ความลับของดินแดนแห่งความสุข - National Geographic Thailand

ความลับของดินแดนแห่งความสุข

เรื่อง แดน บิวต์เนอร์

ภาพถ่าย คอรี ริชาร์ดส์ และแมตทิว เพลีย์

คนที่มีความสุขที่สุดในโลกคือใครกันนะ

อาจเป็นอาเลคันโดร ซูญีกา พ่อวัยกลางคนผู้มีสุขภาพดีและเข้าสังคมอย่างน้อยวันละหกชั่วโมง เขานอนหลับอย่างน้อยเจ็ดชั่วโมงในคืนส่วนใหญ่ เดินไปทำงาน และกินผักผลไม้เกือบทุกวัน อาเลคันโดรทำงานที่เขารักกับเพื่อนร่วมงานที่เขารู้สึกดีสัปดาห์ละไม่เกิน 40 ชั่วโมง อีกสองสามชั่วโมงในแต่ละสัปดาห์เขาจะทำงานอาสาสมัคร ช่วงสุดสัปดาห์ เขาเข้าโบสถ์และเอาใจตัวเองด้วยการดูฟุตบอลซึ่งเป็นกีฬาโปรด โดยสรุปแล้ว เขาเลือกทำสิ่งที่เอื้อให้ตัวเองมีความสุขทุกวัน ตัวเลือกก็ไม่ยากเพราะเขาอาศัยอยู่ท่ามกลางคนแบบเดียวกันในหุบเขาเซนทรัลแวลลีย์อันเขียวชอุ่มและอบอุ่นของคอสตาริกา

ซิดเซ เคลมเมนเซน คือคู่แข่งอีกคนที่เป็นไปได้ เธออยู่กับสามีที่เอาใจใส่และลูกเล็กๆสามคนในชุมชนแบบเคหะรวม (cohousing community) ที่ผูกพันใกล้ชิดกับครอบครัวอื่นๆ เธอเป็นนักสังคมวิทยาซึ่งเป็นงานที่ท้าทายและปลุกเร้าเธอให้ลุกขึ้นมาทำอะไรได้ทุกวัน เธอกับครอบครัวขี่จักรยานไปทำงาน ซื้อของ และไปโรงเรียน ซึ่งช่วยให้เด็กๆแข็งแรง เธอจ่ายภาษีสูงจากเงินเดือนที่ไม่สูงนัก แลกกับบริการทางสาธารณสุขและการศึกษาสำหรับครอบครัว รวมทั้งเป็นหลักประกันรายได้หลังเกษียณ ในเมืองออลบอร์ก ประเทศเดนมาร์ก ที่เธออาศัยอยู่ ผู้คนเชื่อมั่นว่ารัฐบาลจะคอยดูแลไม่ให้พวกเขาประสบกับเรื่องร้ายๆที่หนักหนาสาหัสเกินไป

แล้วยังมีดักลาส ฝู ผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จอีกคน เขาขับรถบีเอ็มดับเบิลยูราคา 750,000 ดอลลาร์สหรัฐ อยู่บ้านราคา 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เขาแต่งงานแล้ว มีลูกกิริยามารยาทเรียบร้อยสี่คนที่เรียนหนังสือเก่งเข้าขั้นยอดเยี่ยม เขาทำงานสี่อย่างเพื่อส่งตัวเองเรียน และเปิดบริษัทที่ค่อยๆเติบโตจนกลายเป็นวิสาหกิจข้ามชาติมูลค่า 59 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เขาใช้เวลาสัปดาห์ละประมาณ 60 ชั่วโมงทำธุรกิจและทำงานการกุศล เขาเป็นที่เคารพรักของพนักงาน เพื่อนร่วมงาน และสังคมในวงกว้าง แม้จะทำงานหนักเพื่อให้ตัวเองประสบความสำเร็จ แต่ฝูยอมรับว่าเขาคงสร้างชีวิตแบบนี้ที่ไหนไม่ได้อีกแล้วนอกจากสิงคโปร์

สิงคโปร์ : โครงสร้างที่เรียกกันว่า ต้นไม้ยักษ์ (Supertree) สว่างไสวด้วยแสงไฟจากพลังแสงอาทิตย์ และเป็นที่อยู่ของต้นไม้กว่า 200 ชนิด คือจุดเด่นของการ์เดนส์บายเดอะเบย์ สวนที่สร้างขึ้นอย่างประณีตบรรจงบนพื้นที่กว่า 630 ไร่นี้สะท้อนความทะเยอทะยานของสิงคโปร์ที่มุ่งจะเป็นเมืองชั้นแนวหน้าของโลก ซึ่งหยั่งรากอยู่ในค่านิยมตามขนบแบบเอเชีย ได้แก่ ความปรองดอง ความเคารพ และการทำงานหนัก

อาเลคันโดร ซูญีกา, ซิดเซ เคลมเมนเซน และดักลาส ฝู คือสามเส้นเกลียวที่แตกต่างกันของความสุข ทว่าถักทอรวมกันเพื่อสรรค์สร้างความสุขอันยั่งยืน ผมเรียกเส้นเกลียวทั้งสามนี้ว่า ความรื่นรมย์ จุดมุ่งหมาย และความภาคภูมิใจ พวกเขายังใช้ชีวิตอยู่ในประเทศที่ส่งเสริมเส้นเกลียวเหล่านั้นด้วย การพูดคุยกับคนเหล่านี้และสำรวจประเทศบ้านเกิดของพวกเขาจะทำให้เรารู้ความลับว่า ทำไมผู้คนในดินแดนดังกล่าวจึงมีความสุขกว่าผู้คนในที่อื่นๆมากนัก

เริ่มจากซูญีกาผู้ไม่ต่างจากชาวคอสตาริกาคนอื่นๆอีกมากที่รู้สึกรื่นรมย์กับการใช้ชีวิตประจำวันอย่างเต็มเปี่ยม นักวิทยาศาสตร์เรียกความสุขแบบของเขาว่า ความสุขจากประสบการณ์ (experienced happiness) หรือผลกระทบเชิงบวก แบบสำรวจวัดค่าความสุขประเภทนี้ด้วยการถามว่า ผู้ตอบแบบสอบถามยิ้ม หัวเราะ หรือรู้สึกเป็นสุขบ่อยแค่ไหนในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา คอสตาริกาไม่ใช่แค่ประเทศที่มีความสุขที่สุดในลาตินอเมริกา แต่ยังเป็นประเทศที่คนตอบว่า มีความรู้สึกเชิงบวกในแต่ละวันมากกว่าดินแดนอื่นใดในโลกด้วย

เคลมเมนเซนคือเส้นเกลียวแห่งความสุขของชีวิตที่ขับเคลื่อนด้วยจุดมุ่งหมายของชาวเดนมาร์ก เช่นเดียวกับความสุขรูปแบบอื่นๆทั้งหมด ความสุขนี้เชื่อว่า ความต้องการพื้นฐานต้องได้รับการดูแลเพื่อให้คนสามารถทำตามความปรารถนาในเรื่องงานและการใช้เวลาว่างได้ นักวิชาการเรียกความสุขแบบนี้ว่า ความสุขภายใน (eudaimonic happiness) มาจากภาษากรีกโบราณที่แปลว่า “มีความสุข” อาริสโตเติล ผู้เชื่อว่าความสุขที่แท้มาจากชีวิตที่มีความหมายหรือการได้ทำในสิ่งที่มีค่าคู่ควร เป็นผู้ทำให้แนวคิดนี้แพร่หลาย แกลลัปโพลล์วัดความสุขรูปแบบนี้จากการถามว่า ผู้ตอบแบบสอบถาม “เรียนรู้หรือได้ทำอะไรน่าสนใจเมื่อวานนี้” ในประเทศเดนมาร์กซึ่งครองอันดับชาติที่มีความสุขสูงสุดในยุโรปต่อเนื่องที่สุดในรอบ 40 ปีที่ผ่านมา สังคมที่นั่นวิวัฒน์ไปจนถึงจุดที่ทำให้ผู้คนใช้ชีวิตที่น่าสนใจได้ไม่ยาก

และเป็นไปตามชื่อเสียงของสิงคโปร์ที่ว่ากันว่า มีพลังขับอันรุนแรงให้ประสบความสำเร็จ ความทะเยอทะยานและความสำเร็จของฝูเป็นตัวแทนของเส้นเกลียวแห่งความสุขจาก “ความพึงพอใจในชีวิต” (life satisfaction) นักสังคมศาสตร์มักวัดความสุขแบบนี้ด้วยการขอให้ผู้คนให้คะแนนชีวิตตัวเองจากศูนย์ถึง 10 สิงคโปร์คือผู้นำด้านความพึงพอใจในชีวิตเกือบตลอดกาลในเอเชีย

สิงคโปร์ : ชาวสิงคโปร์จำนวนมากชอบการจับจ่ายซื้อของ ช็อปส์แอตมารีนาเบย์แซนด์สคือแหล่งท่องเที่ยวสำคัญแห่งหนึ่งซึ่งมี ร้านค้าหรู ภัตตาคารระดับบน และเรือสำปั้นล่องในคลอง สิงคโปร์ดูแลคนทำงานให้ได้รับค่าตอบแทนที่เหมาะสม บริการทางสาธารณสุข และที่อยู่อาศัย ทั้งยังส่งเสริมวิสาหกิจและการสร้างผู้ประกอบการ ทำให้เกิดเศรษฐีเงินล้าน จำนวนมาก

นักวิจัยซึ่งตีพิมพ์รายงานประจำปีเรื่องความสุขโลก (World Happiness Report) พบว่า ความสุขของมนุษย์ประมาณสามในสี่มาจากปัจจัยหกประการ ได้แก่ การเติบโตทางเศรษฐกิจที่แข็งแกร่ง อายุคาดเฉลี่ยของการมีสุขภาพดี (healthy life expectancy) คุณภาพของความสัมพันธ์ทางสังคม ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ความไว้วางใจ และอิสรภาพในการใช้ชีวิตที่เหมาะกับตัวคุณ ปัจจัยเหล่านี้เกี่ยวข้องสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับรัฐบาลและคุณค่าทางวัฒนธรรมของประเทศนั้นๆ พูดอีกนัยหนึ่งคือ ดินแดนที่มีความสุขที่สุดจะบ่มเพาะความสุขให้ผู้คนของตนเอง

ซูญีกา, เคลมเมนเซน และฝู ทำตามจุดมุ่งหมายอย่างมุ่งมั่นจริงจัง แต่ไม่ได้แลกมาด้วยความสุขและเสียงหัวเราะพวกเขาภูมิใจกับสิ่งที่ทำอยู่และสิ่งที่ทำสำเร็จแล้ว ในหลายกรณี พวกเขาสามารถทำได้เพราะดินแดนที่พวกเขาอาศัยอยู่ทั้งประเทศ ชุมชน ย่าน และครอบครัว คอยส่งพลังที่มองไม่เห็นผลักดันให้พวกเขาปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปสู่เส้นทางของการมีสุขภาวะในระยะยาว

 

อ่านเพิ่มเติม : ชีวิตบนเกาะซึ่งหนาแน่นที่สุดในโลกชมกรรมวิธีการทำช็อกโกแลตแบบโบราณ

เรื่องแนะนำ

ชมภาพมวยปล้ำโบราณของปากีสถาน

แม้ปัจจุบันกีฬาประจำชาตินี้จะได้รับความนิยมลดลงอย่างมาก แต่ยังมีชาวอินเดียและปากีสถานบางส่วนยึดถือมวยปล้ำลักษณะนี้เป็นวิถีชีวิตลูกผู้ชาย

ทำโมจิแบบคนญี่ปุ่น

ทำโมจิแบบคนญี่ปุ่น เป็นเวลากว่า 20 ปีแล้วที่ Shoichi Sugiyama ได้แบ่งปันสูตรและวิธีการทำขนมโมจิแบบชาวญี่ปุ่นแท้ๆ ให้แก่ผู้คนที่สนใจในเมืองซีแอตเทิล ขั้นตอนของเขาเริ่มต้นด้วยการหุงข้าวญี่ปุ่นนาน 30 – 40 นาทีจนข้าวสุก จากนั้นนำข้าวร้อนๆ มาตำในครกซึ่งต้องใช้ความร่วมแรงร่วมใจอย่างมากในขั้นตอนนี้ เมื่อตำไปเรื่อยๆ ก็จะได้ก้อนแป้งเหนียวๆ จากนั้นนำก้อนแป้งที่ได้มาตัดแบ่งพอดีคำก็จะได้โมจิแบบดั้งเดิม “การตำโมจิในตอนที่มันกำลังร้อนๆ เป็นช่วงเวลาที่พิเศษครับ เพราะจะได้พูดคุยกับญาติหรือเพื่อนบ้านที่มาช่วยทำโมจิ” Sugiyama กล่าว ทั้งนี้เชื่อกันว่าโมจิมีต้นกำเนิดมาจากประเทศจีน ก่อนที่จะแพร่หลายไปยังญี่ปุ่นและเกาหลีในช่วงศตวรรษที่ 10 ซึ่งในเกาหลีจะเรียกว่า “ต็อก”   อ่านเพิ่มเติม บริการร้องไห้กับหนุ่มหล่อในญี่ปุ่น

หญิงยุคก่อนประวัติศาสตร์กระดูกแข็งกว่าหญิงปัจจุบัน

หญิงยุคก่อนประวัติศาสตร์กระดูกแข็งกว่าหญิงปัจจุบัน ชีวิตในยุคก่อนประวัติศาสตร์ไม่ใช่เรื่องง่าย และผลจากการใช้แรงงานหนักในสังคมเกษตรกรรมส่งผลให้บรรดาผู้หญิงในยุคนั้นมีร่างกายที่แข็งแรง หลักฐานยืนยันทฤษฎีนี้ปรากฏอยู่ในโครงกระดูก ทีมนักวิจัยที่นำโดย Alison Macintosh จากมหาวิทยาลัยแคมบริดจ์ได้ศึกษาเปรียบเทียบโครงกระดูกของผู้หญิงในยุคโบราณกับโครงกระดูกของผู้หญิงสมัยใหม่  ซึ่งรวมไปถึงนักกีฬาพายเรือ ผลการศึกษาพวกเขาพบว่าผู้หญิงที่มีชีวิตอยู่เมื่อ 5,000 ปีก่อนคริสตกาลมีช่วงแขนที่แข็งแรงกว่านักกีฬาหญิงในปัจจุบันเสียอีก นั่นเป็นเพราะว่าในยุคเกษตรกรรมผู้หญิงเหล่านี้ต้องทำงานที่ต้องใช้แรงตลอดเวลา จึงทำให้พวกเธอมีร่างกายช่วงบนที่แข็งแรง ผลการศึกษานี้ช่วยฉายภาพให้เห็นถึงวิถีชีวิตของผู้หญิงในช่วงเวลานั้น ว่าพวกเธอมีความเป็นอยู่กันอย่างไร (เชิญรับชมวิดีโอ เหตุใดผู้หญิงยุคก่อนประวัติศาสตร์จึงมีกระดูกที่แข็งแรงอย่างยิ่ง ได้ที่นี่) อ่านเพิ่มเติม เมื่อสงครามกลางเมืองจบ หมู่บ้านแห่งนี้เหลือเพียงผู้หญิงและเด็ก

บันทึกประวัติศาสตร์ “โชคดีที่ได้เกิดในรัชกาลที่ 9”

เรื่อง วรลักษณ์ ผ่องสุขสวัสดิ์ ภาพถ่าย จันทร์กลาง กันทอง หลังมีประกาศให้ประชาชนที่จะเข้าร่วมในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ในวันที่ 26 ตุลาคม 2560 สามารถเข้าพื้นที่รอบมณฑลพิธีท้องสนามหลวงได้ตั้งแต่เวลา 05.00น. ของวันที่ 25 ตุลาคม สิ่งที่ฉันเห็นผ่านภาพข่าวและจากการตระเวนสำรวจรอบพื้นที่ตั้งแต่วันที่ 24 ตุลาคม คือภาพประชาชนทุกเพศทุกวัยจากทั่วทุกสารทิศหอบหิ้วเสื้อผ้าสัมภาระที่จำเป็นเข้ามาจับจองพื้นที่ใกล้เคียงจุดคัดกรองทั้งเก้าจุดเพื่อหวังจะมีโอกาสเข้าไปกราบถวายสักการะเป็นครั้งสุดท้าย บางคนตั้งใจมารอตั้งแต่ช่วงดึกของวันที่ 22 ก็มี ไม่นานนัก ตลอดแนวบาทวิถีและหน้าอาคารพาณิชย์บริเวณนั้นก็คลาคล่ำไปด้วยผู้คนในชุดสีดำ…ที่มีหัวใจดวงเดียวกัน นอกจากต้องลดขั้นตอนการใช้ชีวิตให้ง่ายที่สุด กินน้อย นอนน้อย เข้าห้องน้ำน้อยแล้ว พวกเขายังต้องเผชิญกับบททดสอบจากธรรมชาติมากมาย ตั้งแต่อากาศร้อนอบอ้าว แสงแดดที่แผดเผาจนผิวแทบไหม้และสายฝนที่กระหน่ำเป็นระยะๆไปจนถึงอาการอ่อนเพลียลมแดด และไข้หวัดที่เริ่มเล่นงานหลายคน แต่ทุกคนก็ยัง “ยิ้มสู้” และยืนหยัดรอต่อไป ภาพเหล่านั้นทำให้ฉันคิดในใจว่าจะต้องใช้ความรักมากแค่ไหนกันกว่าที่คนคนหนึ่งจะยอมเสียสละตัวเองได้ถึงเพียงนี้แต่คำถามเดียวกันนี้ก็ทำให้ฉันอดคิดถึงสิ่งที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงทำเพื่อปวงชนชาวไทยตลอด 70 ปีที่ผ่านมาไม่ได้ เพราะความรักที่ทรงมีต่อบ้านเมืองและประชาชนของพระองค์นั่นเอง จุดเริ่มต้นของการมีทุกอย่างทีดีในวันนี้คือการต่อสู้กับความยากจนอันเป็นศัตรูตัวฉกาจของคนไทยเมื่อหลายทศวรรษก่อน ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินไปยังถิ่นทุรกันดารต่างๆตั้งแต่ดอยสูงเสียดฟ้าจรดชายเลนปากทะเลเพื่อทรงรับฟังปัญหาตรวจตราพื้นที่ และเก็บข้อมูลด้วยพระองค์เอง แม้ข้าราชบริพารหลายคนจะเคยกราบทูลว่าพระองค์ไม่จำเป็นต้องลำบากพระวรกายเช่นนั้น แต่ก็ทรงทำเพราะต้องการให้ประชาชนได้รู้ว่าพวกเขาไม่ได้ถูกทอดทิ้งและอยู่ในสายพระเนตรของพระองค์เสมอ  จนมีคำกล่าวในเวลาต่อมาว่า “ไม่มีที่ใดในผืนแผ่นดินไทยที่พระองค์เสด็จฯไปไม่ถึง” เช้ามืดวันแห่งประวัติศาสตร์  26 ตุลาคม 2560 […]