แววาวราวธารน้ำแข็ง ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย ลานทิ้งกากหินอ่อนมีเสน่ห์ดึงดูดราวกับอยู่คนละโลก
ครั้งแรกที่อตุล เชารสิยา เห็นคลิปวิดีโอในยูทูบของแหล่งทิ้งกากอุตสาหกรรมหินอ่อนในเมืองกิเชนครห์ เขาบอกตัวเองว่าจะต้องไปที่นั่น ภูมิทัศน์สีขาวโพลนราวไข่มุก และแวววาวเหมือนทุ่งน้ำแข็งเหนือที่ราบร้อนแล้งแถบตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย การเดินทางที่ใช้เวลาหกชั่วโมงทางรถไฟจากบ้านในเดลี แต่สำหรับเชารสิยา อินฟลูเอนเซอร์สายท่องเที่ยวผู้มีรายได้จากการทำคลิปวิดีโอสวยๆ ลงสื่อสังคม ถือว่าคุ้มค่า เพราะรีลที่เขาลงบนอินสตาแกรมเรียกยอดไลก์ได้กว่า 250,000 ไลก์
เสน่ห์ดึงดูดแปลกประหลาดของกิเชนครห์นี้เกิดจากผลพลอยได้ของอุตสาหกรรมแปรรูปหินอ่อน นั่นคือสารละลายข้นๆ ของหินอ่อนที่ประกอบด้วยน้ำและอนุภาคแคลเซียมคาร์บอเนตกับแร่ธาตุอื่นๆ ในแต่ละวัน รถบรรทุกแทงก์บรรจุของเหลวนี้ที่ได้จากโรงงานกว่า 1,200 แห่งที่ตัด บด และขัดหินจากเหมืองหินอ่อนที่กระจายอยู่ทั่วรัฐราชสถาน จะถูกนำมาทิ้งที่นี่ในย่านชานเมืองกิเชนครห์ เมื่อน้ำระเหยออกไปในภูมิอากาศกึ่งแห้งแล้ง อนุภาค แร่ธาตุต่างๆ ก็ตกผลึกอีกครั้งจนกลายเป็นมูนดินและขั้นบันไดขาวโพลน
นักท่องเที่ยวเริ่มมาเมื่อราวสิบปีก่อน หลังฉากในภาพยนตร์ตลกเรื่องหนึ่งซึ่งถ่ายทำที่นี่ปรากฏแก่สายตา สาธารณชน สมบัติ ไร ชาร์มา ซีอีโอของสมาคมผู้ค้าหินอ่อนในกิเชนครห์ที่บริหารจัดการพื้นที่นี้ กล่าว จากนั้นก็ตามมาด้วยบรรดาอินสตาแกรมเมอร์และยูทูบเบอร์ คู่รักที่มาพร้อมกับช่างภาพเว็ดดิ้ง และกระทั่งทีมถ่ายทำภาพยนตร์จากบอลลีวูด เมื่อคนมากันมากขึ้น สมาคมฯ ก็รีแบรนด์พื้นที่เป็นทุ่งน้ำแข็งแห่งกิเชนครห์ ในไม่ช้าพ่อค้าแม่ขายก็เข้ามาขายสินค้า ตั้งแต่ขนมขบเคี้ยวไปจนถึงบริการขี่ม้า และให้เช่าเรือพายในทะเลสาบเทียมสีน้ำเงินสดใส
แต่แม้แฮชแทกอย่าง #dumpingyardkishangarh จะติดเทรนด์ในหมู่นักท่องเที่ยว นักวิจัยหลายคนแสดงความวิตกกับผลกระทบด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมของแดนหิมะเทียมแห่งนี้ ลักษมี คันธ์ ชาร์มา นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมจากมหาวิทยาลัยราชสถานเซ็นทรัล หยิบยกการศึกษาที่เขาทำเมื่อปี 2023 และ 2024 ซึ่งเผยผลกระทบ น่ากังวลในพื้นที่รอบๆ เช่น การทดสอบคุณภาพอากาศพบว่ามีอนุภาคขนาดเล็กเกินมาตรฐานที่องค์การอนามัยโลกกำหนด ขณะที่ตัวอย่างดินแสดงค่าความเค็มสูงและการปนเปื้อนโลหะหนัก เช่นเดียวกับตัวอย่างน้ำที่มีสารเคมี เช่น คลอไรด์ และเหล็ก เกินค่าที่กำหนด การศึกษาอีกชิ้นที่ตีพิมพ์เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2025 พบแร่ใยหินที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติในฝุ่นหินอ่อนจากแหล่งทิ้งอีกแห่งในรัฐราชสถาน
ชาร์มาจากสมาคมผู้ค้าหินอ่อนโต้แย้งความน่าเชื่อถือของการศึกษาเหล่านี้โดยบอกว่า องค์กรของเขาไม่เคยได้รับข้อร้องเรียนใดๆ เกี่ยวกับผลกระทบด้านสุขภาพ และแม้หนังสือพิมพ์อินเดียหลายฉบับจะรายงานการค้นพบเบื้องต้นของมหาวิทยาลัยราชสถานเซ็นทรัล แต่อย่างน้อยผู้ค้ารายหนึ่งก็บอกว่า ไม่ส่งผลกระทบต่อจำนวนนักท่องเที่ยว เการพ เจน เจ้าของกิจการสโนว์โมเมนต์ส ที่เปิดบูทให้เช่าฉากและพร็อปถ่ายรูปที่นี่เมื่อสองปีก่อน บอกว่า “เดือนๆ หนึ่ง เรามีลูกค้า 30 ถึง 35 ราย ความต้องการมีแต่จะสูงขึ้นทุกวันครับ”
อ่านเพิ่มเติม : แกะรอยปัญหาไปจนสุดขอบโลก ภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง เร่งการแพร่กระจายของจุลชีพได้อย่างไร?
