NGT x SaySci Ep.4 "ผงซักฟอกและสารลดแรงตึงผิว" - National Geographic

NGT x SaySci Ep.4 “ผงซักฟอกและสารลดแรงตึงผิว”

NGT x SaySci Ep.4 “ผงซักฟอกและสารลดแรงตึงผิว”

สารทำความสะอาดคืออะไร?

สารทำความสะอาดคือ สารเคมีที่ช่วยขจัดคราบสกปรกต่างๆ รวมถึงคราบไขมัน

ในชีวิตประจำวันของเราเกี่ยวข้อง และต้องใช้สารทำความสะอาดมากมาย เช่น สบู่ ผงซักฟอก ยาสระผม และน้ำยาทำความสะอาด เป็นต้น สารทำความสะอาดนั้น มีอยู่มากมายหลายรูปแบบตามจุดประสงค์การใช้งาน ส่วนใหญ่พบเป็นของเหลวมากกว่าของแข็ง ตั้งแต่แชมพูสระผม และผงซักฟอกไปจนถึงโฟมโกนหนวด และน้ำยาขจัดคราบ

 

สารลดแรงตึงผิวคืออะไร?

คุณอาจจะคิดว่าน้ำทำให้คุณเปียก ใช่ คุณคิดถูก แต่จริงๆ แล้วมันไม่ได้ทำให้คุณเปียกอย่างที่ควรจะเป็น นั่นเป็นเพราะมีบางอย่างที่เรียกว่า “แรงตึงผิว” โมเลกุลของน้ำมักจะมีแรงดึงดูดภายในโมเลกุล ทำให้น้ำรวมตัวกันกลายเป็นรูปหยดน้ำได้ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ กรณีของฝนตก เม็ดฝนจะมีลักษณะทรงกลมหรือทรงรี ก่อนจะตกกระทบพื้น ในการที่เราใช้น้ำในการทำความสะอาดวัสดุใดก็ตาม เราจำเป็นที่จะลดแรงตึงผิวของน้ำ เพื่อให้น้ำสามารถแทรกซึมผ่านเนื้อวัสดุ ทำให้วัตถุชิ้นนั้นเปียกได้อย่างแท้จริง

ผงซักฟอกที่จำหน่ายในท้องตลาด มีคุณสมบัติในการลดแรงตึงผิวของน้ำ โดยผงซักฟอกจะประกอบด้วยส่วนที่ละลายน้ำได้ และส่วนที่ยึดเกาะกับคราบสกปรก ทำให้น้ำที่เราใช้ซักผ้าสามารถชำระล้างคราบสกปรกได้ หลักการเดียวกันนี้ยังใช้กับผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดอื่นๆ ด้วย

สารทำความสะอาดที่เราใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวันมีหลายวัตถุประสงค์ ผู้ผลิตจึงคิดค้นสารแต่ละตัวที่สามารถใช้งานได้เฉพาะเจาะจงมากขึ้น เช่น น้ำยาถูพื้น น้ำยาล้างจาน สบู่ และผงซักฟอก เป็นต้น

 

สารทำความสะอาดทำงานอย่างไร?

สมมุติว่าคุณมีคราบเปื้อนบนยีนส์ตัวโปรดของคุณ ไม่ต้องกังวล เพียงละลายผงซักฟอกกับน้ำในกะละมังซักผ้า แล้วนำยีนส์ที่มีคราบจุ่มลงไป คุณอาจจะใช้แปรงซักผ้าขัดเบาๆ บริเวณที่มีคราบ เพื่อให้คราบหลุดออก และนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นในเนื้อผ้าของคุณ

  1. ระหว่างที่กางเกงยีนส์อยู่ในน้ำผงซักฟอก น้ำและผงซักฟอกจะแทรกซึมผ่านเส้นใยผ้าจนทั่ว
  2. โมเลกุลของผงซักฟอกประกอบด้วยสองส่วนคือ ส่วนที่จับกับคราบสกปรก และส่วนที่ละลายน้ำ เมื่อจับกับคราบสกปรก ผงซักฟอกจะดึงคราบออกจากเส้นใยผ้าให้หลุดออกไปรวมกับน้ำ
  3. หลังจากซักด้วยผงซักฟอกเสร็จ และล้างผ้าด้วยน้ำเปล่า น้ำจะชำระล้างโมเลกุลของผงซักฟอกออกจากผ้าพร้อมทั้งคราบสกปรกที่ติดไปกับผงซักฟอก
  4. ในขั้นตอนสุดท้าย คุณอาจจะล้างผ้าด้วยน้ำซ้ำอีกรอบ เพื่อให้แน่ใจว่าผงซักฟอกถูกชำระล้างอย่างหมดจด เพียงเท่านี้คราบเปื้อนก็หายไปจากยีนส์ตัวโปรดของคุณ

 

อ่านเพิ่มเติม

NGT x SaySci Ep.3 “เนื้อสัตว์เปลี่ยนสีเมื่อปรุงสุก”

เรื่องแนะนำ

ระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nervous System)

ระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nervous System: PNS) คือส่วนของระบบประสาทที่แตกแขนงออกมาจากระบบประสาทส่วนกลาง (Central Nervous System: CNS) ทำหน้าที่รับและส่งกระแสประสาทหรือข้อมูลที่ได้รับจากส่วนต่างๆ ของร่างกายเข้าสู่สมองและไขสันหลัง ซึ่งเป็นศูนย์กลางการควบคุมและประมวลผล และนำคำสั่งหรือผลของสิ่งเร้าที่ได้จากการประมวลผลส่งต่อไปปฏิบัติยังหน่วยรับความรู้สึกและอวัยวะรับสัมผัสต่างๆ รวมถึงเซลล์ประสาทและเส้นประสาทที่อยู่นอกระบบประสาทส่วนกลาง เพื่อให้ร่างกายตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้อย่างถูกต้อง เช่น ความรู้สึกเจ็บปวด ความรู้สึกร้อนและเย็น การรับรู้แรงกดทับที่ผิวหนัง และการเคลื่อนไหวของร่างกาย เป็นต้น องค์ประกอบของระบบประสาทส่วนปลาย เส้นประสาทสมอง (Cranial Nerve) 12 คู่ – ทำหน้าที่รับส่งกระแสประสาทสู่สมองและนำคำสั่งการจากสมองส่งต่อไปยังหน่วยปฏิบัติการ เส้นประสาทไขสันหลัง (Spinal Nerve) 31 คู่ – ทำหน้าที่รับส่งกระแสประสาทสู่ไขสันหลังและนำคำสั่งการจากไขสันหลังส่งต่อไปยังหน่วยปฏิบัติการ เช่น กล้ามเนื้อและต่อมต่างๆ เซลล์ประสาท (Neuron) นอกระบบประสาทส่วนกลาง – ทำหน้าที่รับข้อมูลจากร่างกายและนำส่งไปยังสมองและไขสันหลัง การทำงานของระบบประสาทส่วนปลายจำแนกได้ 2 ลักษณะ คือ ระบบประสาทภายใต้อำนาจจิตใจ หรือระบบประสาทโซมาติก (Somatic Nervous System: SNS) ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อโครงร่างที่อยู่ภายใต้อำนาจจิตใจ […]

ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ (Planets of Solar System)

ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ ประกอบไปด้วยดาวทั้งหมด 8 ดวง ที่มีลักษณะเฉพาะในตัวเองอย่างโดดเด่น ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ (Planets of Solar system) ดาวเคราะห์ คือ ดาวบริวารของดวงอาทิตย์ ไม่มีแสงสว่างในตัวเอง และหมุนรอบตัวเองไปพร้อมๆ กับการโคจรรอบดวงอาทิตย์ การจำแนกดาวเคราะห์ 1. ดาวเคราะห์ชั้นใน (Inner planets) คือ ดาวเคราะห์ที่โคจรอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์และแถบดาวเคราะห์น้อย มีทั้งหมดสี่ดวง ได้แก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก และดาวอังคาร ทั้งหมดเป็นดาวเคราะห์ขนาดเล็ก มีความหนาแน่นสูงและมีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นของแข็ง เช่น หินและโลหะ หรือที่เรียกอีกอย่างว่า ดาวเคราะห์หิน (Terrestrial planets) 2. ดาวเคราะห์ชั้นนอก (Outer planets) คือ ดาวเคราะห์ที่โคจรเลยออกไปจากแถบดาวเคราะห์น้อย มีทั้งหมด 4 ดวง ได้แก่ ดาวพฤหัส ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน โดยดาวเคราะห์ทั้งหมด มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นน้ำแข็ง ก๊าซ และของเหลว […]

การแพร่ของสาร (Diffusion)

การแพร่ของสาร (Diffusion) คือการเคลื่อนที่ของโมเลกุลหรือการกระจายตัวของอนุภาคภายในสสาร จากบริเวณที่มีความเข้มข้นสูงไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้นต่ำ โดยอาศัยพลังงานจลน์ (Kinetic Energy) ของโมเลกุลหรือไอออนของสาร ให้เกิดการกระจายตัวอย่างสม่ำเสมอ เพื่อสร้างสมดุลให้ทั้งสองบริเวณมีความเข้มข้นของสารเท่ากันหรือที่เรียกว่า “สมดุลของการแพร่” (Diffusion Equilibrium) โดยการแพร่นั้นเกิดขึ้นได้ในทุกสถานะของสสาร ทั้งของแข็ง ของเหลว และก๊าซ ในชีวิตประจำวันของเรามีตัวอย่างของกระบวนการแพร่เกิดขึ้นมากมาย เช่น การเติมน้ำตาลลงในกาแฟ การแพร่กระจายของกลิ่นน้ำหอม การฉีดพ่นยากันยุง การแช่อิ่มผลไม้ หรือแม้แต่การจุดธูปบูชาพระ เป็นต้น  ประเภทของการแพร่ 1. การแพร่ธรรมดา (Simple Diffusion) คือการเคลื่อนที่ของสาร โดยไม่อาศัยตัวพาหรือตัวช่วยขนส่ง (Carrier) ใดๆ เช่น การแพร่ของผงด่างทับทิมในน้ำ จนทำให้น้ำมีสีม่วงแดงทั่วทั้งภาชนะ การได้กลิ่นผงแป้ง หรือการได้กลิ่นน้ำหอม เป็นต้น 2.การแพร่โดยอาศัยตัวพา (Facilitated Diffusion) ซึ่งเกิดขึ้นเฉพาะในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตเท่านั้น คือการเคลื่อนที่ของสารบางชนิดที่ไม่สามารถแพร่ผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ได้โดยตรง จึงต้องอาศัยโปรตีนตัวพา (Protein Carrier) ที่ฝังอยู่บริเวณเยื่อหุ้มเซลล์ทำหน้าที่รับส่งโมเลกุลของสารเข้า-ออก โดยมีทิศทางการเคลื่อนที่จากบริเวณที่มีความเข้มข้นสูงไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้นต่ำ เช่น การลำเลียงสารที่เซลล์ตับและเซลล์บุผิวลำไส้เล็ก หรือการเคลื่อนที่ของน้ำตาลกลูโคสเข้าสู่เซลล์กล้ามเนื้อ เป็นต้น  ปัจจัยที่มีผลต่อการแพร่ […]