อัญมณีด้าน สิ่งแวดล้อมในรัสเซีย - National Geographic Thailand

อัญมณีด้านสิ่งแวดล้อมในรัสเซีย

อัญมณีด้าน สิ่งแวดล้อมในรัสเซีย

คุณูปการซึ่งไม่ค่อยเป็นที่รู้จักของรัสเซียในศตวรรษที่ยี่สิบอันระสํ่าระสาย คือดินแดนบริสุทธิ์หลายแห่งที่ได้รับการปกป้อง บางแห่งอยู่ห่างไกลและจำกัดการเข้าถึงมากเสียจนชาวรัสเซียน้อยคนนักเคยย่างกรายเข้าไป

ในช่วงเดือนท้าย ๆ ก่อนหน้าที่พระเจ้าซาร์นิโคลัสที่สองจะถูกบีบบังคับให้สละราชสมบัติในปี 1917 พระองค์ทรงจัดตั้งซาโปเวดนิก หรือ “เขตอนุรักษ์เข้มงวด” แห่งแรกของประเทศขึ้นใกล้ทะเลสาบไบคาลในไซบีเรีย ต่อมาพระองค์ทรงถูกสำเร็จโทษโดยพลพรรคปฏิวัติบอลเชวิก พระองค์ไม่มีโอกาสได้รับรู้ว่า เขตอนุรักษ์แห่งนี้ช่วยปกป้องเซเบิล สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์เพียงพอน เจ้าของขนซึ่งเป็นที่โปรดปรานของราชวงศ์รัสเซียมาช้านานจนได้ฉายาว่า “ทองคำเนื้อนุ่ม”

นักอนุรักษ์คนแรก ๆ ของรัสเซีย เช่น กรีโกรี โคเชฟนิคอฟ ต้องการกันเขตอนุรักษ์ใหม่ ๆ จากผู้คนให้อยู่ในสภาพเหมือน “ห้องปฏิบัติการธรรมชาติพิสุทธิ์” อย่างที่โคเชฟนิคอฟยํ้าว่า “ไม่จำเป็นต้องเคลื่อนย้ายสิ่งใด แต่งเติมหรือปรับปรุงอะไร เราควรปล่อยให้ธรรมชาติอยู่ด้วยตัวเอง และคอยเฝ้าสังเกตผลเท่านั้น”

ทุกวันนี้ หลังจากการต่อสู้เพื่อสิ่งแวดล้อมนับไม่ถ้วน (และหายนะด้านสิ่งแวดล้อมอีกหลายกรณี) ที่ตามมา รัสเซียมีพื้นที่ที่ได้รับการปกป้องจากรัฐบาลกลางรวมแล้วกว่า 700,000 ตารางกิโลเมตร ในจำนวนนี้รวมถึงซาโปเวดนิก 105 แห่งซึ่งมีพื้นที่รวมกันเกือบ 350,000 ตารางกิโลเมตร

เซียร์เกย์ กอร์ชคอฟ ถ่ายภาพดินแดนพิสุทธิ์เหล่านี้ตลอดเกือบสองทศวรรษที่ผ่านมา เขาบันทึกภาพการปะทุของภูเขาไฟที่พบเห็นได้ยาก ช่วงเวลาใกล้ชิดกับสํ่าสัตว์ที่ไม่คุ้นเคยกับมนุษย์ ธารนํ้าที่เกิดจากนํ้าแข็งละลายตามฤดูกาลในแถบอาร์กติก ผลงานของเขาตอกยํ้าถึงผลลัพธ์อันงดงามที่เราเฝ้าสังเกตเมื่อมนุษย์ปล่อยให้ธรรมชาติอยู่ตามลำพัง

เรื่อง อีฟ โคแนน

ภาพถ่าย เซียร์เกย์ กอร์ชคอฟ

สิ่งแวดล้อมในรัสเซีย
แม่นํ้าดูลิสมาร์เริ่มจับตัวเป็นนํ้าแข็งในปูโตรันสกีซาโปเวดนิกในเขตอาร์กติกของไซบีเรีย เขตอนุรักษ์แห่งนี้ต้อนรับผู้มาเยือนเพียงปีละไม่กี่ร้อยคน
สิ่งแวดล้อมในรัสเซีย
ธารลาวาไหลมารวมกัน (จากขวาไปซ้าย) ใกล้ยอดห่มหิมะของโปลสกีโตลบาชิคภูเขาไฟในอุทยานแห่งชาติคลูย์ชอฟสกอยบนคาบสมุทรคัมชัตคา
สิ่งแวดล้อมในรัสเซีย
นํ้าจากทะเลสาบดันตัวผ่านโพรงตรงกลางก่อนจะแผ่ขยายออกทุกทิศทางไปตามผืนนํ้าแข็งเจือสีจากสาหร่ายในทะเลสาบลามา ซึ่งเป็นหนึ่งในทะเลสาบและนํ้าตกหลายพันแห่งบนที่ราบสูงปูโตรานา เมื่อฤดูใบไม้ผลิมาเยือนภูมิภาคที่แทบไม่สามารถเข้าถึงได้แห่งนี้ “นํ้ากลายเป็นจิตรกรเอกครับ” ช่างภาพ เซียร์เกย์กอร์ชคอฟ บอก
สิ่งแวดล้อมในรัสเซีย
ในปูโตรันสกีซาโปเวดนิก นํ้าตกคันดินสกีทิ้งตัวลง 208 เมตรจากที่ราบสูงปูโตรานาสู่แคนยอนเบื้องล่าง เส้นทางอพยพของกวางเรนเดียร์ทอดผ่านบางส่วนของเขตอนุรักษ์แห่งนี้ ซึ่งยังเป็นบ้านของเอลก์ยูเรเซียน หมาป่า วูลเวอรีน แกะบิกฮอร์น และหมีสีนํ้าตาล
สิ่งแวดล้อมในรัสเซีย
เมฆทะมึนรวมตัวเหนือภูเขานํ้าแข็งนอกชายฝั่งฟรานซ์โจเซฟแลนด์ในอุทยานแห่งชาติอาร์กติกของรัสเซีย

 

อ่านเพิ่มเติม

สุดยอดภาพเขียนพาโนรามาของอุทยานแห่งชาติ

เรื่องแนะนำ

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้โลกทั้งใบเข้าสู่จุดพลิกผันอันตราย

ภาพจากภารกิจ “ผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศที่มีต่อระบบนิเวศและทางเคมีในสภาพแวดล้อมของทวีปอาร์กติกด้านแปซิฟิก” ของนาซา เมื่อปี 2011 ภาพถ่ายโดย KATHRYN HANSEN, NASA นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า “ผู้คนคงไม่ตระหนักว่าเราเหลือเวลาเพียงเล็กน้อยเท่านั้น” ในการหยุดการเปลี่ยนแปลงที่ทำลายล้างและไม่อาจหวนคืนของระบบภูมิอากาศโลก แต่ก็ยังพอมีความหวังอยู่ โลกของเราได้ปรากฏหลักฐานของการเปลี่ยนแปลงระบบภูมิอากาศโลกที่กำลังดำเนินอยู่ซึ่งไม่สามารถกลับมาเป็นเหมือนเดิม สถานการณ์นี้หมายความว่าเรากำลังอยู่ในสภาวะฉุกเฉิน ซึ่งอาจนำไปสู่จุดพลิกผัน (tipping point) ในระดับที่โลกทั้งระบบจะเปลี่ยนไปอย่างไม่อาจหวนคืน สิ่งนี้อาจนำไปสู่ความเป็นไปได้ของ “ภัยคุกคามอารยธรรมโลก” ทิม เลนตัน และทีมงานผู้เขียนงานวิจัยในนิตยสาร Nature กล่าว การล่มสลายของโลกทั้งระบบนี้อาจนำไปสู่สภาวะ “Hothouse Earth” ซึ่งเปรียบได้ว่าโลกทั้งใบเป็นเตาอบ อันเป็นสภาวะที่อุณหภูมิโลกเพิ่มสูงขึ้นถึง 5 องศาเซลเซียส ระดับทะเลเพิ่มขึ้นราว 6-9 เมตร ปะการังและป่าแอมะซอนหายไปอย่างสิ้นเชิง และพื้นที่ส่วนใหญ่ของโลกไม่สามารถอยู่อาศัยได้ นักวิทยาศาสตร์ชั้นนำของโลกยังเตือนอีกว่า วิธีการตอบสนองสภาวะฉุกเฉินของโลกนี้คือต้องลดอุณหภูมิโลกให้ได้ 1.5 องศาเซลเซียส “ทั้งเสถียรภาพและความสามารถในการฟื้นฟูของโลกเราจะอยู่ในภาวะถูกคุกคาม” พวกเขากล่าว (เชิญชมวิดีโออธิบายความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ที่นี่) จากการคาดการณ์ทางทฤษฎีสู่ความเป็นจริง แนวคิดเรื่องจุดพลิกผันของโลกเริ่มต้นเมื่อ 20 ปีที่แล้วโดยคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (The Intergovernmental Panel on Climate Change: […]

โลกร้อนเรื่องหลอกลวง? เหตุใดจึงยังมีผู้คนที่ “ไม่เชื่อ” เรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือปัญหาโลกร้อน คือปัญหาระดับโลกที่มนุษยชาติต้องหาหนทางแก้ไข แต่ยังมีอีกหลายคนที่ไม่เชื่อเรื่องนี้และพยายามโต้แย้งว่าเป็นเรื่องไม่จริง เหตุใดพวกเขาจึงเชื่อเช่นนั้น หนึ่งในเนื้อหาสำคัญจากสุนทรพจน์ของเกรตา ทูนแบร์ก (สุนทรพจน์เดียวกับ How dare you – พวกคุณกล้าดียังไง ที่เคยเป็นกระแสในโลกออนไลน์) ซึ่งได้กล่าวไว้ในเวทีการประชุมเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ UN Climate Action Summit 2019 ณ นครนิวยอร์ก เมื่อเดือนกันยายน คือการพูดถึงข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ตลอด 30 ปีที่ผ่านมาว่าได้พิสูจน์เห็นแจ้งเรื่องภาวะผลกระทบต่างๆจากการกระทำของมนุษย์ที่มีต่อธรรมชาติแล้ว และผู้นำแต่ละประเทศควรยอมรับความจริงนี้และหาทางแก้ไขโดยเร่งด่วน ก่อนที่โลกจะได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง แต่ในขณะเดียวกัน ยังมีบุคคลจำนวนมากที่ปฏิเสธข้อเท็จจริงนี้ ยกตัวอย่างเช่น โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ที่ได้แสดงออกชัดเจนมาโดยตลอดว่าเขาปฏิเสธข้อพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ในเรื่องโลกร้อนทั้งหลาย ล่าสุด เขาได้นำประเทศสหรัฐอเมริกาถอนตัวออกจาก “ความตกลงปารีส” (Paris Agreement) ซึ่งเป็นข้อตกลงระดับโลกที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อป้องกันไม่ให้โลกได้รับอันตรายอย่างใหญ่หลวงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ทำไมถึงมีผู้คนที่ปฏิเสธข้อเท็จจริงเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยหลักแล้ว การปฏิเสธความจริงเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนั้นเกิดจากความไม่สอดคล้องกันระหว่าง ข้อเท็จจริง (fact) และ ค่านิยม (Value) ผู้คนจำนวนไม่น้อยปฏิเสธเรื่องวิกฤติการณ์ภูมิอากาศ อาจเป็นเพราะพวกเขามีความรู้สึกผิดบางอย่างอยู่กับตัว ปกติแล้ว การรับรู้เรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนั้นเกี่ยวข้องกับการยอมรับข้อเท็จจริงในบางกรณี ซึ่งการยอมรับข้อเท็จจริงดังกล่าวนั้นเกี่ยวข้องกับทั้ง […]

ชมแผ่นน้ำแข็งทรงกลมค่อยๆ หมุนอยู่บนผิวน้ำ

โดย ซาร่าห์ กิบเบ็นส์ ภาพที่เกิดขึ้นนี้ดูราวกับเป็นความสมบูรณ์แบบทางธรรมชาติ เมื่อแผ่นน้ำแข็งรูปทรงกลมกำลังหมุนอย่างช้าๆ บนผิวของแม่น้ำ คลิปวิดีโอนี้ถูกบันทึกไว้ในปี 2016 จากแม่น้ำใน Omsk Oblast ภูมิภาคทางตอนกลางของรัสเซีย และทางตอนเหนือของคาซัคสถาน เมื่อมองในแวบแรก แผ่นน้ำแข็งดูเหมือนว่ากำลังหยุดนิ่ง แต่หากดูให้ดีจะพบว่ามันกำลังหมุนอย่างช้าๆ และที่น่าทึ่งก็คือแผ่นน้ำแข็งรูปวงกลมนี้ถูกสร้างขึ้นอย่างสมมาตร หรือเรียกได้ว่าเป็นวงกลมที่สมบูรณ์แบบ คำบอกเล่าจากผู้ถ่ายวิดีโอ (ที่ไม่ขอเปิดเผยชื่อ) แผ่นน้ำแข็งแผ่นนี้มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 50 ฟุต ในรัสเซียแผ่นน้ำแข็งทรงกลมขนาดใหญ่เช่นนี้หาดูได้ยาก แต่ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่ใช่เรื่องผิดธรรมชาติแต่อย่างใดและแผ่นน้ำแข็งลักษณะนี้ก็มีรายงานการพบใน รัฐนอร์ทดาโกตา, วอชิงตัน และมิชิแกนเช่นกัน ทฤษฎีแรกที่เกิดจากการสังเกตแผ่นน้ำแข็งในปี 1987 และ 1994 ที่อยู่ระหว่างการไหลของแม่น้ำ อธิบายถึงสาเหตุของการเกิดลงใน Royal Meteorological Society ว่า การไหลของแม่น้ำทำให้เกิดกระแสน้ำวนขึ้น และส่งผลให้เกิดแผ่นน้ำแข็งเป็นรูปวงกลม แต่ผลการศึกษาเพิ่มเติม เมื่อเดือนมีนาคม ปีที่ผ่านมา ระบุว่าทฤษฎีนี้ไม่น่าจะเป็นไปได้เท่าไหร่ ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ลงในวารสาร Physical Review E นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยลีแยฌ ในเบลเยียม พบว่า อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงไปเป็นตัวทำให้เกิดน้ำวนขึ้น โดยเกิดจากเมื่อน้ำมีอุณหภูมิสูงขึ้นจะมีความหนาแน่นน้อยลงในขณะที่พื้นผิวยังคงเย็นอยู่ด้วยน้ำแข็ง จึงเกิดเป็นน้ำวนขึ้นมา ทีมนักวิจัยทดลองทฤษฎีนี้ในห้องปฏิบัติการ […]

โตโน่ – ภาคิน กับภารกิจว่ายน้ำข้ามทะเล

“เมื่อผมรู้สึกได้ว่าอากาศและสิ่งแวดล้อมกำลังแย่ลง ผมจึงอยากช่วยเป็นหนึ่งเสียงที่ช่วยให้คนในสังคมสนใจเรื่องนี้” โตโน่ – ภาคิน คำวิลัยศักดิ์ ภายในอาคารของคณะวิทยาศาสตร์การกีฬา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สระว่ายน้ำในร่มที่ใช้เป็นสถานที่ฝึกซ้อมการว่ายทวนกระแสน้ำ ตั้งอยู่กลางโถงใหญ่ดูคล้ายฐานปฏิบัติการลับในภาพยนตร์ วันนี้ กองบรรณาธิการออนไลน์ เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย กำลังพูดคุยกับ โตโน่ นักร้อง นักแสดง และล่าสุดเขาคือ ทูตแห่งมหาสมุทรเพื่อความยั่งยืนแห่งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากองค์การสหประชาชาติเพื่อมหาสมุทร (UN Ocean Conference) เขามาฝึกซ้อมว่ายน้ำที่นี่กับคุณครูและผู้ฝึกสอน เพื่อเตรียมตัวสู่โปรเจกต์ใหญ่ในชีวิต ONE MAN & THE SEA หนึ่งคนว่าย หลายคนช่วย บรรยากาศสบายและเป็นกันเองภายในห้องควบคุมบริเวณด้านบนของสระน้ำ โตโน่เล่าย้อนไปถึงกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมที่เขาลงมือทำมาเป็นเวลาหนึ่งปี “โครงการเก็บรักษ์” เป็นกิจกรรมที่เขาได้เริ่มมองเห็นปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นในประเทศไทย และตระหนักว่า ผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมกำลังขยายวงกว้างออกไป “ผมเห็นว่าทะเลกำลังได้รับผลกระทบจากปัญหาขยะ ซึ่งทะเลเป็นแหล่งกำเนิดของสรรพชีวิต แต่ก็เป็นปลายทางของขยะด้วยเช่นกัน” โตโน่บอกและเสริมว่า “กิจกรรมการว่ายน้ำครั้งนี้จึงน่าจะเป็นตัวเชื่อมโยง และเป็นกระบอกเสียงหนึ่ง ที่สร้างความตระหนักให้กับทุกคนหันมาใส่ใจเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมากขึ้น” คุณคิดว่า ตัวคุณเองได้รับผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างไร จนทำให้คุณต้องลุกขึ้นมาทำกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อม จากชีวิตประจำวันก็คงเป็นเรื่อง PM2.5 สภาพภูมิอากาศที่ร้อนและยาวนานขึ้น และภัยพิบัติที่รุนแรงขึ้นทุกวัน เช่นกรณีอุทกภัยครั้งล่าสุดที่อุบลราชธานี […]