โครงการอนุรักษ์สัตว์ป่าแห่งบุรีรัมย์ ที่ฟื้นคืนฝูงนกกระเรียนพันธุ์ไทยจากการสูญพันธุ์

โครงการอนุรักษ์สัตว์ป่าแห่งบุรีรัมย์ ที่ฟื้นคืนฝูงนกกระเรียนพันธุ์ไทยจากการสูญพันธุ์

โครงการอนุรักษ์สัตว์ป่าที่การฟื้นคืนฝูง นกกระเรียน พันธุ์ไทยจากการสูญพันธุ์ และทำให้ชาวบ้านหันมาทำนาอินทรีย์กันทั้งชุมชน

โลกของเรามี นกกระเรียน 15 ชนิด ตั้งแต่นกกระเรียนพันธุ์ยุโรป นกกระเรียนพันธุ์ไซบีเรีย นกกระเรียนพันธุ์ออสเตรเลีย นกกระเรียนกู่แห่งทวีปอเมริกา มาจนถึงนกกระเรียนพันธุ์ไทย (Eastern Sarus Crane) ที่มีขนาดใหญ่โตที่สุด เมื่อโตเต็มวัย โดยมีความสูงถึง 1.8 เมตร จึงนับเป็นนกบินได้ที่สูงที่สุดในโลก

เชื่อว่าทุกคนรู้จักชื่อนกกระเรียน แล้วรู้หรือไม่ว่า นกกระเรียนพันธุ์ไทย เคยสาบสูญไปจากธรรมชาติเมืองไทยนานถึง 50 ปี แต่ตอนนี้พวกมันได้กลับมาแล้ว ซึ่งเกิดจากน้ำพักน้ำแรงของเหล่านักอนุรักษ์ และชาวนาแห่งอ่างเก็บน้ำห้วยจรเข้มาก จังหวัดบุรีรัมย์ ใน ‘โครงการการปล่อย นกกระเรียน พันธุ์ไทยคืนสู่ธรรมชาติ’

เมื่อ 50 ปีก่อน บริเวณนี้คือ พื้นที่ชุ่มน้ำ แหล่งอยู่อาศัยตามธรรมชาติอันสมบูรณ์ของเหล่านกกระเรียน มาวันนี้เมื่อทุกอย่างเปลี่ยนไปจากหนองน้ำกลายเป็นทุ่งนา ความเป็นอยู่ของชาวบ้านถูกชี้วัดด้วยผลผลิตข้าวจำนวนมหาศาลในแต่ละปี ฉะนั้นการกลับมาของฝูงนกกระเรียนจึงเป็นความท้าทายของทั้งนกและคน

นกกระเรียน, นกกระเรียนพันธุ์ไทย, อนุรักษ์, บุรีรัมย์
ภาพโดย ปิยะพงษ์ ชิณเดช, องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

ความท้าทายของการเพาะพันธุ์นกกระเรียน เลี้ยงดูให้เติบโตอและเตรียมความพร้อมให้พวกมันออกไปใช้ชีวิตได้ตามธรรมชาติว่ายากแล้ว แต่การทำงานร่วมกับชาวบ้านเจ้าของที่นาในปัจจุบันนั้นยากยิ่งกว่า เพราะความสำเร็จของภารกิจนี้คือ นกต้องอยู่รอดได้ด้วยตัวเองในธรรมชาติ ดังนั้นชาวบ้านในชุมชนจึงต้องเข้าใจและเต็มใจทำมาหากิน ไปพร้อมกับนกกระเรียนที่มาหากินและอยู่อาศัยในพื้นที่นาของตัวเอง

จากจุดเริ่มต้นโครงการ ใน พ.ศ. 2551 ด้วยความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐ เอกชน สถาบันการศึกษา องค์กรพัฒนาเอกชน และชุมชนท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นองค์การสวนสัตว์ กรมอุทยานแห่งชาติ สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย United Nations Development Programme และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ทุกวันนี้โครงการประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความพยายามในการนำสัตว์ที่เคยสูญพันธุ์ไปแล้วคืนกลับมา และนับเป็นความสำเร็จในการอนุรักษ์สัตว์ป่านอกพื้นที่อนุรักษ์

ด้วยความร่วมใจกันในการอนุรักษ์ของชุมชนท้องถิ่น ที่หันมาทำเกษตรอินทรีย์กันอย่างคึกคัก เพื่อให้นกกระเรียนในพื้นที่ปลอดภัยจากสารพิษ และไม่หายสาบสูญไปจากธรรมชาติอีก นับเป็นตัวแทนความสำเร็จในการอนุรักษ์สัตว์ป่านอกพื้นที่อนุรักษ์ของประเทศไทย

นี่คือพลังของงานอนุรักษที่ไม่ได้จบแค่นกอยู่รอด แต่คนอยู่ดีด้วย

ภาพโดย อายุวัต เจียรวัฒนกนก, สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย

นกกระเรียนในระบบนิเวศ

ในอดีตเดือนธันวาคม พ.ศ. 2448 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2449 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้เดินทางไปตรวจราชการหัวเมืองในมณฑลอุดรกับมณฑลอีสาน เขตจังหวัดนครราชสีมา และมีพระนิพนธ์เรื่อง ‘ลานนกกระเรียน’ ขึ้น โดยในพระนิพนธ์ระบุว่า

‘ตามทางที่ไปมีพื้นที่ซึ่งเป็นทุ่งใหญ่ ๆ หลายแห่งที่ทำไร่ทำนาไม่ได้เพราะเป็นที่ลุ่ม ฤดูแล้งดินแห้งแข็ง พอถึงฤดูฝนน้ำก็ท่วมจนไม่สามารถปลูกพืชชนิดใด ๆ ได้ มีเพียงแต่นกกระเรียนพันธุ์ไทยมาทำรังวางไข่ในทุ่งนั้นเป็นหมื่นเป็นแสนตัว พอถึงช่วงสิ้นสุดฤดูหนาวลูกนกก็บินได้และพากันหายไปหมด และเมื่อถึงช่วงฤดูฝนก็กลับมาทำรังอีกครั้งเป็นประจำทุกปี’

นกกระเรียน, นกกระเรียนพันธุ์ไทย, อนุรักษ์, บุรีรัมย์
ภาพโดย ปิยะพงษ์ ชิณเดช, องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

นับตั้งแต่ พ.ศ. 2504 เป็นต้นมา ประเทศไทยเข้าสู่ยุคแห่งการพัฒนาและขยายตัวทางเศรษฐกิจ ถนนหนทางใหม่ ๆ ถูกตัดเข้าไปยังพื้นที่ชนบทของประเทศ เนื่องจากการขยายตัวของประชากร และความต้องการพื้นที่ทำกินที่มากขึ้น ผืนป่าประเภทต่าง ๆ ถูกคุกคาม ไม่เว้นแม้แต่พื้นที่ชุ่มน้ำที่ถูกเปลี่ยนเป็นแปลงนาเชิงพาณิชย์

ความเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันนี้ ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อระบบนิเวศ สัตว์ป่าที่ปรับตัวไม่ทันต่างค่อย ๆ หายสาบสูญไปตามวัฏจักรที่เปลี่ยนแปลง รวมถึงนกกระเรียนพันธุ์ไทยเช่นกัน พวกมันได้สูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติของประเทศไทย เมื่อ พ.ศ. 2517

เวลาล่วงเลยมาเกือบ 50 ปี ทุกวันนี้ประเทศไทยมีนาข้าวมากกว่า 60 ล้านไร่ เราคือประเทศที่ส่งออกข้าวสูงสุดติดอันดับ 1 ใน 3 ของโลก พื้นที่เพาะปลูกข้าวเหล่านี้ ในอดีตคือพื้นที่ชุ่มน้ำธรรมชาติอันเป็นถิ่นอาศัยของนกกระเรียนพันธุ์ไทย พวกมันเคยเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อาหาร เป็นตัวชี้วัดความสมบูรณ์ของพื้นที่ว่ามีความอุดมสมบูรณ์ทางแหล่งอาหาร และมีความปลอดภัยของระบบนิเวศแค่ไหน

เมื่อพื้นที่ชุ่มน้ำหายไป ระบบนิเวศก็หายไปด้วย

ภาพโดย ปิยะพงษ์ ชิณเดช, องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

ฟื้นชีวิตที่หายไป

พ.ศ. 2533 ความพยายามแรกในการเพาะพันธุ์และปล่อยนักกระเรียนพันธุ์ไทยคืนสู่ธรรมชาติได้เกิดขึ้น จากความพยายามอย่างหนักของนักวิจัยสัตว์ป่า สวนสัตว์โคราช โดยนำนกกระเรียนพ่อพันธุ์-แม่พันธุ์ จำนวน 27 ตัว ที่ยังพอหลงเหลือให้เห็นตามธรรมชาติจากประเทศกัมพูชามาทดลองเพาะเลี้ยงในกรง

ใช้เวลาถึง 7 ปี กว่าจะผสมพันธุ์ได้สำเร็จ กระทั่งใน พ.ศ. 2540 ลูกนกกระเรียนคู่แรกก็ลืมตาดูโลกได้สำเร็จ แต่หลังจากนั้น นักวิจัยสัตว์ป่าต้องใช้เวลาอีกนับสิบปี กว่าจะพัฒนาเทคนิคต่าง ๆ จนพ่อพันธุ์-แม่พันธุ์สามารถมีลูกตามธรรมชาติได้อย่างน่าพอใจ

ภาพโดย United Nations Development Programme

ในเวลานั้นสวนสัตว์โคราช ถือเป็นศูนย์การเพาะขยายพันธุ์นกกระเรียนพันธุ์ไทยที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยมีนกกระเรียนอยู่ถึง 120 ตัว แต่อย่างไรก็ตามความสำเร็จที่แท้จริงของนักวิจัยและนักอนุรักษ์สัตว์ป่า ไม่ใช่การเพาะเลี้ยงให้มีนกวัยอ่อนลืมตาดูโลกในกรงได้มากที่สุด แต่เป็นการทำให้นกกระเรียนพันธุ์ไทยเหล่านี้ สามารถคืนถิ่นกลับสู่ธรรมชาติ ใช้ชีวิตหากิน และขยายพันธุ์ เพื่อดำรงอยู่ในระบบนิเวศได้อีกครั้ง

‘โครงการการปล่อยนกกระเรียนพันธุ์ไทยคืนสู่ธรรมชาติ’ จึงเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2551 หลังจากความสำเร็จในการผสมพันธุ์และเพาะเลี้ยงพวกมันในกรง โดยมีการศึกษาพื้นที่อยู่อาศัยของนกกระเรียนอย่างละเอียดทั่วประเทศ จนท้ายที่สุดจึงได้ข้อสรุปว่า พื้นที่ที่เหมาะสมที่สุดคือ บริเวณเขตห้ามล่าสัตว์ป่า อ่างเก็บน้ำห้วยจรเข้มาก และเขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำสนามบิน

เนื่องจากมีหลักฐานภาพถ่ายยืนยันว่า จังหวัดบุรีรัมย์เคยเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของนกกระเรียนในอดีต และอ่างเก็บน้ำแห่งนี้ เป็นบึงน้ำขนาดใหญ่ มีความอุดมสมบูรณ์ จึงเหมาะอย่างยิ่งกับการปล่อยนกกระเรียนคืนถิ่น

นกกระเรียน, นกกระเรียนพันธุ์ไทย, อนุรักษ์, บุรีรัมย์
ภาพโดย ปิยะพงษ์ ชิณเดช, องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

คืนกระเรียนสู่ถิ่นธรรมชาติ

พ.ศ. 2554 มีการปล่อยนกกระเรียนพันธุ์ไทยคืนสู่พื้นที่ชุ่มน้ำตามธรรมชาติ บริเวณอ่างเก็บน้ำทั้งสองแห่ง ในจังหวัดบุรีรัมย์ แม้ช่วงแรกนกจะยังอาศัยอยู่ในพื้นที่ชุ่มน้ำและหนองน้ำ แต่เมื่อเวลาผ่านไป บรรดานกกระเรียนเริ่มปรับตัวได้ พวกมันกลับอพยพไปอาศัยในพื้นที่นาข้าวรอบพื้นที่อ่างเก็บน้ำแทน โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนที่ระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำค่อนข้างสูง

การค้นพบที่น่าประหลาดใจคือ ช่วงปี พ.ศ. 2559-2561 นักวิจัยพบการทำรังวางไข่ของนกกระเรียนพันธุ์ไทยในธรรมชาติครั้งแรก สัดส่วนร้อยละ 70-80 ของรังทั้งหมด ได้รับการค้นพบว่าอยู่ในพื้นที่นาข้าว และลูกนกที่รอดชีวิตส่วนใหญ่ก็เกิดในนาข้าวเช่นเดียวกัน แทนที่จะเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำและหนองน้ำอย่างที่คาดไว้ตอนแรก

ภาพโดย ปิยะพงษ์ ชิณเดช, องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

การค้นพบนี้ทำให้นักวิจัยตระหนักว่า คนท้องถิ่นที่อาศัยในบริเวณนี้ มีบทบาทต่อความอยู่รอดของนกมาก เพราะในช่วงแรกที่นักอนุรักษ์ยังไม่ได้ทำงานกับชุมชน พบว่านกจำนวนมากได้ล้มหายตายจากไป เพราะความไม่รู้ของชาวบ้าน จากการโดนทำร้าย โดนยาฆ่าแมลง ต่อมาจึงมีการทำงานกับชุมชนมากขึ้น เพื่อหาความต้องการร่วมว่าจะทำอย่างไรให้งานอนุรักษ์เข้าไปอยู่ในใจและชีวิตของทุกคน

หลายปีของการทำงานร่วมกันอย่างทุลักทุเล จากตอนแรกที่ชาวบ้านไม่สนใจเรื่องงานอนุรักษ์ เพราะไม่เห็นความสำคัญต่อชีวิตประจำวันของพวกเขา ไม่เชื่อว่างานอนุรักษ์จะทำให้มีรายได้และมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น  เมื่อนักวิจัยสวมหมวกนักพัฒนาชุมชน เริ่มตั้งถาม รวมถึงช่วยชาวบ้านหาคำตอบว่า การมีนกกระเรียนพันธุ์ไทยอยู่ในพื้นที่  หรืออยู่ในนาข้าวของชาวบ้านท้องถิ่นนั้น ส่งผลดีและสร้างโอกาสอะไรที่ให้แก่ชาวบ้านบ้าง

นาอินทรีย์ คือคำตอบที่ทุกคนต่างยกมือกันอย่างพร้อมเพรียง

ทุกวันนี้ ถ้าคุณเดินทางไปบริเวณเขตห้ามล่าสัตว์ป่า อ่างเก็บน้ำห้วยจรเข้มาก และเขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำสนามบิน อย่าแปลกใจถ้าเห็นนาอินทรีย์สุดลูกหูลูกตา เพราะชาวบ้านแถวนี้เขาเปลี่ยนจากพึ่งพาเคมี มาผลิตข้าวแบบอินทรีย์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมกันอย่างเต็มอกเต็มใจ

‘ข้าวสารัช’ คือผลิตภัณฑ์ชุมชนที่ชาวบ้านภูมิใจ เพราะเป็นข้าวอินทรีย์ที่เพิ่มมูลค่าจากการอนุรักษ์นกกระเรียนพันธุ์ไทยที่มีที่นี่เท่านั้นในประเทศไทย

นก นา คน

ชื่อ ‘ข้าวสารัช’ มาจากชื่อทั่วไป (Common Name) ของนกกระเรียนพันธุ์ไทย (Eastern Sarus Crane) และในภาษาไทย ‘สารัช’ หมายถึง ความดีงาม

ทุกวันนี้มีนกกระเรียนที่ปล่อยมีชีวิตอยู่ในธรรมชาติ 81 ตัว จากที่ปล่อยไปทั้งหมด 115 ตัว โดยยังไม่รวมอีกจำนวนหนึ่งที่เกิดในธรรมชาติอีกราว ๆ 15 ตัว  ทำให้สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้มีการปรับสถานภาพทางของนกกระเรียนพันธุ์ไทยในบัญชีแดงด้านการอนุรักษ์ (Thailand red list data) จากสัตว์ที่สูญพันธุ์จากธรรมชาติ (Extinct in the wild; EW) เป็นสัตว์ที่มีสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critical endangered; CR)

เหนืออื่นใดชาวบ้านไม่สงสัยอีกต่อไปว่า งานอนุรักษ์มีความเกี่ยวข้อง หรือสร้างประโยชน์อะไรให้แก่พวกเขาบ้าง การเปลี่ยนที่นาซึ่งเคยเต็มไปด้วยสารเคมี ให้กลายมาเป็นผืนนาเกษตรอินทรีย์ ได้ช่วยสร้างสุขภาพดี ๆ ให้กับทุกคน

นอกจากเอื้อต่อการหากินและอยู่อาศัยของเหล่านกกระเรียนพันธุ์ไทยแล้ว ลูกหลานชาวบ้านยังสุขภาพดีขึ้น เพราะไม่ต้องซึบซับสารพิษจากเคมีตั้งแต่ยังเด็ก แถมยังเป็นการสร้างมูลค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์ชุมชน และดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาดูนกกระเรียนในแหล่งธรรมชาติแห่งเดียวในประเทศไปในตัว

นกกระเรียน, นกกระเรียนพันธุ์ไทย, อนุรักษ์, บุรีรัมย์
ภาพโดย ปิยะพงษ์ ชิณเดช, องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

เมื่อชาวบ้านเห็นข้อพิสูจน์ที่เป็นรูปธรรมว่า งานอนุรักษ์ทำให้ชีวิตดีขึ้นจริง ๆ พวกเขาก็พร้อมเปิดใจรับงานอนุรักษ์ และยินดีทำงานร่วมกับนักวิจัยและนักอนุรักษ์สัตว์ป่าอย่างใกล้ชิดเหมือนลูกหลาน สิ่งนี้เองคืออีกขั้นหนึ่งของความสำเร็จด้านงานอนุรักษ์ในประเทศไทย

ผืนนาอินทรีย์คือผลลัพธ์รูปธรรมที่สุด ที่อธิบายว่าวิถีเกษตร ชาวนา และนักกระเรียนพันธุ์ไทย ทั้งหมดล้วนมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน ดังคำขวัญที่ว่า ‘กระเรียนเคียงฟ้า นาอินทรีย์เคียงดิน มีกินยั่งยืน’

สืบค้นและเรียบเรียง มิ่งขวัญ รัตนคช


ข้อมูลอ้างอิง


เรื่องอื่น ๆ ที่น่าสนใจ : เปิดบัญชีแดง สิ่งมีชีวิต 31 สายพันธุ์ล่าสุดที่ สูญพันธุ์ จากโลกไปแล้วตลอดกาล

เรื่องแนะนำ

ทำไมมนุษย์จึงยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อ เซลฟี่ กับสัตว์

ในสวนสัตว์และสวนสาธารณะ ผู้คนมักเข้าหาสัตว์ที่เป็นอันตรายต่อตัวเอง ทางจิตวิทยามีคำอธิบายว่าอย่างไร คนส่วนใหญ่มักพูดว่า มันเป็นความคิดอันเลวร้ายมาก หากเราเข้าใกล้กับสัตว์ป่าที่ดุร้าย แต่เมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมาหญิงคนหนึ่งได้ปีนข้ามกำแพงคอนกรีตของกรงเสือจากัวร์ ในสวนสัตว์ Wildlife World Zoo นอกเมืองฟีนิกซ์ รัฐแอริโซนา เสือจากัวร์ตะครุบแขนเสื้อของเธอจนขาดวิ่น กรงเล็บแหลมคมบาดแขนของเธอจนเกิดบาดแผลฉกรรจ์ มีผู้บันทึกภาพวิดีโอเหตุการณ์ทั้งหมดไว้ก่อนจะเผยแพร่ออกไป ผู้เห็นเหตุการณ์ช่วยดึงเธอออกมาก่อนที่เสือจากัวร์จะทำร้ายเธอ เธอปลอดภัยและเสือจากัวร์ก็เช่นกัน จากสิ่งที่เกิดขึ้นเธอยอมรับผิดจากการกระทำครั้งนี้แต่โดยดี เรื่องราวดังกล่าวถูกเผยแพร่ออกไปอย่างรวดเร็วบนโลกอินเทอร์เน็ต และเกิดการตั้งคำถามร่วมกันว่า ทำไมต้องทำอะไรเสี่ยงแบบนั้นล่ะ? นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เกิดเรื่องเกี่ยวกับความประมาทของคนที่พยายามเข้าใกล้สัตว์ป่าจนเกิดเป็นกระแสพาดหัวข่าว เมื่อปีที่ผ่านมา ชายมึนเมากระโดดเข้าไปในกรงสิงโต ณ สวนสัตว์อินเดีย โดยให้เหตุผลว่าเขาต้องการเห็นสิงโตตัวใหญ่อย่างใกล้ชิด สวนสัตว์แห่งหนึ่งในประเทศจีนคนวิ่งกรูเข้าไปบริเวณกรงสัตว์ เพื่อจะเซลฟี่ก่อนจะถูกทำร้ายจนเสียชีวิตจากตัววอลรัส เหตุการณ์คล้ายกันนี้เกิดขึ้นราวกับเป็นเรื่องปกติในสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติด้วยเช่นกัน นักท่องเที่ยวจำนวนมากในอุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน ถูกวัวไบซันทำร้ายเมื่อพวกเขาพยายามถ่ายภาพเซลฟี่ ซึ่งเกิดจากความประมาทมากจนเกินไป เป็นเรื่องที่ทุกคนรู้อยู่แล้วว่าไม่ควรเข้าใกล้สัตว์ป่าที่ดุร้ายเพราะอาจทำให้คุณเสี่ยงอันตราย สวนสัตว์จึงมีวิธีการป้องกันมากมาย ทั้งกำแพงกั้นล้อมรอบเพื่อให้ผู้คนอยู่ห่างจากสัตว์ และป้ายเตือนให้นำมือของคุณออกห่างจากกรง แต่ถึงกระนั้นแรงกระตุ้นของผู้คนที่ต้องการเข้าใกล้สัตว์ป่าก็ยังมีมากพอที่จะทำให้ใครหลายๆ คนเพิกเฉยต่อคำเตือน คนมักคิดว่าสัตว์ที่อยู่ในความดูแลของสวนสัตว์จะมีนิสัยไม่ดุร้าย คนส่วนใหญ่จึงเพิกเฉยต่อพฤติกรรมที่พวกมันแสดงออกมา มีเหตุผลทางวัฒนธรรมหลายประการ ประการแรก สื่อมักเป็นตัวกลางกระตุ้นให้คนอยากเซลฟี่กับสัตว์ดุร้ายเพื่อเรียกกระแส ซูซาน เคลย์ตัน ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาและการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมกล่าว ซึ่งปกติรายการโทรทัศน์ หรือวิดีโอใน YouTube มักทำสื่อให้คนดูเห็นถึงความดุร้ายของสัตว์ป่า กล่าวอีกนัยหนึ่ง “การถอดเขี้ยวเล็บของสัตว์” คือการเห็นชายอย่าง […]

คุณเดาไม่ถูกแน่ๆ ว่าเสียงเหล่านี้เป็นของสัตว์อะไร

เมี้ยวๆ โฮ่งๆ ก้าบๆ เสียงคุ้นเคยเหล่านี้แค่ได้ยินก็ทราบว่ามาจากสัตว์ชนิดใด เพราะสัตว์ทุกชนิดล้วนมีเสียงอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว แต่เสียงที่คุณจะได้ยินจากวิดีโอนี้จะทำให้คุณประหลาดใจ เริ่มกันที่เสียงแรก เป็นเสียงของเสือชีตาห์ เสียงเล็กๆ แบบนี้ดูไม่เข้ากันเลยกับขนาดตัวและความดุร้ายของมันเสือชีตาห์จะส่งเสียงร้องแบบนี้เมื่อเกิดความเครียด หรือต้องการจับคู่ผสมพันธุ์ เสียงที่สอง เป็นของนก Willow Ptarmigan เสียงสั่นๆ ที่เปล่งออกมาจากจมูกของนกสายพันธุ์นี้มีขึ้นเพื่อดึงดูดความสนใจจากตัวเมีย ต่อมาเสียงที่สามนี้ไม่ใช่เสียงของเครื่องตัดหญ้าแต่อย่างใด มันคือเสียงของอัลลิเกเตอร์ อเมริกัน เสียงต่ำๆ ของมันมีขึ้นเพื่อดึงดูดเพศตรงข้ามและข่มขู่คู่แข่งของมันไม่ให้เข้ามาใกล้ อัลลิเกเตอร์ส่งเสียงแบบนี้ออกมาได้ด้วยการดูดอากาศเข้าไปและปล่อยออกมาผ่านเสียงคำรามที่ต่ำ เสียงแหลมๆ เสียงที่สี่นี้เป็นของกวางเอลก์ตัวผู้ พวกมันจะเปล่งเสียงร้องโหยหวนคล้ายกับที่เราผิวปาก ส่วนเสียงสุดท้ายที่คล้ายกับเสียงลั่นเอี้ยดๆ ของบานประตูนี้เป็นของนาร์วาล พวกมันใช้เสียงในการนำทางเพื่อมองหารอยแตกของแผ่นน้ำแข็ง สำหรับการโผล่พ้นน้ำขึ้นไปหายใจ   อ่านเพิ่มเติม : มดปากตะขอโจมตีเหยื่อเร็วกว่ากระพริบตา, นี่ไม่ใช่ก้อนสมอง! แต่คือสิ่งมีชีวิตหลายตัว

ทำไมหนูจึงเป็นอาหารจานเด็ดในเวียดนาม

หนูที่ถลกขนแล้วจะถูกนำไปรมควันบนกองฟาง ก่อนขายให้ลูกค้าในเมืองโก๋หยุง เวียดนาม หนูเป็นแหล่งโปรตีนที่มีประโยชน์พบได้ทั่วไป ในเขตร้อนของเอเชีย เรื่อง คริสเตียน เดลลาโมเร ภาพถ่าย เอียน เต๋อ เมืองเจิวด๊ก เวียดนาม มีคนถามฉันว่าหนูกับค้างคาว จะเลือกกินอะไรล่ะ? พ่อครัวชูซากหนูดิบและค้างคาวที่เปื้อนเลือดต่อหน้าฉัน ราวกับว่านี่เป็นตัวเลือกที่ยั่วน้ำลายสุดๆ แล้ว โดยปกติแล้วฉันคงไม่เลือกทั้งสองอย่าง แต่เนื่องจากเป็นวันส่งท้ายปีเก่าของเมืองสามเหลี่ยมแม่น้ำโขงแห่งนี้ งั้นฉันจะยอมเสี่ยงกินมันนิดๆ หน่อยๆ แล้วกัน ฉันคิดอยู่แค่สองวิเท่านั้น เลือกหนูสิ เพราะฉันรู้จากสภาพแวดล้อมในชนบทของเราว่านี่ไม่ใช่เจ้าตัวน่ารังเกียจที่อาศัยอยู่ตามรถไฟใต้ดิน และหนูก็ดูน่ากินกว่ามาก ฉันไม่รู้หรอกว่าค้างคาวรสชาติเป็นยังไง หนูที่อยู่ในวันเฉลิมฉลองถูกสับและทอด พร้อมเรียงในตะกร้าดูคล้ายแท่งมอสซาเรลล่า มันก็น่าอร่อยจริงๆ แหละ คนส่วนมากในเขตร้อนของเอเชียเห็นด้วยว่า หนูเป็นแหล่งโปรตีนที่ได้รับความนิยมในภูมิภาคหนึ่งของโลก โดยเฉพาะชุมชนเกษตรกรรมเวียดนามทั้งทางเหนือและใต้ อย่างไรก็ตามคุณจะเห็นหนูตามเมนูในพื้นที่เมืองใหญ่ รวมทั้งโฮจิมินห์ซิตีด้วย แกรนต์ ซิงเกิลตัน นักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาการจัดการหนูในระบบนิเวศจากสถาบันวิจัยข้าวนานาชาติในฟิลิปปินส์ กล่าวว่า ความจริงสามเหลี่ยมแม่น้ำโขง เนื้อหนูจะมีราคาสูงกว่าไก่ เฉพาะในสามเหลี่ยมแม่น้ำโขงสามารถจับหนูนาเป็นๆ ได้ถึง 3,600 ตันต่อปี โดยมีมูลค่าประมาณ 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หากสิ่งนี้ทำให้คุณประหลาดใจ บางทีคุณลองนึกภาพหนูบ้าน(Norway rat) ที่อาศัยอยู่ตามเมืองหรือหนูท้องขาว(Black rat) นอนอยู่บนจานดูสิ […]

แม่เหล็กช่วยขับไล่ฉลาม

แม่เหล็กช่วยขับไล่ฉลาม ดูเหมือนว่าจากผลการทดลองใหม่ทางวิทยาศาสตร์ การใช้แม่เหล็กน่าจะเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการสร้างความมั่นใจว่าคุณจะไม่ถูกฉลามโจมตี ขณะออกไปหาปลากลางทะเล รายงานระบุว่าแม่เหล็กช่วยไม่ให้ฉลามและปลากระเบนว่ายเข้ามาติดยังกับดักปลาแบบเดิมๆ ปกติแล้วฉลามมีอวัยวะรับสัมผัสอยู่บริเวณส่วนหัว อวัยวะพิเศษนี้ช่วยให้มันสามารถตรวจจับกระแสไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากกล้ามเนื้อที่หดตัวของเหยื่อ ทว่าสนามแม่เหล็กที่ไม่ได้เกิดขึ้นตามธรรมชาติเหล่านี้ส่งผลให้พวกมันสับสน หลังการทดลองตลอด 8 เดือน ทีมวิจัยพบว่าแม่เหล็กช่วยให้ฉลามที่ว่ายเข้ามาติดยังกับดักปลาลดลงถึง 30% และคาดกันว่าด้วยอุปกรณ์เสริมเพียงราคาไม่กี่ดอลลาร์สหรัฐนี้จะช่วยชีวิตฉลามใกล้สูญพันธุ์อีกจำนวนมาก จากการถูกจับโดยไม่ตั้งใจโดยธุรกิจประมง   อ่านเพิ่มเติม ฉลามดุทะเลเดือด