มหากาพย์การเดินทางผ่านภาพถ่าย เผยภาพอดีตกาลนานโพ้นของพื้นพิภพ

มหากาพย์การเดินทางผ่านภาพถ่าย เผยภาพอดีตกาลนานโพ้นของพื้นพิภพ

ภาพถ่ายเหล่านี้พาเราเดินทางผ่านประวัติศาสตร์ของผืนปฐพี เฉกเช่นหนังสือเล่มโตที่เปิดออก โลกเผยเรื่องราวผ่านกระบวนการทางธรณีฟิสิกส์อันเก่าแก่ที่นำไปสู่กำเนิดชีวิต

“การเดินทางผ่านกาลเวลา สถานที่ และความหลากหลายนี้ หวังตอกยํ้าความเชื่อมโยงที่เรามีต่อโลกธรรมชาติให้แข็งแรงขึ้น และเป็นแรงบันดาลใจให้เราเคารพในผืนพิภพ” โอลิวิเยร์ เกรินวาลด์ ช่างภาพชาวฝรั่งเศส บอก เป็นเวลาร่วม 30 ปีที่เขาและคู่ชีวิต นักอนุรักษ์และนักเขียน แบร์นาแดต ฌิลแบร์ตาส ตระเวนเดินทางรอบโลกเพื่อบันทึกภาพและเรื่องราวของสถานที่ที่สะท้อนให้เห็นถึงพลังที่สลักเสลาโลกสุดพิเศษใบนี้ขึ้น นี่คือแนวคิดพื้นฐานของโปรเจ็กต์“ปฐมกาล” หรือ Origins ของทั้งสอง

โลกคือดาวเคราะห์หินที่เกิดจากความปั่นป่วนไร้ระเบียบและขับเคลื่อนโดยวิวัฒนาการ เป็นบ้านของถิ่นอาศัยอันหลากหลายและชนิดพันธุ์นับล้านๆ หนึ่งในนั้นคือเผ่าพันธุ์ของเรา โฮโม  เซเปียนส์  ผู้หลงใหลในความมหัศจรรย์ของโลก แต่ก็สามารถทำลายล้างได้ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน

ด้วยความกังวลในการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและปัญหาสิ่งแวดล้อมอื่นๆ เกรินวาลด์และฌิลแบร์ตาสจึงทุ่มเทให้กับการถ่ายทอดความอัศจรรย์ของโลกใบนี้ “ดาวเคราะห์ที่ทั้งเขียวชอุ่ม อุดมสมบูรณ์ และโอบอุ้มสรรพชีวิตดวงนี้ใช้เวลาก่อร่างถึง 4,500 ล้านปี” เกรินวาลด์บอก “ตอนนี้เราจะทำอย่างไรกันต่อไป จะตั้งหน้าตั้งตาสร้าง วิกฤติทางนิเวศวิทยา หรือตัดสินใจในท้ายที่สุดเพื่อหลีกเลี่ยงสิ่งเลวร้ายที่สุด”

ภาพถ่ายในโปรเจ็กต์ปฐมกาลบันทึกความงามและความหลากหลายของพลังทางธรรมชาติ ภูเขาไฟพ่นธารลาวาอันโชติช่วง แสงเหนือใต้ร่ายรำคล้ายภูตผีในคํ่าคืนเย็นเยือก พลังกัดกร่อนสลักเสลาขุนเขาน้อยใหญ่ ชีวิตรูปแบบแรกๆ ดิ้นรนเพื่อแสวงหาที่ทางของตนเอง พืชพรรณแพร่กระจายไปทั่วโลก และสํ่าสัตว์ก็แตกแขนงหลายหลากทั่วถิ่นอาศัย “บางครั้ง ดูเหมือนดิบเถื่อน บางครั้งสงบงาม เคลื่อนที่และเลื่อนไหลไม่หยุดหย่อน ธรรมชาติคือแหล่งที่มาของแรงบันดาลใจไร้ขีดจำกัด” ฌิลแบร์ตาสพรรณนา

ภาพถ่ายเหล่านี้ซึ่งเป็นเพียงเศษเสี้ยวหนึ่งในผลงานของเกรินวาลด์แบ่งหมวดหมู่ออกเป็นสี่ระยะหรือขั้นตอน เริ่มจากโกลาหล (Chaos) สะท้อนต้นกำเนิดอันปั่นป่วนของดาวเคราะห์ โลก (Earth) ซึ่งเป็นระยะที่สอง ถ่ายทอดภูมิทัศน์หลากหลายที่ถูกพลังกัดกร่อนสลักเสลาขึ้น โอเอซิส (Oasis) คือการแพร่กระจายของพืชพรรณที่ปรากฏแม้แต่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยถึงขีดสุด และสุดท้ายคือสํ่าสัตว์ (Beasts) เฉลิมฉลองความหลากหลายทางชีวภาพสุดพิเศษของอาณาจักรสัตว์

ราวกับฉากจากยุคบรรพกาลของโลก  ธารลาวาไหลจากรอยแยกของภูเขาไฟเอยาเฟียตลาโยโคลในไอซ์แลนด์ ระหว่างการปะทุเมื่อปี 2010 เบื้องล่างคือโกรกธารที่เกิดจากการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกและการกัดเซาะของนํ้าจากธารนํ้าแข็งตลอด หลายร้อยปีที่ผ่านมา
หยดนํ้าจากฝนยามเช้าในพื้นที่ชุ่มนํ้าแพนทานาลของบราซิลจับบนใบของพืชในวงศ์จอกหูหนู ความหลากหลายของพืชพรรณในปัจจุบันสามารถสืบย้อนไปถึงกระบวนการที่เริ่มขึ้นในสาหร่ายขนาดเล็กยุคบรรพกาล

โกลาหล

ชิ้นส่วนนํ้าแข็งล่องลอยอยู่ในทะเลสาบธารนํ้าแข็งโยคุลซาร์โลนในไอซ์แลนด์ใต้แสงเหนือ ปรากฏการณ์อันน่าตื่นตาบนฟากฟ้านี้เกิดขึ้นเมื่อลมสุริยะปะทะและเคลื่อนตัวไปตามสนามแม่เหล็กโลกซึ่งทำหน้าที่ปกป้องโลกจากรังสีดวงอาทิตย์
ในโลกยุคบรรพกาล หินภูเขาไฟก่อตัวเป็นเปลือกหนาอาจคล้ายกับที่เห็นอยู่นี้ในแคลดีรา หรือแอ่งภูเขาไฟที่มีลาวาเดือดพล่านของภูเขาไฟนีอีรากองโก  ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาวีรุงกาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

โลก

ยามอรุณรุ่ง  เมฆบางๆ ลอยอ้อยอิ่งเหนืออูลูรู หินโผล่ขนาดใหญ่ ณ ใจกลางของออสเตรเลีย หินทรายที่ก่อตัวขึ้น เมื่อกว่า 500 ล้านปีก่อนนี้ มีความสูง 863 เมตร และถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับชาวอะบอริจินในพื้นที่แถบนี้ ของรัฐนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี
ราวห้าล้านปีก่อน แม่นํ้าโคโลราโดสลักเสลาผาชันหรือผาตั้งแห่งนี้ซึ่งตั้งชื่อได้อย่างเหมาะเจาะว่า ฮอร์สชูเบนด์  หรือคุ้งนํ้า เกือกม้า  ใกล้เมืองเพจ ในรัฐแอริโซนา

โอเอซิส

ต้นควีฟเวอร์ซึ่งเป็นพืชตระกูลเดียวกับว่านหางจระเข้  เป็นที่ชื่นชอบของชนพื้นเมืองเผ่าแซน ในนามิเบีย  โดยมักนำกิ่งก้านไปใช้ทำที่เก็บลูกธนู ต้นไม้ที่กำลังถูกคุกคามจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเหล่านี้มีเรือนยอดแผ่กว้างให้ร่มเงาแก่นกกระจาบที่มักมาทำรังเป็นกลุ่มใหญ่
ป่าดิบชื้นหรือป่าฝนโฮห์ ณ ใจกลางอุทยาน แห่งชาติโอลิมปิกในรัฐวอชิงตัน  เป็นหนึ่งในป่าฝนเขตอบอุ่นผืนสุดท้ายที่หลงเหลืออยู่ในทวีปอเมริกาเหนือ

ส่ำสัตว์

เดือนตุลาคมของทุกปี หงส์ฮูเปอร์ในไซบีเรีย จะเริ่มอพยพหนีหนาว หลังใช้เวลาบินติดต่อกัน 18 ชั่วโมงเป็นระยะทาง 3,800 กิโลเมตร  พวกมันก็มาถึงฮกไกโด  เกาะเหนือสุดของญี่ปุ่น ที่ซึ่งอุณภูมิอบอุ่นกว่า
แนวปะการังฮาร์ดีซึ่งเป็นหนึ่งในแนวปะการังนับพันแห่งที่ก่อตัวขึ้นเป็นเกรตแบร์ริเออร์รีฟ โครงสร้างขนาดใหญ่ที่สุดในโลกที่สร้างโดยสิ่งมีชีวิต  แนวปะการังนี้อุดมไปด้วยฟองนํ้าซึ่งปรากฏขึ้นครั้งแรกในมหาสมุทรเมื่อราว 600 ล้านปีก่อน

เรื่อง เอวา วาน เดน แบร์ก
ภาพถ่าย โอลิวิเยร์ เกรินวาลด์

ติดตามสารคดี มหากาพย์การเดินทางผ่านภาพถ่าย เผยภาพอดีตกาลนานโพ้นของพื้นพิภพ  ฉบับสมบูรณ์ได้ที่นิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย เดือนกรกฎาคม 2565

สั่งซื้อนิตยสารได้ที่ https://www.naiin.com/product/detail/549797


อ่านเพิ่มเติม 13 สิ่งที่ทำให้กำเนิดชีวิตขึ้นบนโลก

เรื่องแนะนำ

คนอยู่ได้ ป่าอยู่ได้ สัตว์ป่าก็อยู่ได้

มูลนิธิสืบนาคะเสถียร : คนอยู่ได้ ป่าอยู่ได้ สัตว์ป่าก็อยู่ได้ เพียงสิบวันหลังงานพระราชทานเพลิงศพสืบ นาคะเสถียร หรือ 18 วันหลังจากเขาเสียชีวิต กลุ่มคนร่วมแนวคิดและอุดมการณ์เดียวกันกับสืบได้ช่วยก่อตั้ง มูลนิธิสืบนาคะเสถียร ขึ้น มีภารกิจสำคัญที่สุดประการหนึ่ง คือการเฝ้าระวังติดตามนโยบายและโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ที่คุกคามสัตว์ป่าและธรรมชาติ โดยยึดหลักการสื่อสารบนพื้นฐานงานวิชาการ และความกล้าหาญทางจริยธรรม กล้าส่งเสียงพูดในนามของสัตว์ป่า ในช่วงแรก มูลนิธิสืบนาคะเสถียรทำหน้าที่คล้ายแขนขาของกรมป่าไม้ สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน อุปกรณ์ที่จำเป็น รวมไปถึงการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าและเจ้าหน้าที่ลาดตระเวนภายใต้การนำของหัวหน้าชัชวาลย์ พิศดำขำ ผู้เข้ามารับหน้าที่หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งคนถัดจากสืบ นอกจากนี้ มูลนิธิสืบนาคะเสถียรยังมีบทบาทสำคัญในการประสานงานให้ฝ่ายต่าง ๆ ร่วมกันตั้งคณะกรรมการอนุรักษ์ผืนป่าตะวันตกหกจังหวัดขึ้นมา ในเวลานั้นเองที่แนวคิดการจัดการผืนป่าตะวันตกเชิงระบบนิเวศตามแนวคิดของสืบที่มองว่า ธรรมชาติไม่มีพรมแดนก็ได้รับการพัฒนาอย่างเข้มแข็งด้วย แต่ถึงที่สุดแล้ว คงปฏิเสธไม่ได้ว่า การอนุรักษ์ไม่ใช่การจัดการพื้นที่ป่าไม้และสัตว์ป่าแต่เพียงอย่างเดียว หากเป็นการจัดการความขัดแย้งที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมและความต้องการของมนษุย์ โดยเฉพาะที่อยู่รอบ ๆ ป่านั้นด้วย สืบ นาคะเสถียร เองเข้าใจดีว่า การอนุรักษ์ย่อมหมายถึงการนำความรู้ทางนิเวศวิทยามาปรับใช้กับกระบวนการทางสังคมอย่างไม่อาจแยกขาดจากกัน “ผมคิดว่าป่าไม้จะอยู่ได้ คนจะต้องอยู่ได้ก่อน เพราะว่าคนที่ด้อยโอกาสในสังคม เขาไม่สามารถจะไปเรียกร้องอะไร เขาไม่มีอำนาจ คนเหล่านี้อยู่กับธรรมชาติ ผ มคิดว่าป่าจะอยู่หรือจะไป อยู่กับคนกลุ่มนี้ด้วย” สืบ นาคะเสถียร เคยกล่าวไว้เช่นนั้น ซึ่งตรงกับแนวคิดของวีรวัธน์ […]

มนุษยชาติต้องร่วมฟื้นฟูพื้นที่ป่าระดับโลก เพื่อช่วยโลกจากภาวะโลกร้อน

งานวิจัยพบว่า วิธีการแก้ปัญหาให้โลกมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ให้บนโลกลดลงกลับไปเท่ากับปริมาณเมื่อ 100 ปีก่อนได้ คือการเพิ่ม พื้นที่ป่า ให้มีขนาดเท่าสหรัฐอเมริกา

ภาพถ่ายเล่าวิกฤต Climate Change รอบโลก และความหวังถึงวันที่ดีกว่า

ถึงแม้ว่าการประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศสมัยที่ 26 หรือ COP26 จะผ่านพ้นไปแล้ว แต่ความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมบนโลกใบนี้ยังคงดำเนินต่อไปทุกวินาที พร้อมกันกับการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ที่แสดงให้เห็นว่า วิกฤตการณ์อันยิ่งใหญ่ถูกคลี่คลายลงได้ด้วยนโยบายและความร่วมแรงร่วมใจ บางครั้ง ภาพถ่ายเพียงภาพเดียวก็สามารถจุดประกายความหวังเหล่านั้นได้ บางครั้ง ภาพถ่ายอาจเป็นสื่อกลางบอกเล่าให้เห็นภาพความเสี่ยงที่กำลังเกิดขึ้น และที่สำคัญ ภาพถ่ายยังจุดประกายแนวคิดที่ว่า เราจะมีส่วนร่วมลงมือทำอะไรได้บ้าง หรือจะว่าง่าย ๆ ก็คือ ภาพถ่ายสามารถเปลี่ยนแปลงโลกได้ และในขณะที่โลกของเรากำลังเผชิญกับความจริงในเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ ก็ไม่มีเรื่องไหนใหญ่เท่านี้อีกแล้ว บางภาพ ราวกับฉุดกระชากใจตั้งแต่แรกเห็น อย่างภาพแนวปะการังที่กำลังตายบน Great Barrier Reef วางคู่กันกับภาพเก่าที่เคยบอกเล่าว่าปะการังเคยมีชีวิตชีวามากมายเพียงใด บางภาพ สร้างแรงบันดาลใจในการแสดงให้เห็นว่า การเปลี่ยนแปลงไม่เพียงแต่เป็นไปได้เท่านั้น แต่ยังเกิดขึ้นได้จริง และพวกเราก็เฉลียวฉลาดและทักษะมากพอที่จะสร้างความแตกต่างได้อย่างเห็นได้ชัด แต่ท่ามกลางความผิดปกติแหล่านี้ยังมีความหวัง ธรรมชาติคือความยืดหยุ่น และมอบโอกาสแห่งความเปลี่ยนแปลงให้สามารถฟื้นฟูกลับคืนมาได้เสมอ หากเพียงเรามีความกล้าที่จะทำให้มันเกิดขึ้น   สถูปกรวยน้ำแข็งขนาดใหญ่ ตั้งตระหง่านอยู่เหนือชายคนหนึ่งในดินแดนทางตอนเหนือของลาดักห์ เมื่อหิมะและธารน้ำแข็งลดน้อยลง เจดีย์จะถูกสร้างขึ้นเพื่อกักเก็บน้ำในรูปแบบน้ำแข็ง โครงสร้างซึ่งชนะการประกวดสถูปน้ำแข็งขนาด 110 ฟุต (33.5 เมตร) นี้ ตั้งอยู่ใกล้หมู่บ้าน Shara Phuktsey มีหน้าที่เก็บกักน้ำเกือบสองล้านแกลลอนซึ่งจะช่วยทดน้ำสำหรับทุ่งนาในสี่หมู่บ้าน   ในเคอเรลยา […]

ภาพถ่ายของสัตว์ในโลกพลาสติก

ตั้งแต่ปูที่ใช้เศษพลาสติกพรางตัว ไปจนถึงฝูงไฮยีน่าที่หากินบนกองขยะ เหล่านี้คือวิถีชีวิตของสรรพสัตว์ที่ต้องรับมือกับโลกที่ท่วมท้นไปด้วยขยะพลาสติก