การ อ่านหนังสือ ช่วยพัฒนาสมองอย่างไร - National Geographic Thailand

การอ่านหนังสือช่วยพัฒนาสมองอย่างไร

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งในโครงการ “ส่งความรู้สร้างความสุข” เป็นอีกหนึ่งโครงการดีๆ ของความร่วมือระหว่าง บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) รวมไปถึงหน่วยงานภาครัฐ คือกระทรวงศึกษาธิการ และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานที่เล็งเห็นความสำคัญของการอ่าน เพราะการอ่าน ถือเป็นรากฐานที่สำคัญของการเรียนรู้และการพัฒนาทักษะของเด็กและเยาวชน

ในแต่ละวัน เราอ่านหนังสือมากมาย ไม่ว่าจะเป็นการอ่านหนังสือผ่านอินเตอร์เน็ต สื่อสังคมออนไลน์ หรือแม้กระทั่งหนังสือกระดาษหลากหลายแนว หนังสือพิมพ์ นิตยสารต่างๆ หลายคนเลือกให้การอ่านหนังสือเป็นงานอดิเรกสุดรักที่ขาดไม่ได้ในชีวิต และเป็นที่ยอมรับกันมาอย่างยาวนานว่าการอ่านหนังสือมีประโยชน์ต่อการสร้างสติปัญญาและช่วยพัฒนาสมอง ซึ่งเราจะเห็นได้จากกระบวนการเรียนรู้ตั้งแต่เด็กจนโตล้วนมีการอ่านหนังสือเป็นวิธีการสำคัญ หรือแม้กระทั่งการอ่านหนังสือแนวบันเทิงคดีก็ล้วนมีส่วนช่วยส่งเสริมจินตนาการทั้งสิ้น

โดยผู้ที่อ่านหนังสือ จะมีการพัฒนาในสมองส่วนกลีบท้ายทอย (Occipital Lope) ซึ่งเป็นส่วนประมวลผลกลางของการสร้างภาพในสมองที่มากขึ้น ซึ่งหมายความว่าผู้ที่เป็นนักอ่านสามารถประมวลความคิดเป็นภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีลักษณะสมองที่สามารถแปลและเพิ่มจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ รวมไปถึงมีความสามารถในการสร้างภาพอนาคตในสมองเพื่อใช้สำหรับการสินใจในสิ่งต่างๆ ได้ดี ในส่วนของสมองกลีบข้าง (Parietal Lobe) ก็มีการพัฒนาที่ดีเช่นกัน โดยสมองส่วนนี้มีหน้าที่เปลี่ยนตัวอักษรเป็นคำ และเปลี่ยนคำให้เป็นความคิดในสมอง ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการเขียนและการอ่านเพื่อทำความเข้าใจ

อ่านหนังสือ, พัฒนาสมองนอกจากนี้ การอ่านหนังสือมีคุณประโยชน์กับสมองในด้านต่างๆ ดังนี้

– การกระตุ้นทางจิตใจ (Mental Stimulation)

งานวิจัยหลายชิ้นแสดงให้เห็นว่าการกระตุ้นจิตใจช่วยลดภาวะความจำและสมองเสื่อมได้มากขึ้น ซึ่งสามารถทำได้โดยการใช้งานสมองอย่างต่อเนื่องโดยการต่อจิกซอว์ เล่นเกมปริศนา และแน่นอน การอ่านหนังสือ

– ลดความเครียด

มีหลายคนที่ใช้การอ่านหนังสือ โดยเฉพาะการอ่านนวนิยายเพื่อผ่อนคลายความเครียด โดยจากงานวิจัยเมื่อปี 2009 ค้นพบว่าการอ่านสามารถลดความเครียดได้มากถึงร้อยละ 68 ซึ่งมากกว่าการฟังเพลง ดื่มชา เล่นวิดีโอเกมหรือการเดินเล่น นักวิจัยให้รายละเอียดว่า ผู้เข้าร่วมงานวิจัยที่มีประสบการณ์การอ่านหนังสือเพียง 6 นาทีต่อวันจะมีอัตราการเต้นของหัวใจช้าลงและลดความตึงตัวของกล้ามเนื้อ (Muscle Tension)

โดยเนื้อหาของหนังสือที่อ่านไม่ได้มีผลเป็นพิเศษ แค่เพียงได้อ่านหนังสือที่พาคุณหมกหมุ่นไปกับมัน และพาคุณออกจากความกังวล ความเครียด ไปสัมผัสจินตนาการของผู้แต่ง ซึ่งในระหว่างที่เราอ่าน สมองในส่วนร่องกลาง (Central Sulcus) ที่ทำหน้าที่ในการเคลื่อนไหวและทรงตัวของเราก็ได้รับการกระตุ้นไปด้วย นั่นหมายความว่าสมองทำให้เราได้เห็นภาพในหัวแจ่มชัดราวกับได้เคลื่อนไหวในโลกของหนังสือจริงๆ

อ่านหนังสือ, พัฒนาสมอง, สาวแว่น– เพิ่มทักษะการเข้าสังคม

แม้การอ่านหนังสือจะทำให้คุณได้ออกจากโลกแห่งความเป็นจริงบ้าง แต่ก็มีผลการวิจัยที่น่าสนใจว่าการอ่านช่วยเพิ่มทักษะทางสังคมซึ่งมีส่วนช่วยเมื่อคุณต้องเจรจาติดต่อกับผู้คน มีงานศึกษาหนึ่งพบว่าผู้ที่อ่านหนังสือเรื่องแต่ง (fiction) จะมีสิ่งที่เรียกว่า ทฤษฎีจิต (Theory of mind) คือความสามารถในการจำแนกสภาพจิต เช่นความเชื่อ ความตั้งใจ ความต้องการ การเล่นบทบาท (role-playing) ความรู้ ว่าเป็นของตนเองหรือของผู้อื่น และสามารถเข้าใจว่า คนอื่น ๆ มีความเชื่อ ความต้องการ และความตั้งใจ ที่ต่างจากของตน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์กับผู้อื่นในสังคม และมีอีกงานศึกษาหนึ่งพบว่าผู้ที่อ่านนวนิยายจะมีคะแนนในการทดสอบวัดความเห็นอกเห็นใจผู้อื่นมากกว่าผู้ที่อ่านหนังสือที่ไม่ใช่เรื่องแต่ง non-fiction อีกด้วย

– พัฒนาความจำ

เมื่อเราอาจหนังสือ สิ่งที่สมองเราทำงานไม่ได้มีแค่การถอดรหัสคำที่อยู่บนหน้ากระดาษ เพราะในระหว่างที่เราอ่านหนังสือ สมองจะทำหน้าที่ทั้งประมวลผลภาพในหัว ภาษา และการเรียนรู้เชื่อมโยง (associative learning) ไปพร้อมกัน

มีงานศึกษาหนึ่งพบว่าการกระตุ้นทางจิตใจเช่นการอ่านหนังสือสามารถช่วยในเรื่องความจำและทักษะการคิด ซึ่งผู้เขียนงานวิจัยระบุว่าการอ่านหนังสือทุกวันสามารถลดการเสื่อมถอยทางสติปัญญาสำหรับผู้สูงอายุ (late-life cognitive decline) ด้วยอ่านหนังสือ, พัฒนาสมอง, สมอง

– พัฒนาการเชื่อมโยงและการทำงานของสมอง

มีงานศึกษาหนึ่งที่สรุปว่าความชอบในการอ่านนวนิยายอย่างยิ่ง สามารถเพิ่มสภาวะการพักเชื่อมต่อของสมอง (the brain’s resting state connectivity) และการทำงานโดยรวม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การอ่านนวนิยายจะช่วยพัฒนาการเห็นอกเห็นใจผู้อื่นของผู้อ่าน และช่วยพัฒนาเรื่องของจินตนาการ ความเชื่อมโยงของสมอง แม้แต่ตอนที่เราเลิกอ่านไปแล้ว

ที่มา

7 Ways Reading Benefits Your Brain

เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ 5 ข้อที่การอ่านจะช่วยพัฒนาสมองของคุณ

เรื่องแนะนำ

บูธการท่องเที่ยวไต้หวันในงาน เที่ยวทั่วไทย ไปทั่วโลก

เชิญชวนนักเดินทางทุกท่านมาร่วมงานท่องเที่ยวที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งปี ในงาน “เที่ยวทั่วไทย ไปทั่วโลก” ครั้งที่ 26 (Thai International Travel Fair 2020, TITF#26) ระหว่างวันที่ 16-19 มกราคม 2563 ณ ชาเลนเจอร์ฮอลล์ 2 อิมแพ็ค เมืองทองธานี  เตรียมพบกับข้อมูลการท่องเที่ยวไต้หวันล่าสุดแห่งปี 2020 และโปรโมชั่นสุดพิเศษ รวมถึงกิจกรรมพิเศษภายในงานที่บูธ การท่องเที่ยวไต้หวัน ความเป็นไต้หวัน นำเสนอเป็นภาพความประทับใจเกี่ยวกับไต้หวันด้วยสีสันอันสดใส สัมผัสได้ถึงกลิ่นอายวัฒนธรรมไต้หวัน เนื่องในโอกาสช่วงเทศกาลตรุษจีน บูธ การท่องเที่ยวไต้หวัน จึงจัดเตรียมกิจกรรม  DIY การทำโคมลอยและโคมไฟจากผ้าลายดอกไม้สไตล์จีนแคะ เพื่อให้ประชาชนชาวไทยได้สัมผัสบรรยากาศเทศกาลตรุษจีนก่อนใคร รวมถึงการระบายสีบนร่มกระดาษและถุงรักษ์โลกลายใบไม้ ผ่านกิจกรรมการสอนระบายสีดอกไม้ของไต้หวัน เช่น ดอกเหมยและกล้วยไม้สกุลฟาแลนนอปซิส (Phalaenopsis) แสดงถึงศิลปะดั้งเดิมของไต้หวัน ที่สะท้อนถึงสุนทรียภาพอย่างหนึ่ง นอกจากนี้ยังได้เชิญคณะนักแสดงวง Fun To Art ที่จะถ่ายทอดเรื่องราวของศาสนา วัฒนธรรมจีนแคะ และวัฒนธรรมอาหารผ่านการร้องเพลงและเต้นรำ ในขณะเดียวกันภายในงานยังได้จัดเตรียม ชาฟักเขียวไข่มุกให้คุณได้ลิ้มรสกับเครื่องดื่มต้นตำหรับยอดนิยมของไต้หวันอีกด้วย เพื่อเป็นการกระชับความสัมพันธ์ความร่วมมือด้านการท่องเที่ยวระหว่างไทยกับไต้หวัน สำนักงานการท่องเที่ยวไต้หวัน (Taiwan […]

ประมวลภาพบรรยากาศโครงการอบรมถ่ายภาพกับ Olympus season 2

เสร็จสิ้นกันไปแล้วกับโครงการอบรมการถ่ายภาพครั้งใหญ่ประจำปี ที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาจากทั่วประเทศได้มีโอกาสเข้ามาเรียนรู้เทคนิคและวิธีการถ่ายภาพจากช่างภาพมืออาชีพผู้เชี่ยวชาญ มาชมบรรยากาศ Olympus Photography Workshop (อบรมถ่ายภาพพื้นฐาน) ที่จัดขึ้นเมื่อเมื่อวันเสาร์ที่ 26 สิงหาคม 2560 กัน และบรรยากาศกิจกรรม Olympus One-Day Photography Workshop & Trip ที่จเปิดโอกาสให้น้องๆ นักศึกษาเข้าถ่ายภาพในชุมชนและเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ของจังหวัดเพชรบุรี เมื่อวันอาทิตย์ที่ 27 สิงหาคม 2560   อ่านเพิ่มเติม : ประมวลบรรยากาศการคัดเลือกภาพถ่ายโครงการ Olympus season 2

งาน Farm Chokchai Outdoor & Camping Festival ที่ฟาร์มโชคชัย

ในฐานะที่เป็นคนหนึ่งซึ่งหลงใหลการท่องเที่ยวแบบแคมปิ้ง ผมดีใจที่ได้ข่าวว่ามีการจัดงาน  “Farm Chokchai Outdoor & Camping Festival” โดยมี “ฟาร์มโชคชัย” เป็นโต้โผใหญ่จัดเทศกาลแคมปิ้งของคนรักษ์โลกและรักษ์ธรรมชาติ ณ ฟาร์มโชคชัย 3 ถนนธนะรัชต์ กิโลเมตรที่ 12 อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา งานจัดในช่วงเดือนพฤศจิกายนที่อากาศกำลังเย็นสบาย ซึ่งเหมาะมากๆกับการตั้งแคมป์ครับ ผมเองเคยคิดฝันไว้ว่าบ้านเราน่าจะมีการจัดงานแบบนี้บ้าง พอมีจริงๆก็รู้สึกติดใจขึ้นมาเลยละครับ เพราะอะไรนะเหรอ … เริ่มตั้งแต่ความสะดวกและเข้าถึงได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นผู้หญิงมาคนเดียวหรือมาทั้งครอบครัวพร้อมลูกเล็กเด็กแดง ก็รู้สึกได้รับความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินมากขึ้น เพราะสถานที่จัดเป็นพื้นที่ปิด (แต่อากาศเปิดโล่งโปร่งสบายนะ) ผมและทีมงานนิตยสารเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ประเทศไทย มีโอกาสได้มาเก็บภาพบรรยากาศของงานนี้ บอกได้เลยครับว่าบรรยากาศดีมาก ดูอบอุ่นเป็นกันเอง พวกเราคิดว่านี่แหละคือวัฒนธรรมการท่องเที่ยวแบบใหม่ที่เกิดขึ้นภายใต้คอนเซ็บต์ “คนรักษ์โลก” ซึ่งมุ่งเน้นไปที่การเก็บขยะของตัวเองและของผู้อื่นลงถังที่จัดไว้ให้และมีการแยกขยะอย่างชัดเจน พูดง่ายๆว่าหลังจากงานจบ เราจะไม่พบขยะเลยสักชิ้น เพียงแค่ช่วยกันดูแลคนละไม้คนละมือ คุณชัย บูลกุล ผู้หัวเรี่ยวหัวแรงคนสำคัญที่ทำให้เกิดงาน “Farm Chokchai Outdoor & Camping Festival” บอกกับพวกเราว่า  “งานนี้ถือว่าจัดเป็นครั้งแรก ต่อยอดจากปีที่แล้วที่ผมจัดงานวิ่ง NIGHT […]

คนไทยกลุ่มแรกเตรียมสำรวจอาร์กติก เก็บข้อมูลภาวะโลกร้อน-ขยะพลาสติก

คนไทยกลุ่มแรกเตรียมสำรวจอาร์กติก เก็บข้อมูลภาวะโลกร้อน-ขยะพลาสติก ครั้งแรก! ของทีมนักวิจัยไทยซึ่งขณะนี้กำลังเตรียมมุ่งหน้าสู่ขั้วโลกเหนือ เพื่อดำน้ำสำรวจใต้ทะเลขั้วโลกเหนือ หลังจากที่ก่อนนี้เคยดำน้ำขั้วโลกใต้มาแล้ว ตั้งเป้าศึกษาผลกระทบภาวะโลกร้อน และขยะพลาสติกขนาดเล็กที่มีต่อสัตว์ทะเลหน้าดิน โดยวางแผนสำรวจวันที่ 24 ก.ค.-12 ส.ค.นี้ เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม – มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สถานเอกอัครราชทูตนอร์เวย์ประจำประเทศไทย องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แถลงข่าว”การสำรวจวิจัยขั้วโลกเหนือครั้งแรกของประเทศไทย” โดยมี ศ.ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ กรมการและเลขาธิการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พร้อมด้วย นายเวการ์ด โหล์เมลีด รักษาการแทนเอกอัครราชทูตนอร์เวย์ประจำประเทศไทย นางกรรณิการ์ เฉิน ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาความตระหนักด้านวิทยาศาสตร์ อพวช. และผศ.ดร.ปมทอง มาลากุล ณ อยุธยา รองอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมในการแถลงข่าว (โลกร้อน: ชั้นดินเยือกแข็งอาร์กติกที่กำลังละลายอาจปล่อยปรอทปริมาณมหาศาลออกมา!) ศ.ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ กรมการและเลขาธิการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี กล่าวว่า สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เคยเสด็จเยือนเขตแอนตาร์กติก […]