น้ำแข็งละลายในกรีนแลนด์มีความหมายอะไรต่อโลก - National Geographic Thailand

น้ำแข็งละลายในกรีนแลนด์มีความหมายอะไรต่อโลก

แผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์ กำลังละลายรวดเร็วที่สุดในรอบ 350 ปี และเพิ่มระดับน้ำทะเลให้สูงขึ้นทั่วโลก

ประมาณสองถึงสามวันในช่วงเดือนกรกฎาคม ปี 2012  เป็นช่วงที่ร้อนมากสำหรับอาร์กติกจน แผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์ ทั้งหมดเกือบกลายเป็นโคลน มันอุ่นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน นักวิทยาศาสตร์ที่ออกมาจากเต็นท์ของตัวเองบนยอดแผ่นน้ำแข็ง นั่งคุกเข่าลงไปบนหิมะ และพบว่าจู่ๆ หิมะที่พื้นก็อ่อนนุ่มขึ้นมา แล้วก็เริ่มละลาย

ใกล้กับขอบแผ่นน้ำแข็ง โคลนสีฟ้าสดใสสะสมตัวกันอยู่บนพื้นผิวน้ำแข็งสีขาวเรียบ ธารน้ำที่ละลายย้อยลงมาประสานกันกลายเป็นแม่น้ำใหญ่ที่ไหลทะลัก น้ำที่เกิดจากการละลายผลักตัวผ่านร่องธารล้นกระเด็นลงไปในรอยแยก แม่น้ำสายหนึ่งที่อยู่ใกล้ขอบแผ่นน้ำแข็งขยายใหญ่จนกวาดเอาสะพานที่เคยอยู่ตรงนั้นมาหลายสิบปีหายไป น้ำในปริมาณมากทะลักออกมาจากรางน้ำของแผ่นน้ำแข็งส่งผลให้ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นกว่าหนึ่งมิลลิเมตรในปีนั้น

แผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์
ภาพประกอบ ได้รับการอนุเคราะห์จาก Nicolo E. Digirolamo and Jesse Allen / นาซ่า

การละลายของน้ำแข็งที่เกิดขึ้นช่างน่าตื่นตระหนก ไม่เหมือนสิ่งไหนที่นักวิทยาศาตร์เคยเห็นมาก่อนเลย แต่ก็ไม่มีใครรู้ว่าสถานการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นผิดปกติอย่างไรและน่าเป็นห่วงขนาดไหนกันแน่ ทว่า ณ ตอนนี้ นักวิทยาศาสตร์ค้นพบแล้วว่า ปริมาณการละลายของน้ำแข็งกรีนแลนด์ในช่วงหน้าร้อนปี 2012 นั้นคือเหตุรุนแรงมากที่สุดในรอบ 20 ปี เมื่อความเร็วของการละลายเร็วกว่าการพุ่งสูงขึ้นของอุณหภูมิความร้อนในอากาศเสียอีก ดังนั้นจึงถูกต้องตามที่พวกเขาค้นพบ ปี 2012 คือปีที่แย่เป็นพิเศษ แต่นั่นก็แค่ตัวอย่างของสิ่งน่ากลัวที่กำลังมาถึง

“การละลายของแผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์รุนแรงกว่าเหตุการณ์ใดๆ ที่เกิดขึ้นในรอบสามถึงสี่ศตวรรษที่ผ่านมา และอาจจะยาวนานกว่านั้น” Luke Trusel นักวิจัย จาก Rowan University รัฐนิวเจอร์ซีย์ และ นักเขียนนำของงานวิจัยใหม่ๆ ที่เผยแพร่อยู่ในวารสารวิทยาศาสตร์ Nature กล่าว

และผลกระทบของการละลายที่เกิดขึ้นไม่ใช่แค่ความคิดในเชิงทฤษฎี การละลายอย่างสมบูรณ์ของแผ่นน้ำแข็งหนาเป็นไมล์ในกรีนแลนด์จะไปเพิ่มปริมาณน้ำให้กับมหาสมุทรทั้งโลกที่สูงขึ้น 7 เมตร (23 ฟุต) ดังนั้นแล้ว นักวิทยาศาสตร์เตือนว่า สิ่งที่เกิดขึ้นกับขั้วโลกนั้นกำลังเป็นปัญหาสำคัญสำหรับใครก็ตามที่อาศัยอยู่ใกล้ๆ ชายฝั่ง บริโภคอาหารทะเลที่ส่งตรงจากท่าเรือ หรือพึ่งพาเที่ยวบินไปกลับสนามบินที่อยู่ใกล้มหาสมุทร

(รับชมรับฟังสัมภาษณ์เพิ่มเติมจาก Luke Trusel เกี่ยวกับน้ำแข็งในกรีนแลนด์ได้ที่วิดีโอด้านล่าง)

 

อ่านน้ำแข็งให้เหมือนอ่านหนังสือแห่งอดีต

นักวิทยาศาตร์ต่างก็รู้อยู่แล้วว่ากรีนแลนด์กำลังละลายอย่างรวดเร็ว เพราะพวกเขาสามารถตามรอยขนาดของแผนน้ำแข็งที่หดตัวลงได้จากดาวเทียม แต่ ข้อมูลทางดาวเทียมสามารถย้อนกลับไปถึงแค่ช่วงต้นของทศววรษ 1990 เพราะฉะนั้น พวกเขาจึงไม่สามารถบอกได้อย่างชัดเจนว่าเราควรจะตื่นตกใจแค่ไหนกับการละลายที่เกิดขึ้น ณ ตอนนั้น ไม่มีใครสามารถตอบได้ว่า เคยมีเหตุกาณ์ภาวะอากาศอุ่นขึ้นแบบนี้เกิดขึ้นมาก่อนหรือไม่ หรือมันผิดปกติอย่างไรเมื่อเปรียบเทียบกับตอนก่อนที่การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศจากน้ำมือมนุษย์จะเริ่มต้นขึ้น

นักวิทยาศาสตร์ต้องหาวิธีในการมองย้อนกลับไปในอดีต ดังนั้น พวกเขาเลยเดินทางไปที่แหล่งกำเนิดหรือก็คือตัวแผ่นน้ำแข็งเอง พวกเขาออกสำรวจทั่วพื้นผิวและเจาะเอาแกนน้ำแข็งชุดหนึ่งที่บันทึกร่องรอยต่างๆ ซึ่งบ่งบอกว่ามีการละลายของแผ่นน้ำแข็งเกิดขึ้นมากน้อยแค่ไหนในช่วงสองสามร้อยปีที่ผ่านมา และเปรียบเทียบร่องรอยที่ได้กับแบบจำลองซึ่งจะช่วยคำนวณความรุนแรงของผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากการละลายของแผ่นน้ำแข็ง

แผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์
นักวิจัยสองคนมองไปยังน้ำจากการละลายที่ขอบแผ่นน้ำแข็ง ภาพถ่ายโดย Ginny Catania, Nat Geo Image Collection

จากการวัดและการเปรียบเทียบ พวกเขาเห็นสัญญาณหนึ่งที่ชัดเจน การละลายและการไหลออกของของเหลวเพิ่มขึ้น เมื่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจากน้ำมือมนุษย์ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นแรกได้ส่งผลกระทบต่ออาร์กติกในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 แต่สถานการณ์อันยุ่งยากที่แท้จริงเผยออกมาให้เห็นในรอบ 20 ปีที่ผ่านมา เพราะความรุนแรงของการละลายพุ่งสูงขึ้นอย่างกะทันหันเกือบ 6 เท่าจากที่เคยเป็นก่อนการปฏิวัติอุตสาหกรรม

“มันเหมือนกับการกดเปลี่ยนสวิตช์มากๆ” Beata Csatho นักวิทยาธารน้ำแข็งจาก University of Buffalo ผู้ที่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษานี้กล่าว

(อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับผลกระทบจากการละลายของน้ำแข็งได้ที่บทความด้านล่าง)

น้ำแข็งละลาย ชีวิตล่มสลาย

 

ผลกระทบจากปรากฎการณ์ภาวะน้ำทะเลอุ่นขึ้น

ชัดเจนอยู่ที่การละลายนั้นเร็วขึ้นกว่าการเพิ่มสูงขึ้นของอุณหภูมิ ยิ่งอุ่นเท่าไหร่ ตัวแผ่นน้ำแข็งก็ยิ่งไวต่อความอุ่นของสภาพอากาศ เหตุผลตั้งต้นเลยก็เพราะว่าการละลายตัวที่พื้นผิวของแผ่นน้ำแข็งทำให้สีของมันเปลี่ยนไป

“ลองคิดถึงเกล็ดหิมะขาวนุ่มปุยสิ” Trusel อธิบาย “ในขณะที่มันละลาย มันจะกลายเป็นก้อน”

และก้อนเหล่านี้ซึมซับความร้อนจากดวงอาทิตย์มากกว่าที่ตัวเกล็ดหิมะทำ และยิ่งพวกมันซึมซับความร้อนเข้าไปมากเท่าไหร่ มันก็ยิ่งละลายเป็นก้อนมากขึ้นเท่านั้น “ดังนั้น แม้จะปราศจากการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ เมื่อพวกมันเริ่มเป็นก้อน การละลายก็จะเพิ่มมากขึ้น” Trusel กล่าว

ถือว่าเป็นลางไม่ดีสำหรับอนาคตข้างหน้า โดยเฉพาะในอาร์กติก เนื่องด้วยอุณหภูมิของอากาศพุ่งสูงขึ้นเร็วกว่าที่ไหนๆ บนโลก

 


 

อ่านเพิ่มเติม:

โลกร้อน : น้ำแข็งผืนสุดท้ายในอาร์กติก

เรื่องแนะนำ

การสร้างเขื่อน ส่งผลกระทบต่อการไหลของแม่น้ำ ซึ่งเป็นอันตรายต่อมนุษย์

เขื่อน Xiaowan ที่มีความสูงราว 291 เมตร ซึ่งสร้างเสร็จในปี 2010 เป็นแหล่งพลังงานให้กับบรรดาเมืองและอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโตบริเวณชายฝั่งทางตอนใต้ของประเทศจีน การสร้างเขื่อนนี้ทำให้ชาวบ้านกว่า 38,000 คน ต้องอพยพ ภาพถ่ายโดย DAVID GUTTENFELDER, AP/NAT GEO IMAGE COLLECTION  การศึกษาครั้งใหม่แสดงให้เห็นว่า แม่น้ำ ซึ่งให้ประโยชน์หลายอย่างกับมนุษย์ เป็นแหล่งน้ำ แหล่งอาหาร และช่วยป้องกันน้ำท่วม กำลังอยู่ในภาวะเสี่ยง เนื่องจากการสร้างเขื่อน และการเปลี่ยนเส้นทางน้ำ มี แม่น้ำ สายใหญ่ที่สุดในโลกจำนวนเพียงหนึ่งในสามสายเท่านั้นที่ยังไหลตามธรรมชาติ เพราะแม่น้ำเหล่านี้ไม่ได้ถูกสร้างเขื่อนกั้นหรือขัดขวางทางน้ำโดยฝีมือมนุษย์ บรรดานักวิทยาศาสตร์เตือนว่าแม่น้ำสาขา ของแม่น้ำสายใหญ่หลายแห่งของโลก ซึ่งส่วนใหญ่มักเกิดจากการสร้างเขื่อนกั้นทางน้ำ ได้คุกคามระบบนิเวศที่ทั้งมนุษย์และสัตว์ต้องพึ่งพิงเพื่อความอยู่รอด เหล่านักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า สายน้ำที่ไหลตามธรรมชาตินั้นสามารถก่อให้เกิดแหล่งอาหารของคนนับร้อยหรือนับล้านคน พัดพาตะกอนดินซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการทำการเกษตร และบรรเทาความเสียหายจากน้ำท่วมและภัยแล้ง และเกื้อหนุนความระบบนิเวศที่อุดมสมบูรณ์ “ประโยชน์ของ แม่น้ำ ที่ไหลตามธรรมชาตินั้นมีมากมายครับ” เดเนียล เพอร์รี นักภูมิศาสตร์แหล่งน้ำแห่งมหาวิทยาลัยนอร์ธเทิร์นแอริโซน่า ใน Flagstaff กล่าวและเสริมว่า “แม่น้ำคือเส้นเลือดของโลก” จากการใช้ภาพถ่ายดาวเทียมและข้อมูลอื่นๆ เพื่อสำรวจแม่น้ำทั่วโลกที่มีความยาวราว 12 ล้านกิโลเมตร นักวิจัยพบว่ายิ่งแม่น้ำมีความยาวมากเท่าไร […]

เบอร์นี เคราส์ กับสรรพเสียงธรรมชาติที่เงียบงันลงทุกที

ครั้งหน้าเมื่อออกไปในธรรมชาติ ลองหยุดนิ่ง หลับตา และเงี่ยหูฟังสิ เบอร์นี เคราส์ อยากให้เราทำอย่างนั้น ก่อนสายเกินไปที่จะฟังเสียงซิมโฟนีแห่งโลกธรรมชาติ  เคราส์เป็นนักดนตรีแจ๊สผู้โด่งดัง ระหว่างเรียนปริญญาเอกสาขา Bioacoustics เขาก่อตั้งสาขา “นิเวศวิทยาของเสียงจากสิ่งแวดล้อม” เคราส์อัดเสียงต่างๆ จากป่าดงพงไพร ทั้งบนบกและในทะเล มาตั้งแต่ พ.ศ. 2511  เขารวบรวมเสียงจากถิ่นที่อยู่ต่างๆ มากกว่า 5 พันชั่วโมง บันทึกเสียงจากสิ่งมีชีวิตอย่างน้อย 15,000 ชนิด  บางคนถือว่าห้องสมุดเสียงของเขาเป็นสมบัติของชาติ  แต่ที่น่าเศร้าคือการรบกวนของมนุษย์ที่เพิ่มขึ้นทุกทีกำลังทำให้เสียงธรรมชาติเหล่านั้นแผ่วลง  จากเสียงนกร้องถึงเสียงหมาป่าหอนและเสียงขยับจังหวะของแมลง และเสียงที่บันทึกจากระบบนิเวศหลายแห่งที่เคราส์เรียกว่า “biophonies”—เสียงสรรพชีวิต—ก็หยุดบรรเลงไปตลอดกาลเสียแล้ว  “ออร์เคสเตรธรรมชาติกำลังสาบสูญไป ไม่ใช่แค่เสียง แต่เป็นตัวผู้บรรเลงเองด้วย”  เคราส์ เคยให้สัมภาษณ์ เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ว่าทำไมเสียงของธรรมชาติจึงสำคัญ   เสียงจากสิ่งแวดล้อม (soundscape) บอกอะไรเราต่างไปจากภูมิทัศน์ (landscape) ? แน่นอน  มีตัวอย่างหนหนึ่งที่บริษัทตัดไม้เข้าไปยังเซียราเนวาดา เมื่อ พ.ศ. 2531  ผมบันทึกเสียงธรรมชาติตอนรุ่งอรุณทั้งก่อนและหลังการตัดไม้  ถ้ามองด้วยตาเปล่า ป่าดูเหมือนเดิมหลังจากต้นไม้ที่ถูกเลือกตัดบางต้นถูกขนย้ายออกไป แต่เสียงนกที่เคยร้องหายไปอย่างมากและแม้อีกทศวรรษให้หลัง เสียงนกร้องแบบที่เคยมีดั้งเดิมก็ยังไม่หวนกลับมาอีกเลย […]

โลกร้อนส่งผลต่อธารน้ำแข็งบนยอดภูเขา – กระทบแหล่งน้ำจืดของผู้คนนับพันล้าน

หอคอยกักน้ำ (water tower) จาก ธารน้ำแข็ง บนยอดเขาสูงเป็นแหล่งกักเก็บน้ำจืดของโลกในอัตราส่วนจำนวนมาก แต่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังเป็นภัยต่อแหล่งน้ำเหล่านี้ ในพื้นที่สูงเหนือเทือกเขาหิมาลัยบริเวณใกล้ ธารน้ำแข็ง กังโกตรี (Gangotri Glacier) มีน้ำไหลรินไปกับแม่น้ำสายเล็ก ไหลต่อลงสู่กระแสน้ำเบื้องล่าง น้ำจากเทือกเขานี้จะไหลเป็นระยะทางนับพันกิโลเมตรเพื่อหล่อเลี้ยงชาวบ้าน พื้นที่การเกษตร และที่ราบสินธุ (Indus Plain) อันเป็นพื้นที่ธรรมชาติขนาดกว้างใหญ่ ผู้คนมากกว่าสองร้อยล้านคนต่างพึ่งพาน้ำที่มาจากกระแสน้ำดังกล่าว แต่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังส่งผลต่อพื้นที่เทือกเขาสูงเช่นนี้มากกว่าพื้นที่อื่นของโลกโดยเฉลี่ย และการเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลให้ “หอคอยกักน้ำ” (water tower) ที่ผู้คนนับพันล้านต่างพึ่งพิง อยู่ในภาวะอันตรายยิ่งขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ตามงานวิจัยใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา เหตุใดเราต้องใส่ใจหอคอยกักน้ำเหล่านี้ เทือกเขาสูงโอบอุ้มน้ำแข็งและหิมะบนยอดเขามากกว่าที่ใดในโลกหากไม่นับรวมพื้นที่ขั้วโลก และเทือกเขาเหล่านี้ประกอบไปด้วยน้ำจืดปริมาณครึ่งหนึ่งที่มนุษย์ใช้อุปโภคบริโภค หิมะและธารน้ำแข็งที่อยู่บนเทือกเขาต่างๆมีความสำคัญต่อผู้คนมากกว่า 1,600 ล้านคน หรือมากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรโลก โดยแหล่งน้ำที่เราใช้กันทุกวันนี้อาจมาจากเทือกเขาเหล่านี้ หอคอยกักน้ำที่อยู่บนเทือกเขาสูงทำหน้าที่เป็นเหมือนแท็งก์เก็บน้ำขนาดใหญ่ที่มีวาล์วปิดเปิด ตัวอย่างเช่น เมื่อหิมะตก ก็จะเป็นการเติมแท็งก์น้ำ และน้ำแข็งเหล่านี้ก็จะละลายอย่างช้าๆ ผ่านวันผ่านเดือน หรืออาจเป็นปี ก่อนจะปล่อยน้ำที่ละลายไหลลงจากเทือกเขา ความคงที่ของการละลายของน้ำแข็งนี้มีบทบาทสำคัญยิ่งโดยเฉพาะกับผู้ที่อาศัยอยู่บนภูเขาสูง เนื่องจากการละลายของหิมะที่เกิดขึ้นอย่างช้าๆ แต่ว่าต่อเนื่องนี้ ก่อให้เกิดความเสียหายน้อยกว่าฝนตกครั้งใหญ่ซึ่งอาจทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันหรือแผ่นดินถล่ม และมีความสำคัญต่อเมืองหลายเมืองที่ต้องการใช้น้ำตลอดทั้งปี เนื่องจากเทือกเขาสูงเหล่านี้เป็นบ้านของความหลากหลายทางชีวภาพบนพื้นดินของโลก […]