หมออีม คือหญิงไทยคนแรกที่ผ่านการปีนเขาจากเจ็ดทวีป และนี่คือเรื่องราวของเธอ

หมออีม หญิงไทยคนแรกผู้ขึ้นสู่ยอดเขาทั้งเจ็ดทวีป

“การก้าวไปถึงจุดสูงสุดอาจไม่ใช่ความสุขที่ยิ่งใหญ่ แต่การกลับลงมาอย่างปลอดภัย คือสิ่งที่สำคัญกว่า” – หมออีม  นภัสพร ชำนาญสิทธิ์

บ่ายวันหนึ่ง ขณะนั่งทำงานตามปกติอยู่ในออฟฟิศ นิ้วมือพลันเลื่อนเมาส์ไปเจอข้อความที่ปรากฏในแถบแจ้งเตือนบนเฟซบุ๊ก ฉันอ่านข้อความจนจบอย่างถี่ถ้วนสองสามรอบ ความปลื้มปริ่มเกิดขึ้นในใจเมื่อทราบถึงจุดประสงค์ของผู้ส่งสาร ที่ต้องการให้เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย นำเสนอเรื่องราวของ หมออีม ทันตแพทย์หญิง นภัสพร ชำนาญสิทธิ์

จากจุดเริ่มต้นจนถึงความสำเร็จ

เมื่อปี 2016 หมออีม คือผู้หญิงไทยคนแรกที่พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์อันเลื่องชื่อได้สำเร็จ และชื่อของเธอกลับมาปรากฏบนหน้าสื่ออีกครั้งหลังจากเธอพิชิตยอดเขา 7 แห่ง จาก 7 ผืนทวีป ช่วงสองสามปีที่ผ่านมา หมออีมกลายเป็นผู้หญิงที่คนไทยจับตามอง เธอคือคนไทยคนแรกที่ใช้ความพยายามและความร่วมมือจากหลายฝ่ายเดินทางไปสู่ยอดเขาทั้ง 7 แห่งได้สำเร็จ

หมออีม, 7 summits,
คุณคมรันต์ (ซ้าย) ผู้ชักชวนให้หมออีมเริ่มภารกิจพิชิตเอเวอเรสต์

การเดินทาของหมออีมเริ่มต้นจากการไปร่วมปีนเขากับคุณคมรัตน์ พิชิตเดช หรือที่คนในวงการปีนเขามักเรียกในนาม ป๋าคมรัตน์ ครั้งนั้น ป๋ามองเห็นความพิเศษในตัวหมออีมจากครั้งที่ไปร่วมปีนเขาบนเส้นทางคีนาบาลูบนเกาะบอร์เนียวด้วยกัน เขาจึงผลักดันให้เธอลองพิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ และเธอตอบตกลง “เธอเป็นผู้หญิงที่เดินขึ้นเขาอย่างไม่รู้จักเหนื่อย ร่างกายฟื้นตัวได้เร็ว และเดินเร็ว” คุณธำรงค์ ปิยนราภร ผู้จัดการส่วนตัวของหมออีม เล่าให้เราฟัง “ปกติป๋าคมรัตน์มีประสบการณ์ปีนเขาร่วมกับคนไทยมาหลายคน และป๋าพอจะมองออกว่าใครสามารถขึ้นไปบนเอเวอเรสต์ได้ ซึ่งป๋ามองเห็นความพิเศษในตัวหมออีม

หลังจากนั้น คุณธำรงเข้ามามีบทบาทในการหาเงินทุนสนับสนุนเพื่อให้หมออีมและป๋าได้เดินทางไปทำภารกิจพิชิตเอเวอเรสต์ โดยการตั้งกลุ่มขึ้นมาชื่อ Thai Everest 2016 มีสมาชิกเริ่มต้นประมาณ 30 – 40 คน ในช่วงแรก ทุกคนช่วยกันระดมความคิดในการจัดกิจกรรมเพื่อให้ได้เงินทุนสนับสนุน ตั้งแต่การจัดจำหน่ายเสื้อยืด จัดชมภาพยนตร์รอบพิเศษ และจัดงานวิ่ง ซึ่งเป็นกิจกรรมเดียวที่ยังคงจัดต่อเนื่องมาจนถึงทุกวันนี้

หมออีม, ปีนเขา, แรงบันดาลใจ, กางเต็นท์

เรื่องราวทุกอย่างเหมือนกำลังดำเนินไปได้ด้วยดี แต่ไม่มีเส้นทางไหนที่ผ่านไปได้แบบไร้การทดสอบ ช่วงที่หมออีมและป๋าเดินทางไปถึงเนปาลเพื่อพิชิตยอดเอเวอเรสต์ อยู่ในช่วงเกิดข้อพิพาทระหว่างจีนและทิเบต จึงต้องเปลี่ยนแผนการเดินทางจากเดิมที่ตั้งใจว่าจะใช้เส้นทางขึ้นเขาฝั่งทิเบต มาเป็นฝั่งเนปาล ซึ่งทำให้ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น งบประมาณที่เตรียมไปจึงไม่เพียงพอ “เราจึงต้องระดมทุนกันอีกครั้ง เพื่อให้หมอได้ขึ้นเขา โดยการไปกู้ยืมเงินมา และเอาความสำเร็จของหมออีมเป็นประกัน” คุณธำรงค์เล่า

7 summits, หมออีม, ภูเขา, ยอดเขาทั้งเจ็ดทวีป
ภาพแสดงลำดับการปีเขาของหมออีมจากเอเวอเรสต์จนจบโครงการ

กระบวนการพิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ดำเนินไปจนกระทั่งหมออีมกลับลงมาอย่างปลอดภัย และกลายเป็นบุคคลในสื่อทั้งไทยและต่างประเทศ ตอนเริ่มปีนเขาเอเวเรสต์หมออีมและป๋าเดินทางขึ้นไปด้วยกัน แต่ป๋าคมรัตน์ต้องหยุดการพิชิตไว้กลางทางเนื่องจากปัญหาสุขภาพ และปล่อยหมออีมขึ้นสู่ยอดเขาเพียงลำพัง เรื่องราวทุกอย่างหลังจากการพิชิตเอเวอเรสต์สำเร็จดูง่ายขึ้น ทางผู้จัดการและทีมงานจึงจัดทำโครงการ 7 Summits ไปยังบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ผลคือ หมออีมได้รับทุนสนับสนุนจำนวนหนึ่งจาก ปตท. ในการเดินทางไปพิชิตยอดเขาอื่นๆ ที่เหลืออยู่

แต่เนื่องจากงบประมาณสนับสนุนที่เสนอไป ครอบคลุมเฉพาะตัวหมออีมเพียงคนเดียว จึงนับได้ว่าหมอเดินทางคนเดียวตลอดเส้นทางที่เหลือ “หมออีมไม่เคยทำให้เราผิดหวัง สามารถพิชิตยอดเขาทั้งหมดมาได้ตลอดปี 2016 ถึงปี 2017” คุณธำรงค์กล่าวและเสริมว่า “จนกระทั่งมาถึงยอดเขาลำดับที่ 6 เทือกเขาเดนาลี (หรือเมานต์แมกคินลีย์) ทวีปอเมริกาเหนือ การพิชิตยอดเขาต้องหยุดชะงักชั่วคราว เนื่องจากสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย ทุกอย่างข้างบนนั้นขาวโพลนจนมองไม่เห็นเส้นขอบฟ้าตัดกับแผ่นดิน” คุณธำรงค์อธิบาย

ปีเขา, แอดเวนเจอร์, หมออีม

หมออีมจำเป็นต้องกลับมาตั้งต้นใหม่อีกครั้งที่เมืองไทย โดยเลื่อนแผนการพิชิตยอดเขาเดนาลีออกไปก่อน และการกลับไปพิชิตอีกครั้งต้องใช้เงินสนับสนุนอีกจำนวนหนึ่ง ทางทีมงานจึงร่วมกันจัดงานวิ่งเทรลรายการ “Trail Savanna Thailand” ที่อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง จังหวัดพิษณุโลกเพื่อนำรายได้ไปสนับสนุนการพิชิตยอดเขาเดนาลี

ในขณะที่กลับไปพิชิตยอดเดนาลีอีกครั้ง หมออีมหอบความหวังของทีมงานที่เมืองไทยติดตัวไปด้วย “ในการเดินทางครั้งนั้นมีนักปีนเขาทั่วโลกทั้งหมด 4 คน ไม่นับรวมผู้นำทาง แต่มีหมออีมเพียงคนเดียวที่ไปถึงยอดเขาได้สำเร็จ” คุณธำรงค์บอก ความท้าทายของเทือกเขาแห่งนี้ คือสภาพอากาศที่แปรปรวนจนไม่สามารถพยากรณ์ล่วงหน้าได้ เนื่องจากเมานต์แมกคินลีย์ตั้งอยู่ในแนวโพลาร์วอร์เท็กซ์ (Polar vortex) และนักปีนเขาทั่วโลกประเมินความสำเร็จในการไปถึงจุดสูงสุดไว้เพียงร้อยละ 40

ความสำเร็จที่ต้องแลกมาด้วยแรงกาย แรงใจ และความร่วมมือ

หมออีมเป็นทันตแพทย์ประจำโรงพยาบาลประจวบคีรีขันธ์ ทุกเช้า เธอตื่นขึ้นมาวิ่งวันละ 20 กิโลเมตร ออกกำลังกายด้วยน้ำหนัก (weight training) และฝึกการเดินขึ้นที่สูงในกรุงเทพที่อาคาร Energy Complex ของ ปตท. โดยการแบกถุงข้าวสารหนัก 20 กิโลกรัม และเดินขึ้นตึกสูง 36 ชั้น มีบางครั้งที่หมออีมอยากล้มเลิกความคิดนี้ไป แต่เมื่อเธอหันกลับมามองข้างหลัง เธอเห็นผู้คนมากมายที่คอยสนับสนุนเธอมาตลอด เธอเรียกพลังจากคนเหล่านี้ว่า “ลมใต้ปีก” เปรียบเหมือนแรงพยุงให้เธอลุกขึ้นเดินต่อไปได้อีกครั้ง

อีกหนึ่งแรงบันดาลใจผลักดันให้หมออีมเริ่มต้นกิจกรรมปีนเขาคือในหลวงรัชกาลที่ 9 ในเวลานั้น เธอรับชมคลิปวิดีโอของคุณหนึ่ง – วิธิตนันท์ โรจนพานิช คนไทยคนแรกที่ขึ้นสู่จุดสูงสุดของเอเวอเรสต์ และถือพระบรมฉายาลักษณ์ของในหลวงรัชกาลที่ 9 พร้อมร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี หมออีมรู้สึกตื้นตันไปกับภาพบรรยากาศนั้น และเป็นจุดเริ่มต้นที่ผลักให้เธอก้าวข้ามขีดจำกัดต่างๆ ของตัวเองออกมาทำในสิ่งที่ตัวเองไม่เคยทำ

หมออีมกล่าวเสมอว่า กำลังใจจากเพื่อนๆ ทุกคนที่คอยสนับสนุนเป็นส่วนสำคัญมาก เพราะถ้าไม่ได้ทุกคนที่คอยช่วยเธอคงไม่ได้มายืนอยู่จุดนี้ เพื่อนๆ คอยหาทุนให้ ขายเสื้อ และจัดงานวิ่ง ทีมงานที่เมืองไทยไม่เคยกดดันเธอ ระหว่างเดินผ่านความยากลำบากของเส้นทางบนภูเขาแต่ละลูก เธอจำเป็นต้องแยกแยะความกดดันกับเรื่องสภาพร่างกายออกจากกัน เพราะความปลอดภัยของเธอคือสิ่งเดิมพันที่เธอต้องรับผิดชอบด้วยตัวเอง “ความสุขที่ยิ่งใหญ่อาจไม่ใช่การไปยืนบนจุดสูงสุดของยอดเขา แต่การกลับลงมาอย่างปลอดภัยเพื่อพบเจอคนที่รอเราอยู่ คือสิ่งที่สำคัญกว่า

หลายครั้งหลายคราที่นักปีนเขาหลายคนพาชีวิตตัวเองไปจบบนเส้นทางปีนเขา ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในช่วงขากลับลงมา เพราะไม่เหลือเรี่ยวแรงในการเดินลงเขา ทางจิตวิทยาให้เหตุผลว่า นักปีนเขารวบรวมความตั้งใจและใส่พลังงานร่างกาย และพลังใจจนหมดไปในช่วงเดินขึ้น จนสุดท้ายเมื่อไปถึงจุดที่ตั้งใจไว้ ก็ไม่เหลือพลังงานให้เดินกลับลงมา จึงเกิดเหตุการณ์ทำนองนี้ขึ้นอยู่เนืองๆ ทางทีมงานไทยคุยกับหมออีมเสมอว่า ไม่ต้องกดดันตัวเอง และกลับมาเจอพวกเราให้ได้

กลับสู่ความเป็นธรรมชาติ

แม้ผู้หญิงตัวเล็กๆ คนหนึ่งที่ขึ้นไปถึงจุดสูงสุดของยอดเขามาแล้วทั่วโลก แต่เธอกลับไม่เคยคิดว่าตัวเองคือผู้พิชิตเลย เพราะเมื่อเธอเดินจากมา ยอดเขาต่างๆ ก็ยังตั้งตระหง่านอยู่ตรงนั้น ไม่ได้เปลี่ยนแปลงไป เธอกลับรู้สึกว่า เธอได้กลับไปสู่ความเรียบง่ายของธรรมชาติ ปรับวิถีชีวิตเพื่อความอยู่ง่าย กินง่าย และนอนง่าย สุดท้ายเธอค้นพบตัวตนที่แท้จริงของตนเอง

ครั้งหนึ่ง หมออีมให้สัมภาษณ์ไว้ว่า “ยิ่งเรารู้จักธรรมชาติที่แท้จริงของตัวเอง เรากลับรู้สึกว่ามนุษย์ช่างตัวเล็กเหลือเกิน

นักเดินทางหลายคนที่ฉันได้พูดคุยด้วย กล่าวว่า “ยิ่งเราออกเดินทางไปรู้จักโลกมากเท่าไหร่ เราก็ยิ่งรู้จักตัวเองมากขึ้นเช่นกัน” ฉันเห็นด้วยกับคำกล่าวนี้


เรื่อง: นภัทรดนัย

ภาพถ่าย: นภัสพร ชำนาญสิทธิ์

เรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจ : หยุดงาน 1 วัน แล้วไปเดินป่า ใบสั่งยาแบบใหม่จากคุณหมอ

ธรรมชาติบำบัด
ในอุทยานแห่งชาติบูคันซันซึ่งอยู่ไม่ไกลจากย่านกลางเมืองของกรุงโซล เมืองหลวงของเกาหลีใต้และศูนย์กลางชีวิตทันสมัยอันตึงเครียด ฮงซุงอวิน พนักงานขาย ล้มตัวลงนอนพักหลังเดินป่า อุทยานแห่งนี้ดึงดูดนักท่องเที่ยวปีละประมาณห้าล้านคน

เรื่องแนะนำ

ดอยหลวงเชียงดาว ขุนเขาแห่งสรวงสวรรค์

ดอยหลวงเชียงดาว ยอดเขาที่ไม่ต้องการผู้พิชิต ดอยหลวงเชียงดาว เป็นยอดเขาที่นักท่องเที่ยวสายผจญภัยอยากไปเยี่ยมชมมากแห่งหนึ่งในประเทศไทย ทัศนียภาพยามเช้าที่ปกคลุมด้วยเมฆหมอก คือรางวัลที่ขุนเขายิ่งใหญ่แห่งนี้มอบให้แก่ผู้มาเยือน ดอยหลวงเชียงดาวมีความสูงราว ๆ 2,225 เมตร จากระดับน้ำทะเล ตั้งอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติให้ได้เดินเท้าขึ้นไปสัมผัสความสวยงามของยอดเขาแห่งนี้ ซึ่งตลอดเส้นทางเต็มไปด้วยต้นไม้และดอกไม้ป่านานาพรรณ บางชนิดพันธุ์เป็นพืชที่พบได้เฉพาะบนดอยหลวงเชียงดาวเท่านั้น นอกจากพันธุ์พืชที่น่าสนใจแล้ว ยังมีพันธุ์สัตว์ป่าที่หาชมได้ยาก เช่น เลียงผา และนกเฉพาะถิ่นนานาชนิด บนยอดดอยสามารถมองเห็นวิวของทะเลหมอกได้อย่างสวยงามอลังการสุดๆ เหมือนกับว่าเรายืนอยู่บนสายหมอกเลยทีเดียว เทศกาลท่องเที่ยวดอยหลวงเชียงดาว 2561-2562 อยู่ระหว่างต้นเดือนพฤศจิกายน 2561 ถึงสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ 2562 หลังจากนั้นจะปิดเส้นทางเพื่อให้ธรรมชาติฟื้นตัว สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว โทรศัพท์ 0-5345-6623 หรือ 08 1111 6203 และเฟซบุ๊ก เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ในอำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ นอกจากดอยหลวงเชียงดาวที่โดดเด่นเป็นสัญลักษณ์แล้ว ยังมีสถานทีอื่นที่น่าสนใจ อาจเป็นตัวเลือกหนึ่งสำหรับการพักเหนื่อย หลังจากลงมาจากยอดดอย หรือชมความงามของวิถีชีวิต และผู้คนในอำเภอเล็กๆ แห่งนี้ วัดถ้ำเชียงดาว ตั้งอยู่ที่ตำบลเชียงดาว อำเภอเชียงดาว เป็นวัดที่นักท่องเที่ยวมักเดินทางมาเที่ยวชมเมื่อมาถึงอำเภอเชียงดาว ด้วยภายในวัดเป็นที่ตั้งของถ้ำเชียงดาว ซึ่งประกอบไปด้วยถ้ำต่าง […]

สิ่งที่ควรทำเมื่อมา อุทยานแห่งชาติแกรนด์แคนยอน

ฉลองครบรอบ 100 ปี ของอุทยานอันเป็นที่รักด้วยกิจกรรมที่ไม่สิ้นสุด อุทยานแห่งชาติแกรนด์แคนยอน ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ปี 1919 ซึ่งเป็นอุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ ที่มีมาอย่างยาวนาน และยังถือเป็นหนึ่งในอุทยานแห่งชาติ อันเป็นที่รักของสหรัฐอเมริกา ลองอ่านเคล็ดลับจากผู้มีประสบการณ์ทั้งเจ็ดที่นี่ เพื่อให้การเดินทางของคุณไม่น่าเบื่ออีกต่อไป Do the classics ใช้ชีวิตแบบเรียบง่าย วิธีดั้งเดิมในการหาเส้นทางลาดชันของหุบเขาคือ การขี่ล่อ การเดินทางหนึ่งวันในฝั่งทางใต้ควรเริ่มเดินทางออกจาก Stone Corral เพื่อมุ่งไปทาง Bright Angel Trail ที่แฟนทอมแรนช์ คุณจะพบที่พักเพียงแห่งเดียวในอุทยานแห่งชาติแกรนด์แคนยอน ที่ไม่ใช่การตั้งแคมป์ (วิธีที่ดีที่สุดคือการจองทัวร์และที่พักของคุณล่วงหน้าหกเดือน) การล่องแพในแม่น้ำโคโลราโด การผจญภัยนี้จะทำให้คุณมองเห็นเรื่องราวประวัติศาสตร์ของอุทยานฯ เส้นทางของแม่น้ำที่ไหลเชี่ยวและคดเคี้ยวที่สุดในโลก มากกว่า 160 เส้นทาง และใช้ระยะเวลาในการเดินทางสามารถอยู่ได้เป็นเวลาหนึ่งถึง 25 วัน เพลิดเพลินกับการขับรถชมวิวทิวทัศน์ สำหรับการเยี่ยมชมภายในหนึ่งวัน บนถนน เฮอร์มีส ตามแนวชายฝั่งทางใต้เป็นเส้นทางยาว 11 กิโลเมตร ที่ล้อมรอบหุบเขาแกรนด์แคนยอนและทัศนียภาพอันยอดเยี่ยมของแม่น้ำโคโลราโดที่คดเคี้ยวสลับกับเขาวงกตของหุบเขา นอกจากนี้ยังมีบริการรถบัสรับส่งไปตามเส้นทาง โดยไม่มีค่าใช้จ่าย เมื่อคราวที่มีการยุติห้ามใช้รถยนต์ตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงเดือนพฤศจิกายน ถนนเคปรอยัล ริมฝั่งทางเหนือ […]

เดินป่า ในประเทศไทย กับระดับความยากที่ต่างกัน

เดินป่า ในประเทศไทย กับระดับความยากง่ายของแต่ละเส้นทางที่แตกต่างกัน การท่องเที่ยวในรูปแบบการ เดินป่า ในประเทศไทยได้รับความนิยมจากทั้งนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติ โดยเฉพาะคนที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบใกล้ชิด และรักการผจญภัย ซึ่งสังเกตได้จากจำนวนผู้ประกอบธุรกิจเดินป่าในประเทศไทยที่มีไม่ตํ่ากว่าสองร้อยราย หรือการเติบโตของสื่อออนไลน์ที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมเดินป่า ร้านรวงเกี่ยวกับอุปกรณ์เดินป่าที่เพิ่มมากขึ้น และการบริการนำเที่ยวเดินป่าในทุกภูมิภาคของประเทศไทย แหล่งท่องเที่ยวเดินป่าในประเทศไทยนั้น ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในพื้นที่อนุรักษ์ เช่น อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ซึ่งมีวัตถุประสงค์หลักในการจัดการท่องเที่ยวเดินป่าเพื่อศักษาเรียนรู้ธรรมชาติ นำไปสู่แนวคิดในการช่วยอนุรักษ์สภาพแวดล้อม ในขณะเดียวกัน พื้นที่ก็ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย มีหน่วยงานราชการเป็นผู้บริหารจัดการดูแล ดังนั้นการเข้าไปประกอบกิจกรรมเดินป่าในพื้นที่เหล่านี้จึงจำเป็นต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบอย่างเคร่งครัด ศึกษาข้อมูลก่อนออกเดินทาง อุทยานแห่งชาติ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า แม้ว่าจะเป็นพื้นที่อนุรักษ์เหมือนกัน แต่วัตถุประสงค์ในการจัดตั้ง และรายละเอียดของการเข้าไปท่องเที่ยวจะแตกต่างกัน อุทยานแห่งชาติมีวัตถุประสงค์เพื่อการท่องเที่ยว เพื่อการศึกษาเรียนรู้ เป็นหนึ่งในวัตถุประสงค์หลักในการประกาศจัดตั้งและจัดการพื้นที่ ส่วนเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ไม่ได้ มีวัตถุประสงค์เพื่อการท่องเที่ยว แต่เป็นการประกาศจัดตั้งเพื่ออนุรักษ์ให้เป็นบ้านของพันธุ์พืชและสัตว์ป่าเป็นสำคัญ ข้อควรระวัง: การเข้าไป เดินป่า ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าจึงมีกฎระเบียบ ข้อห้าม ข้อปฏิบัติที่พึงระมัดระวังเป็นพิเศษ เช่น ต้องขออนุญาต ต้องติดต่อเจ้าหน้าที่ล่วงหน้า และอาจไม่ได้มีสิ่งอำนวยความสะดวกรองรับที่สะดวกสบายนัก แต่การจะเข้าไปท่องเที่ยวในพื้นที่อนุรักษ์ทั้งสองประเภทต้องคำนึงถึงความปลอดภัย การดำรงอยู่ของผืนป่าและสัตว์ป่า ผู้เป็นเจ้าของบ้านที่แท้จริงเป็นหลักใหญ่เสมอ เส้นทาง เดินป่า 5 ระดับ ระดับ 1 Nature […]