สัตว์เหล่านี้มีดวงตาโต๊โต! - National Geographic Thailand

สัตว์เหล่านี้มีดวงตาโต๊โต!

สัตว์เหล่านี้มีดวงตาโต๊โต!

เมื่อ Dwayne LaGrou ส่งคำถามเข้ามาใน Weird Animal ว่าสัตว์ชนิดใดที่มีดวงตาใหญ่โตที่สุดเมื่อเทียบกับขนาดตัวของมัน แน่นอนว่าคำตอบคงไม่ใช่เจ้าสุนัขที่ถลึงตาโตยามได้เห็นอาหารอยู่ตรงหน้าเป็นแน่

และเนื่องจากว่าสัตว์แต่ละชนิดนั้นมีโครงสร้างและองค์ประกอบต่างกัน การจะจัดอันดับนั้น Sönke Johnsen นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยดุ๊กกล่าวว่าไม่ใช่เรื่องง่าย อย่างไรก็ดีเหล่านี้คือรายชื่อของสัตว์ชนิดต่างๆ ที่มีขนาดของดวงตาใหญ่โตเมื่อเทียบกับร่างกายของมัน ส่วนใครจะใหญ่ที่สุดนั้นคุณคงต้องลองจัดอันดับดูเอาเอง

ตาโต๊โตในมหาสมุทร

น่าทึ่งที่ดวงตาโตๆ กลับเป็นของสัตว์ขนาดเล็กจิ๋วจำพวก แอมฟิพอด และมันคือแอมฟิพอดในกลุ่ม Hyperid ซึ่งในจำนวนนี้ได้แก่ Cystisoma ครัสเตเชียน (สัตว์จำพวกกุ้ง ปู) โปร่งแสงชนิดหนึ่งจากใต้ทะเลลึกที่มีดวงตาขนาดใหญ่หันไปด้านหน้า โดยดวงตาของมันนั้นมีขนาดใหญ่ถึง 1 ใน 3 ของความยาวลำตัวขนาด 7 นิ้ว (ประมาณ 18 เซนติเมตร) รายงานจาก Johnsen

ดวงตาสัตว์
รูปร่างหน้าตาของ Cystisoma ครัสเตเชียนโปร่งแสงจากใต้ทะเลลึก
ภาพถ่ายโดย K.J. Osborn

Paraphromina คือแอมฟิพอดอีกสายพันธุ์หนึ่งที่มีดวงตาอันแปลกประหลาด ด้วยรูปร่างของดวงตาที่เหมือนไฟหน้ารถยาวๆ ขนาดของดวงตามันนั้นคิดเป็นสัดส่วน 45% ของร่างกาย ซึ่งเล็กจิ๋วเพียงแค่ 0.3 – 0.7 นิ้ว (ประมาณ 1 – 2 เซนติเมตร) เท่านั้น

ดวงตาสัตว์
Paraphromina ดวงตาของมันคิดเป็นสัดส่วน 45% ของร่างกาย
ภาพถ่ายโดย K.J. Osborn
ดวงตาสัตว์
ออสตราคอดไจแอนท์อาศัยอยู่ที่ความลึก 2,000 เมตรในมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ ภาพถ่ายโดย David Shale

ร่างกายโปร่งแสงของสัตว์เหล่านี้ช่วยให้พวกมันรอดสายตาจากบรรดานักล่ามากมาย รวมไปถึงดวงตาขนาดใหญ่ซึ่งช่วยให้มันสามารถสังเกตอันตรายรอบตัวได้ และยังมีเจ้าสัตว์จิ๋วที่มีความยาวเพียง 2.6 เซนติเมตร มันคือออสตราคอดสายพันธุ์ไจแอนท์ ซึ่งเราสามารถมองเห็นเรตินาและดวงตาทรงกลมของมันได้อย่างชัดเจน

หมึกแวมไพร์เองก็มีสัดส่วนของดวงตาที่ใหญ่เมื่อเทียบกับขนาดตัว หมึกทะเลน้ำลึกนี้เมื่อโตเต็มที่จะมีความยาวราว 30 เซนติเมตร ส่วนดวงตาของมันนั้นจะมีขนาดความกว้างราว 2.6 เซนติเมตร ซึ่งดวงตาโตๆ นี้มีส่วนช่วยได้มากในการเอาตัวรอดที่ระดับความลึก 2,500 เมตรใต้มหาสมุทร

ดวงตาสัตว์
ภาพของหมึกแวมไพร์ โดนเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก

 

ตาโต๊โตบนบก

Michael F. Land ผู้เขียนหนังสือ Animal Eyes พาเราไปสำรวจยังโลกของแมลงและแมงเพิ่มเติม ตัวอย่างเช่นแมงมุมหน้ายักษ์ (ogre-faced spider) มันมีดวงตาทั้งหมด 8 ดวง แต่ดวงตาสองข้างที่อยู่ด้านหน้าของมันนั้นมีขนาดใหญ่ที่สุด เพื่อช่วยให้มันสามารถจับเหยื่อในเวลากลางคืนได้

ส่วนในโลกของแมลงอย่าลืมบรรดาแมลงปอทั้งหลาย พวกมันมีดวงตาขนาดใหญ่ที่ประกอบด้วยเลนส์มากถึง 30,000 เลนส์ต่อดวงตาแต่ละข้าง ซึ่งช่วยให้มันมองเห็นภาพแทบจะทุกมุมรอบตัวเลยทีเดียว

ดวงตาสัตว์
แมงมุมหน้ายักษ์ในออสเตรเลีย
ภาพถ่ายโดย Kazuo Unno

และสุดท้ายคือเจ้าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมน่ารักที่ออกหากินในเวลากลางคืน ทาร์เซียร์ จากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พวกมันเป็นไพรเมตขนาดเล็กที่มีดวงตาใหญ่มาก ขนาดตัวของมันอยู่ที่ราว 10 เซนติเมตรเท่านั้น แต่ตาของมันกว้างถึง 16 มิลลิเมตร

“ตาใหญ่กว่าสมองมันอีกครับ” Rafe Brown นักวิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจากมหาวิทยาลัยแคนซัสกล่าวและต่างจากมนุษย์ ทาร์เซียร์เหล่านี้สามารถหันหัวไปรอบๆ ได้ถึง 180 องศาเลยทีเดียว เพื่อมองว่าข้างหลังมันมีอะไร…

เรื่อง Liz Langley

อ่านเพิ่มเติม

ปลาถ้ำตาบอดอาจเป็นกุญแจใหม่ในการรักษาเบาหวาน

เรื่องแนะนำ

ชาวญี่ปุ่นใช้นกกาน้ำช่วยจับปลา

ชาวญี่ปุ่นใช้นกกาน้ำช่วยจับปลา Ukai คือชื่อเรียกของวัฒนธรรมดั้งเดิมของชาวประมงญี่ปุ่นที่ใช้นกกาน้ำช่วยจับปลา พวกเขาจะคล้องเชือกไว้กับตัวนก และปล่อยให้พวกมันดำน้ำลงไปจับปลาตามธรรมชาติ เมื่อได้ปลาแล้วตามพฤติกรรมของนกกาน้ำ พวกมันจะเก็บสะสมปลาที่จับได้ไว้ในคอ ชาวประมงจะใช้มือดันให้พวกมันยอมคายออกมา ทุกวันนี้ธรรมเนียมดังกล่าวกลายมาเป็นการแสดงโชว์ประจำท้องถิ่น เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว อย่างไรก็ดีมีหลายคนที่ไม่เห็นด้วยและมองว่าวัฒนธรรมเช่นนี้เป็นการทรมานสัตว์ ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง   อ่านเพิ่มเติม ลิงกังญี่ปุ่นแช่น้ำร้อนเพื่อคลายเครียด

สปีชีส์ใหม่ๆ ของสัตว์และพืชถูกค้นพบทุกวันในป่าแอมะซอน

โดย ซาร่าห์ กิบเบ็นส์ ภายในป่าแอมะซอนเต็มไปด้วยสิ่งมีชีวิตมากมาย ผลจากการค้นพบที่ผ่านมา นักวิจัยรายงานว่าพวกเขาค้นพบสปีชีส์ใหม่ๆ ของสัตว์และพืชทุกวัน โดยเฉลี่ย นั่นคือข้อสรุปจากการทำงานตลอด 2 ปีทีผ่านมาของ องค์การกองทุนสัตว์ป่าโลกสากล หรือ WWF องค์กรเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ตั้งอยู่ในบราซิล WWF ติดตามรายงานการค้นพบสัตว์มีกระดูกสันหลังและพืชสายพันธุ์ใหม่ๆ จากป่าแอมะซอน ในปี 2014 และปี 2015 จากรายงานทีมนักวิจัยค้นพบสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใหม่รวมทั้งสิ้น 381 ชนิด โดยเป็น พืช 216 ชนิด ปลา 93 ชนิด สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 32 ชนิด สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 20 ชนิด สัตว์เลื้อยคลานอีก 19 ชนิด และนกอีก 1 ชนิด อย่างไรก็ตามการค้นพบสิ่งมีชีวิตใหม่ๆ จากป่าแอมะซอนนี้ไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจ ป่าแห่งนี้มีพื้นที่กว้างถึง 4 ล้านตารางไมล์ แอมะซอนคือบ้านของพืชและสัตว์หลากหลายสายพันธุ์ที่คิดเป็นสัดส่วน 10% จากทั้งหมดของโลก แต่ความประหลาดใจคือการที่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและสัตว์เลื้อยคลานขนาดใหญ่บางชนิดนั้น สามารถหลบซ่อนตัวอยู่ได้จนมาถึงปัจจุบันต่างหาก คำบอกกล่าวจากพาโบล […]

เดินขบวนไปสู่การสูญพันธุ์

เพนกวินจักรพรรดิ กำลังเผชิญกับความท้าทายระดับเผ่าพันธุ์ ตอนแรก จุดสีดำของ เพนกวินจักรพรรดิ จุดหนึ่งปรากฏขึ้นอยู่ไกลๆ  แล้วจุดอื่นๆ ก็เข้ามาสมทบกันมากขึ้น จนกลายเป็นขบวนแถวคดเคี้ยวข้ามภูมิทัศน์น้ำแข็งสีขาวโพลนที่เพิ่งก่อตัวขึ้น “แล้วจู่ๆ คุณก็ได้ยินเสียงร้องเสียงแรกๆ” ช่างภาพสเตฟาน คริสต์มันน์ เล่า  นั่นคือตอนที่เขาฉุกคิดขึ้นได้ “ว้าว! พวกนกกลับมากันแล้ว” เวลานั้นเป็นช่วงปลายเดือนมีนาคมที่อ่าวอาตกา ในภูมิภาคควีนมอดแลนด์ของแอนตาร์กติกา ห่างจากปลายด้านใต้สุดของทวีปแอฟริกาไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 4,325 กิโลเมตร  คริสต์มันน์รอนก เพนกวินจักรพรรดิ กลับจากการหากินในทะเลมานานกว่าสองเดือน  พวกมันเป็นนกเพนกวินขนาดใหญ่ที่สุด สูงประมาณหนึ่งเมตรขณะยืน และหนักได้ถึง 41 กิโลกรัม สเตฟานวางแผนจะอยู่กับคอโลนีที่อ่าวอาตกาซึ่งมีนกเพนกวินประมาณ 10,000 ตัวตลอดฤดูหนาวเป็นครั้งที่สอง  เขาเคยมาที่นี่แล้วในช่วงฤดูหนาวเมื่อห้าปีก่อน และกลับมาอีกเพื่อบันทึกวัฏจักรการผสมพันธุ์ของนกเพนกวินจักรพรรดิให้ครบถ้วนสมบูรณ์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ช่างภาพสัตว์ป่าน้อยคนนักเคยทำมาก่อน  ด้วยอุณหภูมิต่ำกว่าศูนย์อย่างน้อย 45 องศาเซลเซียสกับพายุหิมะที่ส่งเสียงหวีดหวิว ส่งผลให้ทัศนวิสัยลดลงเหลือไม่ถึงหนึ่งเมตรฤดูหนาวในแอนตาร์กติกาจึงไม่เหมาะกับคนใจเสาะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงเดือนกรกฎาคมและสิงหาคมที่อากาศหนาวเย็นที่สุด “พูดจริงๆ นะครับ อยู่ไปสักพักคุณก็ชินเอง” คริสต์มันน์บอกฉันเรียบๆ สิ่งที่นกเพนกวินจักรพรรดิไม่ชินง่ายๆ คือการที่น้ำแข็งทะเลอันเป็นฐานที่มั่นคงปลอดภัยสำหรับผสมพันธุ์และออกล่าสัตว์ในน่านน้ำรอบๆ กำลังหดตัวลงและเป็นไปได้ว่าอาจสูญสิ้นไป แม้จะเป็นนักว่ายน้ำชั้นยอด นกเพนกวินจักรพรรดิตัวเต็มวัยใน 54 คอโลนีรอบแอนตาร์กติกา คิดเป็นคู่ผสมพันธุ์ประมาณ 256,500 คู่ […]

กะท่างน้ำอุ้มผาง สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกชนิดใหม่ของโลก ถูกค้นพบที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง จ.ตาก

กะท่างน้ำอุ้มผาง (Tylototriton​ umphangensis)​ สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกชนิดใหม่ของโลก ถูกค้นพบที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง จ.ตาก นับเป็นกะท่างน้ำชนิดที่ 6 ของประเทศไทย กะท่างน้ำอุ้มผาง มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ คือ Tylototriton​ umphangensis ถูกตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่สถานที่ที่พบกะท่างน้ำชนิดนี้เป็นครั้งแรก ที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง จ.ตาก บนแนวเทือกเขาถนนธงชัยตอนล่างหรือเทือกดอยมอนกุจู (Dawna Range) นับว่าเป็นกะท่างน้ำชนิดใหม่ของโลกและเป็นชนิดที่ 6 ของประเทศไทย ถูกค้นพบ ตรวจสอบ และตั้งชื่อโดยนักวิจัยจากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถือเป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์และความหลากหลายของทรัพยากรชีวภาพในผืนป่าตะวันตกของประเทศไทย ผศ.ดร. ปรวีร์ พรหมโชติ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมด้วยผู้ร่วมวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประเทศญี่ปุ่น และประเทศฝรั่งเศส ระบุว่า ก่อนหน้านี้มีรายงานการพบเจอกะท่างน้ำในหลายพื้นที่ของ อ.อุ้มผาง จ.ตาก ทั้งจากเจ้าหน้าที่ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช นักวิจัย และนักเดินป่า ซึ่งกะท่างน้ำที่พบมีรูปร่างหน้าตาคล้ายกับกะท่างน้ำเหนือหรือกะท่างน้ำอุเอะโนะ (T. uyenoi) ที่มีการกระจายตัวทางภาคเหนือและภาคตะวันตกของประเทศไทย ดังนั้นคณะนักวิจัยจึงสนใจที่จะค้นคว้าเพิ่มเติมเพื่อยืนยันชนิดของกะท่างน้ำที่นี่ เพื่อเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพและนำไปสู่การวางแผนอนุรักษ์ต่อไป จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการสำรวจพื้นที่ จนกระทั่งค้นพบกะท่างน้ำชนิดใหม่ของโลกในที่สุด กะท่างน้ำอุ้มผาง มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากกะท่างน้ำชนิดอื่นๆ เช่น ลำตัวมีสีน้ำตาลเข้มหรือน้ำตาลดำ […]