ฟันเฟือง ในเมืองใหญ่ - National Geographic Thailand

ฟันเฟือง ในเมืองใหญ่

ฟันเฟือง ในเมืองใหญ่

สารคดีเรื่องนี้บอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับ “แรงงานก่อสร้าง” ในประเทศไทย กลุ่มคนเล็กๆที่เป็นแรงงานหลักในอุตสาหกรรมการก่อสร้าง เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้อยู่อาศัยกว่า 65 ล้านคนในประเทศ คิดเป็นมูลค่ามหาศาลในระบบเศรษฐกิจ โดยจำนวนแรงงานก่อสร้างในปัจจุบันไม่สมดุลกับอุตสาหกรรมก่อสร้างที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดปัญหาขาดแคลนแรงงานในประเทศขึ้น

อาจจะด้วยปัจจัยหลายอย่างในการทำงาน เช่น เป็นงานที่มีความ เสี่ยงสูงและไม่มีสวัสดิการที่มั่นคง อีกทั้งแรงงานชาวไทยยังมีความผันผวนอันเนื่องมาจากเป็นแรงงานที่มาจากภาคเกษตรกรรม จนเป็นผลให้มีการนำเข้าแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้าน อาทิ พม่า ลาว และกัมพูชา เป็นต้น

แรงงานก่อสร้างเป็นกลุ่มคนที่ถือได้ว่ามีทางเลือกในชีวิตไม่มากนัก ด้วยต้นทุนทางการศึกษาที่มีน้อย หรือด้วยปัจจัยอื่นๆ จึงจำเป็นต้องเข้าสู่ตลาดแรงงานในเมืองใหญ่เพื่อหวังเพียงให้ชีวิตของพวกเขาและครอบครัวมีความเป็นอยู่ ที่ดีขึ้น ถึงแม้พวกเขาอาจจะเป็นแค่ฟันเฟืองเล็กๆ ที่ผู้คนอาจมองไม่เห็นความสำคัญ หากทุกคนได้มองดูสิ่งปลูกสร้าง รอบตัวหรือตึกระฟ้าที่ตั้งตระหง่านในเมืองใหญ่ เชื่อได้ว่ามาจากหยาดเหงื่อและแรงกายของพวกเขาทั้งสิ้น

เรื่องและภาพถ่าย อนุชิต เลิมสุ่ม

รางวัลชมเชย จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2015 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย

แรงงานก่อสร้าง, ฝันเฝืองในเมืองใหญ่
แรงงานก่อสร้างผู้มุ่งมั่นคนนี้เขาเป็น 1 ในแรงงานกว่า 2.5 ล้านคนที่ทำงานเพื่อตอบสนองผู้ที่ต้องการที่อยู่อาศัยและสิ่งปลูกสร้างต่างๆของผู้คนกว่า 65 ล้านคนในประเทศนี้ซึ่งมีมูลค่าอุตสาหกรรมการก่อสร้างไม่ต่ำกว่า 1.1 ล้านล้านบาทต่อปี
ฉากหน้าของอาคารที่เปลือยเปล่า เผยให้เห็นเบื้องหลังของเมืองที่สวยงาม และถ้าหากขาดแรงงานก่อสร้างซึ่งเปรียบเสมือนฟันเฟืองเล็กๆเหล่านี้แล้วภาพแห่งเมืองที่คุ้นตาของผู้คนอาจจะไม่ใช่อย่างที่เห็นเฉกเช่นในปัจจุบัน
ระหว่างมื้อเย็นของแรงงานครอบครัวหนึ่งท่ามกลางแสงสว่างที่น้อยนิดกลับเผยให้เห็นถึงความเป็นอยู่ของผู้คนหลายหลายชีวิตที่อาศัยรวมกันอยู่บนพื้นที่เพียง 9 ตารางเมตร
ในทุกๆเช้าสองฝากถนนสุเหล่าคลองหนึ่ง หรือที่เรียกกันติดปากว่า “ถนนกีบหมู” นั้นจะคราคร่ำไปด้วยกลุ่มช่างฝีมือและแรงงานก่อสร้างอิสระกว่าพันชีวิตพร้อมเครื่องมือทำงานของตนมายืนรอผู้ว่าจ้างแต่เช้ามืดโดยแรงงานบางคนให้เหตุผลว่า สามารถต่อรองราคาค่าจ้างกับผู้ว่าจ้างได้โดยตรง แต่กระนั้นปัญหาการถูกเอารัดเอาเปรียบนั้นก็ยังคงมีอยู่และในขณะเดียวกันตลาดค้าแรงงานอิสระแห่งนี้ก็ไม่มีใครสามารถรับรองคุณภาพฝีมือของแรงงานเหล่านี้ได้
แรงงานข้ามชาติผู้นี้ถือบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย การนำเข้าแรงงานต่างด้าวถูกกฎหมาย ผ่านข้อตกลงความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาล พม่า ลาว กัมพูชา (มติ ครม.3สัญชาติ) ถือว่าเป็นอีกวิธีการหนึ่งที่ช่วยในการแก้ปัญหาการขาดแคลนแรงงานก่อสร้างในประเทศไทย
ปัญหาแรงงานคืนถิ่นในฤดูเกษตรกรรม แรงงานก่อสร้างชาวไทยส่วนใหญ่มาจากภาคเกษตรกรรมที่มีความผันผวนตามฤดูกาล ซึ่งทำให้เกิดปัญหาการขาดแคลนแรงงานขั้นวิกฤติในช่วงฤดูเพาะปลูก และเก็บเกี่ยวผลผลิตทางการเกษตร
เจ้าหน้าที่กู้ภัยและทีมอาสาสมัครกำลังเร่งกู้ร่างผู้เสียชีวิตรายนี้จากเหตุการณ์ตึกถล่มทับคนงานก่อสร้างหลังจากที่พยายามยื้อชีวิตของเขามากว่า 19 ชั่วโมง
นายตุ๋ย สมสุข อายุ 42 ปี อดีตแรงงานก่อสร้างผู้ประสบอุบัติเหตุไฟฟ้าช็อตขณะทำงานจนต้องตัดแขนทั้งสองข้างกลายเป็นคนพิการและใช้ชีวิตอย่างยากลำบากโดยมีลูกสาววัย 12 ปี คอยดูแลเขามาตั้งแต่ประสบเหตุ
เด็กหญิงกับภาพวาดในจินตนาการของเธอในห้องเรียนศูนย์เด็กก่อสร้าง ซึ่งเป็นโรงเรียนตู้คอนเทรนเนอร์แห่งแรกในประเทศไทยที่ให้โอกาสทางการศึกษาแก่เด็กๆที่อาศัยในแค้มป์คนงานแห่งนี้และหวังได้ว่าจะเป็นหนทางที่จะทำให้มีทางเลือกในชีวิตมากขึ้น
เด็กน้อยวัย 2 ขวบผู้นี้หยิบจับอุปกรณ์ก่อสร้างต่างของเล่นตั้งแต่ยังเด็ก ซึ่งทำให้สามารถคาดเดาอนาคตของเด็กที่ด้อยโอกาสและอาศัยอยู่ในไซด์งานก่อสร้างลักษณะนี้ได้อย่างไม่ยากเลยเด็กที่ไม่ได้รับการศึกษาและมีทางเลือกในชีวิตไม่มากเหล่านี้ควรเข้าสู่ตลาดแรงงานที่กำลังขาดแคลน หรือว่าควรที่จะคิดหาวิธีการแก้ปัญหาทรัพยากรแรงงานที่ยั่งยืนมากกว่านี้

อ่านเพิ่มเติม ชีวิตที่จำจากจรของแรงงานอพยพ

แรงงานข้ามชาติ

เรื่องแนะนำ

ไทยใหม่ ผู้บุกรุกบนแผ่นดินเกิด

ไทยใหม่ ผู้บุกรุกบนแผ่นดินเกิด วิถีชีวิตที่เร่ร่อนและอิสระในมหาสมุทรมาแต่ครั้งอดีต อาจเป็นที่มาของคติในการใช้ชีวิตที่ว่า “ไม่มีใครสามารถเป็นเจ้าของธรรมชาติ ทุกคนล้วนมีสิทธิทำกินในผืนน้ำและแผ่นดิน” ทำให้ชาวอูรักลาโว้ยไม่ยึดติดในทรัพย์สิน และไม่เคยคิดยึดครองจับจองอาณาเขต แม้เวลาจะผ่านมานับร้อยปีแล้วที่ชาวอูรักลาโว้ยรอนแรมฝ่าคลื่นลมมาจากดินแดนชื่อว่า ซาตั๊ก หรือเกาะลันตาในปัจจุบัน จนมาถึงหาดสีขาวทอดยาวทางตอนใต้สุดของเกาะภูเก็ต กลับไม่ได้ทำให้ชาวทะเลกลุ่มนี้มีที่ยืนที่มั่นคง เมื่อแผ่นดินบนหาดราไวย์ถูก “คลื่นยักษ์” ที่มาในรูปของธุรกิจท่องเที่ยวถาโถมเข้าใส่จนที่ดินมีราคาค่างวดยิ่งกว่าทองคำ การจับจองด้วยกระดาษตีตรา ทำให้ผู้บุกเบิกกลายเป็นผู้บุกรุกในทันที ซ้ำร้ายผืนทะเลที่เคยหากินอย่างอิสระก็ถูกประกาศเป็นพื้นที่อุทยานแห่งชาติทางทะเล จากที่เคยออกหาปลาได้อย่างเสรี มาวันนี้ “พรานทะเล” กลับถูกจำกัดพื้นที่จนเหลือเพียงน้อยนิด ไม่เพียงพื้นที่ในเชิงภูมิศาสตร์เท่านั้น หากยังรวมถึงพื้นที่เชิงวัฒนธรรมซึ่งบ่งบอกอัตลักษณ์ของชาติพันธุ์ที่ค่อยๆ เลือนรางราวร่องรอย บนผืนทรายที่คลื่นซัดกลบ วันที่กระแสโลกวิ่งลิ่วไปข้างหน้าอย่างไม่มีทีท่าจะหยุดรอใคร ชื่อ “ไทยใหม่” อาจเป็นสัญญาณแห่งความหวังที่สังคมจะยอมรับการมีตัวตน หรือหมายถึงการเลือนหายไปของวิถีชาติพันธุ์คนแห่งทะเล เรื่องและภาพ อำนาจ เกตุชื่น รางวัลชมเชย จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2012 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย                   อ่านเพิ่มเติม […]

ถ่ายภาพ ด้วยใจ

ถ่ายภาพ ด้วยใจ ในยุคที่เทคโนโลยีการสื่อสารก้าวหน้าอย่างในปัจจุบัน รวมไปถึงเทคโนโลยีด้านการถ่ายภาพด้วย การมีกล้องสักตัว หรือกดชัตเตอร์เพียงครั้งเดียว ทำให้เราสามารถเก็บภาพที่เห็นได้อย่างละเอียดและสวยงาม ทุกคนสามารถเข้าถึงสิ่งเหล่านี้ได้อย่างง่ายดาย เพียงเพราะพวกเราใช้และเข้าใจเทคโนโลยีนี้ไม่ต่างจากข้าวของอื่นๆ ในชีวิตประจำวัน แต่หากพูดถึงการถ่ายภาพโดยผู้พิการทางสายตาหรือคนตาบอดนั้น หลายคนอาจนึกภาพไม่ออกว่า การทำในสิ่งที่สวนทางกัน ระหว่างการใช้สายตาที่ไม่สามารถมองเห็น กับการถ่ายทอดสิ่งที่สายตามองเห็นออกมาในรูปภาพถ่ายนั้นสามารถทำได้อย่างไร ผมจึงอยากนำเสนอเรื่องราวของ “การถ่ายภาพด้วยใจ จากผู้พิการทางสายตา” เพื่อเป็นการหยิบยื่นโอกาสและแบ่งปันความสุขแก่ผู้พิการ ทางสายตาให้สามารถใช้ภาพถ่ายเป็นเครื่องมือสื่อสารกับสังคม เรื่องและภาพ บุญเชษฐ ช่วงสุวนิช รางวัลชมเชย จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2012 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย                 อ่านเพิ่มเติม ภาพวาดอันน่าทึ่งจากศิลปินออทิสติก

สร้างพระใหญ่

สร้างพระใหญ่ ปัจจุบันการสร้างศาสนวัตถุ “องค์พระใหญ่” มีมากขึ้นจากแรงศรัทธาของพุทธศาสนิกชนที่เชื่อว่า การสร้างพระพุทธรูปนั้นได้อานิสงส์มาก พวกเขาจึงไม่รีรอเมื่อมีโอกาสร่วมบุญในลักษณะการสร้างพระที่มีขนาดใหญ่กว่าปกติ และด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ทำให้การก่อสร้างแทบไม่มีข้อจำกัด การสร้างพระใหญ่มีประเด็นหลักอยู่ที่งบประมาณ องค์พระใหญ่ที่วัดม่วง อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง ใช้งบประมาณการก่อสร้าง 106 ล้านบาท ใช้เวลาก่อสร้าง 16 ปีจึงแล้วเสร็จ การก่อสร้างองค์พระใหญ่จัดเป็นงานอาคารสาธารณะที่ต้องมีการออกแบบและก่อสร้างตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร ที่วัดเขาวงพระจันทร์ จังหวัดลพบุรี กำลังมีการก่อสร้างองค์พระใหญ่เชียงแสน ความสูง 70 เมตร หน้าตักกว้าง 45 เมตร ตั้งอยู่บนเนินเขาสูงจากระดับพื้นดิน 92 เมตร เป็นโครงการก่อสร้างที่ต้องมีการควบคุมอย่างถูกต้องและรัดกุม เมื่อมีการสร้างพระใหญ่จึงเห็นการระดมทุนหลายวิธี โดยเฉพาะตามงานบุญประเพณีต่าง ๆ ที่บ้านหนองปลิง ตำบลโคกม่วง จังหวัดหนองบัวลำภู ชาวบ้านช่วยกันเรี่ยไรหาเงินปัจจัยสมทบทุนก่อสร้างพระเจ้าใหญ่ปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 19 เมตร สูง 35 เมตร ในขณะเดียวกันแรงศรัทธานี้อาจกลายเป็นช่องให้มิจฉาชีพหลอกลวงชักชวนให้ผู้ใจบุญตกเป็นเหยื่อได้ง่าย ดังเหตุการณ์ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิได้สั่งระงับการก่อสร้างโครงการพระใหญ่ชัยภูมิที่มีความสูง 199 เมตร หน้าตักกว้าง 99 เมตร โดยมีความกังวลเรื่องความโปร่งใสในเงินบริจาค 3.2 แสนล้านบาท ณ […]

Gloomy Rainbow

เรื่องและภาพ นิธิรุจน์ สุทธิเมธีโรจน์ (รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 โครงการ 10 ภาพเล่าเรื่องปี 7) ในประเทศที่ให้เกียรติกับเสรีภาพของมนุษย์ กลุ่มคนรักเพศเดียวกันได้รับการยอมรับมานานแล้ว แต่ในประเทศที่เพิ่งเปิดได้ไม่นานอย่างเมียนมา ชาวรักเพศเดียวกันยังมีชีวิตที่มืดมนทั้งในแง่ของสังคมและกฎหมาย ไม่ได้รับการยอมรับตั้งแต่ระดับครอบครัว ไม่ได้รับความเท่าเทียมกันทางสังคม ถูกซุบซิบ นินทา ถูกย่ำยีทางวาจา และถูกจ้องมองในที่สาธารณะ  ในแง่อาชีพการงานก็ถูกจำกัดอยู่ไม่กี่อาชีพ เช่น ช่างทำผม ช่างตัดเย็บเสื้อผ้า หมอนวด ไปจนกระทั่งให้บริการทางเพศ มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ทำงานในออฟฟิศ เป็นเจ้าของกิจการส่วนตัว มีรายได้เลี้ยงครอบครัวได้  พวกเขายังต้องไขว่คว้าการเป็นที่ยอมรับและสิทธิเสรีภาพเฉกเช่นคนทั่วไป “ริกกี้” เป็นชายรักเพศเดียวกันและเป็นตัวแทนที่สะท้อนถึงความรู้สึก ความขมขื่น ความสุข และความใฝ่ฝันของชาวรักเพศเดียวกันในประเทศอย่างเมียนมา