การ อ่านหนังสือ ช่วยพัฒนาสมองอย่างไร - National Geographic Thailand

การอ่านหนังสือช่วยพัฒนาสมองอย่างไร

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งในโครงการ “ส่งความรู้สร้างความสุข” เป็นอีกหนึ่งโครงการดีๆ ของความร่วมือระหว่าง บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) รวมไปถึงหน่วยงานภาครัฐ คือกระทรวงศึกษาธิการ และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานที่เล็งเห็นความสำคัญของการอ่าน เพราะการอ่าน ถือเป็นรากฐานที่สำคัญของการเรียนรู้และการพัฒนาทักษะของเด็กและเยาวชน

ในแต่ละวัน เราอ่านหนังสือมากมาย ไม่ว่าจะเป็นการอ่านหนังสือผ่านอินเตอร์เน็ต สื่อสังคมออนไลน์ หรือแม้กระทั่งหนังสือกระดาษหลากหลายแนว หนังสือพิมพ์ นิตยสารต่างๆ หลายคนเลือกให้การอ่านหนังสือเป็นงานอดิเรกสุดรักที่ขาดไม่ได้ในชีวิต และเป็นที่ยอมรับกันมาอย่างยาวนานว่าการอ่านหนังสือมีประโยชน์ต่อการสร้างสติปัญญาและช่วยพัฒนาสมอง ซึ่งเราจะเห็นได้จากกระบวนการเรียนรู้ตั้งแต่เด็กจนโตล้วนมีการอ่านหนังสือเป็นวิธีการสำคัญ หรือแม้กระทั่งการอ่านหนังสือแนวบันเทิงคดีก็ล้วนมีส่วนช่วยส่งเสริมจินตนาการทั้งสิ้น

โดยผู้ที่อ่านหนังสือ จะมีการพัฒนาในสมองส่วนกลีบท้ายทอย (Occipital Lope) ซึ่งเป็นส่วนประมวลผลกลางของการสร้างภาพในสมองที่มากขึ้น ซึ่งหมายความว่าผู้ที่เป็นนักอ่านสามารถประมวลความคิดเป็นภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีลักษณะสมองที่สามารถแปลและเพิ่มจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ รวมไปถึงมีความสามารถในการสร้างภาพอนาคตในสมองเพื่อใช้สำหรับการสินใจในสิ่งต่างๆ ได้ดี ในส่วนของสมองกลีบข้าง (Parietal Lobe) ก็มีการพัฒนาที่ดีเช่นกัน โดยสมองส่วนนี้มีหน้าที่เปลี่ยนตัวอักษรเป็นคำ และเปลี่ยนคำให้เป็นความคิดในสมอง ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการเขียนและการอ่านเพื่อทำความเข้าใจ

อ่านหนังสือ, พัฒนาสมองนอกจากนี้ การอ่านหนังสือมีคุณประโยชน์กับสมองในด้านต่างๆ ดังนี้

– การกระตุ้นทางจิตใจ (Mental Stimulation)

งานวิจัยหลายชิ้นแสดงให้เห็นว่าการกระตุ้นจิตใจช่วยลดภาวะความจำและสมองเสื่อมได้มากขึ้น ซึ่งสามารถทำได้โดยการใช้งานสมองอย่างต่อเนื่องโดยการต่อจิกซอว์ เล่นเกมปริศนา และแน่นอน การอ่านหนังสือ

– ลดความเครียด

มีหลายคนที่ใช้การอ่านหนังสือ โดยเฉพาะการอ่านนวนิยายเพื่อผ่อนคลายความเครียด โดยจากงานวิจัยเมื่อปี 2009 ค้นพบว่าการอ่านสามารถลดความเครียดได้มากถึงร้อยละ 68 ซึ่งมากกว่าการฟังเพลง ดื่มชา เล่นวิดีโอเกมหรือการเดินเล่น นักวิจัยให้รายละเอียดว่า ผู้เข้าร่วมงานวิจัยที่มีประสบการณ์การอ่านหนังสือเพียง 6 นาทีต่อวันจะมีอัตราการเต้นของหัวใจช้าลงและลดความตึงตัวของกล้ามเนื้อ (Muscle Tension)

โดยเนื้อหาของหนังสือที่อ่านไม่ได้มีผลเป็นพิเศษ แค่เพียงได้อ่านหนังสือที่พาคุณหมกหมุ่นไปกับมัน และพาคุณออกจากความกังวล ความเครียด ไปสัมผัสจินตนาการของผู้แต่ง ซึ่งในระหว่างที่เราอ่าน สมองในส่วนร่องกลาง (Central Sulcus) ที่ทำหน้าที่ในการเคลื่อนไหวและทรงตัวของเราก็ได้รับการกระตุ้นไปด้วย นั่นหมายความว่าสมองทำให้เราได้เห็นภาพในหัวแจ่มชัดราวกับได้เคลื่อนไหวในโลกของหนังสือจริงๆ

อ่านหนังสือ, พัฒนาสมอง, สาวแว่น– เพิ่มทักษะการเข้าสังคม

แม้การอ่านหนังสือจะทำให้คุณได้ออกจากโลกแห่งความเป็นจริงบ้าง แต่ก็มีผลการวิจัยที่น่าสนใจว่าการอ่านช่วยเพิ่มทักษะทางสังคมซึ่งมีส่วนช่วยเมื่อคุณต้องเจรจาติดต่อกับผู้คน มีงานศึกษาหนึ่งพบว่าผู้ที่อ่านหนังสือเรื่องแต่ง (fiction) จะมีสิ่งที่เรียกว่า ทฤษฎีจิต (Theory of mind) คือความสามารถในการจำแนกสภาพจิต เช่นความเชื่อ ความตั้งใจ ความต้องการ การเล่นบทบาท (role-playing) ความรู้ ว่าเป็นของตนเองหรือของผู้อื่น และสามารถเข้าใจว่า คนอื่น ๆ มีความเชื่อ ความต้องการ และความตั้งใจ ที่ต่างจากของตน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์กับผู้อื่นในสังคม และมีอีกงานศึกษาหนึ่งพบว่าผู้ที่อ่านนวนิยายจะมีคะแนนในการทดสอบวัดความเห็นอกเห็นใจผู้อื่นมากกว่าผู้ที่อ่านหนังสือที่ไม่ใช่เรื่องแต่ง non-fiction อีกด้วย

– พัฒนาความจำ

เมื่อเราอาจหนังสือ สิ่งที่สมองเราทำงานไม่ได้มีแค่การถอดรหัสคำที่อยู่บนหน้ากระดาษ เพราะในระหว่างที่เราอ่านหนังสือ สมองจะทำหน้าที่ทั้งประมวลผลภาพในหัว ภาษา และการเรียนรู้เชื่อมโยง (associative learning) ไปพร้อมกัน

มีงานศึกษาหนึ่งพบว่าการกระตุ้นทางจิตใจเช่นการอ่านหนังสือสามารถช่วยในเรื่องความจำและทักษะการคิด ซึ่งผู้เขียนงานวิจัยระบุว่าการอ่านหนังสือทุกวันสามารถลดการเสื่อมถอยทางสติปัญญาสำหรับผู้สูงอายุ (late-life cognitive decline) ด้วยอ่านหนังสือ, พัฒนาสมอง, สมอง

– พัฒนาการเชื่อมโยงและการทำงานของสมอง

มีงานศึกษาหนึ่งที่สรุปว่าความชอบในการอ่านนวนิยายอย่างยิ่ง สามารถเพิ่มสภาวะการพักเชื่อมต่อของสมอง (the brain’s resting state connectivity) และการทำงานโดยรวม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การอ่านนวนิยายจะช่วยพัฒนาการเห็นอกเห็นใจผู้อื่นของผู้อ่าน และช่วยพัฒนาเรื่องของจินตนาการ ความเชื่อมโยงของสมอง แม้แต่ตอนที่เราเลิกอ่านไปแล้ว

ที่มา

7 Ways Reading Benefits Your Brain

เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ 5 ข้อที่การอ่านจะช่วยพัฒนาสมองของคุณ

เรื่องแนะนำ

นาฬิกา Dat Watt Limited Edition จากโอริส

โอริส ขอแนะนำประดิษฐกรรมนาฬิกาที่รังสรรค์ขึ้นด้วยความร่วมมือกับ Common Wadden Sea Secretariat และพันธกิจในการอนุรักษ์ทะเลวัดเด้น ที่มีระบบน้ำขึ้นน้ำลงที่ใหญ่ที่สุดในโลก และเป็นพื้นที่ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกจากองค์การยูเนสโก ธรรมชาติที่ไร้พรมแดน แคมเปญ Change for the Better ของโอริส ได้ครอบคลุมไปทั่วโลก ตอนนี้จุดสนใจหลักตกมาอยู่ที่ทะเลวัดเดน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกจากองค์การยูเนสโก เช่นเดียวกับธรรมชาติ แคมเปญ Change for the Better ของโอริสนั้นไม่ได้ถูกจำกัดด้วยการควบคุมของสนธิสัญญาหรือพรมแดน หากแต่ยังเป็นแบบองค์รวม การเปลี่ยนแปลงเพื่อสิ่งที่ดีขึ้นนี้เป็นการอนุรักษ์โลกของเรา เช่นเดียวกับการพัฒนาชีวิตของผู้คน ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เราได้ทำงานร่วมกับองค์กรด้านสิ่งแวดล้อมที่ไม่แสวงหาผลกำไร และการเคลื่อนไหวเพื่อการรักษาความสะอาดไปทั่วโลก ด้วยการสนับสนุนจากผู้แทนจำหน่าย สื่อมวลชน ตลอดจนกลุ่มลูกค้าของเรา ความร่วมมือต่างๆดังเช่นที่เราได้จัดตั้งขึ้นร่วมกับมูลนิธิเพื่อการฟื้นฟูปะการัง และ องค์กรเพื่ออนุรักษ์วาฬและโลมา ที่ได้นำมาสู่การเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริงต่อมหาสมุทรของโลก แคมเปญ Change for the Better ยังครอบคลุมถึงโครงการเพื่อสังคม เราได้ทำงานร่วมกับองค์กรโมเว็มเบอร์ มูลนิธิคาร์ล บราเชียร์ และล่าสุดกับมูลนิธิโรแบร์โต้ เคลเมนเต้ แต่ละองค์กรทำงานเพื่อเปลี่ยนแปลงชีวิต และเป็นเส้นทางที่ได้พิสูจน์ถึงสิ่งที่เราทำ โครงการล่าสุดของเราคือการร่วมมือกับสำนักเลขาธิการสามัญเพื่อการอนุรักษ์ทะเลวัดเด้น (Common Wadden […]

Blancpain และ PADI ร่วมมือกันเพื่อช่วยปกป้อง 30% ของท้องมหาสมุทรภายในปี 2030

Blancpain (บลองแปง) แบรนด์นาฬิกาสุดหรูจากประเทศ สวิตเซอร์แลนด์ และ PADI® (Professional Association of Diving Instructors) หรือสมาคมวิชาชีพครูสอนดำน้ำที่มีเครือข่ายที่ใหญ่ที่สุดในโลก ได้ร่วมมือกันเพื่อบรรลุเป้าหมายในการขยายพื้นที่คุ้มครองทางทะเล (marine protected areas – MPAs) ในช่วงทศวรรษข้างหน้า ทั้งสององค์กรได้เปิดตัวความร่วมมือระหว่างกันในงาน World Ocean Summit ประจำปีที่ 9 ซึ่งถือเป็นอีเวนต์เรือธงของ Economist Impact’s World Ocean Initiative ที่มีผู้นำทางความคิดจากทั้งแวดวงธุรกิจ วิทยาศาสตร์ ภาครัฐ และองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรชั้นนำระดับโลกเข้าร่วม เพื่อร่วมกันคิดแก้ไขปัญหาที่โลกกำลังเผชิญ “Blancpain และ PADI ต่างก็มีประวัติศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับการสำรวจ และอนุรักษ์ท้องทะเลมาอย่างยาวนาน ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้ทั้งสององค์กรกลายเป็นดั่งผู้นำที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงบนโลก” กล่าวโดย Drew Richardson ประธาน และ CEO ของ PADI Worldwide “การปกปักษ์ท้องทะเลไม่ได้เป็นแค่เพียงแก่นหลักของเราเท่านั้น แต่เป็นเรื่องชี้เป็นชี้ตายในการดำรงอยู่ของเผ่าพันธุ์ ทุกคนบนโลกต้องร่วมกันหยุดยั้งวิกฤตอันเร่งด่วนที่เกิดขึ้นกับมหาสมุทร และเรามีโอกาสอันยิ่งใหญ่ที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง […]

โครงการ “ส่งความรู้ สร้างความสุข”

โครงการส่งความรู้สร้างความสุข บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ผสานความร่วมมือกับ บริษัท อมรินทร์ พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) พร้อมเครือข่ายพันธมิตร ร่วมสรรค์สร้างกิจกรรมรักการอ่าน ผ่านโครงการ “ส่งความรู้ สร้างความสุข” เพื่อเป็นการส่งเสริมให้เด็ก และเยาวชนไทยทั่วประเทศได้มีโอกาสในการอ่านหนังสือที่ดีมีคุณภาพ และเหมาะสมกับทุกช่วงวัยในทุก ๆ วัน อีกทั้งยังเป็นการให้วามสำคัญกับการอ่านเป็นพื้นฐานสำคัญที่ช่วยพัฒนาการในการศึกษาเล่าเรียน การคิดวิเคราะห์ และแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ในการดำเนินชีวิต เพื่อที่จะเติบโตขึ้นเป็นประชากรที่มีคุณภาพของประเทศชาติต่อไป พร้อมจัดแถลงข่าวอย่างเป็นทางการ โดยมี นายแพทย์ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ร่วมด้วย คุณฐาปน สิริวัฒนภักดี กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) คุณระริน อุทกะพันธุ์ ปัญจรุ่งโรจน์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท อมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) ร่วมในงานดังกล่าว สำหรับโครงการ “ส่งความรู้ สร้างความสุข” […]