เอลนีโญและลานีญา กับเรื่องที่ผู้คนมักเข้าใจผิด - National Geographic Thailand

6 เรื่องที่ผู้คนมักเข้าใจผิดเกี่ยวกับ เอลนีโญและลานีญา

เมื่อเกิดปรากฎการณ์ทางธรรมชาติ เช่น อุทกภัย และภัยแล้ง ผู้คนมักยึดโยงสาเหตุไปยังปรากฏการณ์ เอลนีโญและลานีญา เหตุการณ์ทางสภาพภูมิอากาศเพียงหนึ่งปัจจัย ทำให้เกิดภัยธรรมชาติทั้งหมด ได้หรือไม่?

เอลนีโญและลานีญา ( (El Niño and La Niña) เป็นปรากฏการณ์สุดขั้วตรงข้ามของวัฏจักรการหมุนเวียนกระแสอากาศและกระแสน้ำในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันออก (Eastern Tropical Pacific Ocean) ที่เรียกว่า “El Niño – Southern Oscillation” หรือ “เอนโซ” (ENSO) เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างมหาสมุทรกับชั้นบรรยากาศโลก

เอลนีโญและลานีญา, ปรากฏการณ์ธรรมชาติ, ภัยธรรมชาติ, เอลนีโญ, ลานีญา
ภาพประกอบ climate.gov

ดังนั้น เมื่อกระแสลมเกิดการเปลี่ยนทิศบวกกับกระแสน้ำในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันออกเปลี่ยนแปลง จึงก่อให้เกิดปรากฏการณ์สภาวะอากาศแปรปรวนฉับพลันที่เรียกว่า “เอลนีโญ” และ “ลานีญา”

นอกเหนือจากความผันแปรตามฤดูกาลปกติ เอนโซยังเป็นหนึ่งในปัจจัยควา.มแปรปรวนของสภาพอากาศในแต่ละปี โดยส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างมีนัยสำคัญในหลายภูมิภาคทั่วโลก

ในปีปกติ ลมสินค้าผลักกระแสน้ำอุ่น และปริมาณน้ำฝน จากตอนกลางของมหาสมุทรแปซิฟิกไปยังอินโดนีเซีย ในทางกลับกัน ช่วงที่เกิดเอลนีโญ ลมสินค้าจะอ่อนแรงลง และสามารถพัดย้อนกลับทิศทางได้ โดยผลักฝนไปยังทวีปอเมริกาใต้แทน นี่คือเหตุผลที่คนในอินโดนีเซียและออสเตรเลียมักเชื่อมโยงเอลนีโญกับภัยแล้ง ในขณะที่ผู้คนในเปรูเชื่อมโยงเอลนีโญกับน้ำท่วม

เอลนีโญและลานีญา, ปรากฏการณ์ธรรมชาติ, ภัยธรรมชาติ, เอลนีโญ, ลานีญา
ภาพถ่าย Alvin Leopold

สภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงเหล่านี้ร่วมกับปัจจัยอื่นๆ อาจส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสังคม เช่น ผลผลิตทางการเกษตรลดลง ไฟป่า และการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินจากน้ำท่วม รายงานทางสาธารณสุขยังพบว่าสภาวะเอลนีโญเพิ่มความเสี่ยงต่อการระบาดของโรคที่เกดจากพาหะบางชนิด เช่น มาลาเรีย

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับปรากฎการณ์เอลนีโญ

นับตั้งแต่ค้นพบปรากฎการณ์นี้ ผู้คนพยายามทำความเข้าใจและอธิบายเอนโซ โดยสรุปผลกระทบหรือเชื่อมโยงกับเหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วทั้งหมด ด้วยเหตุนี้ ผู้คนอาจมีแนวความคิดบางอย่างเกี่ยวกับเอลนีโญที่ไม่เป็นความจริงเสมอไป เหล่านี้คือความเข้าใจผิดที่มักยึดโยงถึงปรากฏการณ์เอลนีโญและลานีญา

เอลนีโญและลานีญา, ปรากฏการณ์ธรรมชาติ, ภัยธรรมชาติ, เอลนีโญ, ลานีญา
ภาพถ่าย Matt Palmer

ความเข้าใจผิดข้อที่หนึ่ง : เอลนีโญก่อให้เกิดผลกระทบในเชิงลบทั้งหมด

ไฟป่าในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ภัยแล้งในออสเตรเลียตะวันออก และอุทกภัยในเปรู มักเกิดขึ้นพร้อมกับเหตุการณ์เอลนีโญ การรายงานข่าวของสื่อส่วนใหญ่เกี่ยวกับเอลนีโญมุ่งเน้นไปที่ผลกระทบเชิงลบ

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์เอลนีโญยังเกี่ยวข้องกับความถี่ของพายุเฮอริเคนในมหาสมุทรแอตแลนติกลดลง อุณหภูมิอุ่นขึ้นในฤดูหนาวทั่วทั้งสหรัฐอเมริกาเหนือ ทำให้ค่าใช้จ่ายเพื่อเครื่องปรับอากาศลดลง

เอลนีโญและลานีญา, ปรากฏการณ์ธรรมชาติ, ภัยธรรมชาติ, เอลนีโญ, ลานีญา
ภาพถ่าย Misbahul Aulia

นอกจากนี้ ฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อนอันอุดมสมบูรณ์ ปริมาณน้ำฝนที่เพิ่มขึ้นในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของบราซิล อาร์เจนตินาตอนกลาง และอุรุกวัย ส่งผลให้ผลผลิตทางเกษตรในช่วงฤดูร้อนสูงกว่าค่าเฉลี่ยปกติ

ความเข้าใจผิดข้อที่สอง : เอลนีโญทำให้เกิดภัยพิบัติมากกว่าช่วงเวลาปกติ

แม้ว่าปรากฏการณ์เอลนีโญจะทำให้เกิดอุทกภัยและภัยแล้งในบางพื้นที แต่ในระหว่างการเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติ นักวิทยาศาสตร์ใช้โอกาสนี้สำหรับการเก็บข้อมูลวิจัย และสร้างรูปแบบจำลองเกิดภัยธรรมชาติในอนาคต เพื่อวางแผนรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติ

ภาพถ่าย WikiImages

ความเข้าใจผิดข้อที่สาม : เอลนีโญและลานีญาส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศในภูมิภาคส่วนใหญ่ของโลก

อันที่จริง เอลนีโญและลานีญาส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญเพียงร้อยละ 25 ของพื้นผิวโลกในทุกฤดูกาล และน้อยกว่าร้อยละ 50 ของพื้นที่บนดินในช่วงเวลาที่สภาวะเอนโซกำลังเกิดขึ้น

ความเข้าใจผิดข้อที่สี่ : เราควรกังวลช่วงเอลนีโญมากกว่าช่วงที่เกิดลานีญา

เงื่อนไขแต่ละชุดมาพร้อมกับคุณสมบัติและความเสี่ยงที่แตกต่างกัน โดยทั่วไป เอลนีโญเกี่ยวโยงกับความแห้งแล้งที่เพิ่มขึ้นในเขตร้อน ในขณะที่ ลานีญาส่งผลให้มีแนวโน้มเกิดความแห้งแล้งในพื้นที่ละติจูดตอนกลาง

ปรากฏการณ์ธรรมชาติ, ภัยธรรมชาติ, เอลนีโญ, ลานีญา
ภาพถ่าย NASA

ความเข้าใจผิดข้อที่ห้า : เอลนีโญและลานีญามีบทบาทโดยตรงต่อการเกิดพายุ และเหตุการณ์ด้านสภาพอากาศอื่นๆ

เราไม่สามารถชี้ชัดไปที่สภาอากาศที่เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวในช่วงเวลาที่เกิดเอลนีโญหรือลานีญา เช่นเดียวกับที่เราไม่สามารถบ่งชี้ว่าพายุเฮอริเคนเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเกิดเอนโซมักส่งผลต่อความถี่หรือความแรงของเหตุการณ์สภาพอากาศ สิ่งที่เราพูดได้จากบันทึกสภาพภูมิอากาศก็คือ ตลอดฤดูกาลที่มีสภาพอากาศเอลนีโญหรือลานีญา บางภูมิภาคมีปริมาณน้ำฝนมากหรือน้อยกว่าค่าเฉลี่ย

ความเข้าใจผิดข้อที่หก : เอลนีโญและลานีญาเกี่ยวข้องกับการเกิดภาวะโลกร้อน

เอลนีโญและลานีญาเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิอากาศของโลก และอาจเป็นไปได้ว่าเกิดขึ้นมาหลายล้านปีแล้ว การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลกอาจส่งผลกระทบต่อวัฏจักรของเอนโซ แต่การวิจัยเกี่ยวกับความเชื่อมโยงนี้ยังอยู่ระหว่างการศึกษาวิจัย

สืบค้นและเรียบเรียง ณภัทรดนัย

ข้อมูลอ้างอิง

https://www.climate.gov/news-features/understanding-climate

https://ggweather.com/enso/enso_myths.htm

https://ccafs.cgiar.org/fr/node/49066

Top misconceptions about El Niño and La Niña


อ่านเพิ่มเติม ปรากฏการณ์ เอลนีโญ และลานีญา

เรื่องแนะนำ

เหยื่อจ๋าระวังให้ดี!! ปลาแลมป์เพรย์ แวมไพร์กระหายเลือดแห่งโลกใต้น้ำ

คำเตือน!! โปรดระวังปลาแลมป์เพรย์ให้ดี ในขณะที่คุณไปเที่ยวลำธาร หรือแหล่งน้ำต่างๆ ถ้าคุณไม่อยากเป็นเหยื่อผู้โชคร้ายของแวมไพร์กระหายเลือดแห่งโลกใต้น้ำชนิดนี้

1 ปี หลังไฟป่าครั้งประวัติศาสตร์ ชาวออสเตรเลียยังคงดิ้นรนเพื่อกอบกู้วิถีชีวิตกลับคืนมา

หนึ่งปีหลังจากไฟไหม้ครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์ เปลวไฟขนาดมหึมาที่โหมลุกไหม้พื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ ยังคงทิ้งบาดแผลฉกรรจ์อันน่าเศร้า ชาวออสเตรเลียที่ได้รับผลกระทบจำนวนมาก ยังคงดิ้นรนเพื่อกอบกู้วิถีชีวิตกลับคืนมา วันที่ 30 ธันวาคม ค.ศ. 2019 Ron Corby วัย 88 ปี เข้านอนตามปกติในหมู่บ้านเล็ก ๆ บนชายฝั่งทางตะวันออกเฉียงใต้ของออสเตรเลียที่ชื่อ Cobargo จากนั้นเวลาตี 2 ครึ่ง เขาก็ตื่นขึ้นด้วยเสียงโทรศัพท์ เสียงลูกสาวที่ดังมาตามสาย บอกให้เขาอพยพออกจากบ้านของตัวเองทันที เมื่อ Corby ขนข้าวของออกมา เพื่อเตรียมขึ้นรถลูกสาวที่มารอรับหน้าบ้าน เขาเห็นเปลวเพลิงขนาดใหญ่ลุกไหม้อยู่ไม่ไกล บ้านของเธอที่อยู่ห่างออกไปไม่กี่ช่วงถนนถูกมันกลืนกินไปแล้วทั้งหลัง Corby อาศัยอยู่ในหมู่บ้าน Cobargo มานานนับทศวรรษ ดำรงชีพด้วยการทำเกษตรกรรม เขาเผชิญหน้ากับภัยพิบัติและสภาพอากาศอันเลวร้ายของออสเตรเลียมานับครั้งไม่ถ้วน ตั้งแต่วิกฤติความแห้งแล้ง ไปจนถึงน้ำท่วมและไฟป่า แต่ไม่มีครั้งใดรุนแรงเทียบเท่าเปลวไฟมหึมาที่ลุกไหม้ทุกอย่างที่ขวางหน้า รวมถึงบ้านของเขาในครั้งนี้มาก่อน 1 ปีที่แล้ว ไฟไหม้รุนแรงเกิดขึ้นทั่วประเทศออสเตรเลีย คร่าชีวิตคนไป 33 คน ทำลายบ้านเรือนหลายพันหลังและทำให้สัตว์ป่ามากกว่า 1 พันล้านตัว ต้องจบชีวิตลงกับเศษเถ้าธุลี พื้นที่มากกว่า 100 […]

ชีวิต ณ เขตภูเขาไฟ

ชมเรื่องราวของชาวอินโดนีเซียที่อาศัยอยู่รอบเขตภูเขาไฟ ชีวิตที่ผูกพันกับธรรมชาติผ่านความเชื่อและวัฒนธรรม ถูกถ่ายทอดออกมาเป็นสารคดีอย่างงดงาม