หมีขาว กับช่างภาพ และช็อตเด็ดที่เกือบหลุดมือไป

หมีขาว กับช่างภาพ และช็อตเด็ดที่เกือบหลุดมือไป

เรื่องและภาพถ่าย  เอาดุน ริคาร์ดเซน

ช่างภาพ เอาดุน ริคาร์ดเซน วางกล้องดักถ่ายภาพสัตว์ไว้ข้างๆ ช่องหายใจในบนแผ่นน้ำแข็งในอาร์กติก โดยหวังว่าจะจับภาพที่สมบูรณ์แบบของแมวน้ำ จากนั้น หมีขาว ตัวหนึ่งก็ปรากฏตัวขึ้นและกระตือรือร้นที่จะตรวจดูกล้องถ่ายภาพ

————————————————

ก่อนหน้านี้ไม่นาน  ผมเป็นมัคคุเทศก์นำทริปถ่ายภาพสัตว์ป่าที่สฟาลบาร์ กลุ่มเกาะซึ่งตั้งอยู่ครึ่งทางระหว่างแผ่นดินใหญ่ของนอร์เวย์กับขั้วโลกเหนือ หลังจากเดินทางบนเรือโดยสารขนาดเล็กเลียบไปตามชายฝั่งที่เป็นน้ำแข็งขรุขระสองวัน เราก็ไปถึงฮอร์นซุนด์ฟยอร์ดที่อยู่ปลายสุดทางตอนใต้ของกลุ่มเกาะสปิตส์เบอร์เกน พื้นที่เปราะบางและห่างไกลนี้มีสัตว์ป่าอุดมสมบูรณ์ และเรากำลังมองหาแมวน้ำกับ หมีขาว

เมื่อเราทอดสมอที่น้ำแข็งของฟยอร์ด เราพบเห็นแมวน้ำหลายตัวพักผ่อนอยู่บนน้ำแข็ง แต่ไม่มีหมีขาว ผมนึกอยากถ่ายภาพแมวน้ำขณะที่มันโผล่ขึ้นมาหายใจตรงช่องเปิดในน้ำแข็ง  ผมจึงติดตั้งกล้องและเซนเซอร์จับความเคลื่อนไหวไว้ใกล้กับขอบช่องนั้น แผนการคือเซนเซอร์จับความเคลื่อนไหวจะกดชัตเตอร์กล้องถ่ายภาพเมื่อแมวน้ำโผล่หัวขึ้นมาจากท้องน้ำด้านล่าง ภาพถ่ายจะจับภาพแมวน้ำกับสภาพแวดล้อมอันหนาวเหน็บและทารุณด้านหลังมัน

ระหว่างทางกลับไปที่เรือ ผมสงสัยว่าผมควรจะยึดกล้องไว้ให้แน่นเผื่อกรณีฉุกเฉินหรือไม่ แต่การกลับไปที่ช่องหายใจจะรบกวนแมวน้ำและอาจขัดขวางไม่ให้ผมได้ภาพที่ต้องการ ผมจึงตัดสินใจไม่กลับไป

หมีขาว
ภายใต้อาทิตย์เที่ยงคืน ข้างๆช่องหายใจในน้ำแข็งของอาร์กติก หมีขั้วโลกตัวหนึ่งพบบางสิ่งที่แปลกใหม่ นั่นคือกล้องถ่ายภาพและเซนเซอร์จับความเคลื่อนไหวของเอาดุน ริคาร์ดเซน เจ้าหมีดมกลิ่น ตะกุย และทำกล้องตกลงไปในน้ำ หนึ่งปีต่อมา ริคาร์ดเซนออกเดินทางอีกครั้งเพื่อกู้กล้องคืนมา

ต่อมาเวลาตีสอง ลูกเรือคนหนึ่งปลุกเราขึ้นมา  เขาเห็นหมีขาวตัวหนึ่งป้วนเปี้ยนอยู่ไกลๆ ใต้อาทิตย์เที่ยงคืน เราวิ่งไปยังหัวเรือเพื่อดูว่าจะเกิดอะไรขึ้น ตอนแรกเจ้าหมีเดินมาทางเรือ จากนั้นเปลี่ยนเส้นทางมุ่งหน้าไปยังกล้อง ผมฝันมานานแล้วถึงการถ่ายภาพหมีขาวขณะที่มันเฝ้ารออยู่ข้างๆช่องหายใจเพื่อจับแมวน้ำ ผมรู้ว่านี่เป็นภาพที่ถ่ายได้ยาก แต่ที่นี่ผมเห็นมันกำลังจะเกิดขึ้นตรงหน้า ฝันใกล้จะเป็นจริงแล้ว

เซนเซอร์จับความเคลื่อนไหวตอบสนองการเคลื่อนไหวของหมีขาว โดยการกระตุ้นให้กล้องเริ่มถ่ายภาพ เจ้าหมีเดินวนรอบกล้อง ดมเบาๆ และกระทั่งเลียกล้อง แล้วเคาะเซนเซอร์กับน้ำแข็ง คว้าขาตั้งกล้อง และจับมันกับกล้องคว่ำลงไปในช่อง กล้องห้อยอยู่กับสายเซนเซอร์ ผมภาวนาว่ามันจะยังอยู่อย่างนั้น อย่างน้อยผมจะได้กู้เมโมรีการ์ดที่มีภาพถ่ายขึ้นมาได้

หมีต้องได้ยินผมแน่ มันหยิบสายเซนเซอร์เข้าปากและเริ่มถอยกลับจากช่องหายใจ พร้อมกับดึงกล้องขึ้นมาด้วย

แล้วสายเซนเซอร์ก็ขาด กล้องกับเมโมรีการ์ดพร้อมภาพถ่ายระยะใกล้ของเจ้าหมีซึ่งยากยิ่งที่จะได้มา หายไปใต้น้ำแข็งลึกกว่า 140 เมตร

นั่นเป็นช่วงเวลาเลวร้ายที่สุดในอาชีพช่างภาพของผม หลังจากนั้นผมนอนหลับไม่สนิทเป็นเวลานาน ผมโกรธตัวเองมาก ผมจะปล่อยมันไปไม่ได้ ผมเริ่มมีความคิดบ้าๆเกี่ยวกับการกู้กล้องขึ้นมา ผมพยายามหาใครสักคนที่จะช่วยผมค้นหามัน แต่เพื่อนร่วมงานวิจัยเรื่องขั้วโลกบอกผมว่า กล้องน่าจะจมลงไปในโคลนนุ่มๆซึ่งพบได้ทั่วไปตรงข้างหน้าธารน้ำแข็ง ผมแทบจะล้มเลิกความคิดเลยทีเดียว

หมีขาว
หมีขาวกัดและดึงกล้องของริคาร์ดเซนจนพับลงไปในช่องเปิด

หมีขาว

หมีขาว
เจ้าหมีดึงสายเคเบิลของอุปกรณ์ตรวจจับความเคลื่อนไหว ขณะที่กล้องจมลงในน้ำ

หนึ่งปีต่อมา ผมขอเข้าร่วมการเดินทางที่คล้ายกันไปยังจุดเดิมบนเรือลำเดิม ผมได้รับอนุญาตให้นำยานควบคุมระยะไกล หรืออาร์โอวี (remotely operated vehicle: ROV) กับเพื่อนร่วมงานที่เป็นคนบังคับยานไปด้วย เราจะพยายามค้นหากล้อง ถ้าเราทำไม่สำเร็จ ผมจะได้รู้ว่าอย่างน้อยผมก็พยายามแล้ว จากนั้นผมอาจจะหยุดคิดถึงกล้องตัวนั้นได้ ผมเกลียดการล้มเลิกกลางคัน

เมื่อเรากลับไปถึงฮอร์นซุนด์ฟยอร์ด เรามีเวลาดำเนินการเพียงสี่ชั่วโมงเนื่องจากมีลูกค้าที่จ่ายเงินมาอยู่บนเรือ มีน้ำแข็งอยู่ข้างหน้าธารน้ำแข็งมากกว่าที่เคยมีในการเดินทางครั้งก่อน และเราสงสัยว่าการเดินไปไกลจากเรือจะปลอดภัยหรือไม่ ตามที่ผมรู้ หมีขาวอาจอยู่ใกล้ๆ เราตัดสินใจที่จะลองเสี่ยง เราเกือบจะหันหลังกลับหลายครั้ง แต่เมื่อเราจัดการหาเส้นทางปลอดภัยเพื่อไปยังจุดที่กล้องของผมหายไปเมื่อหนึ่งปีก่อนได้ ตอนนี้เราก็แค่ไปค้นหามัน

เราพบกับความยุ่งยากทางเทคนิคแทบจะทันทีและต้องนำอาร์โอวีขึ้นจากน้ำถึงสองครั้ง น้ำขุ่นมัวจนเราบังคับอาร์โอวีไม่ได้ และกระแสน้ำขึ้นลงทำให้ยานลอยไปจากจุดนั้น โอกาสเดียวที่เราจะหากล้องพบคือการนำยานลงจอดบนจุดที่กล้องหายไป ซึ่งดูเหมือนเป็นโอกาสอันริบหรี่

และแล้วราวกับปาฏิหาริย์ ในความพยายามครั้งที่สาม อาร์โอวีก็หากล้องพบ เราตะโกนและเต้นรำกันบนน้ำแข็ง

หมีขาว
หนึ่งปีผ่านไป ริคาร์ดเซนกลับมาตรงจุดเดิมอีกครั้งพร้อมทีมงานและยานควบคุมระยะไกลหรืออาร์โอวี (remotely operated vehicle: ROV)
หมีขาว
ยานอาร์โอวีถูกหย่อนลงในน้ำผ่านทางช่องเปิดในน้ำแข็ง

การฉลองของเราเกิดขึ้นก่อนเวลาอันควร เมื่อเราพยายามคว้ากล้อง สายเคเบิลของยานกลับพันกัน มือจับบนแขนกลของยานอยู่ห่างจากกล้องไม่ถึงสองเซนติเมตร ใกล้แต่ไม่ใกล้พอที่จะคว้ากล้องไว้ได้ เราได้ยินเสียงแขนกลขูดกับด้านข้างของกล้อง

จากนั้นเราก็ควบคุมอาร์โอวีไม่ได้  คนบังคับยานแน่ใจว่ามันพังแล้ว ผมถึงกับท้อแท้ยิ่งกว่าที่เคยเป็นเมื่อปีก่อนเสียอีก ผมสงสัยว่าจะดีกว่าไหมถ้าเราไม่ได้พบกล้องเลย

เรากู้อาร์โอวีขึ้นมาและเห็นว่าใบพัดติดอยู่กับสาหร่ายทะเล เรามีเวลาพอที่จะลองอีกแค่ครั้งเดียว เราทำการจอดอาร์โอวีบนกล้องได้เป็นครั้งที่สองอย่างน่าประหลาดใจ คราวนี้มือจับของยานคว้าขาตั้งกล้องไว้แน่น เรานำกล้องขึ้นมาบนน้ำแข็ง ผมส่งเสียงร้องดังที่สุดเท่าที่จะทำได้

กล้องถูกกัดกร่อน แต่ผมจัดการเอาเมโมรีการ์ดออกมาได้ ผมวางมันลงในน้ำกลั่นเพื่อป้องกันไม่ให้ถูกกัดกร่อนมากขึ้น ผมเก็บมันไว้อย่างนั้นจนกระทั่งกลับถึงแผ่นดินใหญ่ จากนั้นจึงติดต่อบริษัทที่ทำงานกู้ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่หายไปในคดีอาชญากรรม พวกเขากู้ภาพถ่ายของผมทั้งหมด 149 ภาพกลับมาได้

หมีขาว
ในความพยายามครั้งสุดท้าย แขนกลของยานอาร์โอวีจับกล้องและขาตั้งกล้องที่จมอยู่ได้ในที่สุด
หมีขาว
ยานอาร์โอวีค่อยๆ นำกล้องขึ้นสู่เบื้องบนอย่างปลอดภัย
หมีขาว
ริคาร์ดเซนกับกล้องที่กู้คืนมาได้ในสภาพผุกร่อน

น่าทึ่งมากที่ได้เห็นภาพเหล่านั้น ผมเห็นหมีขาวกำลังหายใจ เห็นมันเลียเลนส์กล้องจนเลนส์พร่ามัว เห็นมันแหย่เลนส์ด้วยอุ้งเท้าสีขาวขนาดใหญ่ขนปุกปุย และในตอนท้าย ผมเห็นขอบอันเลือนรางของช่องหายใจ

การกู้กล้องคืนมาได้คือความสำเร็จที่น่าพึงพอใจที่สุดในอาชีพช่างภาพของผมจนถึงทุกวันนี้ ผมไม่เคยประสบกับการที่อะดรีนาลินหลั่งขนาดนั้นเหมือนกับตอนที่ผมดึงกล้องขึ้นมาจากน้ำและวางลงบนน้ำแข็ง

หมีขาว
ส่วนหนึ่งของภาพถ่ายที่กล้องจับภาพหมีขาวไว้ได้ ริคาร์ดเซนกู้คืนภาพเหล่านี้ได้จากเมโมรีการ์ด

หมีขาว

————————————————-

เอาดุน ริคาร์ดเซน เป็นช่างภาพแนวธรรมชาติและอาจารย์ด้านชีววิทยาทางทะเลและน้ำจืดที่มหาวิทยาลัยอาร์กติกแห่งนอร์เวย์  นี่เป็นผลงานชิ้นแรกที่เขาถ่ายให้นิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก


อ่านเพิ่มเติม

หมีขาวหาอาหารยากลำบากขึ้น

เรื่องแนะนำ

ปล่อยลิงลมชวา 20 ตัวคืนสู่ป่า

ปล่อยลิงลมชวา 20 ตัวคืนสู่ป่า องค์การช่วยเหลือสัตว์นานาชาติปลดปล่อยลิงลมชวา (Nycticebus javanicus) จำนวน 20 ตัว โดยเป็นตัวเมีย 13 ตัว และตัวผู้อีก 7 ตัว ให้กลับคืนสู่ผืนป่าทางตะวันตกของเกาะชวา ส่วนหนึ่งของความพยายามอนุรักษ์และปกป้องไพรเมตเหล่านี้ให้รอดพ้นจากขบวนการลักลอบค้าสัตว์ป่า ปัจจุบันลิงชมชวาอยู่ในสถานะเสีย่งขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์ เพราะหน้าตาอันน่ารัก และการเคลื่อนไหวที่เชื่องช้าส่งผลให้ประชากรจำนวนมากของพวกมันถูกจับ และขายต่อในฐานะสัตว์เลี้ยงแปลก สำหรับลิงลมชวาจำนวน 20 ตัวนี้ พวกมันผ่านการตรวจสุขภาพและผ่านโปรแกรมการฟื้นฟูให้กลับคืนสู่ธรรมชาติแล้ว ทีมอนุรักษ์จึงตัดสินใจปล่อยพวกมันกลับสู่ป่าซึ่งเป็นพื้นที่คุ้มครอง ทั้งนี้ลิงลมชวาถือเป็นชนิดพันธุ์ของลิงลมที่มีความเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์มากที่สุด พวกมันมีถิ่นอาศัยเพียงที่เดียวในโลกคือบนเกาะชวาของอินโดนีเซีย และเป็นสัตว์ที่มีมูลค่าการซื้อขายสูงมากในตลาดมืด   อ่านเพิ่มเติม บันทึกอายุ 2,000 ปี บ่งชี้ถึงจำนวนลิงจมูกเชิดสีทองในอดีต

ชีวิตต้องสู้! ลูกสัตว์เหล่านี้เติบโตโดยปราศจากความช่วยเหลือจากพ่อแม่

โดย ลิซ แลงเลย์ “มีแม่นกไล่ลูกตนเองออกจากรังหรือไม่?” คำถามแปลกๆ เกี่ยวกับสัตว์ประจำสัปดาห์นี้ โดย ฮันน่า ผู้อ่านจากทางบ้าน เดเนียล โรบี้ ผู้ศึกษานกวิทยาจากมหาวิทยาลัยรัฐโอเรกอนตอบคำถามนี้โดยระบุว่าตัวเขาไม่เคยเห็นพฤติกรรม หรือบันทึกใดๆ ว่านกทำแบบนั้น “บรรดานักพ่อแม่จะเรียกลูกๆ ของมันมาเกลี้ยกล่อมให้พวกมันออกไปจากรังเสีย เมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม” คำถามดังกล่าวสร้างความสงสัยคาใจ “อะไรผลักดันให้ลูกสัตว์ออกไปเผชิญโลกภายนอก ก่อนที่พวกมันจะพร้อมเสียอีก?”   นกเมกาพอด (Megapodes) นกส่วนใหญ่ได้รับการดูแลจากพ่อแม่เมื่อมันยังมีอายุน้อย แต่สำหรับนกในกลุ่มเมกาพอด สัตว์ประเภทไก่ที่มีถิ่นอาศัยอยู่ทางตะวันออกของออสเตรเลีย, นิวกินี, อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์เหล่านี้ เป็นข้อยกเว้น “นกพวกนี้ไม่แม้แต่ฟักไข่ของพวกมัน” โรบี้กล่าว ตรงกันข้ามพวกมันสร้างเนินดินจากเศษไม้ และนำไข่เข้าไปวางไว้ในนั้น ซึ่งข้อมูลจากคู่มือชีววิทยานกนั้นกล่าวไว้ว่า เนินของพวกมันมีขนาดใหญ่เท่าๆ กับรถยนต์เลยทีเดียว พ่อแม่นกจะควบคุมอุณหภูมิด้วยการเปลี่ยนพืชที่ปกคลุมเนิน และเมื่อไข่ฟักเป็นตัวพวกมันจะขุดออกมาจากเนินและวิ่งตรงเข้าไปในพงหญ้า โดยไม่เคยได้เห็นหน้าพ่อแม่ของพวกมัน จากนั้นใน 24 ชั่วโมง ลูกนกก็จะบินได้   กิ้งก่าเวสเทิร์นเฟนซ์ ในทางตรงกันข้ามกิ้งก่าส่วนใหญ่ “วางไข่ กลบซ่อนไข่ของมันและจากไป” Nassima Bouzid นักศึกษาระดับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยวอชิงตันกล่าว เนื่องจากว่าพวกมันมี Cloaca ช่องเปิดที่เป็นท่อรวมกันของระบบสืบพันธุ์และระบบขับถ่ายของเสีย […]

เฝ้าระวังชีวิตสัตว์โลก: ญี่ปุ่นเริ่มต้นเทศกาล ล่าโลมา (อันโหดร้าย) ประจำปีอีกครั้ง

เป็นเวลามากกว่าทศวรรษหลังจากที่ภาพยนตร์สารคดี The Cove เปิดเผยความโหดร้ายเบื้องหลังการปฏิบัติของชาวประมงเมืองไทจิ ที่ยังคง ล่าโลมา เพื่อส่งสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำและสวนน้ำต่างๆ เมืองไทจิ ในญี่ปุ่นมีการ ล่าโลมา ซึ่งยังคงเป็นที่ถกเถียงจนถึงตอนนี้มาเป็นเวลา 9 วันแล้ว และชาวประมงได้จับโลมาปากขวด (Bottlenose dolphin) อย่างน้อยเจ็ดตัวในช่วงฤดูการล่าซึ่งคาดว่าจะยาวนานไปถึงเดือนมีนาคม 2022 การล่าซึ่งดำเนินการโดยสมาคมชาวประมงอิซานะได้รับโควตาล่าโลมา 1,849 ตัวจาก 9 ชนิดพันธุ์ที่รัฐบาลญี่ปุ่นอนุญาตให้ฆ่าหรือจับในฤดูกาลนี้ ซึ่งรวมไปถึงโลมาปากขวด, โลมาแถบ (Striped dolphin), วาฬหัวแตงโม (melon-headed whales), และโลมาริสโซ (Risso’s dolphin) โลมาบางตัวถูกจับและขายให้กับสวนน้ำและสถานที่แสดงโลมา โดยเฉพาะในญี่ปุ่นและจีน และมีหลายร้อยตัวที่ถูกชำแหละเอาเนื้อ ตามข้อมูลจากโครงการโลมา (Dolphin Project) กลุ่มผู้ทำงานสนับสนุนเรื่องโลมาระดับโลก (และช่วงเวลาหลายปีที่ผ่านที่ผู้ล่าจับโลมาเกินโควตาที่กำหนดเกือบ 2-3 ร้อยตัว) เร็น ยาบูกิ นักรณรงค์จากองค์กรดูแลสวัสดิภาพสัตว์ Life Investigation Agency ในญี่ปุ่น อยู่ที่อ่าวไทจิทุกวันเพื่อถ่ายภาพและรายงานจำนวนโลมาที่ถูกจับได้ในสื่อโซเชียลมีเดีย ซึ่งเป็นงานที่ร่วมมือกับโครงการโลมา โดยยาบูกิทำหน้าที่นี้ในทุกฤดูกาลล่ามาเป็นเวลา 6 ปีแล้ว […]

เจอตัวเงินตัวทองยึดห้องน้ำแบบนี้จะทำไง?

เจอตัวเงินตัวทองยึดห้องน้ำแบบนี้จะทำไง? จะเป็นอย่างไรหากในเช้าวันหนึ่งมีแขกที่ไม่ได้รับเชิญมาเยี่ยมคุณถึงในห้องน้ำแบบนี้ นี่ภาพที่กิมคุณ ลิขิตวัฒนเศรษฐ ชาวไทยวัย 81 ปี จากจังหวัดสมุทรสงครามเห็น ในตอนแรกเขาเล่าว่าได้ยินเสียงบางอย่างจึงเดินตามหาต้นตอของเสียง และไปพบตัวเงินตัวท้องขนาดใหญ่พำนักอย่างสงบในห้องน้ำของบ้านในที่สุด ด้วยความที่ไม่รู้วิธีจัดการ กิมคุณจึงโทรขอความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่จากอาสากู้ภัยมูลนิธิสว่างเบญจธรรมสมุทรสงคราม ซึ่งจะนำตัวมันไปปล่อยยังแหล่งธรรมชาติต่อไป ทั้งนี้ตัวเงินตัวทองเป็นสัตว์ทั่วไปที่พบได้ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มักอาศัยอยู่ใกล้แหล่งน้ำ เป็นสัตว์กินซาก และไม่ใช่ครั้งแรกที่มีการพบตัวเงินตัวทองโผล่เข้ามาในที่อยู่อาศัยเช่นนี้   อ่านเพิ่มเติม เป็นคุณจะทำอย่างไร? ถ้า งูพิษร้ายแรงที่สุดในโลก เลื้อยเข้าบ้าน