ขาลงของน้ำมัน ขาขึ้นของ พลังงานหมุนเวียน : COVID-19 กับผลต่อพลังงานโลก

ขาลงของน้ำมัน ขาขึ้นของ พลังงานหมุนเวียน : COVID-19 กับผลต่อการใช้พลังงานโลก

พลังงานหมุนเวียน จะเป็นพลังงานที่ยืนหยัดท่ามกลางภาวะช็อกของพลังงานโลกในรอบ 70 ปีที่เกิดขึ้นเนื่องจากการระบาดของไวรัสโคโรนา

ทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ (International Energy Agency : IEA) กล่าวว่าการแพร่ระบาดของไวรัส COVID-19 อาจเป็นสิ่งที่กำจัดความต้องการพลังงานฟอสซิลของโลก เนื่องจากมันเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดความต้องการพลังงานลดลงถึง 7 เท่า เมื่อเทียบกับตอนวิกฤติการเงินระดับโลก

โดยการเพิ่มขึ้นของ พลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy) อย่างต่อเนื่อง ประกอบกับการลดลงของความต้องการพลังงานฟอสซิล หมายความว่าพลังงานไฟฟ้าสะอาดจะมีบทบาทมากที่สุดในระบบพลังงานโลกของปีนี้ และจะช่วยลดการเพิ่มขึ้นของการปล่อนคาร์บอนในระดับโลกในรอบทศวรรษ

Fatih Birol ผู้อำนวยการบริหารของ IEA กล่าวว่า การลดลงของความต้องการในพลังงานหลัก (major fuels) นั้นน่าประหลาดใจมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซ โดยมีแต่พลังงานหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้นในช่วงที่การใช้ไฟฟ้าลดลงอย่างที่ไม่เคยพบเจอมาก่อน

มีการคาดการณ์ว่าพลังงานหมุนเวียนจะเติบโตเพิ่มขึ้นร้อยละ 5 ในปีนี้ ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 30 ของความต้องการพลังงานไฟฟ้าของโลกที่ลดลง โดยการเติบโตของพลังงานหมุนเวียนท่ามกลางวิกฤตนี้อาจทำให้บริษัทพลังงานฟอสซิลเปลี่ยนเป้าหมายไปยังพลังงานสะอาดมากขึ้น Birol กล่าว แต่บรรดารัฐบาลต้องรวมเอานโยบายพลังงานสะอาดเป็นหัวใจหลักในแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจเพื่อการฟื้นฟูที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมด้วย

“มันยังเร็วไปที่จะตัดสินถึงผลกระทบในระยะยาว” Birol กล่าวและเสริมว่า “แต่อุตสาหกรรมพลังงานที่อยู่มาได้ในวิกฤตนี้จะเปลี่ยนแปลงจากที่เคยเป็นอย่างยิ่ง”

ความสำเร็จของพลังงานหมุนเวียนท่ามกลางความต้องการพลังงานที่ลดลงเกิดขึ้นจากหลายสาเหตุ ซึ่งรวมไปถึงต้นทุนการจัดการที่ต่ำ รวมไปถึงโครงการการใช้พลังงานลมและแสงอาทิตย์ที่เสร็จสมบูรณ์ในช่วงปี 2019 และต้นปี 2020

นอกจากนี้ ผลกระทบที่เกิดจากไวรัสโคโรนากระตุ้นให้เกิดวิกฤตสินค้าพลังงานฟอสซิลซึ่งรวมไปถึงปัญหาราคาน้ำมันตกต่ำด้วยเช่นกัน

ความพยายามในหลายแห่งของโลกที่ต้องการงับการแพร่ระบาดของ COVID-19 ได้นำมาซึ่งมาตรการจำกัดการเดินทาง และเศรษฐกิจโลกในช่วงนี้จะทำให้ความเกิดต้องการน้ำมันที่ลดลงในรอบ 25 ปี

“อุตสาหกรรมพลังงานไม่เคยพบเจอสิ่งที่เกิดเช่นในปี 2020 มาก่อน” IEA กล่าว โดยรายงานที่ออกมาเมื่อต้นเดือนเมษายนระบุว่า ราคาน้ำมันลดลงถึงร้อยละ 75 นับตั้งแต่ช่วงต้นปี และผู้บริษัทน้ำมันต้องสูญเงินไปในทุกบาร์เรลที่พวกเขาผลิต

ในส่วนของความต้องการใช้แก๊ส ก็มีการคาดว่าจะลดลงร้อยละ 5 เป็นการดิ่งลงของความต้องการแก๊สนับตั้งแต่ที่แก๊สเริ่มมีการใช้ในฐานะแหล่งพลังงานชนิดหนึ่งในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ผ่านมา

ด้านความต้องการถ่านหินก็ลดลงไปร้อยละ 8 เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2019 ซึ่งถือเป็นการลดลงครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา

โดย IEA ได้ใช้ข้อมูลทุกประเทศในทุกหน่วยพลังงานเพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของโรคระบาดที่มีต่อโลก

และพบว่าความต้องการพลังงานโลกลดลงไปร้อยละ 6 ในปีนี้ ซึ่งเท่ากับการสูญเสียความต้องการพลังงานทั้งหมดในอินเดีย ประเทศที่บริโภคพลังงานมากเป็นอันดับ 3 ของโลก หรือความต้องการพลังงานของฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี และสหราชอาณาจักรรวมกัน

พลังงานหมุนเวียน, โซลาร์เซลล์ผลกระทบจากโรคระบาดได้ส่งผลต่อการใช้พลังงานในเศรษฐกิจของประเทศที่พัฒนาแล้ว ซึ่งคาดว่าความต้องการจะลดลงร้อยละ 11 ทั่วสหภาพยุโรป และร้อยละ 9 ทั่วสหรัฐอเมริกา

นอกจากนี้ ยังก่อให้เกิดการลดลงของการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มากถึง 3 พันล้านตัน ซึ่งเป็นการลดลงที่มากที่สุดในทุกวิกฤตทางการเงินที่เกิดรวมกันนับตั้งแต่ช่วงสงครามโลกครั้งที่สองเป็นต้นมา

อย่างไรก็ตาม IEA กล่าวว่าการลดลงครั้งใหญ่นี้ดูเหมือนว่าจะไม่ได้คงอยู่ตลอดไป

Birol กล่าวว่า “อันเนื่องมาจากการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรของผู้คน และบาดแผลทางวิกฤตเศรษฐกิจ การลดลงของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกนี้ไม่ใช่เรื่องที่น่าดีใจเลย”

“ถ้าผลกระทบหลังเหตุการณ์วิกฤตทางการเงินเมื่อปี 2008 คือสิ่งที่เราต้องอยู่ร่วมกับมัน ในไม่ช้านี้เราก็จะได้เห็นผลสะท้อนกลับ (ในทางตรงกันข้าม) เมื่อสภาพเศรษฐกิจดีขึ้นหลังวิกฤต แต่บรรดารัฐบาลสามารถเรียนรู้จากประสบการณ์ครั้งนี้โดยการนำเทคโนโลยีพลังงานสะอาด ทั้งพลังงานหมุนเวียน แบตเตอรี ไฮโดรเจน และการดักจับคาร์บอนเป็นหัวใจสำคัญในฟื้นฟูเศรษฐกิจ”

“การลงทุนในสิ่งเหล่านี้สามารถสร้างงาน ทำให้เศรษฐกิจมีการแข่งขัน และทำให้อนาคตของโลกเป็นเรื่องของพลังงานสะอาดมากขึ้น” เขากล่าว

แหล่งข้อมูล

Climate crisis: Coronavirus causing collapse in demand for fossil fuels while renewables make major gains, according to major global report

Covid-19 crisis will wipe out demand for fossil fuels, says IEA


อ่านเพิ่มเติม เชื้อเพลิงฟอสซิล (Fossil Fuel)

เรื่องแนะนำ

ปลาพลวง ถั่วฝักยาว หรือ เสือโคร่งแห่งสายน้ำ

ปลาพลวง อาจจะเป็นปลาที่คนไทยส่วนใหญ่รู้จักเพียงว่าเป็นปลาที่อาศัยอยู่ตามน้ำตก รอคอยกินถั่วฝักยาวหรืออาหารปลาที่นักท่องเที่ยวโยนลงไปให้ แต่สำหรับนักวิทยาศาสตร์ด้านปลาน้ำจืดทั่วโลก ปลาพลวง เป็นมากกว่านั้น พวกมันมีเรื่องราวที่น่าสนใจไม่แพ้ปลาแซลมอน และบางพื้นที่ถึงกับเรียกปลาพลวงว่า “เสือโคร่งแห่งสายน้ำ” เลยทีเดียว รอบกองไฟที่อบอุ่นท่ามกลางความหนาวเย็นริมน้ำเงา ผมเอ่ยถามจูลี คลัสเสน นักวิจัยเรื่องปลาจากมูลนิธิอนุรักษ์ปลา (Fisheries Conservation Foundation) ว่า “ทำไมต้องเป็นมาห์เซียร์ครับ ทำไมไม่เป็นปลาอื่นอย่างปลาคัง ปลาสวาย หรือปลาอะไรที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจกว่านี้ครับ” มาห์เซียร์คือชื่อภาษาฮินดีที่ใช้เรียกปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ที่กระจายพันธุ์อยู่มากทางตอนเหนือของอินเดีย ปลาชนิดนี้มีชื่อเสียงขึ้นมาในฐานะปลาเกมชั้นดีเมื่อนักตกปลาชาวอังกฤษได้สำรวจเจอ ปลาชนิดนี้อยู่ในสกุล Tor ต่อมาก็ได้มีการใช้คำว่ามาห์เซียร์กับปลาในสกุล Neolissochilus ไปด้วย ในเมืองไทยเรามีปลาในกลุ่มมาห์เซียร์ อยู่ 2 ชนิดคือ ปลาพลวง (Neolissochilus) และปลาเวียน (Tor) ใช่ครับ ปลาที่คนส่วนใหญ่เคยเห็นตามน้ำตกเมื่อมีคนให้อาหาร หรือว่ายมากินถั่วฝักยาวจากมือนั่นละครับ จูลีอธิบายให้ฟังว่า วงการนักวิทยาศาสตร์ทางด้านปลาให้ความสนใจมาห์เซียร์ เป็นเพราะสามเหตุผลคือ มาห์เซียร์นั้นเป็นอาหารที่สำคัญของผู้คนที่อาศัยอยู่กับสายน้ำ มาห์เซียร์เป็นปลาที่มีคุณค่าในทางกีฬาตกปลาที่สามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนและประเทศ และที่สำคัญที่สุด มาห์เซียร์เป็นปลาที่อาศัยอยู่ในลำน้ำใสสะอาดและมีการย้ายถิ่นตลอดลำน้ำ ขึ้นไปวางไข่ที่ต้นน้ำเหมือนปลาแซลมอน ทำให้การอนุรักษ์ปลามาห์เซียร์ส่งผลไปถึงการอนุรักษ์ระบบนิเวศทั้งลำน้ำ “แม่น้ำเงาเป็นแม่น้ำสายเดียวของลุ่มน้ำสาละวินที่ยังคงใสสะอาด” ดร.อภินันท์ สุวรรณรักษ์ จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ผู้ซึ่งทุ่มเทให้กับการวิจัยและการอนุรักษ์ปลาน้ำจืดในภาคเหนือ บอก […]

นวัตกรรมถุงพลาสติกย่อยสลาย 100% โดยนักวิจัยไทย

หน่วยงานรัฐบาลและภาคเอกชน-SMEs ไทย ร่วมสร้างนวัตกรรมถุงพลาสติกย่อยสลาย 100% จากแป้งมันสำปะหลัง ปฏิวัติรูปแบบถุงพลาสติกไทย  เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2562 นายสุวิทย์ เมษินทรีย์ รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ดร.ณรงค์ ศิริเลิศวรกุล ผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) พร้อมด้วยสื่อมวลชน เข้าเยี่ยมชมกระบวนการพัฒนาผลิตพลาสติกชีวภาพ ด้วยการนำแป้งมันสำปะหลังมาพัฒนาเป็นพลาสติก ณ โรงงาน บริษัท เอสเอ็มเอส คอร์ปอเรชั่น จำกัด ที่ร่วมวิจัยและพัฒนา “ถุงพลาสติกย่อยสลายได้สำหรับขยะเศษอาหาร” กับ ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สวทช. โดยมีบริษัท ทานตะวันอุตสาหกรรม จำกัด (มหาชน) สนับสนุนกระบวนการเป่าขึ้นรูปถุงพลาสติกย่อยสลายได้  นายสุวิทย์ เมษินทรีย์ เปิดเผยว่า จากกรณีที่ทางคณะรัฐมนตรีมีมติให้มีการการงดใช้ถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งในห้างสรรพสินค้าและร้านสะดวกซื้อในวันที่ 1 มกราคม 2563 เป็นต้นไป โดยเป็นนโยบายความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการดำเนินงานเพื่อลดและเลิกใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว (single-use plastic) ที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมภายใต้ roadmap การจัดการขยะพลาสติก […]

บันทึกภาคสนามนักอนุรักษ์: “ฉลาม” นักล่าผู้ตกเป็นเหยื่อ

ในแต่ละปีมีเหตุฉลามทำร้ายมนุษย์ทั่วโลกไม่ถึง 100 ครั้ง ซึ่งรวมถึงเหตุการณ์ล่าสุดบริเวณหน้าวัดเขาเต่า อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และส่วนใหญ่เกิดจากการเข้าใจผิด ขณะที่นักอนุรักษ์ชี้ว่า ทุกปีมีฉลามถูกฆ่าถึง 100 ล้านตัวทั่วโลกจนประชากรฉลามลดลงถึงขั้นวิกฤติ และหลายชนิดอยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์