เมียงมองใบหน้าผู้มาก่อนกาล - National Geographic Thailand

เมียงมองใบหน้าผู้มาก่อนกาล

ยลโฉม บรรพบุรุษชาวอังกฤษ

เมื่อปี 2018 ใบหน้าจำลองของ Cheddar Man ผู้มีผิวสีเข้ม ทว่าดวงตากลับสุกสว่างไปด้วยสีฟ้า สร้างข้อถกเถียงมากมายเกี่ยวกับอัตลักษณ์ที่แท้จริงของชนพื้นเมืองสหราชอาณาจักร ในฐานะบรรพบุรุษชาวอังกฤษคนหนึ่ง ตัวเขาเคยมีชีวิตอยู่เมื่อ 10,000 ปีก่อน

และล่าสุดมีการค้นพบน่าสนใจ เมื่อนิทรรศการใหม่ที่จัดขึ้นโดยพิพิธภัณฑ์ และอาร์ทแกลอรี่ Brighton ได้เผยโฉมใบหน้าของชนพื้นเมืองโบราณที่เคยอาศัยอยู่บริเวณอ่าวทางตอนใต้ของอังกฤษจำนวน 7 คน กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่นำพาใบหน้าโบราณให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งกำลังยืนยันกับเราว่าประวัติศาสตร์ของภูมิภาคนี้ซับซ้อนกว่าที่คิดกันไว้มาก

5 ใน 7 ตัวอย่างได้รับการยืนยันว่าเป็นชนพื้นเมืองแท้ๆ รูปโฉมของพวกเขาถูกสร้างขึ้นใหม่จากหัวกะโหลกเดิมที่ถูกค้นพบกระจัดกระจายในเมืองซัสเซกซ์ โดยตัวอย่างที่ใหม่ที่สุดเป็นของชายคนหนึ่งในวัยใกล้เคียง 40 ปี ถูกพบเข้าระหว่างที่คนงานก่อสร้างกำลังดำเนินการก่อสร้างเมื่อทศวรรษ 1980 จากการตรวจสอบโครงกระดูกบ่งชี้ว่าชายผู้นี้มีชีวิตอยู่ในยุคแองโกล-แซกซัน (คริสต์ศักราชที่ 410 – 1066) หรือช่วงเวลาที่อังกฤษถูกปกครองโดยกษัตริย์พระองค์เดียวเป็นครั้งแรก รายงานจาก Richard Le Saux ผู้ดูแลอาวุโสของพิพิธภัณฑ์

สำหรับตัวอย่างที่เก่าแก่ที่สุดคือมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลเพศหญิง และมนุษย์สมัยใหม่เพศชาย ในการฟื้นคืนใบหน้าของพวกเขา ทีมงานอ้างอิงข้อมูลจากตัวอย่างอื่นๆ ที่พบในยุโรป หลักฐานเครื่องไม้เครื่องมือที่พบในบริเวณเดียวกันระบุว่าพวกเขามีชีวิตอยู่เมื่อ 40,000 ปีก่อน

บรรพบุรุษชาวอังกฤษ
Ditchling Road Man – ชื่อของชายผู้นี้ตั้งตามโครงการขยายถนนที่ช่วยให้พบร่างของเขาเมื่อปี 1921 ตัวเขาคือหนึ่งในคลื่นลูกแรกของกลุ่มเกษตรกรที่อพยพมาจากยุโรปเมื่อราว 2,400 ปีก่อนคริสต์กาล และนำพาเอาวัฒนธรรมเครื่องปั้นดินเผาแบบ Beaker ติดมาด้วย โครงกระดูกบ่งชี้ว่าชายผู้นี้ทุกข์ทรมานจากภาวะขาดแคลนอาหารระหว่างเจริญเติบโต ส่งผลให้เขาไม่โตเท่าที่ควร Ditchling Road Man เสียชีวิตเมื่ออายุราว 25 – 35 ปี ศพของเขาถูกฝังพร้อมกับเครื่องปั้นดินเผา และเปลือกหอยทากจำนวนหนึ่งในปาก
ภาพถ่ายโดย COURTESY ROYAL PAVILION & MUSEUMS, BRIGHTON & HOVE

 

ฟื้นคืนใบหน้า

Oscar Nilsson ใช้เวลานาน 14 เดือนในการฟื้นคืนใบหน้าของชนพื้นเมืองโบราณเหล่านี้ ตัวเขาเป็นนักโบราณคดี และประติมากรผู้เคยฟื้นคืนใบหน้าของหญิงชนชั้นสูงในเปรู อายุ 1,200 ปี และวัยรุ่นหญิงจากกรีซ ที่เคยมีชีวิตเมื่อ 9,000 ปีก่อน กระบวนการทำงานทางนิติวิทยาศาสตร์ของเขาเริ่มต้นด้วยการสร้างแบบจำลอง 3 มิติของกะโหลกศีรษะ สแกน และพิมพ์ออกมา จากนั้นฟื้นคืนส่วนประกอบของใบหน้าอย่างกล้ามเนื้อด้วยสองมือ ซึ่งเทคนิคนี้อ้างอิงข้อมูลทางร่างกายจากโครงสร้างกระดูก, เพศ ไปจนถึงอายุเมื่อเสียชีวิตของเจ้าของกะโหลกเอง

การศึกษาลักษณะทางพันธุกรรมของประชากรในยุโรปโบราณช่วยให้ข้อมูลที่ Nilson สามารถประมาณการอย่างแม่นยำได้ว่าบุคคลนั้นๆ มีสีผิว, เส้นผม และสีตาแบบไหน ยกตัวอย่างเช่น ประชากรชาวยุโรปในยุคหินใหม่อย่าง Whitehawk ตัวอย่างเพศหญิงอายุ 5,600 ปี จะมีสีผิวที่สว่าง และสีตาที่เข้มกว่าชนพื้นเมืองในยุคก่อนอย่าง Cheddar Man แต่สีผิวของเธอก็ยังถือว่าเข้มกว่ามาก เมื่อเทียบกับผิวของ Ditchling Road Man ตัวอย่างเพศชาย ประชากรกลุ่มนี้อพยพจากยุโรปมายังเกาะอังกฤษเมื่อราว 4,400 ปีก่อน และเป็นชนผิวขาวกลุ่มแรกที่มีดวงตาสีอ่อนแบบผู้คนในยุโรป

สหราชอาณาจักรกำลังเข้าใกล้เดือนสุดท้ายของการเจรจา Brexit ใบหน้าของผู้มาก่อนกาลเหล่านี้อาจพอจุดประกายให้ผู้คนถกเถียงกันถึงเรื่องราวของผู้ที่อาศัยอยู่ก่อนหน้า ตลอดจนการเชื่อมต่อทางวัฒนธรรม รายงานจาก Le Saux “หนึ่งในเรื่องที่พบก็คือบ่อยครั้งมากที่เราเชื่อมโยงกับยุโรป และประวัติศาสตร์ของเราคือการอพยพมาจากยุโรปในแต่ละยุคแต่ละสมัยเช่นกัน” และหากย้อนกลับไปเมื่อ 8,000 ปีก่อน ในช่วงเวลาที่ระดับน้ำทะเลยังไม่สูงเท่าปัจจุบัน สหราชอาณาจักรคือส่วนหนึ่งของทวีปยุโรปที่เชื่อมต่อกันด้วยผืนแผ่นดิน

บรรพบุรุษชาวอังกฤษ
Patcham Woman – เธอคือประชากรในสมัยที่โรมันยึดครองอังกฤษ และถูกฝังศพเมื่อราว 1,700 ปีก่อน ในหลุมฝังที่ราวกับฉากอาชญากรรม ร่างของเธอถูกค้นพบระหว่างการขุดคูเมื่อปี 1936 กระดูกถูกพบในบริเวณที่ลึกพอควร มีตะปูตอกอยู่ที่ด้านหลังกะโหลกศีรษะ และยังพบโครงกระดูกของผู้ชายอีกร่างหนึ่งถูกฝังเคียงข้างเธอ นักวิทยาศาสตร์พบสัญญาณบ่งชี้อาการป่วยด้วยโรคกระดูกสันหลังและข้อต่อ พออนุมานได้ว่าเธอคงมีชีวิตที่ยากลำบากจากความเจ็บปวดทางร่างกาย ก่อนจะเสียชีวิตลงเมื่ออายุราว 25 – 35 ปี
ภาพถ่ายโดย COURTESY ROYAL PAVILION & MUSEUMS, BRIGHTON & HOVE

 

เรื่องราวของแต่ละคน

อะไรที่ทำให้นิทรรศการโฉมหน้าของชนพื้นเมืองโบราณเหล่านี้น่าสนใจ Nilsson ระบุว่ามันคือการที่วิทยาศาสตร์สามารถนำพาเรื่องราวเมื่อครั้งที่พวกเขายังมีชีวิตกลับมาได้ “ผมทำงานกับกะโหลกศีรษะมากมาย แต่นิทรรศการนี้คือตัวอย่างที่มีคาแรคเตอร์ที่สุดเท่าที่เคยพบมา ใบหน้าที่ถูกฟื้นคืนขึ้นใหม่นี้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวมาก”

Whitehawk Woman โดดเด่นมากสำหรับสถานการณ์ไม่ปกติที่นำเธอไปสู่ความตาย การศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่าเธอเกิดเมื่อ 5,000 ปีก่อน บริเวณชายแดนเมือง Welsh จากนั้นอพยพไปทางตะวันออกหลายร้อยกิโลเมตรจนมาถึงเมืองซัสเซกซ์ และลงเอยในสุสานบริเวณทางเข้าไปยังพื้นที่ประกอบพิธีของผู้คนในยุคหินใหม่ ชิ้นส่วนที่ยังหลงเหลืออยู่ของตัวอ่อนบริเวณอุ้งเชิงกรานบ่งชี้ว่าเธอเสียชีวิตระหว่างคลอดลูก ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เหล่านี้ยิ่งขับให้งานศิลป์ของ Nilsson มีชีวิตชีวามากยิ่งขึ้น

“ผมตั้งใจสร้างใบหน้าของเธอให้ดูมีความอยากรู้อยากเห็น คิดคำนึงถึงอนาคต นี่คือช่วงเวลาก่อนที่เธอจะคลอดลูก ซึ่งเธอยังไม่รู้เลยว่าสิ่งนี้จะพรากเธอไปจากโลกตลอดกาล” Nilsson กล่าว

บรรพบุรุษชาวอังกฤษ
Whitehawk Woman – หญิงสาวรูปร่างเล็กผอมบาง เธอมีชีวิตอยู่เมื่อ 5,600 ปีก่อน และคาดว่าน่าจะเสียชีวิตก่อนอายุ 25 ปี จากการคลอดลูก (พบชิ้นส่วนของตัวอ่อนที่อุ้งเชิงกราน) โครงกระดูกของเธอถูกพบเมื่อปี 1993 จากแหล่งโบราณคดี Whitehawk Enclosure หนึ่งในแหล่งโบราณคดีช่วงต้นของยุคหินใหม่ในอังกฤษ ผลการตรวจสอบดีเอ็นเอของประชากรชาว Whitehawk ในช่วงยุคหินใหม่ พวกเขามีผิวเข้ม และดวงตาสีเข้ม เมื่อเทียบกับประชากรกลุ่ม Beaker ที่เพิ่งอพยพเข้ามาใหม่เมื่อ 4,400 ปีก่อน
ภาพถ่ายโดย COURTESY ROYAL PAVILION & MUSEUMS, BRIGHTON & HOVE

และสำหรับ Slonk Hill Man ตัวอย่างที่แสดงรอยยิ้มมั่นอกมั่นใจนี้ จากโครงกระดูกของเขา ชายผู้นี้มีอายุราวๆ 20 ปี ในยุคเหล็ก และค่อนข้าง “ดูดีใช้ได้” ซึ่งบางครั้งก็ส่งผลให้กระบวนการฟื้นฟูใบหน้าสร้างให้เขาละม้ายคล้ายหุ่นลองเสื้อมากเกินไป รายงานจาก Nilsson นอกจากนั้นกะโหลกศีรษะของเขายังมีจุดเด่นตรงที่สันคิ้วชนกัน ซึ่งให้ภาพของความโหดร้ายขึ้นมาหน่อยๆ “มันยากที่จะสร้างใบหน้าของชายผู้นี้ให้ยิ้มแย้มโดยปราศจากความน่าสะพรึงไปด้วย”

บรรพบุรุษชาวอังกฤษ
Slonk Hill Man – ชายผู้นี้เสียชีวิตเมื่อ 2,300 ปีก่อน แต่สาเหตุยังคงเป็นปริศนา ร่างของเขาถูกค้นพบเมื่อปี 1968 ระหว่างการก่อสร้างไฮเวย์ เขาคือชายที่มีสุขภาพแข็งแรง และเสียชีวิตในช่วงวัยยี่สิบปลาย ร่างของเขาถูกฝังในท่านั่งคุดคู้ตามแบบฉบับของยุคเหล็ก ที่แปลกก็คือร่างของเขารายล้อมไปด้วยเปลือกหอยทั้งที่แกะแล้ว และยังไม่ได้แกะ มากไปกว่านั้นปกติแล้วอาหารทะเลไม่ได้เป็นอาหารของชาว Slonk Hill
ภาพถ่ายโดย COURTESY ROYAL PAVILION & MUSEUMS, BRIGHTON & HOVE

และสำหรับตัวอย่างที่ชื่อ Stafford Road Man คือใบหน้าที่ Nilsson ต้องตัดสินใจ ชายจากยุคแองโกล-แซกซันผู้นี้เสียชีวิตจากโรคฝีบนใบหน้า เป็นไปได้ว่าในช่วงเวลาสุดท้ายการติดเชื้ออาจส่งผลให้ฝีดังกล่าวบวมมาก แต่ Nilsson เลือกที่จะไม่เล่ามันออกมาเกินจริง “ผมต้องการแสดงใบหน้าที่มีเกียรติ และสามารถเชื่อมโยงกับผู้เข้าชมในพิพิธภัณฑ์ได้มากกว่า”

เรื่อง Kristin Romey

บรรพบุรุษชาวอังกฤษ
Stafford Road Man – ร่างของเขาถูกค้นพบระหว่างโครงการก่อสร้างอาคารปี 1985 ตัวเขาเป็นหนึ่งในชาวแซกซันรุ่นแรกๆ ที่อพยพเข้ามายังอังกฤษ หลังอาณาจักรโรมันล่มสลาย ศพของเขาถูกฝังเคียงคู่กับหอกและมีดอายุประมาณคริสต์ศักราชที่ 500 เขามีชีวิตที่ยาวนานและเสียชีวิตเมื่ออายุได้ 45 ปี นอกเหนือจากโรคไขข้อในกระดูกสันหลัง, ไหล่ และสะโพกแล้ว ผลการวิเคราะห์โครงกระดูกยังพบอีกว่าชายผู้นี้ทุกข์ทรมานจากโรคฝีที่ฟัน ซึ่งก่อความเจ็บปวดมหาศาล และอาจเป็นตัวการคร่าชีวิตเขาเมื่อเกิดอาการติดเชื้อและลุกลามขึ้นถึงสมอง
ภาพถ่ายโดย COURTESY ROYAL PAVILION & MUSEUMS, BRIGHTON & HOVE
บรรพบุรุษชาวอังกฤษ
มนุษย์นีแอนเดอร์ทัลเพศหญิง – ส่วนใหญ่แล้วโครงกระดูกของมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลมักพบในยุโรป ทว่าในยุคน้ำแข็ง การจะเดินทางมายังเกาะอังกฤษไม่ใช่เรื่องยากนัก เนื่องจากขณะนั้นระดับน้ำทะเลลดต่ำจนผืนดินเชื่อมติดกัน นอกเหนือจากโครงกระดูกแล้ว การค้นพบเครื่องมือเครื่องใช้โบราณยังแสดงให้เห็นว่าเกาะอังกฤษเป็นที่อยู่อาศัยของทั้งมนุษย์สมัยใหม่ และมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลมาตั้งแต่ 40,000 ปีก่อน
ภาพถ่ายโดย COURTESY ROYAL PAVILION & MUSEUMS, BRIGHTON & HOVE
บรรพบุรุษชาวอังกฤษ
มนุษย์สมัยใหม่ยุคแรกๆ – โครงกระดูกที่หลงเหลืออยู่ของมนุษย์สมัยใหม่ผู้นี้มาจากยุโรป แต่เครื่องมือเครื่องใช้ที่ผลิตขึ้นโดยมนุษย์โฮโมเซเปียนส์ ซึ่งจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ Brighton บ่งชี้ว่าในช่วงเวลาที่มนุษย์นีแอนเดอร์ทัลสูญพันธุ์ไป ขณะนั้นบนเกาะอังกฤษมีมนุษย์สมัยใหม่อาศัยอยู่แล้ว ผลการศึกษาใหม่ระบุว่าทั้งสองเผ่าพันธุ์อาจอาศัยอยู่ในช่วงเวลาที่ทับซ้อนกันไม่น้อยกว่า 4,000 ปี
ภาพถ่ายโดย COURTESY ROYAL PAVILION & MUSEUMS, BRIGHTON & HOVE

 

อ่านเพิ่มเติม

ใบหน้าใหม่ของเคที

 

 

เรื่องแนะนำ

๘๙ พรรษา มหาราชในดวงใจ : พระบารมีแผ่ไพศาล

รอบนักษัตรที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๑๘ – ๒๕๓๐) หากนับจากปี พ.ศ. ๒๔๙๕ ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จฯเยี่ยมราษฎรครั้งแรกที่บ้านหินเหล็กไฟ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์  และต่อมาได้เสด็จฯเยี่ยมพสกนิกรในจังหวัดอื่น ๆ ทั่วประเทศ โดยเริ่มจากจังหวัดในภาคกลางและภาคเหนือ ในการนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้สร้างพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ขึ้นบนดอยปุย จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อทรงใช้เป็นที่ประทับพักแรมระหว่างเสด็จฯเยี่ยมราษฎรชาวเขาและพสกนิกรในจังหวัดทางภาคเหนือ ต่อมาทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้สร้างพระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ขึ้นบนเขาตันหยง อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส ในปี พ.ศ. ๒๕๑๕ สำหรับเป็นที่ประทับระหว่างเสด็จฯเยี่ยมราษฎรในภาคใต้ สำหรับการเสด็จฯไปทรงงานในภาคอีสานนั้น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ขึ้นบนเทือกเขาภูพาน จังหวัดสกลนคร ในปีพ.ศ. ๒๕๑๘ โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเลือกพื้นที่ด้วยพระองค์เองด้วยมีพระราชดำริที่จะฟื้นฟูสภาพป่าในบริเวณเทือกเขาภูพานที่ถูกบุกรุกจนแห้งแล้ง ต่อมาได้ขยายพื้นที่โครงการพระราชดำริออกไปจนครอบคลุมพื้นที่ ๑,๙๕๐ ไร่ โครงการนี้ช่วยพลิกฟื้นคืนชีวิตให้แก่ป่าต้นน้ำลำธารของเทือกเขาภูพานการเสด็จฯเยี่ยมราษฎรในท้องถิ่นต่าง ๆ ทำให้ได้ทอดพระเนตรสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของราษฎรและสภาพพื้นที่ที่แท้จริง เมื่อทรงทราบฝ่าละอองธุลีพระบาทว่าราษฎรกำลังประสบปัญหาความทุกข์ยาก ทั้งเรื่องพื้นที่ทำกินและชีวิตความเป็นอยู่ก็ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริต่าง ๆ เพื่อบำบัดทุกข์บำรุงสุขให้แก่ราษฎรในพื้นที่เหล่านั้นโดยทั่วกัน พื้นที่ทางภาคเหนือซึ่งมีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงนั้น เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของชาวไทยภูเขาเผ่าต่าง ๆ เดิมชนกลุ่มน้อยเหล่านี้หาเลี้ยงชีพด้วยการทำการเกษตรแบบไร่เลื่อนลอย จึงทำให้ต้องตัดไม้ทำลายป่า พืชไร่ที่เพาะปลูกก็มีทั้งพืชอาหารและพืชที่เป็นต้นทางของยาเสพติดคือฝิ่น ซึ่งเป็นสิ่งผิดกฎหมายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักถึงปัญหาและความจำเป็นของราษฎรเหล่านี้ จึงพระราชทานโครงการช่วยเหลือด้วยการส่งเสริมให้ชาวไทยภูเขาเปลี่ยนจากการทำไร่เลื่อนลอยมาเป็นการเพาะปลูกพืชไร่ ทั้งจำพวกพืชผักที่เป็นไม้ล้มลุกและไม้ยืนต้น มีการนำพันธุ์ผักผลไม้เมืองหนาวไปแจกและสอนวิธีเพาะปลูก เมื่อได้ผลผลิตมาก็ให้ความช่วยเหลือในการจัดจำหน่ายตามราคาที่เป็นธรรม ทำให้ชีวิตของพวกเขาดีขึ้นอย่างมาก และเลิกอาชีพการทำไร่ฝิ่นอย่างเด็ดขาดในที่สุด นี่คือปฐมบทของโครงการหลวงที่ดำเนินงานสืบเนื่องมากว่าสี่ทศวรรษในปัจจุบัน พื้นที่ทางภาคอีสานนั้นมีปัญหาเรื่องความแห้งแล้ง ขาดน้ำ และคุณภาพของดินที่เป็นปัญหาในการทำเกษตรกรรม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานโครงการเกษตรชลประทานในรูปแบบต่าง ๆ จนปัจจุบันพื้นที่ทางภาคอีสานสามารถทำการเกษตรได้หลายรูปแบบ แม้กระทั่งสวนยางพาราคุณภาพดีที่ให้ผลผลิตสูงไม่ด้อยกว่าสวนยางพาราในภาคใต้ ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ และน้ำพระราชหฤทัยที่ทรงห่วงใยอาณาประชาราษฎร์ พสกนิกรในทุกภูมิภาคของประเทศต่างเทิดทูนพระองค์ไว้เหนือสิ่งอื่นใด และพร้อมใจกันเรียกขานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวของพวกเขาว่า “พ่อหลวง”   อ่านเพิ่มเติม : ๘๘ พรรษา มหาราชในดวงใจ : เสด็จฯเยี่ยมพสกนิกรทั่วหล้า, ๘๘ พรรษา มหาราชในดวงใจ : พระอัจฉริยภาพเกริกไกร

ท่องเที่ยวแบบ “ด้านมืด” ไปกับสถานที่โหดร้ายเหล่านี้

ค่ายกักกันเอาชวิทซ์, คุกตวลสเลง และอนุสรณ์สถานการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในรวันดาสถานที่น่ากลัวเหล่านี้อ้าแขนนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก ให้เข้ามาเรียนรู้ประวัติศาสตร์อันโหดร้ายที่มนุษย์จะกระทำต่อกันได้ เพื่อป้องกันไม่ให้มันเกิดขึ้นซ้ำอีกในอนาคต

รูปที่มีทุกบ้าน

หากมองเผิน ๆ เราคงไม่รู้สึกประหลาดใจกับภาพถ่ายภาพนี้สักเท่าไร แต่ถ้าผมบอกว่าภาพนี้ถ่ายโดยช่างภาพชื่อ ดีน คองเกอร์ มีดีกรีเป็นช่างภาพ เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ก็อาจจุดประกายความสนใจขึ้นมาได้บ้าง แล้วถ้าผมบอกเพิ่มอีกว่า ภาพนี้ถ่ายไว้ตั้งแต่ปี 1967 หรือตรงกับ พ.ศ. 2510 เป็นภาพหนึ่งที่ประกอบสารคดีเรื่อง “Hope and Fears in Booming Thailand” ตีพิมพ์ใน เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับเดือนกรกฎาคม ปีเดียวกันนั้น ก็น่าจะทำให้ใครหลายคนอยากรู้เรื่องราวเบื้องหลังมากขึ้น คำบรรยายภาพภาพนี้ระบุสั้น ๆ ว่า “พระภิกษุหนุ่มรูปหนึ่งกำลังศึกษาพระธรรมอยู่ในกุฏิที่วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ชายไทยส่วนใหญ่รวมถึงพระมหากษัตริย์ซึ่งพระบรมฉายาลักษณ์ของพระองค์ประดับอยู่บนผนังห้องจะได้รับผลบุญยิ่งใหญ่จากการบวชเรียนเป็นพระภิกษุ แม้จะเป็นช่วงเวลาสั้น ๆ ก็ตาม” ภาพถ่ายภาพนี้มีอายุเกือบครึ่งศตวรรษ หากบวกเวลาเพิ่มเข้าไปอีก 20 ปีคงหมายถึงหนึ่งชั่วอายุคนและหมายถึงช่วงเวลา 70 ปีที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ของปวงชนชาวไทย รัชสมัยอันยาวนานนี้หมายความว่า คนไทยส่วนใหญ่เกิดและเติบโตขึ้นใน แผ่นดินรัชกาลที่ 9 แม้วันนี้พระองค์จะจากพวกเราไป พร้อม ๆ กับที่ยุคสมัยหรือหน้าประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่หน้าหนึ่งได้ปิดฉากลง นั่นคือความเป็นจริงอันเจ็บปวดที่เราจำต้องยอมรับ  และก้าวเดินไปข้างหน้าด้วยกัน ในบทความเรื่อง “พระราชวงศ์ผู้ทรงงานของไทย” หรือ “Thailand’s Working Royalty” ตีพิมพ์ใน เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับตุลาคม ปี 1982 ผู้เขียนมีโอกาสเข้าเฝ้าฯ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เพื่อกราบบังคมทูลสัมภาษณ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวตรัสถึงความเปลี่ยนแปลงในบ้านเมืองโดยทรงไล่เรียงความเป็นไปในแต่ละรัชกาล จนมาถึงรัชสมัยของพระองค์ว่า “แล้วเราก็เข้ามา [เสด็จขึ้นครองราชย์] ตอนนั้นเราอายุ 18 ถึงตอนนี้ก็ 36 ปีแล้ว เป็นเวลายาวนานทีเดียว ตอนที่เราเข้ามารับหน้าที่นี้ในพระราชวัง ทั้งเก้าอี้และพรมมีรูโหว่ พื้นก็ส่งเสียงเอี๊ยดอ๊าด พระราชวังอยู่ในสภาพเก่าทรุดโทรม ตอนนั้นเป็นช่วงหลังสงคราม และไม่มีใครคอยดูแล เราต้องสร้างสิ่งต่าง ๆ ขึ้นใหม่ เราไม่รื้อทำลาย แต่ค่อย ๆ ประกอบชิ้นส่วนต่าง ๆ เข้าด้วยกันทีละชิ้น นี่ก็ล่วงเข้า 36 ปีแล้ว ดังนั้นรัชสมัยนี้อาจเป็นเรื่องของการก้าวไปทีละก้าว [เป็น] วิวัฒนาการมองหาสิ่งดี ๆ จากอดีต ประเพณียังคงอยู่และได้รับการปรับเปลี่ยน นี่คือบทเรียน: เรานำประเพณีเก่าแก่มาบรูณะขึ้นใหม่ เพื่อใช้ประโยชน์ในปัจจุบันและอนาคต”      ปวงข้าพระพุทธเจ้าขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้   อ่านเพิ่มเติม : คุยกับซีซาร์ มิลแลน, ๙ ช่างภาพสารคดีกับในหลวงรัชกาลที่ ๙