อยากนอนหลับใช่ไหม ลองอ่านเรื่องนี้สิ - National Geographic Thailand

อยากนอนหลับใช่ไหม ลองอ่านเรื่องนี้สิ

อยากนอนหลับใช่ไหม ลองอ่านเรื่องนี้สิ

เกือบทุกค่ำคืนในชีวิต  เราต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอันน่าแปลกประหลาด

สมองมีการเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมและจุดประสงค์อย่างลึกซึ้งเพื่อทำให้สติของเราหลุดลอยไป ชั่วขณะหนึ่งที่เราตกอยู่ในสภาวะเป็นอัมพาตเกือบทั่วร่างกาย อย่างไรก็ตาม ดวงตาของเรามีการขยับอย่างรวดเร็วเป็นช่วงๆ อยู่หลังเปลือกตาที่ปิดสนิทราวกับกำลังมองเห็น และแม้ในตอนที่เงียบสงัด กล้ามเนื้อมัดเล็กๆ ในหูชั้นกลางก็มีการขยับราวกับกำลังได้ยิน การกระตุ้นทางเพศจะเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าทั้งในชายและหญิง บางครั้งเราเชื่อว่าเราบินได้ เราเข้าใกล้เขตแดนมรณะ เราหลับ

ราว 350 ปีก่อนคริสตกาล อาริสโตเติลเขียนความเรียงเรื่อง “ว่าด้วยการนอนหลับและนอนไม่หลับ” ตั้งข้อสงสัยว่า เรากำลังทำอะไรและเพราะเหตุใด หลังจากนั้นอีก 2,300 ปียังไม่มีใครให้คำตอบที่ดีได้ กระทั่งปี 1924 จิตแพทย์ชาวเยอรมัน ฮันส์ แบร์เกอร์ ประดิษฐ์เครื่องบันทึกคลื่นไฟฟ้าสมองที่บันทึกกิจกรรมไฟฟ้าในสมองขึ้น การศึกษาเรื่องการนอนหลับจึงเปลี่ยนจากเรื่องเชิงปรัชญาไปสู่วิทยาศาสตร์

ทุกสิ่งทุกอย่างที่เราเรียนรู้เกี่ยวกับการนอนหลับ ต่างมุ่งเน้นไปที่ความสำคัญต่อสุขภาพจิตและสุขภาพกายของเรา รูปแบบการหลับและการตื่นของเราเป็นลักษณะสำคัญทางชีววิทยาของมนุษย์ เป็นการปรับตัวของชีวิตบนดาวเคราะห์ที่หมุนวนไม่รู้จบ รางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ปี 2017 เป็นของนักวิทยาศาสตร์สามคน ซึ่งในช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 ค้นพบว่า นาฬิกาโมเลกุลภายในเซลล์มีเป้าหมายช่วยให้เราใช้ชีวิตสอดคล้องกับดวงอาทิตย์ การวิจัยเมื่อไม่นานมานี้แสดงให้เห็นว่า หากจังหวะรอบวัน (circadian rhythm) เสียหาย เราจะมีความเสี่ยงต่อการป่วยเป็นโรคเบาหวาน โรคหัวใจ และโรคสมองเสื่อมมากขึ้น

นอนหลับ
วีเล ลูกชายวัยเจ็ดขวบของช่างภาพ มักนุส เวนน์มัน ดูการ์ตูนในไอแพด ซึ่งเปรียบได้กับพิธีกรรมก่อนนอนสมัยใหม่ของใครบางคน การกระตุ้นอาจไปขัดขวางการนอนหลับ เช่นเดียวกับจอภาพแบบไฟส่องจากด้านหลัง กล่าวคือแสงในตอนกลางคืนจะไปยับยั้งการสร้างฮอร์โมนเมลาโทนินที่ช่วยควบคุมจังหวะทางชีวภาพในชีวิตประจำวัน

กระนั้น ความไม่สมดุลระหว่างวิถีการดำเนินชีวิตกับวงจรของดวงอาทิตย์กลับแพร่ระบาดอย่างรวดเร็ว “ดูเหมือนว่าตอนนี้เรากำลังใช้ชีวิตอยู่ในการทดลองที่ทำกันทั่วโลกถึงผลกระทบด้านลบของการอดนอน” โรเบิร์ต สติกโกลด์ ผู้อำนวยการศูนย์การนอนหลับและการรับรู้ที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด กล่าว ทุกวันนี้ ชาวอเมริกันโดยเฉลี่ยนอนหลับน้อยกว่าคืนละเจ็ดชั่วโมง น้อยกว่าเมื่อหนึ่งศตวรรษก่อนราวสองชั่วโมง การเปลี่ยนแปลงนี้ส่วนใหญ่เกิดจากการแพร่หลายของหลอดไฟฟ้า ตามมาด้วยโทรทัศน์ คอมพิวเตอร์ และสมาร์ตโฟน ในสังคมที่มีแสงไฟสว่างจ้าอยู่ตลอดเวลา เรามักคิดว่าการนอนเป็นศัตรู ทอมัส เอดิสัน ผู้ประดิษฐ์หลอดไฟ บอกว่า “การนอนเป็นเรื่องไร้สาระ เป็นนิสัยเลวร้าย” เขาเชื่อว่าเราควรจะยุติการนอนหลับให้ได้ในที่สุด

ทุกวันนี้ การนอนเต็มอิ่มตอนกลางคืนฟังดูเป็นเรื่องหายากและโบราณพอๆ กับจดหมายที่เขียนด้วยลายมือ ดูเหมือนเราจะใช้ทางลัดในการต่อสู้กับการนอนไม่หลับด้วยยานอนหลับ ดื่มกาแฟเพื่อขับไล่ความง่วง ไม่ใส่ใจกับการเดินทางอันสลับซับซ้อนที่ออกแบบมาให้เราเผชิญทุกค่ำคืน ในคืนที่หลับสนิท เราจะโคจรผ่านรอบการหลับระยะต่างๆ สี่ถึงห้ารอบ ซึ่งมีคุณภาพและจุดประสงค์แตกต่างกัน

จากข้อมูลของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ ผู้ใหญ่ชาวอเมริกันกว่า 80 ล้านคนมีภาวะอดนอนเรื้อรัง นั่นหมายความว่าพวกเขานอนน้อยกว่าที่ควรจะเป็นคือคืนละไม่ต่ำกว่าเจ็ดชั่วโมง ความอ่อนล้าเป็นสาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุยานยนต์ปีละกว่าหนึ่งล้านครั้ง เช่นเดียวกับตัวเลขจำนวนไม่น้อยของความผิดพลาดทางการแพทย์

ประมาณหนึ่งในสามของชั่วชีวิตคนเราจะได้รับการวินิจฉัยว่า มีความผิดปกติของการนอนหลับอย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่งมีตั้งแต่โรคนอนไม่หลับเรื้อรัง ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ กลุ่มอาการขากระตุก ไปจนถึงภาวะที่แปลกและพบได้ยากมากขึ้น

นอนหลับ
ที่สถาบันฟิลฮาร์โมนีเดอปารี นักประพันธ์เพลงชาวอังกฤษ แมกซ์ ริกเตอร์ เป็นวาทยกรในการแสดงชุด การหลับ (Sleep) บทประพันธ์ที่แต่งขึ้นโดยอาศัยคำแนะนำทางวิทยาศาสตร์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อนำพาผู้ฟังผ่านการพักผ่อนที่ช่วยให้เยาว์วัยขึ้น บทเพลงนี้มีความยาวกว่าแปดชั่วโมง

ผลการศึกษาชิ้นหนึ่งของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดพบว่า ภาวะอัมพาตขณะหลับหรืออาการผีอำ ซึ่งคุณจะไม่สามารถเคลื่อนไหวร่างกายได้สองถึงสามนาทีหลังตื่นจากความฝัน เป็นที่มาของเรื่องราวการถูกมนุษย์ต่างดาวลักพาตัวมากมาย ภาวะง่วงเกินหรือการหลับเฉียบพลันที่ควบคุมไม่ได้ มักถูกกระตุ้นด้วยอารมณ์ทางด้านบวกอย่างรุนแรง เช่น การฟังเรื่องตลก ถูกจั๊กจี้ หรือชิมอาหารรสอร่อย คนที่เป็นกลุ่มอาการไคลน์-เลวิน (Kleine-Levin syndrome) จะหลับเกือบตลอดเวลานานหนึ่งหรือสองสัปดาห์ทุกสองถึงสามปี แล้วพวกเขาจะกลับสู่วงจรการรู้สึกตัวตามปกติโดยแทบไม่เห็นผลข้างเคียงใดๆ เลย

โรคนอนไม่หลับเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยกว่ามาก โรคนี้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ผู้ใหญ่ชาวอเมริกันร้อยละสี่กินยานอนหลับในช่วงเวลาหนึ่งเดือน คนนอนไม่หลับโดยทั่วไปใช้เวลานานกว่าจะหลับ ตื่นกลางดึกเป็นเวลานาน หรือทั้งสองอย่าง ถ้าการหลับเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่พบได้ทุกหนแห่ง ทำไมหลายคนจึงมีปัญหากับการหลับ ต้องโทษวิวัฒนาการ โทษโลกสมัยใหม่ หรือโทษความไม่พอดีระหว่างทั้งสองอย่าง

วิวัฒนาการมอบการหลับที่ปรับเปลี่ยนเวลาได้และพร้อมที่จะหยุดชะงักลงได้เสมอแก่เรา เช่นเดียวกับสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ดังนั้นการหลับจึงยอมหลีกทางให้สิ่งที่มีความสำคัญกว่า สมองมีระบบยกเลิกที่จัดการกับการนอนได้ในทุกระยะ ซึ่งปลุกให้เราตื่นเมื่อสมองรับรู้ภาวะฉุกเฉิน เช่น เสียงเด็กร้องไห้ เสียงพูด หรือเสียงฝีเท้าของนักล่าที่เข้ามาใกล้

นอนหลับ
คำว่า อิเนมูริ ในภาษาญี่ปุ่น ซึ่งแปลว่า “การหลับอย่างเปิดเผย” เป็นการงีบหลับแบบหนึ่งที่มีลักษะเฉพาะ ซึ่งคนจะงีบหลับในสถานที่ที่ไม่ควรหลับ เช่น ในรถไฟใต้ดิน ไม่เว้นแม้แต่งานเลี้ยงอาหารเย็น หรือในที่ทำงาน บริจิตต์ สเตเกอร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านประเทศญี่ปุ่นจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ บอกว่า ถ้าคุณไม่ได้ขึ้นชื่อว่าเป็นคนเกียจคร้าน การทำอิเนมูริช่วงสั้นๆ อาจทำให้คุณได้เลื่อนตำแหน่ง เพราะแสดงว่าคุณทำงานจนเหนื่อยล้า

ปัญหาคือในโลกยุคใหม่ ระบบการปลุกตามสัญชาตญาณเก่าแก่ของเราถูกกระตุ้นอย่างสม่ำเสมอด้วยสถานการณ์ที่ไม่เป็นอันตราย อย่างความกังวลก่อนสอบ ความกลุ้มใจเรื่องปัญหาการเงิน และหากคุณภูมิใจในตัวเองว่าเป็นคนหลับง่ายไม่ว่าอยู่ ที่ไหน คุณควรจะเลิกดีใจได้แล้ว เพราะนั่นเป็นสัญญาณบ่งบอกว่า คุณมีปัญหาการอดนอนเฉียบพลัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าคุณอายุต่ำกว่า 40 ปี

ส่วนแรกของสมองที่เริ่มรวนเมื่อเรานอนไม่พอ คือเปลือกสมองกลีบหน้าผากส่วนหน้า (prefrontal cortex) ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของการตัดสินใจและการแก้ปัญหา คนที่นอนไม่พอจะหงุดหงิด อารมณ์เสีย และไม่มีเหตุผลมากขึ้น “หน้าที่ทางการเรียนรู้ทุกด้านดูจะได้รับผลกระทบบางอย่างจากการอดนอนค่ะ” คีอารา ซิเรลลี นักประสาทวิทยาศาสตร์จากสถาบันการนอนหลับและความรู้สึกตัวแห่งวิสคอนซิน บอก

ใครก็ตามที่นอนน้อยกว่าคืนละหกชั่วโมงเป็นประจำจะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคซึมเศร้า โรคจิต และโรคหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้น การอดนอนยังสัมพันธ์โดยตรงกับโรคอ้วน กล่าวคือเมื่อนอนไม่พอ ร่างกายจะผลิตเกรลินหรือฮอร์โมนหิวออกมามากเกินไป ทำให้เรากินมากกว่าที่ต้องการ การอดนอนส่งผลกระทบทั่วทั้งร่างกาย

พลังของการงีบหลับ (power nap) ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ยาก็เช่นกัน “การหลับไม่ใช่เรื่องใหญ่เรื่องเดียวโดดๆ” เจฟฟรีย์ เอลเลนโบเกน นักวิทยาศาสตร์ด้านการหลับจากมหาวิทยาลัยจอห์นส์ฮอปกินส์ ผู้ดูแลโครงการการหลับที่มีคุณภาพ กล่าวและเสริมว่า “การหลับคือเรื่องราวนับพันที่แตกต่างกัน คุณอาจนึกอยากจัดการกับปัญหาการหลับด้วยยาหรือเครื่องมือต่างๆ แต่เรายังไม่เข้าใจกลไกการหลับดีพอที่จะเสี่ยงจัดการกับองค์ประกอบต่างๆ ด้วยวิธีผิวเผินเช่นนั้น”

เรื่อง ไมเคิล ฟิงเกิล

ภาพถ่าย มักนุส เวนน์มัน

 

อ่านเพิ่มเติม

ชมภาพการนอนหลับในที่ไม่น่าหลับของนักสำรวจ

เรื่องแนะนำ

จีนห้ามการซื้อขายงาช้าง บังคับใช้ภายในสิ้นปี 2017

เรื่องโดย จานี แอคแมน คำแถลงการณ์มีขึ้นหลังจากปีกว่า เมื่อประธานาธิปดีสี จิ้งผิงของจีน และ ประธานาธิปดีบารัก โอบามาของสหรัฐอเมริกา ให้คำปฏิญาณว่าจะออกกฏหมายห้ามนำเข้าและส่งออกงาช้าง ซึ่งข้อตกลงนี้ ราเชล เบล นักข่าวของไวลด์ไลฟ์ วอช กล่าวว่า มันเป็นก้าวสำคัญในความพยายามที่จะยกเลิกธุรกิจซึ่งนำไปสู่การล่าช้างอย่างผิดกฎหมาย การซื้อขายงาช้างถูกแบนทั่วโลกตั้งแต่ปี 1989 แต่ในปีที่ผ่านมา การล่าจำนวนมากกลับมาอีกครั้ง ทำให้จำนวนประชากรช้างลดลงเหลือเพียง 415,000 ตัว ซึ่งลดลงมากกว่า 110,000 ตัว จากปี 2007 กลุ่มผู้อนุรักษ์เชื่อว่า ตลาดงาช้างถูกกฏหมายภายในประเทศ ทำให้การซื้อขายอย่างผิดกฏหมายยังคงอยู่ เพราะยากที่จะแยกงาช้างชุดเก่าก่อนมีการห้าม กับงาช้างที่ลักลอบนำเข้ามาได้ สหรัฐอเมริกาเองก็เป็นตลาดงาช้างที่สำคัญ การให้ความร่วมมือในข้อตกลงกับจีนในช่วงมิถุนายนปีที่ผ่านมา ทำให้มีออกกฏหมายห้ามการซื้อขายงาช้างแอฟริกัน โดยให้ขายได้แค่เพียงงาช้างที่มีอยู่ก่อนเก่าและยืนยันได้ว่านำเข้าอย่างถูกกฎหมาย โดยกฎหมายใหม่ที่ออกมานี้ เพิ่มการจำกัดการนำเข้าและขายข้ามรัฐ และกำหนดให้มีการนำเข้าสินค้าจากงาช้างของพรานที่ผ่านการอนุมัติแล้วไม่เกิน 2 ครั้งต่อปี ขณะเดียวกันจีนได้มีความพยายามในปีที่ผ่านมาที่จะบรรลุเป้าหมายในการห้ามการค้างาช้าง โดยจีนได้รวบรวบรวมคณะนักวิจัยจากหลายสาขา เพื่อประเมินทางเลือกและยื่นข้อเสนอแก่รัฐบาล จีนในปัจจุบันมี บริษัทแปรรูปงาช้าง 34 แห่ง และร้านค้างาช้างที่ได้รับใบอนุญาตอย่างถูกต้อง 130 แห่ง เว่ยจี นักวิจัยอิสระของไวลด์ไลฟ์ […]

เครื่องดื่มที่ดีที่สุดในการดับกระหาย

นอกเหนือจากระดับค่าน้ำตาลแล้ว นักวิจัยชาวอังกฤษได้สร้างดัชนีระดับน้ำ(ระดับความชุ่มชื้น)ในเครื่องดื่ม  เครื่องดื่มถูกรีดน้ำออกมากกว่าสองชั่วโมง  ซึ่งจะได้ค่า BGI ซึ่งนำมาเปรียบเทียบกับน้ำดื่ม เรต 1 แร่ธาตุและสารอาหาร เช่น โซเดียม และ โปรตีนเคซินในนม สามารถเพิ่มคะแนนเรตได้ Fun fact นักวิจัย Stuart Galloway กล่าวว่า เบียร์ หรือ ชา สองสามแก้ว มีระดับความชุ่มชื้นเท่าน้ำเปล่า

Follow Me

NATIONAL GEOGRAPHIC ASIA

Contact

เว็บไซต์ : ngthai.com

บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน)

Tel : 02-422-9999 ต่อ 4244

© COPYRIGHT 2019 AMARIN PRINTING AND PUBLISHING PUBLIC COMPANY LIMITED.