การปิดการ ปีนเขาเอเวอเรสต์ จากโควิด-19 ส่งผลต่อรายได้ของชาวบ้านในพื้นที่อย่างใหญ่หลวง

การปิดเขาเอเวอเรสต์จากโควิด-19 ก่อให้เกิดความกังวลครั้งใหญ่ของชาวบ้าน

จีนและเนปาลยกเลิกฤดูปีนเขาจากทั้งสองด้านของเขาเอเวอเรสต์ ซึ่งจะเป็นครั้งแรกที่จะไม่มีใครได้ ปีนเขาเอเวอเรสต์ ที่สูงที่สุดในโลกลูกนี้หลังจากแผ่นดินครั้งใหญ่ใกล้ยอดเขาในปี 2015 ภาพถ่ายโดย RENAN OZTURK, NATIONAL GEOGRAPHIC


เพราะการยกเลิกฤดูปีนเขาเอเวอเรสต์ เนื่องจากการระบาดของไวรัสโคโรนาส่งผลต่อเศรษฐกิจอันเปราะบางของเนปาลเป็นอย่างมาก

นักปืนเขาในพื้นที่สูงถือเป็นกลุ่มที่มีความฟิตและสุขภาพที่ดีในบรรดาประชากรที่อยู่บนโลก และสิ่งที่พวกเขาตามหา มักจะอยู่ห่างไกลจากพื้นที่ศิวิไลซ์ อย่างไรก็ตาม พวกเขาไม่อาจหลีกเลี่ยงผลร้ายที่ตามมาจากการระบาดของไวรัสโควิด-19 ที่ทำให้เกิดการจำกัดการท่องเที่ยวและมาตรการกักกันผู้คนทั่วโลก

เมื่อวันที่ 11 มีนาม สมาคมปีนเขาแห่งจีนทิเบต (China Tibet Mountaineering Association – CTMA) องค์กรที่รับผิดชอบเรื่องการอนุญาตการท่องเที่ยวและปีนเขาทั่วพื้นที่ที่ราบสูงทิเบตได้ออกมาประกาศว่าจะไม่อนุญาตให้มีการปีนเขาเอเวอร์เรสต์จากพื้นที่ควบคุมของจีนทางตอนเหนือของภูเขาในช่วงฤดูใบไม้ผลินี้

ต่อจากการประกาศจากจีน เนปาลก็ได้มีการประกาศในช่วงกลางดึกของวันพฤหัสบดีที่ผ่านมาว่า จะยกเลิกการปีนเขาช่วงฤดูใบไม้ผลินี้ทั้งหมด รวมไปถึงการปีนเขาเอเวอเรสต์ นอกจากนี้ รัฐบาลเนปาลได้หยุดการออก Visa On Arivrial ให้กับนักท่องเที่ยวเป็นการชั่วคราว โดยการระงับวีซ่านี้จะเริ่มตั้งแต่วันที่ 14 มีนาคม ไปจนถึงวันที่ 30 เมษายน

ปีนเขาเอเวอเรสต์
เชอร์ปาเทนจิ ไกด์ภูเขาชาวเนปาล ผู้เคยเฝ้ารอลูกค้าที่จะมาปีนเขาในไม่กี่อาทิตย์ข้างหน้า กล่าวว่า “ถ้าไม่มีช่วงฤดูปีนเอเวอเรสต์ จะเกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่ ไม่ใช่แค่บรรดาเชอร์ปา (ไกด์ท้องถิ่นผู้นำทางการปีนเขา) เท่านั้น แต่เกิดกับคนทั้งประเทศด้วยครับ” ภาพถ่ายโดย JON GRIFFITH

การท่องเที่ยวภูเขา (Mountain tourism) เป็นหนึ่งในเสาหลักทางเศรษฐกิจของเนปาล บรรดานักปีนเขาเอเวอเรสต์มีส่วนในการใช้จ่ายเงินกว่า 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 9,600 ล้านบาท) ในประเทศซึ่งได้ชื่อว่าจนที่สุดในโลก การตัดสินใจหยุดการปีนเขาส่งผลกระทบใหญ่หลวงต่อชุมชนท้องถิ่นที่ความเป็นอยู่และฐานะทางเศรษฐกิจขึ้นอยู่กับการท่องเที่ยวภูเขา

“นักท่องเที่ยวหนึ่งคนสามารถช่วยครอบครัวคนเนปาลได้ 11 ครอบครัว” จีบัน กีไมร์ ผู้ให้บริการในกิจการบริษัทท่องเที่ยวที่ชื่อ Shangri-La Nepal Trek ในกรุงกาฐมาณฑุ กล่าว

และเมื่อคิดถึงผลกระทบที่ตามมาของการปิดเอเวอเรสต์ กีไมร์กล่าวว่า “มันจะเป็นเรื่องที่ยากลำบากเอามากๆ ยากเกินอธิบาย แม้ว่าเราไม่รู้ว่าจะเป็นเช่นไร แต่มันต้องเป็นเรื่องใหญ่แน่ๆ ครับ”

“เงินที่ได้จากการปีนเขาถูกใช้ไปกับครอบครัวของชาวบ้าน เป็นเงินให้เด็กๆ ไปโรงเรียน และเคลียร์บิลใช้จ่ายต่างๆ ถ้าเราเสียภูเขาเอฟเวอร์เรสต์ไป จะมีคนตกงานจำนวนมากครับ” กีไมร์ กล่าวเสริม

ปีนเขาเอเวอเรสต์, เอเวอรเรสต์, คนทิเบต
ชุมชนที่ตามถนนสายปาฏิหาริย์ (miracle highway) ของทิเบตจะทุกข์ทนจากการหายไปของทีมนักปืนเขาผู้ร่ำรวยที่จะเดินทางบนถนนไปยังเบสแคมป์ของเอเวอเรสต์ทางด้านเหนือ ภาพถ่ายโดย RENAN OZTURK, NATIONAL GEOGRAPHIC
ปีนเขาเอเวอเรสต์, เอเวอเรสต์, คนเนปาล
กรุงกาฐมาณฑุ จุดเริ่มต้นของทีมที่จะปืนเขาเอเวอเรสต์จากด้านใต้ จะได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจขนาดใหญ่ทั้งจากการยกเลิกฤดูปืนเขาเอเวอรเรสต์ และนักท่องเที่ยวจะเดินทางท่องเที่ยวไปยังส่วนอื่นๆ ในเนปาล ภาพถ่ายโดย RENAN OZTURK, NATIONAL GEOGRAPHIC

จำกัดการระบาดของไวรัส

แม้รัฐบาลเนปาลรายงานว่ามีคนติดเชื้อไวรัสโคโรนาเพียงกรณีเดียว แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพชาวเนปาลกล่าวว่า คำถามสำคัญไม่ใช่ “ถ้าหาก” ไวรัสโจมตีเนปาลแล้วจะเป็นอย่างไร แต่เป็น “เมื่อไหร่” ต่างหาก เนื่องจากยังมีความกังวลในเรื่องของความสามารถของเนปาลในการรับมือไวรัส เพราะมันขึ้นอยู่กับจำนวนแพทย์ต่อประชากรที่ต่ำมาก นั่นคือ 0.7 คนต่อประชากร 1,000 คน เท่านั้น

“ถ้าจะนำเชื้อ โควิด-19 มาติดยังประชากรที่มีสุขภาพแข็งแรงน้อยกว่าและมีทรัพยากรจำกัด คุณสามารถก่อให้เกิดความเสียหายอย่างหนัก” โมนิกา พีริส แพทย์สนามในการปีนเขาผู้มากประสบการณ์จากการผ่านทริปสู่เอเวอเรสต์ 12 ครั้ง และการเดินทางรอบเทือกเขาหิมาลัยมากกว่า 20 ครั้งกล่าวและเสริมว่า “คุณจะต้องรับผิดชอบในการปกป้องพวกเขา”

กีไมร์เห็นด้วยกับความเห็นนี้ ไม่มีอะไรสำคัญไปกว่าครอบครัวชาวเนปาลที่มักมีคน 3 รุ่นอยู่รวมกันในบ้านหลังเดียว ซึ่งอาจเป็นเรื่องอันตราย โดยเฉพาะเมื่อไวรัสมักพุ่งเป้าไปที่ผู้สูงอายุ “เราไม่มีโครงสร้างพื้นฐานรองรับหากการระบาดนี้กลายเป็นหายนะครั้งใหญ่ครับ”

เชอร์ปาเทนจิ ไกด์ภูเขาชาวเนปาล ผู้เคยเฝ้ารอลูกค้าที่จะมาปีนเขาในไม่กี่อาทิตย์ข้างหน้า กล่าวว่า “ถ้าไม่มีช่วงฤดูปีนเอเวอเรสต์ จะเกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่ ไม่ใช่แค่บรรดาเชอร์ปา (ไกด์ท้องถิ่นผู้นำทางการปีนเขา) เท่านั้น แต่เกิดกับคนทั้งประเทศด้วยครับ”

ปีนเขาเอเวอเรสต์, เอเวอเรสต์
ไฟคาดหัวของนักปืนเขาก่อตัวเป็นเส้นทางไฟที่ทางเดินด้านข้างเขาเอเวอเรสต์ “ผู้คนทางด้านตะวันตกไม่ได้ติดต่อกับครอบครัวของพวกเขาเลย” จีบัน กีไมร์ ผู้ให้บริการทัวร์เอเวอเรสต์ กล่าวและเสริมว่า “บางทีเราควรใช้เวลานี้ในการให้ทุกคนได้อยู่ที่บ้าน” ภาพถ่ายโดย RENAN OZTURK, NATIONAL GEOGRAPHIC

ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เอเวอเรสต์เคยผ่านทั้งช่วงฤดูกาลแห่งความสำเร็จเนื่องจากจำนวนยอดเขาที่สามารถกระตุ้นอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว และช่วงเวลาอันโศกเศร้าของทั้งนักปืนเขาและชุมชนท้องถิ่น เช่น ในปี 2014 เกิดหิมะถล่มครั้งใหญ่ที่คร่าชีวิตไกด์ชาวเนปาล 16 คน ส่งผลให้ฤดูปีนเขาในปีนั้นถูกยกเลิก

ในปี 2015 ไม่มีใครได้เข้าไปปีนเอเวอเรสต์เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1974 เป็นต้นมา หลังจากเกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 7.8 แมกนิจูดที่ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 9,000 คน บาดเจ็บ 22,000 คน และก่อให้เกิดความเสียหายต่อบรรดาโครงสร้างพื้นฐานทั่วเนปาลอย่างหนัก

ในช่วงสองปีที่ผ่านมา มีจำนวนมากปีนเขาทำลายสถิติที่บันทึกไว้มากขึ้น กล่าวคือ 807 คนในปี 2018 และ 891 คนในปี 2019 ก่อให้เกิดภาพนักปีนเขาที่ต่อแถวยาวเหยียด

ในปี 2019 มีนักปีนเขา 11 รายที่เสียชีวิตบนภูเขา โดยนักวิจารณ์บางคนชี้ว่าเกิดจากการที่มีคนจำนวนมากเกินไป

และในฤดูปีนเขาปี 2020 นี้ จะเป็นครั้งที่ 2 ในรอบ 5 ที่จะไม่มีผู้ใดได้ปีนเอเวอเรสต์เนื่องจากเหตุการณ์โรคระบาด

“แน่นอนว่าการห้ามปีนเอเวอเรสต์ไม่ได้ส่งผลมากเท่าไหร่ เมื่อเทียบกับมาตรการป้องกันผลกระทบที่เกิดจากไวรัสโคโรนามาตรการอื่นๆ” เอเดรียน บาลลิงเจอร์ ไกด์ของบริษัท Alpenglow Expeditions ที่ได้รับผลกระทบจากการปิดเอเวอเรสต์กล่าวและเสริมว่า “มีลูกค้าของเราจำนวนมากที่ได้พยายามอย่างหนัก ใช้ทั้งเงินและเวลานานนับหลายปีเพื่อมาปีนเขา มันเป็นเรื่องที่น่าผิดหวัง แต่ผมคิดว่าวิธีการนี้เป็นเรื่องสมควร และผมก็เห็นด้วยกับการตัดสินใจนี้ครับ”

เรื่อง ANDREW BISHARAT


อ่านเพิ่มเติม หมออีม หญิงไทยคนแรกผู้ขึ้นสู่ยอดเขาทั้งเจ็ดทวีป

หมออีม

เรื่องแนะนำ

อลังการศิลปะบนใบไม้

บางครั้งงานศิลปะชิ้นเอกอาจแขวนอยู่ในพิพิธภัณฑ์ แต่บางครากลับเพียงห้อยลงมาจากกิ่งไม้ หรือเพียงประดับอยู่รอบๆ ลำต้นเรียวเล็ก

นี่เห็ดหรือไข่เอเลี่ยนฟักเป็นตัวกันแน่

“เห็ดนิ้วมือปีศาจ”  (Devil’s Fingers Fungus) จะตามหลอกหลอนคุณ…เพราะนี่คือเห็ดหน้าตาพิลึกพิลั่นที่สุดเท่าที่รู้จักกัน ใครจะไปรู้ว่า บางทีสัตว์ประหลาดหน้าตาขยะแขยงที่เห็นในภาพยนตร์สยองขวัญอาจได้แรงบันดาลใจมาจากโลกธรรมชาตินี่เอง ลองนึกภาพว่า คุณกำลังมะงุมมะงาหราคลำทางอยู่กลางป่ามืดๆ แล้วจู่ๆก็พบก้อนอะไรสักอย่างโผล่ขึ้นมาจากพื้นป่าบ้างมีหนวดคล้ายหมึกยักษ์โผล่ออกมาพร้อมกลิ่นเหม็นๆ และเมือกลื่นๆ นี่คือเห็ดที่มีชื่อคล้ายหมึกยักษ์ว่า Octopus Stinkhorn หรืออีกชื่อหนึ่งคือ นิ้วมือปีศาจ (devil’s fingers) แคที ฮอดจ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเห็ดราจากมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ อธิบายว่า “เห็ดเหล่านี้จะแทงหนวดสีแดงสดปกคลุมด้วยเมือกสีเขียวอมดำเป็นหย่อมๆ ออกมาเปลือกบางๆ ของฐานรูปทรงคล้ายไข่ พวกมันน่าดูมาก” เห็ดเหล่านี้ใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ใต้ดิน อาศัยกินเศษไม้ เมื่อถึงเวลาขยายพันธุ์ พวกมันจะเติบโตขึ้นจนมีลักษณะคล้ายนิ้วมือ หรือหนวดหมึกยักษ์ พร้อมกับเริ่มปล่อยเมือกเหนียวๆ ที่มีกลิ่นคล้ายปลาเน่าออกมา เมือกนี้เต็มไปด้วยสปอร์ของเห็ด ฮอดจ์บอกว่า “พวกมันไม่ได้ตั้งใจหรือพยายามจะมีหน้าตาเหมือนนิ้วมือเราหรอกค่ะ พวกมันหวังให้มีแมลงวันบินผ่านมาและถ้าให้ดีก็มาเกาะบนเมือกเหล่านี้ ก่อนบินจากไปพร้อมสปอร์” ถ้าลูกๆของพวกมันโชคดีพอ แมลงวันเหล่านั้นอาจจะไป เกาะบนไม้สักท่อนซึ่งจะกลายเป็นอาหารให้เห็ดหน้าตาประหลาดรุ่นต่อไป   อ่านเพิ่มเติม : ดื่มด่ำไปกับการผลิบานของหมู่มวลดอกไม้ ผ่านวิดีโอไทม์แลปส์, หลบหนีความวุ่นวายไปกับภาพความมหัศจรรย์แห่งแอนตาร์กติกา

อินเดีย : หวนคืนสู่สะพานมีชีวิตแห่งเมฆาลัย

ในรัฐเมฆาลัยของอินเดีย สถานที่ที่เปียกชื้นที่สุดแห่งหนึ่งในโลก คนในหมู่บ้านช่วยกันถักทอรากของต้นยางที่ยังมีชีวิตให้เป็นสะพานคนเดินที่แข็งแกร่ง ในการเดินทางสำรวจเพื่อบันทึกสารคดีเกี่ยวกับประเพณีนี้ ประเสนชิต ยาทวะ ถ่ายภาพสะพานรากไม้ราว 30 แห่งตลอดช่วงเวลาหนึ่งปี

ภารกิจขนน้ำช่วยเลียงผาบนเขาสมโภชน์

ระยะทางพิสูจน์ม้า กาลเวลาพิสูจน์ หมู… บดินทร์ จันทศรีคำ ผู้ชายที่มีใจอาสาเพื่อป่าไม้และสัตว์ป่า ทำไมต้อง “ขนน้ำให้ เลียงผา ” ผมได้รับข้อมูลที่มีการส่งต่อกันมาทางเฟซบุ๊ก เกี่ยวกับเรื่องการเชื้อชวนคนขนน้ำขึ้นไปให้ เลียงผา จึงเกิดความใคร่รู้ว่า กระบวนการ และกรรมวิธีเป็นอย่างไร เพราะอะไรทำใมมนุษย์อย่างเราๆ จึงต้องขนน้ำไปให้เลียงผา จากความสงสัยดังกล่าว ผมจึงได้พุดคุยกับน้าหมู บดินทร์ จันทร์ศรีคำ ผู้เป็นจุดเริ่มต้นของทุกอย่างในงานอาสาครั้งนี้ และเป็นประธาน​ชมรมฅนรักษ์​สัตว์​-ป่า สังกัด​องค์กร​อนุรักษ์ น้าหมูเล่าให้ฟังถึงที่มาของการขนน้ำขึ้นเขาสมโภชน์ว่า โครงการขนน้ำให้เลียงผาที่เขาสมโภชน์ เป็นโครงการต่อเนื่องมาจากเขาแผงม้าที่เริ่มต้นมาตั้งแต่ปี 2542 ส่วนที่เขาสมโภชน์น้าหมูเริ่มลงมือทำเมื่อปี 2549 เพราะได้รับเงินทุนจากโครงการไทยเข้มแข็ง ให้จัดตั้งศูนย์อนุบาลสัตว์ป่าที่บาดเจ็บและสัตว์ป่วยในพื้นที่เขาใหญ่และพื้นที่ภาคกลางทั้งหมด เราต้องหาสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับก่อสร้างศูนย์ฯ และสุดท้ายได้ข้อสรุปร่วมกันที่จังหวัดนครนายกนครนายก โดยทางอุทยานแห่งชาติมอบพื้นที่ 500 ไร่เพื่อให้สร้างศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่าภาคกลางนครนายก เพื่อรับรองดูแลสัตว์ป่าของกลางที่อยู่ระหว่างดำเนินคดี ให้นำมาอนุบาลไว้ที่นี่ วันหนึ่ง เจ้าหน้าที่พบเลียงผาเสียชีวิตใกล้ศูนย์ฯ ทางทีมสัตวแพทย์จึงผ่าตัดชันสูตร ผลปรากฏว่า เลียงผาตัวนั้นตายจากการติดเชื้อ และที่สำคัญคือพบสารเคมีในร่างกาย อีกไม่ถึงสองอาทิตย์ก็พบเลียงผาตายเป็นตัวที่สอง เจ้าหน้าที่ทุกคนที่อยู่ในศูนย์ฯ เกิดความสงสัยว่ามันมาจากไหน หนึ่งในเจ้าหน้าที่ที่เป็นคนท้องถิ่นบอกว่า เลียงผามาจากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสมโภชน์ อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี เมื่อทีมสัตวแพทย์ชันสูตรก็พบผลลัพธ์เหมือนเลียงผาตัวแรก คือพบสารเคมีในเสือดและร่างกายขาดน้ำอย่างรุนแรง […]