สวนสวรรค์เหนือ แมนแฮตตัน พื้นที่พักผ่อนหย่อนอารมณ์ใจกลางมหานคร

สวนสวรรค์เหนือ แมนแฮตตัน

จนกระทั่งเกิดเหตุวินาศกรรมตึกเวิลด์เทรดเซ็นเตอร์เมื่อปี 2001 แฮมมอนด์เล่าว่า ”ตอนนั้นเราคิดว่าผู้คนคงไม่มีกะจิตกะใจจะมาดูดำดูดีกับไฮไลน์หรอกครับ แต่กระแสความสนใจเรื่องการออกแบบและการวางผังเมืองที่เพิ่มขึ้นพร้อมๆ ไปกับกระบวนการออกแบบพื้นที่บริเวณกราวนด์ซีโร่ได้ช่วยจุดประกายให้คนหันมาสนใจโครงการของเรามากขึ้นครับ ผู้คนคงรู้สึกว่านี่เป็นเรื่องดีๆ เรื่องหนึ่งที่พวกเขาพอจะทำได้”

ในปี 2002 กลุ่มเฟรนด์สออฟเดอะไฮไลน์ได้ว่าจ้างทีมงานให้ศึกษาความเป็นไปได้ทางเศรษฐศาสตร์ของโครงการ ข้อสรุปที่ได้คือการเปลี่ยนไฮไลน์เป็นสวนสาธารณะจะช่วยสร้างรายได้ให้ชุมชนในบริเวณนั้น ไม่ใช่ฉุดรั้งการพัฒนาตามคำกล่าวอ้างของคณะบริหารของจูลีอานี ก่อนหน้านั้นไม่นาน รางรถไฟร้างทางตะวันออกของกรุงปารีสใกล้กับจัตุรัสบาสตีย์ (Place de la Bastille) ได้รับการแปลงโฉมเป็นสวนสาธารณะแนว

ยาวที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงในชื่อ โปรเมอนาดปลองเต (Promenade Plantèe) จึงให้แนวคิดที่ใช้เป็นต้นแบบอย่างจริงจังของไฮไลน์ได้ แม้รูปแบบของกรุงปารีสจะนำมาปรับใช้กับมหานครนิวยอร์กไม่ง่ายนัก แต่โปรเมอนาดปลองเตก็ช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือให้โครงการของเดวิดกับแฮมมอนด์อย่างมาก ทั้งสองเริ่มมั่นใจว่าความคิดที่จะเปลี่ยนไฮไลน์ให้เป็นพื้นที่สาธารณะแบบใหม่ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป

กลุ่มเฟรนด์สออฟเดอะไฮไลน์อาจเป็นกลุ่มระดับรากหญ้าก็จริง แต่รากของมันก็หยั่งลึกอยู่ในชุมชนหรือแวดวงคนในวงการออกแบบและศิลปะที่มีความลุ่มลึกและสลับซับซ้อนที่สุดในโลก พอถึงปี 2003 เดวิดกับแฮมมอนด์ก็ตัดสินใจจัด ”การประกวดแนวคิดโครงการ” ซึ่งไม่ใช่การแข่งขันด้านสถาปัตยกรรมอย่างเป็นทางการ แต่เป็นการเชิญชวนใครก็ตามให้เสนอแนวคิดและการออกแบบโครงการพัฒนาไฮไลน์ในอนาคต พวกเขาคาดว่าคงได้รับผลงานไม่กี่สิบชิ้นจากชาวนิวยอร์ก แต่สุดท้ายกลับมีผลงานส่งเข้าประกวดทั้งหมดถึง 720 ชิ้นจาก 36 ประเทศ

แมนแฮตตัน, สวนสาธารณะ, มหานคร, นิวยอร์ก
ตลอดความยาวของทางรถไฟสายไฮไลน์รกครึ้มไปด้วยวัชพืชและทุ่งดอกไม้ป่า เส้นทางส่วนที่สามซึ่งเป็นช่วงสุดท้ายที่ทอดยาวไปยังตอนเหนือของถนนสายที่ 30 ยังคงรกเรื้ออย่างที่เห็น

เมื่อนิวยอร์กฟื้นตัวจากความทรงจำอันเลวร้ายเมื่อวันที่ 11 กันยายน กลุ่มเฟรนด์สออฟเดอะไฮไลน์ก็เติบโตขึ้นตามไปด้วย โดยเริ่มดึงดูดความสนใจจากบรรดาผู้จัดการกองทุนรวมรุ่นใหม่ๆ และผู้บริหารธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่ชอบช่วยเหลือสังคม

กิจกรรมระดมทุนเพื่อไฮไลน์ในช่วงฤดูร้อนของทุกปีได้กลายเป็นงานการกุศลยอดนิยมงานหนึ่งของนิวยอร์ก และเป็นหนึ่งในไม่กี่โครงการที่มีผู้สนับสนุนวัยต่ำกว่า 40 ปีมากพอที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงได้ นั่นช่วยให้ผู้ดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีต่อจากจูลีอานีอย่างไมเคิล บลูมเบิร์ก มีแนวคิดโน้มเอียงไปในทางเห็นด้วยกับการอนุรักษ์ไฮไลน์เอาไว้

บลูมเบิร์กซึ่งเป็นมหาเศรษฐีผู้บริจาครายใหญ่ให้สถาบันทางวัฒนธรรมต่าง ๆ ของเมืองมาช้านานให้การสนับสนุนแผนพัฒนาโครงการไฮไลน์ ในที่สุดทางการนิวยอร์กก็ทำข้อตกลงกับกลุ่มเฟรนด์สออฟเดอะไฮไลน์ โดยทำงานร่วมกันในการออกแบบและก่อสร้างสิ่งที่จะกลายเป็นสวนสาธารณะแห่งใหม่

ในปี 2005 อแมนดา เบอร์เดน กรรมาธิการวางผังเมือง ได้ร่างข้อกำหนดว่าด้วยการจัดเขตพื้นที่ (zoning) ในบริเวณนี้ขึ้นโดยออกกฎสำหรับสิ่งปลูกสร้างใหม่ ๆ ตอนที่กฎระเบียบใหม่มีผลบังคับใช้นั้น พื้นที่โดยรอบได้กลายเป็นย่านที่ได้รับความนิยมมากที่สุดย่านหนึ่งในเมืองไปแล้วอาคารที่ออกแบบโดยสถาปนิกชื่อดังกำลังเป็นรูปเป็นร่างขึ้นซึ่งรวมถึงสำนักงานใหญ่ของบริษัทไอเอซีที่ออกแบบโดยแฟรงก์ เกห์รี พอถึงฤดูใบไม้ผลิปี 2006 ชิ้นส่วนแรกของรางรถไฟถูกยกออกจากไฮไลน์ เพื่อเป็นสัญญาณของการเปิดงาน และการก่อสร้างก็เริ่มต้นขึ้น

นับจากวันที่ไฮไลน์ส่วนแรกเปิดให้บริการเมื่อเดือนมิถุนายน ปี 2009 ที่นี่ก็กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญแห่งหนึ่งของนิวยอร์ก และเราก็น่าจะได้ยินคนข้างๆ พูดภาษาเยอรมันหรือญี่ปุ่นมากพอๆ กับภาษาอังกฤษ กระนั้น

ไฮไลน์ยังเป็นสวนสาธารณะของผู้คนในชุมชน เมื่อผมเดินไปตามไฮไลน์พร้อมกับแฮมมอนด์ในวันแดดจัดวันหนึ่งเมื่อฤดูใบไม้ร่วงที่ผ่านมา พื้นที่ส่วนที่เป็นเหมือนระเบียงรับแดดคลาคล่ำไปด้วยผู้คน และดูเหมือนจะมีชาวบ้านจากละแวกใกล้เคียงเข้ามายึดทำเลราวกับเป็นชายหาดส่วนตัวมากพอๆ กับนักท่องเที่ยวที่ออกมาเดินเล่น

เส้นทางส่วนแรกของไฮไลน์นั้นคดเคี้ยว บางช่วงมุดลอดใต้อาคารสามหลังจนดูคล้ายอุโมงค์สั้นๆ จากนั้นจึงเผยให้เห็นทิวทัศน์ของขอบฟ้ากลางมหานครหรือของแม่น้ำฮัดสัน ช่วงที่ไฮไลน์ตัดกับถนนเทนท์อเวนิว ภาพที่เห็นจะเปลี่ยนไปอีก กลายเป็นที่โล่งคล้ายอัฒจันทร์กลางแจ้งแขวนอยู่เหนือถนนให้เรานั่งมองรถราวิ่งลอดใต้ตัวเราไปได้

เส้นทางด้านเหนือที่ยังไม่ได้รับการบูรณะของไฮไลน์เลี้ยวไปทางทิศตะวันตกเกือบจรดแม่น้ำฮัดสัน บริษัทรถไฟซีเอสเอกซ์ยังครอบครองกรรมสิทธิ์เส้นทางส่วนนี้อยู่ แต่กลุ่มเฟรนด์ออฟเดอะไฮไลน์หวังว่าสักวันจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของสวนสาธารณะ ถ้าเป็นเช่นนั้นจริง ชาวนิวยอร์กอีกจำนวนไม่น้อยคงมีโอกาสได้ชื่นชมความงามของพลุวันชาติสหรัฐฯ เช่นเดียวกับสมาชิกของกลุ่มเฟรนด์ออฟเดอะไฮไลน์และคู่รักของเธอเช่นในภาพนี้

เส้นทางรถไฟลอยฟ้าช่วงที่สองทางเหนือของถนนสายที่ 20 เริ่มเป็นเส้นตรง ซึ่งเป็นความท้าทายอีกลักษณะหนึ่งสำหรับนักออกแบบ ”พื้นที่ตรงนี้เปิดโล่งให้เราเห็นตัวเมือง จากนั้นจู่ ๆ คุณจะรู้สึกเหมือนกำลังเดินอยู่ระหว่างผนังตึกสองหลัง” คอร์เนอร์อธิบาย ”เส้นทางช่วงนี้ตรงสุดๆ เลยครับ เราเลยต้องหาทางทำให้คุณไม่รู้สึกเหมือนติดอยู่ในทางเดินแคบๆ”

เขาตัดสินใจเริ่มงานในส่วนที่สองด้วยการปลูกต้นไม้ให้หนาทึบกว่าเส้นทางช่วงแรกมาก โดยใช้สมมุติฐานว่า ถ้าไม่สามารถทำให้ความคับแคบหายไปได้ ก็ควรขับเน้นความรู้สึกนี้ให้ชัดขึ้นสักหนึ่งช่วงตึก แล้วรีบเปลี่ยนอารมณ์มาสู่สนามหญ้าที่เปิดโล่งและผ่อนคลาย จากนั้นจึงตามมาด้วยสิ่งที่นักออกแบบเรียกว่า ทางยกระดับหรือโครงสร้างโลหะที่ยกทางเดินขึ้นเพื่อปลูกต้นไม้หนาทึบไว้ด้านล่าง ด้านเหนือของทางยกระดับนี้เป็นบริเวณสำหรับนั่งเล่นอีกจุดหนึ่ง จากตรงนี้มองลงไปเห็นถนนผ่านกรอบสีขาวขนาดมหึมาล้อกับป้ายโฆษณาขนาดใหญ่ ห่างออกไปเล็กน้อย เส้นทางเดินที่ตรงยาวมีมวลหมู่ดอกไม้ป่าเรียงรายไปตลอด

ในวันที่ผมเดินชมส่วนที่สร้างใหม่พร้อมกับโรเบิร์ต แฮมมอนด์ ต้นไม้ส่วนใหญ่เข้าที่เข้าทางหมดแล้ว แม้ว่าการก่อสร้างยังคงดำเนินต่อไป แต่บรรยากาศกลับเงียบสงบอย่างน่าประหลาด เราเดินไปตามส่วนที่สร้างใหม่ตั้งแต่ต้นไปจนสุดทาง แฮมมอนด์บอกว่า ความเงียบสงบทำให้เขานึกถึงไฮไลน์ในช่วงแรก ๆ ก่อนที่ผู้คนจะแห่เข้ามา ”ผมว่าผมคงจะคิดถึงไฮไลน์ในตอนนั้นครับ” เขาเปรย แต่เขาก็ตระหนักว่าความสำเร็จอันล้นหลามของไฮไลน์เป็นเรื่องน่ายินดีกว่าการได้เห็นโครงสร้างเหล็กเก่าๆ อันว่างเปล่าเป็นไหนๆ


อ่านเพิ่มเติม :  ต้นไม้ แห่งความทรงจำ : เรื่องราวเล่าขานจาก 9 ต้นไม้ในตำนาน

เรื่องแนะนำ

สถานที่ยอดเยี่ยมสำหรับเยี่ยมชม ซากุระ ในสหรัฐอเมริกา

เทศกาลซากุระแห่งชาติ วอชิงตัน ดี.ซี. เทศกาลวันที่ 20 มีนาคม-14 เมษายน ต้นซากุระสิบเอ็ดสายพันธุ์ ที่กำลังผลิบานราวกับว่ามันกำลังส่งสัญญาณจากเมืองไทดัลเบซินไปสู่แม่น้ำโปโตแมคในอุทยานแห่งชาติแคปิตอล โดยซากุระที่งดงามของเมืองนี้สามารถดึงดูดผู้คนมากถึง 1.5 ล้านคน ในช่วงการเฉลิมฉลองที่ยาวนานถึงสี่สัปดาห์ ซึ่งถือเป็นการทักทายฤดูใบไม้ผลิและมิตรภาพระหว่างประเทศในปี 2019 โดยส่วนใหญ่แล้วที่นี่จะเปิดให้สาธารณชนเข้าร่วมเทศกาลฟรี ทั้งเทศกาลเล่นว่าว ขบวนพาเหรด ดอกไม้ไฟ และงานศิลปะจัดวาง ในขณะที่ทั่วทั้งโรงเรียนและเพื่อนบ้านในละแวกใกล้เคียงจะช่วยกันปลูกต้นไม้ใหม่และทุกสิ่งทุกอย่างที่สามารถตกแต่งได้ รวมถึงอาคารไปจนถึงรถบัสสีชมพูพาสเทล เทศกาลดอกซากุระนานาชาติ เมืองแมคอน รัฐจอร์เจีย – ช่วงเทศกาลวันที่ 22 ถึงวันที่ 31 เดือนมีนาคม เมืองแมคอน ของรัฐจอร์เจีย จัดทำบันทึกการประชุมเกี่ยวกับซากุระที่ใหญ่สุดในสหรัฐอเมริกา พื้นที่ดังกล่าวจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 38 สำหรับปี 2019 มีการขายต้นไม้ ชมขบวนพาเหรด คอนเสิร์ต ภาพยนตร์กลางแจ้ง ตลาด และการแข่งขันที่แปลกประหลาด เช่น การแข่งวิ่งสุนัขไส้กรอก เทศกาลนี้สิ้นสุดลงด้วยการนั่งชมบอลลูนและพลุที่สวยงามของเมืองแห่งนี้ เทศกาลซากุระวูสเตอร์สแควร์ เมืองนิวเฮเวน รัฐคอนเนตทิคัต – ช่วงเทศกาลวันที่ 28 เดือนเมษายน ต้นซากุระ […]

ดูดาว ที่ริมน้ำ และล่าช้างบนเนินช้างศึก

แสงดาราระยิบพรายที่กาญจนบุรี ดูดาว แสงแดดกำลังส่องแสงอย่างเต็มกำลังในช่วงฤดูร้อนของเมืองไทย ใบไม้กำลังปลิดปลิวและร่วงโรยตามวงรอบของมันที่เวียนมาอีกรอบในปีนี้ ที่สังขละบุรี ระดับน้ำในแม่น้ำซองกาเรียลดระดับลงมาก เผยให้เห็นโครงสร้างเดิมและซากไม้ยืนต้นตายโผล่พ้นผิวน้ำ วิถีชีวิตในช่วงหลังการระบาดของโรคโควิด-19 ทำให้ธุรกิจการท่องเที่ยวที่นี่ซบเซาไม่ต่างจากสถานที่อื่นๆ ดูดาว นักเดินทางและคนในท้องถิ่นหลายคนกล่าวว่า “อำเภอสังขละบุรีเป็นเมืองสามหมอก ดินแดนสามวัฒนธรรม เมืองแห่งสายน้ำ ขุนเขา และผืนป่าอันอุดม” ความหลากหลายทางวัฒนธรรมเป็นความงดงามอย่างหนึ่งที่ทำให้สังขละบุรีเป็นเมืองที่หลายคนอยากมาเยี่ยมชม ครั้งนี้ เราออกเดินทางมาถึงสังขละตอนบ่ายคล้อย เที่ยวชมวัดวาที่ผสานเอกลักษณ์ของคนท้องถิ่นพร้อมเรื่องราวของคนมอญ และเดินตลาดชมวิถีชีวิตของชาวบ้านในช่วงที่นักท่องเที่ยวยังมีจำนวนน้อย สิ่งที่ชาวบ้านในอำเภอสังขละบุรีพยายามนำเสนอคือ เรื่องความหลากหลายทางวัฒนธรรม ที่เราได้เห็นผ่านอาหาร การแต่งกาย และภาษาพูด แต่หมุดหมายสำคัญของการเดินทางของเราครั้งนี้คือ การดูดาวยามค่ำคืนบนวัดจมน้ำ หรือวัดวังก์วิเวการาม (เดิม) ในอดีต วัดวังก์วิเวการาม (เดิม) เป็นศาสนสถานที่หลวงพ่ออุตตมะและชาวบ้านอพยพ ชาวกะเหรี่ยง และมอญ ได้ร่วมกันสร้างขึ้น เมื่อ พ.ศ. 2496 ในบริเวณที่เรียกว่า สามประสบ ซึ่งเป็นจุดที่แม่น้ำสามสายคือ แม่น้ำซองกาเลีย แม่น้ำบีคลี่ และแม่น้ำรันตี ไหลมาบรรจบกัน ใน พ.ศ. 2527 การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย มีโครงการสร้างเขื่อนวชิราลงกรณ์ หรือที่รู้จักกันในชื่อเขื่อนเขาแหลม เพื่อใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้า ซึ่งเมื่อเก็บกักน้ำหลังเขื่อนแล้ว […]

สระแก้ว มหัศจรรย์สุดแดนดินถิ่นบูรพา

สเน่ห์เมืองชายแดนด้านบูรพาอย่าง สระแก้ว มีสถานที่ท่องเที่ยวน่าสนใจมากมายที่รอการมาเยือนของนักเดินทาง ณ สระแก้ว : สิ่งที่ปรากฏอยู่เบื้องหน้าผมคือ สิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติแห่งธรณีวิทยา อันน่าตื่นตะลึงอย่างหนึ่งของโลกใบนี้ มันดูคล้ายภูเขาดินขนาดย่อมๆ มากมายตั้งตัวเรียงรายอย่างไม่รู้จบ ด้วยรูปพรรณสัณฐานที่แตกต่างกันออกไป เหมือนมีใครมาจัดวาง เสกสรรปั้นแต่งมันไว้ ด้วยศิลปะชั้นเลอเลิศ เราเรียกสถานที่แห่งนี้ว่า “ละลุ” ซึ่งมาจากภาษากัมพูชา แปลว่า “ทะลุ”  เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ  อันเกิดจากน้ำฝนกัดเซาะกับพื้นผิวของภูเขา มาเนิ่นนานหลายร้อยหลายพันปี จนเกิดการพังทลายยุบตัวของพื้นผิวดิน อย่างต่อเนื่อง  ดินที่มีคุณสมบัติที่อ่อนตัวกว่า ซึ่งอยู่ด้านบน จะยุบตัวมากกว่า ดินที่แข็งกว่า ที่อยู่ด้านล่าง   รูปลักษณ์ที่ปรากฏจะมีลักษณะเป็นรูปต่าง ๆ มองคล้ายกำแพงขนาดใหญ่บ้าง หรือ หน้าผา หรือเสา จึงทำให้ละลุมีความสวยงาม และแปลกตาแตกต่างกันตามจินตนาการของแต่ละคน ละลุจะเปลี่ยนรูปร่างของมันไปเรื่อย ๆ ตามแต่ แดดลมและฝนที่โหมกระหน่ำ บางคนขนานนามให้มันว่าเป็นแกรนด์แคนยอนของเมืองไทยเลยทีเดียว นี่คือประติมากรรมแห่งธรรมชาติที่มนุษย์มิอาจสร้างสรรได้ ปรากฎการณ์นี้ มีปรากฏที่บ้านคลองยาง ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว มีพื้นที่ขนาดใหญ่ ครอบคลุม 6 หมู่บ้าน  เหมือนกันกับ […]