โลกซับซ้อนในมุมมองเรียบง่าย - National Geographic Thailand

โลกซับซ้อนในมุมมองเรียบง่าย

เรื่อง วตา แซ่ตั้ง
เครดิตภาพจาก vanity fair,imdb

 

ในตอนที่ โอเวน ซัสคายด์ เกิด เขาดูเหมือนเด็กคนอื่นทั่วๆ  ไป  จนกระทั่งเมื่ออายุ 3 ขวบครอบครัวของเขาสังเกตได้ถึงความผิดปกติบางอย่าง  เขาเริ่มไม่พูด ไม่สบตา ไม่มีการแสดงออกอย่างที่เคยเป็นมา  เด็กที่ร่าเริงของครอบครัวซัสคายด์หายไป  ทำให้พวกเขากังวลและพาโอเวนไปโรงพยาบาล  หมอตรวจพบว่าอาการที่โอเวนเป็นอยู่นั้น คือภาวะออทิซึม หรือโรคออทิสติก ซึ่งทำให้พัฒนาการทางการสื่อสารของเขาหยุดลง ครอบครัวของเขาใจสลาย  ก่อนภายหลังจะพบว่า การดูการ์ตูนของดิสนีย์ซึ่งเป็นกิจวัตรเดียวที่ครอบครัวทำร่วมกันได้จะช่วยนำโอเวนให้กลับมา

นั่นคือเรื่องราวของครอบครัวซัสคายด์ที่ถูกบันทึกเป็นหนังสือที่ชื่อว่า Life, Animated: A Story of Sidekicks, Heroes, and Autism โดย รอน ซัสคายด์ พ่อของโอเวน  และภายหลังถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์สารคดีซึ่งได้คำตอบรับด้านบวกจากนักวิจารณ์ และเข้าชิงออสการ์ในสาขาภาพยนตร์สารคดียอดเยี่ยม

ไม่ใช่ครั้งแรกที่โรคออทิสติกถูกนำมาพูดถึงบนจอเงิน  ในช่วงทศวรรษ 80 – 90 เป็นต้นมา มีหนังทั้งฮอลลี่วูดและหนังนอกกระแส ที่พยายามจะสอดแทรกตัวละครที่เป็นออทิสติกเข้ามา แต่บทบาทของพวกเขามักเป็นเพียงสีสัน หรืออุปสรรคให้กับเรื่องราวที่เกิดขึ้น ไม่ได้เพิ่มความเข้าใจเกี่ยวกับออทิสติกให้แก่ผู้ชมเท่าไหร่นัก   ในช่วงแรกของทศวรรษที่ 80 ความเข้าใจในโรคออทิสติกของคนทั่วไปมีน้อยมาก คนมักเข้าใจว่าเป็นโรคหรืออาการเดียวกับอาการความบกพร่องทางจิตอื่นๆ อย่าง โรคดาวน์ซินโดรม  แม้ว่ามากกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ของผู้ที่เป็นโรคออทิสติกจะมีอาการปัญญาอ่อนร่วม แต่หลายๆครั้งพวกเขาก็เป็นอัจฉริยะผู้สร้างสรรค์โลกได้อย่างน่าทึ่ง  อัลเบิร์ต ไอนสไตน์นักวิทยาศาสตร์ผู้มีชื่อเสียงจากทฤษฎีสัมพันธภาพ เคยได้รับการวินิจฉัยว่าความอัจฉริยะของเขาก็มีอาการของออทิสติกร่วมอยู่ด้วย

โรคออทิสติก หรือ  Autism  มีรากศัพท์มาจากภาษากรีกว่า  autós (αὐτός)  ซึ่งหมายถึง  Self หรือ ตัวเอง มาจากลักษณะของผู้ป่วยที่มักจะแยกตัวอยู่ออกนอกจากผู้อื่น  โรคนี้ถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อปีค.ศ. 1938 โดย นายแพทย์ ฮานส์ แอสเพอเกอร์ กุมารแพทย์จากโรงพยาบาลของมหาวิทยาลัยเวียนนา เขาเรียกพฤติกรรมที่ผิดปกติของเด็กที่มีลักษณะเข้าสังคมลําบาก หมกมุ่นอยู่กับการทําอะไรซ้ำๆ ว่า Asperger syndrome  ซึ่งภายหลังถูกนับว่าเป็น 1 ในกลุ่มของอาการโรคออทิสติก ต่อมาในปีค.ศ.1943 จิตแพทย์ ลีโอ แคนเนอร์ จากสถาบันจอห์น ฮอปกินส์ สหรัฐอเมริกา ได้ติดตามผู้ป่วยเด็กจํานวน 11 คน ที่มีพฤติกรรมผิดปกติ เช่น การทำซ้ำๆ สื่อสารไม่เข้าใจ  ไม่สนใจคนอื่น  อยู่นานถึง 5 ปี  เขาแยกอาการของโรคออทิสติกออกจากความบกพร่องทางจิตชนิดอื่นและเรียกมันว่า Early Infantile Autism  ภายหลังด้วยงานวิจัยที่มากขึ้นทำให้ในปี 2014 สมาคมจิตแพทย์อเมริกันได้เรียกกลุ่มอาการเหล่านี้ว่า  “Autism Spectrum Disorder” ซึ่งแบ่งอาการเป็น 4 กลุ่ม คือ  โรค  Autistic disorder/Autism ,โรค Rett’s Disorder ,โรค Childhood Disintegrative Disorde และ โรค Asperger’s Disorder มีเพียง โรค Asperger’s Disorder ที่ไม่มีภาวะของการเป็นปัญญาอ่อนร่วมในอาการเลย

ในปัจจุบันยังไม่อาจทราบแน่ชัดได้ว่าโรคออทิสติกเกิดจากสาเหตุใด แต่เชื่อกันว่าเกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรมและภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์  อาการโดยทั่วไปของคนเป็นโรคออทิสติก จะปรากฏให้เห็นในช่วง 3 เดือน – 3 ขวบ  เด็กจะมีอาการไม่สบตา ไม่แสดงอารมณ์ ไม่พูด หรือมีการปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น ไม่สามารถเล่นบทบาทสมมติได้ มักจะมีอาการทำซ้ำ ทำให้การเรียนรู้ของผู้ป่วยกลุ่มนี้เป็นไปค่อนข้างลำบากกว่าคนทั่วไป  แต่อย่างไรก็ตามหากผู้ป่วยได้รับการรักษาและดูแลอย่างใกล้ชิดก็จะสามารถช่วยตัวเองและอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้

ตลอดทั้งเรื่องของภาพยนตร์สารคดีแสดงให้เห็นว่า แม้ว่าบุคคลที่มีภาวะโรคออทิสติกจะมีปัญหาในการแสดงออก และการเข้าสังคมกับผู้อื่น แต่ไม่ใช่ว่าพวกเขาจะขาด หรือไร้ความรู้สึกเสียทีเดียว  พวกเขามีอารมณ์ ความรู้สึกนึกคิด และ มีความรักอย่างมนุษย์ปุถุชนทั่วไป  โอเวนมีความรัก มีแฟน และมีความรู้สึกอกหักหลังจากที่ต้องเลิกรากับแฟนสาว เขาแสดงความกระวนกระวายใจด้วยการเดินไปเดินมารอบห้อง และการดูการ์ตูนดิสนีย์ซ้ำตอน ระบายความรู้สึกคับข้องใจที่เขาไม่สามารถแสดงออกมาได้

ผู้ป่วยโรคออทิสติกไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง และอะไรที่ไม่มีการเตรียมการมาล่วงหน้า พวกเขาจะแสดงออกด้วยท่าทางแปลกๆเมื่อเกิดสิ่งไม่คาดคิดเกิดขึ้น ทำให้คนทั่วไปหวาดกลัวผู้ป่วย และมองว่าพวกเขาเป็นปัญหาสังคม ไม่ควรอยู่ร่วมกับผู้อื่น ทั้งนี้ในความเป็นจริงแล้วสิ่งเหล่านั้นเป็นการแสดงออกเพื่อขอความช่วยเหลือ หรือระบายความไม่สบายใจออกมา ดังนั้นหากเจอการแสดงพฤติกรรมแปลกๆ ของผู้ป่วย ไม่ควรเมินเฉย หรือปล่อยพวกเขาเพียงลำพัง  การอยู่ร่วมกับผู้ป่วยโรคออทิสติกไม่ใช่เรื่องยาก หากแต่มีความเข้าใจในธรรมชาติของโรคที่พวกเขาเป็น

สิ่งที่ภาพยนตร์สารคดีต้องการบอกพวกเราไม่ใช่แค่การพยายามทำความเข้าใจชีวิตของผู้ที่เป็นออทิสติกอย่างโอเวน แต่คือการกลับหันมามองชีวิตของพวกเรา  บทสนทนาของโอเวน เรียบง่ายตรงไปตรงมาเช่นเดียวกับโลกที่ในมุมมองที่เขาเห็น การที่เขาถามแม่ของเขาถึงชีวิต ความเจ็บปวด ความเสียใจ การเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ไม่ว่าเราจะเป็นมนุษย์แบบไหน เป็นออทิสติกหรือไม่ก็ตาม เราต่างต้องเผชิญปัญหาและความเปลี่ยนแปลง  สิ่งเหล่านี้ทำให้เราทุกคนเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียมกัน แต่ไม่ว่ามันจะน่าหวาดหวั่นมากแค่ไหน ท้ายที่สุดแล้วมันจะผ่านพ้นไป ประสบการณ์จะสอนให้เรารู้จักที่จะรับมือ เติบโตขึ้น พร้อมที่จะอยู่กับมันได้และกล้าที่จะเผชิญโลกใหม่ที่กว้างขึ้นกว่าที่เคยเป็นมา

เรื่องแนะนำ

มหันตภัยไฟป่า

เชื่อกันว่ามหันตภัยไฟป่า 4 ใน 5 ครั้งเกิดจากมนุษย์ เปลวเพลิงที่โหมไหม้จนไม่อาจควบคุมนี้ได้แรงหนุนจากสภาพลมฟ้าอากาศ กระแสลม และเชื้อไฟอย่างทุ่งหญ้าหรือไม้พุ่มแห้งๆ และอาจเผาผลาญพื้นที่ได้นับพันนับหมื่นไร่ กลืนกินทุกสิ่งที่ขวางหน้า ตั้งแต่ ต้นไม้สูงใหญ่ บ้านเรือนประชาชน ไปจนถึงสัตว์ป่าและมนุษย์ ในเวลาไม่กี่นาที ไฟป่าเกิดจากสามปัจจัยหลักที่ประกอบกันซึ่งนักดับไฟป่าเรียกกันว่า สามเหลี่ยมแห่งไฟ (fire triangle) ได้แก่ เชื้อไฟ ออกซิเจน และแหล่งความร้อน เชื้อเพลิงได้แก่วัสดุติดไฟได้ทุกอย่างที่อยู่รอบๆ ซึ่งรวมถึง ต้นไม้ ทุ่งหญ้า ไม้พุ่ม และแม้กระทั่งบ้านเรือน ยิ่งพื้นที่ไหนมีเชื้อเพลิงมาก ไฟป่าก็ยิ่งรุนแรงเท่านั้น อากาศป้อนออกซิเจนที่ไฟจำเป็นต้องใช้ในการเผาผลาญ ส่วนแหล่งความร้อนช่วยจุดไฟและทำให้เชื้อไฟมีอุณหภูมิสูงขึ้นจนติดไฟ ฟ้าผ่า การจุดไฟตั้งแคมป์ ก้นบุหรี่ การแผ้วถางพื้นที่เกษตรเพื่อเพาะปลูก และแม้กระทั่งแสงแดดที่ร้อนจัด ล้วนสามารถให้ความร้อนได้มากพอให้ไฟจุดติดได้ แม้ไฟป่า 4 ใน 5 ครั้งจะเกิดจากน้ำมือมนุษย์ แต่ธรรมชาติก็พร้อมเป็นใจช่วยโหมเพลิงให้ลุกไหม้ อากาศที่แห้งและภัยแล้งเปลี่ยนพืชพรรณเขียวสดให้แห้ง และกลายเป็นเชื้อไฟอย่างดี ขณะที่กระแสลมแรงช่วยโหมเพลิงให้ลุกลามอย่างรวดเร็ว อีกทั้งอากาศที่อบอุ่นก็ช่วยส่งเสริมการสันดาปหรือลุกไหม้  เมื่อปัจจัยเหล่านี้อยู่พร้อมหน้า สิ่งเดียวที่ต้องการคือการจุดชนวน ซึ่งอาจมาในรูปของฟ้าผ่า การวางเพลิง การจุดไฟตั้งแคมป์ การเผาไร่ […]

ค้นพบกบพิษชนิดใหม่ในเปรู

เรื่อง แครรี อาร์โนลด์ ลึกเข้าไปในป่าแอมะซอน เขตประเทศเปรู ภายในเขตสงวนชีวมณฑลมานู ชีร์เลย์ เจนนิเฟอร์ เซร์เรโน โรฆาส หมอบตัวลงใกล้กับลำธารรสายหนึ่ง เธอเงี่ยหูฟังเสียงที่ดังระงมมาจากทุกทิศทาง ในขณะที่เครื่องบันทึกเสียงของเธอก็ทำหน้าที่ของมัน ทันใดนั้น เธอได้ยินเสียงหนึ่งที่แปลกหู เป็นเสียงร้องของกบที่เธอไม่เคยได้ยิน แต่ก่อนที่เธอจะจับทิศทางของต้นเสียงได้ เสียงที่ฟังไม่คุ้นนี้ก็อันตรธานไปเสียก่อน มันเป็นช่วงฤดูร้อนในปี 2013 เซร์เรโน โรฆาส หัวหน้าทีมนักวิทยาศาสตร์ภาคสนามแห่งมูลนิธิครีส์ กำลังสำรวจสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกในภูมิภาคนี้ของเปรู เธอเคยได้ยินมาทั้งหมดแล้วว่าแต่ละชนิดมีเสียงร้องอย่างไร แต่เสียงนี้เธอไม่คุ้นเลยจริง ๆ หลังจากการสำรวจในวันนั้น แอนดรูว์ วิทเวิร์ธ ที่ปรึกษาของเธอ ได้ฟังเสียงจากเครื่องบันทึกและยืนยันกับเธอว่า เหมือนเธอจะพบชนิดพันธุ์ใหม่ การสำรวจเกิดขึ้นอีกหลายครั้งในลำธารสายเดิม กระทั่งพวกเขาได้ตัวเจ้าของเสียงปริศนาตัวนั้น มันคือกบพิษลำตัวสีดำขลับและมีแถบสีส้มพาดที่ด้านข้าง การศึกษาเจ้ากบชนิดนี้เป็นเวลาแรมปี ทั้งการตรวจสอบทางพันธุกรรมและการวิเคราะห์สายวิวัฒนาการ ในที่สุด กบตัวนี้ได้รับการยืนยันว่าเป็นน้องใหม่แห่งวงการวิทยาศาสตร์ด้วยชื่อ Ameerega shihuemoy งานวิจัยที่พรรณาเจ้ากบชนิดใหม่นี้ตีพิมพ์ลงในวารสาร Zootaxa และเผยแพร่เมื่อวันที่ 16 มกราคม ที่ผ่านมา กบเจ้าเสน่ห์ กบพิษหรือที่รู้จักในชื่อกบลูกดอก เป็นสมาชิกในกลุ่มสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกที่มีความหลากหลายมาก โดยส่วนมากกบพิษจะขับยางหรือพิษจากผิวหนังได้ ชนพื้นเมืองจึงใช้ประโยชน์จากพิษของมันในสร้างลูกดอกล่าสัตว์ แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลานสนใจพวกมันมากกว่าแค่เรื่องความมีพิษ ไคล์ […]

ใบหน้าใหม่ของเคที

เรื่องราวต่อไปนี้อาจทำใจยากที่จะอ่าน แต่เราขอให้คุณติตดามการเดินทางอันน่าทึ่งของเคที สตับเบิลฟีลด์ หญิงสาวที่สูญเสียใบหน้าไปเมื่ออายุ 18 ปี และได้รับการปลูกถ่ายใบหน้าใหม่ตอนอายุ 21 ปี นี่คือเรื่องราวของบาดแผล อัตลักษณ์ การฟื้นตัว การอุทิศตน และปาฏิหาริย์ทางการแพทย์อันน่าทึ่ง