เที่ยวน่าน ตามรอยความร่วมมือเพื่อฟื้นฟูผืนป่า - National Geographic Thailand

เที่ยวน่าน ตามรอยความร่วมมือเพื่อฟื้นฟูผืนป่า

การเดินทางมา เที่ยวน่าน ครั้งนี้ ได้เผยให้ฉันเห็นความการทำงานร่วมมือกันอย่างบูรณาการ เพื่อผลลัพธ์ที่ดีต่อทุกฝ่าย ในเรื่องการฟื้นฟูพื้นที่ป่า

เวลาหัวค่ำนอกหน้าต่างคอนโดมิเนียมกลางเมืองหลวง ฉันเห็นแสงไฟวับวาม และรถราเคลื่อนสลับไปมาไม่หยุดหย่อน ภาพชินตาเช่นนี้สร้างความรู้สึกชินชาให้เกิดขึ้นในจิตใจ กระหน่ำซ้ำด้วยการประกาศล็อกดาวน์ในช่วงการระบาดใหญ่ของโรคร้ายที่ผ่านมา แผนการเดินทางเพื่อประโลมจิตใจของฉันในปีนี้ จึงเป็นอันต้องพับเก็บไปทั้งหมด

ใจที่กระหายการเดินทาง และนิสัยไม่อยู่ติดกับที่ของฉัน เฝ้ารอการได้ออกไปเดินย่ำบนผืนดินอีกครั้ง ในใจตอนนี้คิดว่า ขอเป็นที่ไหนก็ได้ให้ฉันได้หายไปจากเมืองนี้สักสองถึงสามวัน ก่อนจะกลับมาเผชิญเรื่องราวบทเดิมในชีวิตการทำงานอีกครั้ง แล้วเหมือนใครสักคนได้ยินเสียงเรียกร้องของใจที่หิวกระหาย ในที่สุดฉันก็ได้รับการติดต่อให้เดินทางไปจังหวัดน่าน เพื่อเยี่ยมชมความร่วมมือกันฟื้นฟูผืนป่าที่ถูกทำลายให้กลับมาเขียวชอุ่มอีกครั้ง

เมื่อวันเดินทางมาถึง ฉันจดจ่อที่จะได้เห็นบรรยากาศของสนามบินหลังผ่อนปรนมาตรการล็อกดาวน์  ในสนามบินนานาชาติดอนเมือง มีขั้นตอนการรักษาความปลอดภัยตามมาตรการเฝ้าระวังโรคติดต่ออย่างเข้มงวดทุกขั้นตอน แต่ก็ใช้เวลาเพียงน้อยนิดสำหรับการผ่านจุดคัดกรองต่าง ๆ ฉันมาถึงสนามบินน่านนครในเวลาเพียงชั่วโมงเศษ และนัดหมายกับเพื่อนร่วมทางขาประจำไว้ที่นั่น เขานำรถยนต์มารอรับฉันที่สนามบิน และเรากำลังจะเดินทางไปยังตำบลเมืองจัง อำเภอภูเพียง ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลของเรา ระหว่างทางเราแล่นผ่านแมกไม้ที่ขึ้นอยู่สองข้างทางในบรรยากาศเเบบชนบท ได้เห็นวิถีชีวิตของชาวบ้านที่อยู่กันอย่างเรียบง่าย เรือกสวนต่าง ๆ ทั้งลำไย มะม่วง และไร่ข้าวโพด ปรากฏสลับกันไปตลอดทาง

สำรวย ผัดผล นายกองค์การบริหารส่วนตำบลเมืองจัง อธิบายหลักการบ่อพวง ที่เป็นหารแก้ปัญหาขาดแคลนแหล่งน้ำบนที่สูง

บ้านเมืองจังอยู่ห่างจากอำเภอเมืองฯ จังหวัดน่าน ไม่ถึงครึ่งชั่วโมงโดยรถยนต์ สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา ชาวบ้านจึงต้องอาศัยอยู่ตามพื้นที่หุบเขา “เราเคยถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้บุกรุกป่าครับ” สำรวย ผัดผล นายกองค์การบริหารส่วนตำบลเมืองจัง กล่าวกับพวกเราเมื่อเดินทางไปถึง ความขัดแย้งระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับชาวบ้านเกิดขึ้นมาเป็นเวลานาน ส่วนหนึ่งที่ฉันสอบถามจากชาวบ้านพบว่า แต่ละฝ่ายต่างมีข้อมูลที่ดินของตนเอง ซึ่งไม่ได้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน จึงไม่สามารถบรรลุข้อตกลงร่วมกันได้

จากข้อมูลที่ฉันเห็นบนกระดานขนาดใหญ่ในอาคารสำนักงานองค์การบริหารส่วนตำบลเมืองจัง พบว่าพื้นที่ทำกินของเกษตรกรไม่เพียงพอต่อความต้องการของจำนวนประชากร จึงเป็นภาพที่เราเห็นการแผ้วถางป่าเพื่อปลูกพืชเศรษฐกิจอย่าง ข้าวโพด จนกลายเป็นกระแสอย่างที่เคยปรากฏในสื่อสังคมออนไลน์ และเป็นที่วิพากษ์กันเป็นวงกว้าง จากการบอกเล่าของสำรวยพบว่า ชาวบ้านถือครองที่ดินตรงนี้มาตั้งแต่บรรพบุรุษ และทำการเกษตรมาโดยตลอด  ขณะที่กฎหมายเกี่ยวกับที่ดินเพิ่งเกิดขึ้นภายหลัง จึงเป็นผลให้ชาวบ้านกลายเป็นผู้บุกรุก

เรื่องราวต่าง ๆ เหล่านี้ ดูเหมือนจะไม่จบลงโดยง่าย การเข้ามาทำงานของกลุ่มองค์การต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนจึงเกิดขึ้น พบว่าความขัดแย้งของชาวบ้านและเจ้าหน้าที่รัฐนั้น เกิดจากการขาดคนกลางที่จะเข้ามาช่วยกำหนดมาตรฐาน ขาดแคลนเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ ขาดการบูรณาการการทำงานข้อมูลพื้นฐานเชิงลึกและรอบด้าน ขาดองค์ความรู้ที่จะนำไปใช้ต่อยอด ขาดผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิสารสนเทศ และขาดข้อมูลภาพถ่าย

หนึ่งในหน่วยงานแรก ๆ ที่เข้ามามีส่วนร่วมทำงานกับชาวบ้านคือ ธนาคารกสิกรไทย ในนามมูลนิธิรักษ์ป่าน่าน ก่อตั้ง “โครงการน่านแซนด์บ๊อกซ์” เพื่อเป็นคนกลางสื่อสารระหว่างภาครัฐกับชาวบ้าน ในส่วนของข้อมูลทางภูมิสารสนเทศและเทคโนโลยีการสำรวจ ได้ความร่วมมือจากสํานักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA จึงเกิดเป็นการทำงานแบบจตุภาคี ประกอบด้วยภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคชุมชน และภาคสถาบัน (GISTDA) เพื่อสนับสนุนการใช้ข้อมูลจากดาวเทียมและภูมิสารสนเทศ ในฐานะเครื่องมือทรงประสิทธิภาพในการอนุรักษ์ บริหารจัดการ และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรป่าไม้อย่างบูรณาการและยั่งยืน

ตัวอย่างภาพถ่ายดาวเทียมแสดงการนำข้อมูลเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ ที่นำไปเป็นข้อมูลกระกอบการออกเอกสารสิทธิ์ให้แก่เกษตรกร 

“การทำงานกับชาวบ้าน เริ่มต้นจากกระบวนการสร้างความเข้าใจและความเชื่อมั่นค่ะ” อรพรรณ เฉลิมศิลป์ นักภูมิสารสนเทศจาก GISTDA กล่าวและเสริมว่า “เมื่อชาวบ้านเชื่อมั่นในกระบวนการของเรา ต่อจากนี้ก็เป็นเรื่องง่ายขึ้นค่ะ” ภาพในหน้าจอแล็บท็อปที่อยู่ในมือของอรพรรณ คือภาพถ่ายดาวเทียมแสดงอาณาเขตของพื้นที่ที่ชาวบ้านถือครอง เกิดขึ้นจากการชี้พิกัดของชาวบ้าน และการระบุพิกัดตามหลักเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ ซึ่งเป็นข้อมูลปรับปรุงล่าสุดในเวลานี้

“ภาพถ่ายดาวเทียมไม่เคยโกหกครับ” หนึ่งในชาวบ้านที่มาต้อนรับเรากล่าว “ผมสามารถเห็นภาพได้ชัดเจนขึ้นว่าที่ดินของตัวเองอยู่ตรงไหน มีขอบเขตเป็นอย่างไร โดยดูจากภาพถ่ายดาวเทียม” ข้อมูลเหล่านี้เป็นที่ยอมรับจากทุกฝ่าย เพราะมีความทันสมัย แม่นยำ และตรงกับความเป็นจริงมากที่สุด 

ด้านขวาในภาพคือป่าบางส่วนที่ได้คืนมาจากการการบริหารจัดการที่ดินทำกินของชาวบ้าน

ก่อนชาวบ้านจะระบุพิกัดที่ดินของตัวเองได้ เจ้าหน้าที่จาก GISTDA ได้ลงพื้นที่ให้ความรู้ อบรม และแนะนำการใช้ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมกับชาวบ้าน จนชาวบ้านสามารถมั่นใจได้ว่า ข้อมูลที่มีอยู่ในมือสามารถนำไปยืนยันกับหน่วยรัฐได้ “เราเข้ามาอยู่กับชาวบ้านตั้งแต่เริ่มต้นค่ะ เพื่อให้เขามั่นใจว่า เราอยากช่วยแก้ปัญหานี้อย่างจริงจัง และไม่ถูกลอยแพเหมือนที่ผ่านมา” เจ้าหน้าที่จาก GISTDA บอก

ข้อมูลทั้งหมดที่สำรวจได้ถูกส่งไปยังโครงการน่านแซนด์บ็อกซ์ เพื่อนำไปส่งต่อให้กับหน่วยงานจากรัฐบาลทั้งกรมป่าไม้ และคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) เพื่อออกเอกสารสิทธิ์การใช้ประโยชน์ในที่ดินป่าสงวน “ในท้ายที่สุด หากเรามีเอกสารในส่วนนี้ เราก็มั่นใจในระดับหนึ่งว่า เราไม่ได้ทำผิดกฏหมาย ไม่มีชาวบ้านคนไหนอยากทำผิดกฎหมายหรอกครับ” สำรวยกล่าว

พื้นที่ระหว่างหุบเขาชาวบ้านเลือกที่ทำแปลงนาเพื่อปลูกข้าว และปลูกไม้เศรษฐกิจแซมตามไหล่เขา เพื่อป้องกันการพังทลายของหน้าดิน

ผลจากความแม่นยำและมีประสิทธิภาพของข้อมูล ทำให้ความขัดแย้งที่เคยมีเบาบางลง และเกิดการสื่อสารมากขึ้นระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับชาวบ้าน นำไปสู่กระบวนการฟื้นฟูพื้นที่ป่าอย่างเป็นรูปธรรม ชาวบ้านยินยอมที่จะไม่บุกรุกพื้นที่ป่าเพิ่มเติม และปรับเปลี่ยนการปลูกพืชเชิงเดี่ยวมาเป็นการปลูกไม้ยืนต้นที่ให้ผล เช่น มะม่วง และลำไย โดยทางผู้นำชุมชนมีส่วนในการช่วยหานวัตกรรมเรื่องแหล่งน้ำ และตลาดรองรับผลผลิต ซึ่งเป็นหนึ่งกลไลที่จะนำไปสู่การแก้ปัญหาบุกรุกพื้นที่ป่าอย่างยั่งยืน

ความไม่เข้าใจกันระหว่างชาวบ้านกับเจ้าหน้าที่รัฐแปรเปลี่ยนเป็นความร่วมมือได้อย่างลงตัว สืบเนื่องมาจากทุกคนยอมรับในแนวทางปฏิบัติเดียวกัน ใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน และได้ร่วมรับฟังกันอย่างจริงจัง แม้ความสำเร็จนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการปฏิรูปที่ดินอย่างยั่งยืน แต่ก็เริ่มเป็นประจักษ์พยานให้ชุมชนอื่น ๆ เริ่มเห็นเป็นแบบอย่างของการทำงานกันอย่างบูรณาการ เพราะชาวบ้านไม่สามารถแก้ปัญหาเพียงลำพังได้  ขณะที่หน่วยงานรัฐก็เช่นกัน ทุกฝ่ายต่างต้องมาคุยกันเพื่อทำความเข้าใจร่วมกัน และจะเข้าใจกันได้ก็ต้องอยู่บนพื้นฐานข้อเท็จจริงเดียวกัน

“พื้นที่ตรงนั้นเคยเป็นไร่ข้าวโพดมาก่อนครับ” สำรวยชี้ไปทางฟากหนึ่งของแปลงมะม่วง “แต่ตอนนี้เราปลูกไม้ผล ผสมกับไม้เศรษฐกิจมาได้ประมาณสี่ปีแล้ว” นี่เป็นหนึ่งในแนวทางที่ชาวบ้านแก้ปัญหาเขาหัวโล้น บทบาทของผู้นำชุมชนคือ การจัดหาแหล่งน้ำบนเขา เพื่อให้สามารถปลูกพืชชนิดอื่นแทนข้าวโพด ซึ่งก็ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานอื่น ๆ ในการแก้ปัญหานี้ ฉันเดินอยู่บนไหล่เขาสูงจากน้ำทะเลประมาณ 357 เมตร และพบว่าชาวบ้านได้นำหลักการบ่อพวง ซึ่งเป็นทฤษฎีที่เกิดจากในหลวงรัชกาลที่ 9 กลายเป็นแหล่งน้ำสำหรับทำการเกษตร ช่วยให้มั่นใจได้ว่าหากเกิดปัญหาภัยเเล้ง ชาวบ้านจะไม่ขาดเเคลนน้ำใช้เเน่นอน

พระอาทิตย์อัสดงสะท้อนเงาต้นไม้ริมแน่น้ำน่าน ฉันนั่งอยู่ตรงนั้นดูวิถียามเย็นของผู้คน และนึกย้อนกลับไปถึงเรื่องราวที่ฉันพบเจอมาตลอดวัน ฉันเห็นพื้นที่ป่าเริ่มกลับมาบางส่วน แม้จะยังไม่ถึงเป้าหมายตามที่โครงการน่านแซนด์บ็อกซ์ตั้งไว้ แต่ก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่มีการ “หยุด” ทำลายพื้นที่ป่า และกำลังขยายผลไปยังทุกพื้นที่ในจังหวัดน่าน และที่นี่เป็นจังหวัดแรกในประเทศไทยที่มีเป้าหมายร่วมกันว่า จะร่วมกันแก้ปัญหานี้ให้ได้ทั้งจังหวัด

ลำน้ำน่านไหลผ่านหน้าฉันไปถึงปลายน้ำ พลางให้ฉันนึกถึงชีวิตที่ต้องไปพบเจอในเมืองหลวง แล้วฉันก็ตระหนักว่า แม้ชาวบ้านในพื้นที่จังหวัดน่านจะฟื้นคืนผืนป่ามากขึ้นเพียงใด แต่ถ้าคนเมืองอย่างฉันไม่รักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ของตัวเอง มันก็คงไม่ได้ช่วยให้ภาพรวมของสิ่งแวดล้อมระดับประเทศดีขึ้น ต้นแบบการทำงานร่วมกันของทุกฝ่ายในจังหวัดน่าน จึงเป็นหนึ่งแนวคิดที่แสดงให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่า ถ้าเราสนใจร่วมกันแก้ปัญหาอย่างจริงจัง เราก็จะพบทางออกร่วมกัน

ขอขอบคุณ สํานักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA


เรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจ : จิสด้าผุด AstroLab สร้างงานวิจัยและนวัตกรรมอวกาศแบบครบวงจร

เรื่องแนะนำ

ไฟป่าออสเตรเลีย ทะเลเพลิงที่พรากชีวิต

ไฟป่าเป็นสาเหตุของพายุฝนฟ้าคะนองที่ทำให้เกิดสายฟ้าและลมกรรโชก นำพาเถ้าถ่านที่ติดไฟลอยไปไกลหลายกิโลเมตร ควันไฟที่พวยพุ่งขึ้นจากไฟป่าสู่ชั้นบรรยากาศ เป็นตัวตั้งต้นก่อให้เกิดกลุ่มก้อนเมฆภายในเวลาไม่ถึง 30 นาที ต่อมากลุ่มก้อนเมฆเล็กๆ ดังกล่าวก็กลายเป็นพายุฝนฟ้าคะนองที่รุนแรง “ภาพที่เห็นบรรยายได้ยากมากว่ากลุ่มเมฆนั้นดำมืดขึ้นขนาดไหน” นิโคลัส แม็กคาร์ธี นักวิทยาศาสตร์ด้านไฟป่า มหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ในประเทศออสเตรเลีย กล่าว โดยเมฆที่เขากล่าวถึงคือ เมฆไพโรคิวมูโลนิมบัส (pyrocumulonimbus) ที่ก่อตัวขึ้นจากไฟป่าที่รุนแรงอย่างเหตุการณ์ ไฟป่าออสเตรเลีย ที่พึ่งจบลง โดยเมฆไพโรคิวมูโลนิมบัสสามารถเรียกด้วยชื่อย่อว่า “pyroCbs” หรือนิยมเรียกว่า พายุไฟ (fire storms) ซึ่งเป็นปรากฎการณ์ในชั้นบรรยากาศที่อันตราย ก่อให้เกิดลมแรงที่พัดพาเถ้าถ่านที่ติดไฟ และนำเชื้อไฟ รวมถึงการเกิดฟ้าผ่าลงในบริเวณที่ไม่ได้เกิดเพลิงไหม้ ในปี 2018 เกิดไฟป่า Carr fire ในแคลิฟอร์เนีย เมฆ pyroCbs ได้ก่อตัวใหญ่ขึ้น จาก 4.8 กิโลเมตรเป็น 11.2  กิโลเมตร ภายในเวลาเพียง 15 นาที และเกิดทอร์นาโดไฟ โดยพายุไฟเหล่านี้สามารถพบได้ในหลาย ๆ พื้นที่ที่มีไฟป่า เช่น โปรตุเกส เทกซัส และแอริโซนา ในขณะที่โลกร้อนขึ้น ไฟป่าขนาดใหญ่ก็เกิดถี่มากขึ้น […]

สามีภรรยาบริจาคที่ดิน 6 ล้านไร่ เพื่อพลิกฟื้นผืนป่าเป็นอุทยานแห่งชาติทั่วอเมริกาใต้

สองสามีภรรยานักวิสาหกิจชาวอเมริกันมีความฝันอย่างหนึ่ง นั่นคือ พวกเขาจะซื้อที่ดินหกล้านไร่ในชิลีและอาร์เจนตินา แล้วบริจาคให้เป็น อุทยานแห่งชาติ ใหม่ๆ ย้อนหลังไปเมื่อปี 1991 ดั๊ก ทอมป์กินส์ ผู้ชื่นชอบการท่องเที่ยว อุทยานแห่งชาติ ซื้อบ้านไร่ผุพังในภูมิภาคทะเลสาบของชิลี ประเทศที่เขามาเยือนสมัยยังหนุ่มในฐานะนักสกีและนักปีนเขาพเนจรช่วงต้นทศวรรษ 1960 ต่อมาในทศวรรษเดียวกัน เขากับภรรยาคนแรกเปิดบริษัทนอร์ทเฟซ (The North Face) ซึ่งขายอุปกรณ์กลางแจ้ง ก่อนจะขายกิจการไปในราคาไม่เท่าไร จากนั้นก็เปิดบริษัทเสื้อผ้าที่ประสบความสำเร็จอย่างเอสปรีต์ (Esprit) พอถึงต้นทศวรรษ 1990 เขาก็จัดว่ามีฐานะ หย่ากับภรรยา และเอือมระอากับลัทธิบริโภคนิยมที่ตะกรุมตะกราม ทอมป์กินส์ขายหุ้นที่ถือครองในส่วนของเขาและอำลาโลกธุรกิจ อุทิศชีวิตให้กีฬาสมบุกสมบันอย่างการปีนเขา เล่นสกี และพายเรือคายัก ที่นำพาเขาลงใต้ตั้งแต่ต้น รวมถึงการอนุรักษ์ด้วย แผนการฟื้นฟูพืชพันธุ์พื้นถิ่นในไร่ของเขาแปรเปลี่ยนเป็นความคิดที่ใหญ่โตและบรรเจิดกว่า เขาก่อตั้งมูลนิธิส่วนบุคคลชื่อกองทุนอนุรักษ์ที่ดิน (Conservation Land Trust) และจัดซื้อที่ดินผ่านมูลนิธิเพื่อผนวกที่ผืนใหญ่สองผืนซึ่งส่วนใหญ่เป็นป่าบริสุทธิ์ นั่นคือปูมาลินเหนือและปูมาลินใต้ โดยมีพื้นที่คั่นกลางอย่างอุยเนย์ที่มหาวิทยาลัยคาทอลิกบัลปาไรโซเป็นเจ้าของและยินดีขายให้ อ่านเเพิ่มเติม: อุทยานแห่งชาติทางทะเล ณ สุดขอบโลก แต่ผลประโยชน์ทางการเมืองที่เข้มข้น รวมทั้งเอดัวร์โด เฟร รูอิซ-ตาเกล ประธานาธิบดีชิลีในขณะนั้น ทำให้การซื้อขายหยุดชะงัก นั่นคือจุดที่คริส แม็กดิวิตต์ […]

ทะเล อันดามัน ของไทยกำลังป่วย

ไข่มุกเม็ดงามนาม อันดามัน กำลังเผชิญภัยคุกคามรอบด้าน ธรรมชาติจะยืนหยัดทัดทานได้อีกนานเพียงใด สัณฐาน อันดามัน ยํ่าคํ่าแล้วที่ “สุสานหอย” ในเขตอุทยานแห่งชาตินพรัตน์ธารา – หมู่เกาะพีพี ชายฝั่งทะเลอันดามันที่บ้านแหลมโพธิ์ อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ “สุสานหอยเป็นชั้นของแผ่นหินปูน ซึ่งมีซากของหอยขมนํ้าจืดปริมาณมากทับถมอยู่และปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ยังพบซากเรณูและสปอร์ของพืชโบราณที่สามารถกำหนดอายุของสุสานหอยว่าอยู่ในช่วงประมาณ 20 – 40 ล้านปี” ดร.สกลวรรณ ชาวไชย อาจารย์ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายให้กลุ่มนักศึกษาฟังระหว่างการออกภาคสนามในพื้นที่ อาจารย์สกลวรรณอธิบายต่อว่า ที่นี่เคยเป็นหนองนํ้าจืดขนาดใหญ่ มีหอยขมอาศัยอยู่จำนวนมาก ต่อมานํ้าทะเลไหลเข้าท่วมขังจนหินปูนใต้นํ้าทะเลอ่อนตัว หลอมรวมเอาเปลือกหอยใต้นํ้าเข้าเป็นเนื้อเดียว แปรสภาพเป็นแผ่นหินปูนแข็งที่มีซากหอยเกาะแน่นหนาราว 0.5 – 1 เมตร หากสังเกตลานหินของชั้นหอยจะพบแนวรอยแยกเป็นสองทิศทางได้ชัดเจน ซึ่งเป็นผลมาจากธรณีแปรสัณฐาน คำอธิบายการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาบริเวณชายฝั่งทะเล อันดามัน ทำให้ฉันนึกถึงเหตุการณ์สึนามิเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547 ซึ่งเป็นพิบัติภัยที่เกิดจากพลังงานใต้พิภพปะทุจนแผ่นดินไหวรุนแรงแรงขยับแผ่นเปลือกโลกให้เคลื่อนที่ไปราวหนึ่งเซนติเมตร แต่ก็รุนแรงพอจะสร้างคลื่นยักษ์สูงกว่า 30 เมตรพุ่งเข้าปะทะชายฝั่ง กวาดกลืนทุกสิ่งจนราพณาสูรไปในชั่วพริบตา ผู้คนใน 14 ประเทศ ชายฝั่งมหาสมุทรอินเดียเสียชีวิตไปราว 130,000 […]

พายุเฮอร์ริเคน มีความรุนแรงและคงตัวนานขึ้นบนพื้นดิน

การศึกษาครั้งใหม่ทำให้ทราบว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอาจทำให้ พายุเฮอร์ริเคน มีพลังทำลายล้างมากขึ้นเมื่อเข้าสู่ผืนดิน การศึกษาใหม่ซึ่งเผยแพร่ในวารสาร Nature ได้วิเคราะห์ว่า พายุเฮอร์ริเคน ที่พัดถล่มอเมริกาเหนือตั้งแต่ปี 1967-2018 พบว่า พายุเฮอร์ริเคนที่ขึ้นฝั่งในปี 1960 จะสูญเสียความรุนแรงไปร้อยละ 75 ในวันแรก แต่ในปี 2018 พายุเฮอร์ริเคนที่ขึ้นฝั่งในวันแรกจะสูญเสียความรุนแรงไปเพียงร้อยละ 50 เท่านั้น ในปี 2020 ฤดูพายุเฮอร์ริเคนได้ทำลายสถิติที่ผ่านมา โดยปัจจุบันมีพายุทั้งหมด 29 ลูกที่ยังคงสร้างความเสียหายต่อไปอีกหลายสัปดาห์ ซึ่งคาดการณ์ว่าจะสิ้นสุดประมาณวันที่ 30 พฤศจิกายน ชายฝั่งตามแนวอ่าวของสหรัฐอเมริกาได้รับความเสียหายหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ ปัจจุบันพายุเฮอร์ริเคนอีทา ซึ่งเป็นพายุระดับ 1 กำลังเคลื่อนตัวไปทางชายฝั่งตะวันตกของฟลอริดา ในขณะที่ประชาชนตามชายฝั่งเรียนรู้ที่จะรับมือกับพายุที่ทวีความรุนแรงขึ้น งานวิจัยใหม่นี้ชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่อยู่ห่างจากชายฝั่งอาจได้รับผลกระทบมากขึ้นในอนาคต เนื่องจากพายุมีกำลังมากขึ้น และอ่อนกำลังช้าลงเมื่อขึ้นฝั่งแล้ว นักวิจัยกล่าวว่าอุณหภูมิของมหาสมุทรที่ร้อนขึ้นส่งผลให้พายุก่อตัวนานขึ้นเมื่ออยู่บนผืนดิน หากมนุษย์ยังคงเป็นสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นเรื่อย ๆ ความรุนแรงของพายุเฮอร์ริเคนบางลูกที่ทั้งลมและฝน อาจเคลื่อนตัวด้วยความเร็วลมประมาณ 160 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และอาจเคลื่อนไปไกลจากชายฝั่งมากกว่าเดิม ซ้ำร้ายจะส่งผลกระทบต่อชุมชนที่ไม่มีความพร้อมสำหรับการรับมือกับภัยพิบัติมาก่อน   พวกเขารู้ได้อย่างไร “การค้นพบความเชื่อมโยงระหว่างพายุเฮอร์ริเคนที่มีการก่อตัวนานขึ้นบนบกและมหาสมุทรที่ร้อนขึ้นเป็นเรื่องบังเอิญ” นักวิจัยกล่าว Pinaki Chakraborty หัวหน้าภาควิชากลศาสตร์ของไหล […]