วิถีชาวลาวที่ (อาจ) สูญสลายไปกับการสร้างเขื่อนแม่น้ำโขง

สำรวจวิถีชีวิตชาวประมง ชาวลาว บนกระแสน้ำเชี่ยว น้ำตก และเกาะแก่งบนแม่น้ำโขงแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

แม่น้ำที่ยาวที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีความยาวกว่า 4,000 กิโลเมตรจากที่ราบสูงธิเบตไหลลงมาที่ทะเลจีนใต้ ชาวบ้านที่อยู่รอบแม่น้ำโขงนับพันนับหมื่นคนต่างพึ่งพาแม่น้ำสายนี้ในการหาอาหารเพื่อดำรงชีวิตซึ่งรวมไปถึง ชาวลาว จำนวนมาก และยังเป็นแหล่งพลังงานสะอาดที่สำคัญในอนาคต

รัฐบาลของประเทศลาวได้สร้างเขื่อนพลังงานไฟฟ้าหลายแห่งบนแม่น้ำโขงซึ่งก่อให้เกิดความกังวลต่อชาวบ้านและนักสิ่งแวดล้อมที่กังวลว่าเขื่อนจะขัดขวางการอพยพของฝูงปลาและทำลายระบบนิเวศของแม่น้ำ

ภาพถ่ายเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงภูมิทัศน์อันเป็นเอกลักษณ์ของเกาะแก่งในแม่น้ำโขงกว่า 4,000 เกาะและบทบาทที่สำคัญของแม่น้ำโขงที่มีต่อ ชาวลาว ที่อยู่โดยรอบ

เรื่อง ANNA LUKACS, DAVID GUTTENFELDER, SARAH LEEN

ภาพ DAVID GUTTENFELDER 

ชาวลาว, ชาวประมง, แม่น้ำโขง, เขื่อนแม่น้ำโขง
จับปลาที่น้ำตก: ชาวประมงคนหนึ่งหว่านแห่ไปในน้ำตกคอนพะเพ็งในแม่น้ำโขง น้ำตกมีโขดหินจำนวนมาก ซึ่งเป็นอุปสรรคในการเดินทาง
ชาวประมง, ชาวลาว
การทำงานในหนึ่งวัน: ชาวประมงดึงแหในน้ำตกคอนพะเพ็งในประเทศลาว น้ำตกแห่งนี้มีขนาดใหญ่มี่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จากขนาดของมัน
แม่น้ำโขง, ประมงลาว
การเดินทาง: ชาวประมงลาวคนหนึ่งถือข้าวกลางวันและเสื้อแห้งในถุงพลาสติกด้วยฟันขณะที่ข้ามกระแสน้ำเชี่ยวกรากระหว่างเกาะดอนคอนและดอนส้ม
ปลาที่หมดน้ำ: ปลาตัวหนึ่งอยู่บนทำนบดักปลาในแม่น้ำโขงใกล้กับเกาะ Nakasoum
แม่น้ำโขง
สะพานเท้า: รอยเท้าของชาวประมงที่หลงเหลืออยู่ในลำต้นไม้ที่นำมาทำเป็นสะพานระหว่างทำนบดักปลาและเกาะ Nakasoum
ชาวลาว, แม่น้ำโขง, ชาวประมง
ข้ามน้ำไหลเชี่ยว: หลังจากเก็บปลาที่จับได้ในทำนบดักปลาแล้ว ชาวประมงลาวก็ข้ามสะพานต้นไม้
ตลาด, แม่น้ำโขง, ชาวลาว
ตลาดปลา: ชาวบ้านไปซื้อปลาที่ตลาดเมืองปากเซ เมืองที่มีประชากรเป็นอันดับสองของลาว
ปลาบึก, ชาวลาว, แม่น้ำโขง
ปลาแค้: ชายคนหนึ่งชั่งน้ำหนักปลาแค้ตัวนี้ได้ 23 กิโลกรัม ซึ่งเขาจับได้ในทำนบดักปลาในกระแสน้ำอันเชี่ยวกรากของแม่น้ำโขง
ชาวลาว, แม่น้ำโขง, ชาวประมง
เอาปลากลับ: เด็กสาวคนหนึ่งถือปลาและเดินกับผู้หญิงอีกสองคนในเกาะดอนคอนใกล้กับพื้นที่ชายแดนลาว-กัมพูชา
สนามเด็กเล่น, ชาวลาว, แม่น้ำโขง
สนามเด็กเล่นชั่วคราว: เด็กๆ กำลังเล่นกระดานหกที่ทำขึ้นชั่วคราวในตลาดใกล้แม่น้ำโขงในเมือง Nakasang
เณร, ชาวลาว, วัดลาว, แม่น้ำโขง
พลังงานปั่น: พระสงฆ์รูปหนึ่งใช้จักรยานเพื่อผลิตไฟฟ้าพลังน้ำที่อยู่ในลานวัดใกล้กับเกาะดอนส้ม
สุนัข, วัดลาว
สุนัขลงบันได: สุนัขตัวหนึ่งยืดตัวบนบันไดที่วัดแห่งหนึ่งบนแม่น้ำโขงใกล้กับเกาะดอนคอน

อ่านเพิ่มเติม เสียงจากลำน้ำโขง ในวันที่สายน้ำและชีวิต ถูกเขื่อนใหญ่พรากไปอย่างไม่มีวันหวนคืน

เรื่องแนะนำ

ก๊าซธรรมชาติ พระเอกหรือวายร้าย

ก๊าซธรรมชาติ ทำให้บ้านเรือนอบอุ่น แต่หากปล่อยให้รั่วไหล จากบ่อขุดเจาะ หรือทวีปอาร์กติก ที่กำลังละลาย โลกทั้งใบคงร้อนขึ้น แสงสุดท้ายของอาทิตย์อัสดงลอดผ่านดงสนสปรูซที่มีหิมะปกคลุมตามริมฝั่งทะเลสาบโกลด์สตรีมนอกเมืองแฟร์แบงส์ รัฐอะแลสกา เหนือท้องทะเลสาบ  แคทีย์  วอลเตอร์  แอนโทนี  นักนิเวศวิทยาจากมหาวิทยาลัยอะแลสกาแฟร์แบงส์  เพ่งมองแผ่นนํ้าแข็งสีดำคลํ้าใต้เท้าของเธอ  และพรายฟองสีขาวที่ถูกกักอยู่ข้างในซึ่งมีทั้งเล็กและใหญ่ซ้อนกันหลายชั้นแผ่ออกไปทุกทิศทาง  วอลเตอร์  แอนโทนีคว้าเหล็กเจาะนํ้าแข็งหนักอึ้ง  ขณะที่นักศึกษาปริญญาโทอีกคนจุดไม้ขีดรอไว้เหนือฟองอากาศขนาดใหญ่ฟองหนึ่ง  วอลเตอร์  แอนโทนีกระแทกเหล็กเจาะนํ้าแข็งลงไป ก๊าซที่พุ่งออกมาติดไฟพึ่บจนเธอผงะถอยหลัง “งานของฉันต้องบอกว่าเป็นเผือกร้อนดีๆ นี่เอง ก็เล่นกับไฟตลอดเวลานี่คะ” วอลเตอร์  แอนโทนีบอกทั้งรอยยิ้ม เปลวไฟยืนยันว่าพรายฟองเหล่านั้นคือมีเทน ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของก๊าซธรรมชาติ  วอลเตอร์  แอนโทนี ใช้การนับและวัดเพื่อคะเนปริมาณก๊าซมีเทนที่ผุดขึ้นมาจากทะเลสาบนับล้านแห่งที่ตอนนี้กินพื้นที่เกือบหนึ่งในสามของภูมิภาคอาร์กติก  ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมาทวีปอาร์กติกอบอุ่นขึ้นเร็วกว่าพื้นที่ส่วนอื่นของโลกอย่างมาก และเมื่อชั้นดินเยือกแข็งคงตัว (permafrost) ละลาย ทะเลสาบเดิมก็ขยายตัว  ขณะที่ทะเลสาบใหม่ๆก่อตัวขึ้น ฟองมีเทนผุดจากพื้นเลนก้นทะเลสาบในลักษณะที่ยากจะ ระบุปริมาณได้  ต้องรอให้นํ้าในทะเลสาบเริ่มจับตัวแข็งในฤดูใบไม้ร่วง  จึงพอจะเห็นภาพคร่าวๆของการปล่อยมีเทนจากทะเลสาบแต่ละแห่งได้ วอลเตอร์  แอนโทนีเดินบนนํ้าแข็งเหล่านั้น ไม่ว่าจะ เป็นในอะแลสกา  กรีนแลนด์  หรือไซบีเรีย  เธอเล่าว่า ทะเลสาบบางแห่งมี “จุดร้อน” ที่ฟองมีเทนหนาแน่นจนนํ้าไม่สามารถจับตัวแข็งได้  ทำให้เกิดเป็นโพรงเปิดขนาดใหญ่ “แต่ละวันโพรงเล็กๆ โพรงหนึ่งอาจปล่อยมีเทนมากถึง […]

ถ้ำหลวงในเวียดนามที่แสนลึกล้ำยากหยั่งถึง

ออกเดินทางไปยังป่าดงพงไพรที่ซ่อนตัวอยู่ในถ้ำหลวงขนาดมหึมาของเวียดนาม ถ้ำนี้ใหญ่ขนาดตึกระฟ้ายังเข้าไปอยู่ได้ ส่วนปลายถ้ำนั้นเล่าก็ยาวไกลไร้ที่สิ้นสุด