฟอรี่ไปยังเกาะไวโก ใช้เวลาไปอีกประมาณ 2 ชั่วโมง ขั้นตอนนี้ค่อนข้างลำบากเพราะของเรามีจำนวนมาก เราจึงได้ใช้บริการพอร์ตเตอร์เซอร์วิส ซึ่งพบได้ทั่วไปตามสนามบินและท่าเรือ เรียกเป็นภาษาไทยน่าจะแปลว่าบริการลูกหาบ คนเหล่านี้จะใส่เสื้อคล้ายวินมอเตอร์ไซค์ พวกเขาจะรับจ้างแบกของเราจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่งในราคาที่ชาวบ้านก็จ่ายได้ (แล้วแต่ต่อรอง) เรือเฟอรี่มีขนาดค่อนข้างใหญ่คล้ายๆกับเรือเฟอรี่แถวเกาะสมุย มีห้องธรรมดาและห้องวีไอพี

นกหายาก, นกปักษาสวรรค์

Wilson’s Bird-of-Paradise

นกปักษาสวรรค์วิลสันพบได้ที่เดียวในโลกคือหมู่เกาะราชาอัมพัตและการเดินทางไปหานกมันยากลำบากเอามากๆเพราะเราต้องนั่งรถจากที่พักไปหาไกด์ท้องถิ่นซึ่งเราต้องตื่นกันตอนตีสี่ จากนั้นเราต้องเริ่มเดินก่อนตีห้าเพราะต้องไปถึงก่อนนกจะเข้าลานจับคู่ การเดินทางไปนี้ใช้เวลาสองชั่วโมง คือสี่ชั่วโมงไป-กลับแต่ว่าไม่มีพื้นราบ(ขึ้นๆลงๆอย่างเดียว) ลานจับคู่จะต้องสะอาดมากๆ ไม่มีใบไม้หรือกิ่งไม้อยู่ ในภาพนี้คือนกตัวผู้กำลังเกาะกิ่งพักก่อนที่จะเก็บใบไม้ในลานต่อ

นกหายาก, นกปักษาสวรรค์

Red Bird-of-Paradise

นกปักษาสวรรค์อีกหนึ่งชนิดที่พบได้ที่ไวโกคือ Red Bird-of-Paradise แปลเป็นไทยว่านกปักษาสวรรค์สีแดง สิ่งที่ต่างจากปักษาสวรรค์วิลสันคือตัวของมันมีขนาดที่ใหญ่กว่าและสำคัญกว่านั้นคือมันเต้นรำจับคู่บนต้นไม้ ไม่ใช่บนพื้น ตัวนี้การเดินทางไปหามันไม่ยากเท่าปักษาสวรรค์วิลสัน แต่ต้องตื่นและเริ่มเดินเวลาเดียวกัน

นกหายาก, นกแก้ว

Red-cheeked Parrot

Red-cheeked Parrot เป็นนกแก้วอีกสายพันธุ์หนึ่งที่พบบ่อยบนเกาะไวโก แต่การถ่ายภาพนกแก้วชนิดนี้เป็นสิ่งที่ยากเพราะปกติแล้วเราจะเห็นเขาบินในระยะค่อนข้างไกล ผมโชคดีที่นกแก้วมันกำลังทำรังอยู่ข้างถนนและถ้าสังเกตดีๆจะเห็นตัวผู้อยู่ด้านบนและตัวเมียอยู่ด้านล่าง ตัวผู้เหมือนจะเป็นตัวที่เฝ้าตัวเมียอยู่ด้านบนระหว่างมันทำรังเพราะตอนมีชาวบ้านเดินเข้าไปนกตัวผู้ก็ร้องแล้วมันก็พากันบินจากไปทั้งสองตัว

นกหายาก

Rufous-bellied Kookaburra

ถ้าใครรู้จักนกคุคคะเบอรร่า (Kookaburra) จะคิดว่าเป็นสีน้ำตาลๆเทาๆ แต่ชนิดนี้มีท้องสีส้มคือ Rufous-bellied Kookaburra นั่นเอง คุคคะเบอรร่าเป็นนกในตระกูลนกกระเต็น เวลามันร้องจะเสียงเหมือนหัวเราะ ผมถ่ายได้หลังครัวของโฮมสเตย์ชื่อวาริมปุเรมซึ่งเป็นจุดดูนกอีกหลายชนิด นกตัวนี้เป็นชนิดที่พบบ่อยบนเกาะไวโกเพราะขนาดบนสายไฟก็ยังมีเกาะอยู่เป็นบางครั้ง

เรื่องและภาพ วสุ วิทยนคร


อ่านเพิ่มเติม ตามติดชีวิตนกอพยพกับการใส่ห่วงขา ที่อาจบอกได้ถึงความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์

ห่วงขานก

เรื่องแนะนำ

แกะรอยงาช้างเถื่อน

แกะรอย งาช้างเถื่อน ตอนที่พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาอเมริกันต้องการปรับปรุงห้องจัดแสดงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจากทวีปอเมริกาเหนือให้ทันสมัย จอร์จ ดันเต นักสตัฟฟ์สัตว์ ได้รับมอบหมายงานนั้น แต่นักสตัฟฟ์สัตว์ฝีมือระดับโลกอย่างดันเตไม่เคยทำสิ่งที่ผมขอให้เขาทำ และไม่มีใครเคยทำสิ่งนี้มาก่อน ผมอยากให้ดันเตออกแบบงาช้างจำลองซึ่งมีหน้าตาและผิวสัมผัสเหมือนงาช้างของจริง แล้วฝังอุปกรณ์ติดตามผ่านดาวเทียมและระบบจีพีเอสที่สั่งทำขึ้นเป็นพิเศษไว้ภายใน  ในโลกของอาชญากร งาช้างไม่ต่างอะไรจากเงินตรา ดังนั้นจึงเท่ากับว่าผมกำลังขอให้เขาพิมพ์ธนบัตรปลอมเพื่อให้ผมติดตามและแกะรอยได้นั่นเอง ผมจะใช้งาช้างของเขาไล่ล่าพรานฆ่าช้าง และแกะรอยเส้นทางขบวนการค้างาช้างเถื่อนว่า สินค้าเหล่านี้ลงเรืออะไร ออกจากท่าเรือแห่งไหน ผ่านเมืองและประเทศใดบ้าง และมีจุดหมายปลายทางอยู่ที่ใด พ่อค้างาช้างจะทดสอบสินค้าโดยใช้มีดขูดผิวงาหรือเอาไฟลน งาช้างก็คือฟันดีๆ นี่เอง เพราะฉะนั้นจึงไม่ละลาย งาของผมต้องมีคุณสมบัติเหมือนงาช้าง “และผมต้องหาวิธีทำให้มันแวววาวด้วยสินะ” ดันเตเอ่ย เขาหมายถึงความเงางามของงาช้างที่ได้รับการทำความสะอาดแล้ว จอร์จ ดันเต ก็เหมือนคนอีกมากมายในโลกที่รู้ว่า ช้างแอฟริกาถูกล่าอย่างหนัก ความนิยมในงาช้างที่ดูเหมือนไม่รู้จักพอของชนชั้นกลางชาวจีนที่เติบโตขึ้น กอปรกับปัญหาความยากจนในแอฟริกา การบังคับใช้กฎหมายที่ย่อหย่อนและฉ้อฉล ทั้งหมดเป็นปัจจัยที่เกื้อหนุนให้สถานการณ์สุกงอม ส่งผลให้ช้างแอฟริกาถูกฆ่า ปีละประมาณ 30,000 ตัว งาช้างผิดกฎหมายส่วนใหญ่มีจุดหมายปลายทางอยู่ที่จีนที่ซึ่งตะเกียบงาคู่หนึ่งอาจมีราคาสูงกว่าหนึ่งพันดอลลาร์สหรัฐ และงาช้างแกะสลักขายได้กิ่งละหลายแสนดอลลาร์สหรัฐ ปัจจุบัน ภูมิภาคแอฟริกาตะวันออกคือแดนวิกฤติของการฆ่าช้าง เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา รัฐบาลแทนซาเนียประกาศว่า ประเทศสูญเสียช้างถึงร้อยละ 60 ในช่วงห้าปีที่ผ่านมา โดยลดลงจาก 110,000 ตัวเหลือไม่ถึง 44,000 ตัว ในช่วงเวลาเดียวกัน […]

สายพันธุ์ใหม่ของหมีน้ำถูกพบในญี่ปุ่น

หมีน้ำสายพันธุ์ใหม่ถูกพบในลานจอดรถของประเทศญี่ปุ่น การศึกษามันอาจให้ความกระจ่างว่าสรรพสัตว์ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไปอย่างไร

พบกับแมลงที่ตั้งท้องแต่กำเนิด

โดย ลิซ แลงเลย์ ในฐานะที่เราเป็นไพรเมตความสมบูรณ์ทางเพศของเราเติบโตเป็นไปอย่างช้าๆ แม้กระทั่งว่าบางคนถึงจะอายุ 50 ปีแล้ว ก็ยังคงหัวเราะคิกคักเมื่อได้ยินคำที่พูดถึงอวัยวะเพศ… ความสมบูรณ์พร้อมทางเพศคือช่วงอายุที่สิ่งมีชีวิตนั้นๆ เติบโตพอที่จะผสมพันธุ์ได้ และแน่นอนว่าเมื่อพูดถึงเรื่องนี้ในโลกของสรรพสัตว์แล้ว มีเรื่องราวของสัตว์มากมายที่คุณต้องเซอร์ไพร์   เพลี้ยอ่อน (Aphid) เพลี้ยอ่อน แมลงปากดูดขนาดเล็กที่พบได้ทั่วโลก เกิดมาพร้อมกับการตั้งท้อง ข้อมูลจาก Ed Spevak ผู้ดูแลสาขาสัตว์ไม่มีกระดูก ประจำสวนสัตว์ St. Louis “พวกมันสร้างแบบจำลองจิ๋วภายในตัว” Spevak กล่าว “เหมือนกับเจ้าตัว Tribbles ในซีรี่ย์ Star Trek ชุดเก่า” ดังนั้นแล้วนั่นแปลว่าเพลี้ยอ่อนเพศเมีย เมื่อเกิดมาก็จะมีไข่เติบโตอยู่ภายในตัวแล้ว นอกจากนั้นเพลี้ยอ่อนจะเลือกใช้การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ เมื่อสภาพอากาศไม่สามารถคาดเดาได้ ทั้งนี้เพื่อให้แน่ใจว่าลูกหลานของมันที่เกิดมามีความหลากหลาย และความแข็งแรงที่ยึดหยุ่นมากขึ้น   อะโซโลตล์ (Axolotl) อะโซโลตล์ ซาลาแมนเดอร์หน้าตาน่ารักจากเม็กซิโก มีภาวะปีเตอร์ แพน ซินโดรม (ภาวะไม่อยากเป็นผู้ใหญ่) อะโซโลต์จะมีชีวิตอยู่ในระยะตัวอ่อนเกือบทั้งชีวิตของมัน การสืบพันธุ์ทั้งๆ ที่ยังเป็นตัวอ่อนอยู่หรือยังไม่เติบโตเต็มวัยนี้เรียกการสืบพันธุ์ประเภทนี้ว่า พีโดเจเนซีส (Paedogenesis) โดย […]