สัตว์เหล่านี้มีดวงตาโต๊โต! - National Geographic Thailand

สัตว์เหล่านี้มีดวงตาโต๊โต!

สัตว์เหล่านี้มีดวงตาโต๊โต!

เมื่อ Dwayne LaGrou ส่งคำถามเข้ามาใน Weird Animal ว่าสัตว์ชนิดใดที่มีดวงตาใหญ่โตที่สุดเมื่อเทียบกับขนาดตัวของมัน แน่นอนว่าคำตอบคงไม่ใช่เจ้าสุนัขที่ถลึงตาโตยามได้เห็นอาหารอยู่ตรงหน้าเป็นแน่

และเนื่องจากว่าสัตว์แต่ละชนิดนั้นมีโครงสร้างและองค์ประกอบต่างกัน การจะจัดอันดับนั้น Sönke Johnsen นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยดุ๊กกล่าวว่าไม่ใช่เรื่องง่าย อย่างไรก็ดีเหล่านี้คือรายชื่อของสัตว์ชนิดต่างๆ ที่มีขนาดของดวงตาใหญ่โตเมื่อเทียบกับร่างกายของมัน ส่วนใครจะใหญ่ที่สุดนั้นคุณคงต้องลองจัดอันดับดูเอาเอง

ตาโต๊โตในมหาสมุทร

น่าทึ่งที่ดวงตาโตๆ กลับเป็นของสัตว์ขนาดเล็กจิ๋วจำพวก แอมฟิพอด และมันคือแอมฟิพอดในกลุ่ม Hyperid ซึ่งในจำนวนนี้ได้แก่ Cystisoma ครัสเตเชียน (สัตว์จำพวกกุ้ง ปู) โปร่งแสงชนิดหนึ่งจากใต้ทะเลลึกที่มีดวงตาขนาดใหญ่หันไปด้านหน้า โดยดวงตาของมันนั้นมีขนาดใหญ่ถึง 1 ใน 3 ของความยาวลำตัวขนาด 7 นิ้ว (ประมาณ 18 เซนติเมตร) รายงานจาก Johnsen

ดวงตาสัตว์
รูปร่างหน้าตาของ Cystisoma ครัสเตเชียนโปร่งแสงจากใต้ทะเลลึก
ภาพถ่ายโดย K.J. Osborn

Paraphromina คือแอมฟิพอดอีกสายพันธุ์หนึ่งที่มีดวงตาอันแปลกประหลาด ด้วยรูปร่างของดวงตาที่เหมือนไฟหน้ารถยาวๆ ขนาดของดวงตามันนั้นคิดเป็นสัดส่วน 45% ของร่างกาย ซึ่งเล็กจิ๋วเพียงแค่ 0.3 – 0.7 นิ้ว (ประมาณ 1 – 2 เซนติเมตร) เท่านั้น

ดวงตาสัตว์
Paraphromina ดวงตาของมันคิดเป็นสัดส่วน 45% ของร่างกาย
ภาพถ่ายโดย K.J. Osborn
ดวงตาสัตว์
ออสตราคอดไจแอนท์อาศัยอยู่ที่ความลึก 2,000 เมตรในมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ ภาพถ่ายโดย David Shale

ร่างกายโปร่งแสงของสัตว์เหล่านี้ช่วยให้พวกมันรอดสายตาจากบรรดานักล่ามากมาย รวมไปถึงดวงตาขนาดใหญ่ซึ่งช่วยให้มันสามารถสังเกตอันตรายรอบตัวได้ และยังมีเจ้าสัตว์จิ๋วที่มีความยาวเพียง 2.6 เซนติเมตร มันคือออสตราคอดสายพันธุ์ไจแอนท์ ซึ่งเราสามารถมองเห็นเรตินาและดวงตาทรงกลมของมันได้อย่างชัดเจน

หมึกแวมไพร์เองก็มีสัดส่วนของดวงตาที่ใหญ่เมื่อเทียบกับขนาดตัว หมึกทะเลน้ำลึกนี้เมื่อโตเต็มที่จะมีความยาวราว 30 เซนติเมตร ส่วนดวงตาของมันนั้นจะมีขนาดความกว้างราว 2.6 เซนติเมตร ซึ่งดวงตาโตๆ นี้มีส่วนช่วยได้มากในการเอาตัวรอดที่ระดับความลึก 2,500 เมตรใต้มหาสมุทร

ดวงตาสัตว์
ภาพของหมึกแวมไพร์ โดนเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก

 

ตาโต๊โตบนบก

Michael F. Land ผู้เขียนหนังสือ Animal Eyes พาเราไปสำรวจยังโลกของแมลงและแมงเพิ่มเติม ตัวอย่างเช่นแมงมุมหน้ายักษ์ (ogre-faced spider) มันมีดวงตาทั้งหมด 8 ดวง แต่ดวงตาสองข้างที่อยู่ด้านหน้าของมันนั้นมีขนาดใหญ่ที่สุด เพื่อช่วยให้มันสามารถจับเหยื่อในเวลากลางคืนได้

ส่วนในโลกของแมลงอย่าลืมบรรดาแมลงปอทั้งหลาย พวกมันมีดวงตาขนาดใหญ่ที่ประกอบด้วยเลนส์มากถึง 30,000 เลนส์ต่อดวงตาแต่ละข้าง ซึ่งช่วยให้มันมองเห็นภาพแทบจะทุกมุมรอบตัวเลยทีเดียว

ดวงตาสัตว์
แมงมุมหน้ายักษ์ในออสเตรเลีย
ภาพถ่ายโดย Kazuo Unno

และสุดท้ายคือเจ้าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมน่ารักที่ออกหากินในเวลากลางคืน ทาร์เซียร์ จากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พวกมันเป็นไพรเมตขนาดเล็กที่มีดวงตาใหญ่มาก ขนาดตัวของมันอยู่ที่ราว 10 เซนติเมตรเท่านั้น แต่ตาของมันกว้างถึง 16 มิลลิเมตร

“ตาใหญ่กว่าสมองมันอีกครับ” Rafe Brown นักวิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจากมหาวิทยาลัยแคนซัสกล่าวและต่างจากมนุษย์ ทาร์เซียร์เหล่านี้สามารถหันหัวไปรอบๆ ได้ถึง 180 องศาเลยทีเดียว เพื่อมองว่าข้างหลังมันมีอะไร…

เรื่อง Liz Langley

อ่านเพิ่มเติม

ปลาถ้ำตาบอดอาจเป็นกุญแจใหม่ในการรักษาเบาหวาน

เรื่องแนะนำ

ท่าฉี่สุดแปลกของหมาใน

ท่าฉี่สุดแปลกของหมาใน หมาในหรืออีกชื่อเรียกว่าหมาแดง (Dholes) เหล่านี้กำลังเผชิญกับความเสี่ยงที่จะสูญพันธุ์ พวกมันเป็นสัตว์ป่าที่มีถิ่นอาศัยอยู่ในอินเดีย ภายใต้หน้าตาซื่อๆ คล้ายสุนัขบ้าน แต่หมาในเหล่านี้มาพร้อมกับความสามารถเฉพาะตัวที่ซุกซ่อนไว้ หนึ่งคือพวกมันมีป่าฉี่ที่แปลกประหลาดและเป็นเอกกลักษณ์ นั่นคือการยืนด้วยขาหน้าทั้งสอง สองพวกมันมีวิธีการล่าเหยื่อแบบการทำงานเป็นทีม หมาในมีขนาดเล็กกว่าเหยื่อก็จริง แต่พวกมันจึงใช้ประโยชน์จากการทำงานร่วมกันเพื่อชดเชยข้อจำกัดนี้แทน เมื่อล่าเหยื่อหมาในหนึ่งตัวจะติดตามเหยื่อ ในขณะที่อีกตัวเลี่ยงไปอีกทางเพื่อประกบให้เหยื่อหนียากขึ้น ปัจจุบันพวกมันกำลังเผชิญกับการคุกคามถิ่นที่อยู่และบางครั้งก็ติดโรคมาจากสุนัขบ้านที่มนุษย์นำเข้ามาเลี้ยงเช่น โรคหัดหรือโรคพิษสุนัขบ้าที่คร่าชีวิตประชากรหมาในไปจำนวนมาก   อ่านเพิ่มเติม : สุนัขขนเกรียนเม็กซิกันนี้มีประวัติอันยาวนาน, ค้นพบฟอสซิลเพนกวินที่มีขนาดเท่ากับมนุษย์

ปลาหน้าตาประหลาดชนิดนี้สามารถกลั้นหายใจได้นานถึง 4 นาที!

ปลาโลงศพ (Coffinfish) ใช้เหงือกอันพองโตของมันในการเติมน้ำทะเลให้กับร่างกาย นับเป็นการค้นพบครั้งแรกในสัตว์ประเภทปลา ด้วยชื่อที่แปลกประหลาดอย่าง ‘ปลาโลงศพ’ จึงไม่น่าแปลกใจที่ ปลาทะเล หน้าตาประหลาดชนิดนี้จะมีวิวัฒนาการเพื่อให้เจริญเติบโตได้ในบริเวณก้นทะเลอันมืดมิด นักวิทยาศาสตร์ทราบอยู่ก่อนแล้วว่า สิ่งมีชีวิตใต้ทะเลที่บางครั้งเรียกว่า คางคกทะเล เหล่านี้ มีครีบพิเศษที่ใช้ในการ “เดิน” บนพื้นทะเล แต่ปัจจุบัน งานวิจัยชิ้นใหม่ค้นพบการปรับตัวอีกอย่างหนึ่งของปลาโลงศพ กล่าวคือ ช่องเหงือกที่พองตัวได้ทำให้ร่างกายขยายใหญ่ขึ้นด้วยน้ำทะเล ทำให้พวกมันสามารถกักเก็บออกซิเจนได้มากขึ้นและยังสามารถกลั้นหายใจได้นานถึงสี่นาที พฤติกรรมที่ว่านี้ซึ่งพบเป็นครั้งแรกในปลา อาจเป็นวิธีช่วยกักเก็บพลังงานในสภาพแวดล้อมที่อาหารหายาก การศึกษาการปรับตัวของสัตว์ทะเลลึกเหล่านี้ ช่วยให้นักชีววิทยาได้เรียนรู้วิธีการอันหลากหลายที่สิ่งมีชีวิตวิวัฒน์ขึ้นเพื่ออาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมสุดขั้ว ทั่วโลก นักวิทยาศาสตร์พบปลาโลงศพมากกว่า 20 ชนิด ซึ่งจริง ๆ แล้วจัดอยู่ในประเภทของปลาตกเบ็ด (anglerfish) ที่ความลึกสูงสุดประมาณ 2,500 เมตร โดยพวกมันวิวัฒน์จนกลายเป็นสัตว์ที่อาศัยอยู่บริเวณพื้นทะเลเต็มตัวโดยแทบไม่ว่ายน้ำเลย (เชิญรับชมวิดีโอ การหายใจของปลาโลงศพใต้น้ำ) ชีวิตสโลไลฟ์ใต้น้ำ  ในการศึกษาเรื่องนี้ นักวิจัยใช้วิธีชำแหละและทำซีทีแสกนตัวอย่างของปลาโลงศพที่พิพิธภัณฑ์สัตววิทยาเปรียบเทียบ ในมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด นอกจากนี้พวกเขายังได้ศึกษาฟุตเทจบันทึกภาพพฤติกรรมของปลาโลงศพหลายชนิดที่ได้จากโดรนใต้น้ำของสำนักงานบริหารมหาสมุทรและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ หรือโนอา ผลการวิจัยที่เพิ่งตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Fish Biology พบว่า ช่องเหงือกของคางคกทะเลที่สามารถพองตัวได้นั้นช่วยเพิ่มปริมาตรร่างกายของพวกมันถึงร้อยละ 30 หากเปรียบเทียบกับมนุษย์ก็คือปอดที่ขยายใหญ่จนเต็มหน้าท้องนั่นเอง ทีมวิจัยรู้สึกประหลาดใจที่พบว่า ปลาชนิดนี้สามารถกลั้นหายใจได้ […]