Gloomy Rainbow - National Geographic Thailand

Gloomy Rainbow

เรื่องและภาพ นิธิรุจน์ สุทธิเมธีโรจน์ (รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 โครงการ 10 ภาพเล่าเรื่องปี 7)

ในประเทศที่ให้เกียรติกับเสรีภาพของมนุษย์ กลุ่มคนรักเพศเดียวกันได้รับการยอมรับมานานแล้ว แต่ในประเทศที่เพิ่งเปิดได้ไม่นานอย่างเมียนมา ชาวรักเพศเดียวกันยังมีชีวิตที่มืดมนทั้งในแง่ของสังคมและกฎหมาย ไม่ได้รับการยอมรับตั้งแต่ระดับครอบครัว ไม่ได้รับความเท่าเทียมกันทางสังคม ถูกซุบซิบ นินทา ถูกย่ำยีทางวาจา และถูกจ้องมองในที่สาธารณะ  ในแง่อาชีพการงานก็ถูกจำกัดอยู่ไม่กี่อาชีพ เช่น ช่างทำผม ช่างตัดเย็บเสื้อผ้า หมอนวด ไปจนกระทั่งให้บริการทางเพศ มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ทำงานในออฟฟิศ เป็นเจ้าของกิจการส่วนตัว มีรายได้เลี้ยงครอบครัวได้  พวกเขายังต้องไขว่คว้าการเป็นที่ยอมรับและสิทธิเสรีภาพเฉกเช่นคนทั่วไป

“ริกกี้” เป็นชายรักเพศเดียวกันและเป็นตัวแทนที่สะท้อนถึงความรู้สึก ความขมขื่น ความสุข และความใฝ่ฝันของชาวรักเพศเดียวกันในประเทศอย่างเมียนมา

สายตาที่มักถูกมองเป็นตัวประหลาดจากคนรอบข้าง ไม่ว่ากลุ่มชาวรักเพศเดียวกันจะมีกิจกรรมใดๆในที่สาธารณะ
ริกกี้กับมินใช้เวลาร่วมกันในบ้านที่มีน้าสาวของเขาอาศัยอยู่ด้วย ทั้งคู่แสวงหารการยอมรับในทางที่ดีจากคนในครอบครัว
ออฟฟิศองค์กร LGBT ในวันที่กลุ่มชาวรักเพศเดียวกันเตรียมตัวออกงานวันยุติการรังเกียจคนรักเพศเดียวกันสากล
ริกกี้กลับมาเยี่ยมพ่อของเขาที่เมืองทงวาในช่วงวันสงกรานต์เป็นประจำทุกปี สิ่งที่ต่างไปในปีนี้คือเขาได้พามิน คนรักของเขามาด้วย
ในวันที่ริกกี้ได้ทำพิธีเพื่อให้ตัวเองเป็นคนทรงอย่างเต็มตัวซึ่งเปรียบเสมือนว่าได้อยู่ในพื้นที่ที่ถูกยอมรับในสถานะตัวเองมากขึ้น
ปริญญาที่ริกกี้ไม่ได้มีสิทธิเสรีภาพในการเลือกเรียนในสาขาที่ตั้งใจไว้เพียงเพราะเขาเป็นคนรักเพศเดียวกัน
สะพานลอยบริเวณเจดีย์สุเหร่ใจกลางเมืองย่างกุ้ง สถานที่ซึ่งกลุ่มคนรักเพศเดียวกันใช้เป็นจุดนัดพบในการขายบริการทางเพศ
เมื่อผมบอกพ่อแม่ผมว่าผมเป็นเกย์ พวกเขาทำให้ผมรู้สึกว่าผมเป็นมนุษย์นอกโลกที่มาจากดาวอังคาร

 

เรื่องแนะนำ

Gloomy Rainbow

เรื่องและภาพ นิธิรุจน์ สุทธิเมธีโรจน์ (รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 โครงการ 10 ภาพเล่าเรื่องปี 7) ในประเทศที่ให้เกียรติกับเสรีภาพของมนุษย์ กลุ่มคนรักเพศเดียวกันได้รับการยอมรับมานานแล้ว แต่ในประเทศที่เพิ่งเปิดได้ไม่นานอย่างเมียนมา ชาวรักเพศเดียวกันยังมีชีวิตที่มืดมนทั้งในแง่ของสังคมและกฎหมาย ไม่ได้รับการยอมรับตั้งแต่ระดับครอบครัว ไม่ได้รับความเท่าเทียมกันทางสังคม ถูกซุบซิบ นินทา ถูกย่ำยีทางวาจา และถูกจ้องมองในที่สาธารณะ  ในแง่อาชีพการงานก็ถูกจำกัดอยู่ไม่กี่อาชีพ เช่น ช่างทำผม ช่างตัดเย็บเสื้อผ้า หมอนวด ไปจนกระทั่งให้บริการทางเพศ มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ทำงานในออฟฟิศ เป็นเจ้าของกิจการส่วนตัว มีรายได้เลี้ยงครอบครัวได้  พวกเขายังต้องไขว่คว้าการเป็นที่ยอมรับและสิทธิเสรีภาพเฉกเช่นคนทั่วไป “ริกกี้” เป็นชายรักเพศเดียวกันและเป็นตัวแทนที่สะท้อนถึงความรู้สึก ความขมขื่น ความสุข และความใฝ่ฝันของชาวรักเพศเดียวกันในประเทศอย่างเมียนมา  

นาฏยโนรา จิตวิญญาณแห่งแดนใต้

เรื่องและภาพ ชาญพิชิต พงศ์ทองสำราญ (รางวัลชมเชยโครงการ 10 ภาพเล่าเรื่องปี 7) “ให้รักษาไว้ อย่าให้สูญหาย” เป็นพระราชกระแสรับสั่งของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ที่ตรัสกับนายเฉลิม แก้วพิมพ์ หนึ่งในโนราสามคนที่มีโอกาสรำถวายหน้าพระพักตร์เมื่อกว่า 40 ปีที่แล้ว  เป็นสิ่งยืนยันว่าโนราไม่ใช่เป็นเพียงการร่ายรำ หากเป็น “ราก-วิถี-จิตวิญญาณ” ของนาฏยศาสตร์และศิลปะโบราณแห่งแผ่นดินขวานทอง เชื่อว่าโนราเกิดขึ้นครั้งแรกในช่วงปี 1820 ตรงกับสมัยสุโขทัยตอนต้น แพร่ขยายจากหัวเมืองพัทลุงสู่เมืองอื่นๆ จนกลายเป็นละครชาตรี  ในอดีตคนนิยมรำโนรากันมาก ลูกหลานจึงเรียกบรรพบุรุษที่นับถือว่า “ครูหมอโนรา” หรือ “ครูหมอตายาย” เมื่อทำดีจะได้รับการปกป้อง หากทำสิ่งไม่ควรจะถูกลงโทษ  ความเชื่อดังกล่าวหยั่งลึกดังเห็นจากพิธีกรรม “โนราโรงครู” อันเชื่อมโยงความสมัครสมานสามัคคี การนับถือครูบาอาจารย์ บรรพบุรุษ และการทำความดีไว้ด้วยกัน  แม้ปัจจุบันทุกฝ่ายจะให้ความสำคัญกับศิลปะแขนงนี้จนเกิดคณะโนราเยาวชนมากมาย แต่คุณค่าแบบเดิมของโนรากำลังเปลี่ยนไป เมื่อเด็กรุ่นใหม่ที่ร่ายรำได้งดงามกลับขับกลอนโนราสุดไม่เป็น การแสดงถูกตัดทอนให้สั้นลงเพื่อเน้นความสนุกสนาน ตลอดจนการปรับรูปทรงและสีสันของชุดโนราให้เปลี่ยนไปจากเดิม ทำให้เกิดคำถามปลายเปิดต่อการอนุรักษ์และการพัฒนานาฏยศาสตร์โนราในอนาคตข้างหน้า  

สร้างพระใหญ่

สร้างพระใหญ่ ปัจจุบันการสร้างศาสนวัตถุ “องค์พระใหญ่” มีมากขึ้นจากแรงศรัทธาของพุทธศาสนิกชนที่เชื่อว่า การสร้างพระพุทธรูปนั้นได้อานิสงส์มาก พวกเขาจึงไม่รีรอเมื่อมีโอกาสร่วมบุญในลักษณะการสร้างพระที่มีขนาดใหญ่กว่าปกติ และด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ทำให้การก่อสร้างแทบไม่มีข้อจำกัด การสร้างพระใหญ่มีประเด็นหลักอยู่ที่งบประมาณ องค์พระใหญ่ที่วัดม่วง อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง ใช้งบประมาณการก่อสร้าง 106 ล้านบาท ใช้เวลาก่อสร้าง 16 ปีจึงแล้วเสร็จ การก่อสร้างองค์พระใหญ่จัดเป็นงานอาคารสาธารณะที่ต้องมีการออกแบบและก่อสร้างตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร ที่วัดเขาวงพระจันทร์ จังหวัดลพบุรี กำลังมีการก่อสร้างองค์พระใหญ่เชียงแสน ความสูง 70 เมตร หน้าตักกว้าง 45 เมตร ตั้งอยู่บนเนินเขาสูงจากระดับพื้นดิน 92 เมตร เป็นโครงการก่อสร้างที่ต้องมีการควบคุมอย่างถูกต้องและรัดกุม เมื่อมีการสร้างพระใหญ่จึงเห็นการระดมทุนหลายวิธี โดยเฉพาะตามงานบุญประเพณีต่าง ๆ ที่บ้านหนองปลิง ตำบลโคกม่วง จังหวัดหนองบัวลำภู ชาวบ้านช่วยกันเรี่ยไรหาเงินปัจจัยสมทบทุนก่อสร้างพระเจ้าใหญ่ปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 19 เมตร สูง 35 เมตร ในขณะเดียวกันแรงศรัทธานี้อาจกลายเป็นช่องให้มิจฉาชีพหลอกลวงชักชวนให้ผู้ใจบุญตกเป็นเหยื่อได้ง่าย ดังเหตุการณ์ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิได้สั่งระงับการก่อสร้างโครงการพระใหญ่ชัยภูมิที่มีความสูง 199 เมตร หน้าตักกว้าง 99 เมตร โดยมีความกังวลเรื่องความโปร่งใสในเงินบริจาค 3.2 แสนล้านบาท ณ […]

65 ปีความสัมพันธ์ : มองพม่าในแผ่นดินไทย

65 ปีความสัมพันธ์ : มองพม่าในแผ่นดินไทย ไทยและพม่ามีประวัติศาสตร์ร่วมกันมาตั้งแต่สมัยอดีตจนถึงปัจจุบัน กล่าวได้คือทุกวันนี้มีชาวพม่าที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยมากมายหลายแสนคน บ้างก็ลักลอบเข้ามาขายแรงงาน บ้างก็หลบหนีภัยสงครามเข้ามาตั้งรกราก บ้างเข้ามาในฐานะของการใช้ศาสนาประจำชาติร่วมกัน ซึ่งเราปฏิเสธได้ยากว่ามีชาวพม่ามากมายในบ้านเมืองเรา หากนับตั้งแต่หลังจากการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตแล้วนั้น ความสัมพันธ์แค่ 65 ปีที่ผ่านมาอาจจะไม่ใช่ตัวชี้วัดความผูกพันธ์ระหว่าง 2 ประเทศนี้ที่มีมาอย่างยาวนาน แต่หากมองอย่างความเสมอภาคและความทัดเทียมนั้น ความเหลื่อมล้ำระหว่างคนพม่ากับคนไทยในบ้านเมืองเรานี้ยังมีอยู่มาก อาจจะเนื่องมาจากประวัติศาสตร์หรือการนำเสนอของสื่อ ถึงอย่างไรก็ตาม สารคดีเรื่องนี้ได้นำเสนอแง่มุมบางประการที่สอดคล้องและมีความสัมพันธ์กันเชิงปฏิสัมพันธ์ในฐานะที่อาศัยบนแผ่นดินผืนเดียวกัน และโครงสร้างภาพรวมโดยผ่านทัศนคติของผู้นำเสนอ เรื่องและภาพ อนุชิต เลิมสุ่ม รางวัลชมเชย จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2013 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย อ่านเพิ่มเติม “ไตแลง” ยอดดอยแห่งความหวัง