มองโลกผ่านสายตาสตรี : รวมภาพถ่ายสารคดีจากช่างภาพหญิงของเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก

มองโลกผ่านสายตาสตรี : รวมภาพถ่ายสารคดีจากช่างภาพหญิงของเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก

“ผู้หญิงมักมองเห็นสิ่งต่างๆ ที่ผู้ชายไม่เห็น” บรรณาธิการคนแรกของนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก กล่าว คลังภาพถ่ายโดยช่างภาพหญิงของเราเผยให้เห็นถึงความกล้าหาญและความเห็นอกเห็นใจในภาพถ่ายสารคดีของพวกเธอ

ในอดีต เรื่องราวของช่างภาพหญิงในเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก เป็นสิ่งแปลกประหลาด แต่ไม่ใช่กับสมัยนี้ เรามาไกลกว่ายุคที่ผู้หญิงถูกเปรียบเทียบว่าเป็นภาพไม้ประดับท่ามกลางคลื่นผ้าไหมที่ถ่ายโดยช่างภาพชาย

ช่างภาพหญิงภาพที่ถ่ายเมื่อปี 1967 ภาพนี้มีคำบรรยายว่าเป็น “ทีมช่างภาพที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลก” ซึ่งเป็นภาพชายใส่เสื้อโค้ต 25 คนยืนล้อมรอบเมลวิลล์ เบลล์ โกรฟเนอร์ บรรณาธิการนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ในขณะนั้น นักประวัติศาสตร์ นาโอมิ โรเซนบลุม กล่าวว่า “ภาพนี้มีความหมายเบื้องหลังว่า สื่อสิ่งพิมพ์นี้ (และสื่อสิ่งพิมพ์อื่น) พึ่งพาเนื้อหาที่มาจากและควบคุมผ่านสายตาและความคิดของผู้ชาย”

“เมื่อไหร่ช่างภาพจะมาหรือ” ซิสซี บริมแบร์ก ช่างภาพหญิงของเรา เคยถูกถามคำถามนี้ในช่วงทศวรรษ 1980 ตอนที่เธอขนอุปกรณ์ถ่ายภาพมากมายผ่านประตูพิพิธภัณฑ์เพื่อถ่ายภาพศิลปวัตถุที่อยู่ในพิพิธภัณฑ์

“เธอมาถึงแล้วค่ะ” เธอตอบคำถามไปห้วนๆ

ในปี 2000 เมื่อฉันพูดคุยกับทีมงานช่างภาพชายว่าฉันเป็นผู้เขียนหนังสือ ช่างภาพหญิงของเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ร่วมกับเคที โมราน ผู้ที่ตอนนี้เป็นรองบรรณาธิการภาพถ่ายของนิตยสาร เขาทำท่าสะบัดปกคอเสื้อแล้วตอบว่า “ช่างภาพหญิงงั้นเหรอ หนังสือคงสั้นน่าดู”

แต่คุณผู้อ่านคะ มันไม่ได้เป็นเช่นนั้น

เมื่อหกปีที่แล้ว ซาราห์ ลีน ช่างภาพและบรรณาธิการภาพที่ทำงานกับเรามายาวนาน กลายเป็นผู้อำนวยการภาพถ่ายที่เป็นผู้หญิงคนแรกของนิตยสาร และปัจจุบันมีช่างภาพหญิง 46 คนที่ถ่ายภาพให้เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ทั้งที่ตีพิมพ์ในนิตยสารและออนไลน์ (ส่วนช่างภาพชายมี 67 คน) ช่างภาพหญิงคนแรกที่ได้ถ่ายภาพให้กับเราคือ เอไลซา ซิดมอร์ ในสารคดีเรื่อง ญี่ปุ่นในวัยเยาว์ (Young Japan) ซิดมอร์เป็นเพื่อนกับกิลเบิร์ต โฮวีย์ โกรฟเนอร์ บรรณาธิการนิตยสารคนแรกของเรา ซึ่งสนับสนุนสิทธิเลือกตั้งของผู้หญิง เขาเคยกล่าวไว้ว่า “ผู้หญิงมักมองเห็นสิ่งต่างๆที่ผู้ชายไม่เห็น”

ช่างภาพหญิง
ในปี 1967 “ทีมช่างภาพที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลก” ล้วนเป็นผู้ชาย พวกเขาโพสท่าถ่ายรูปล้อมรอบโต๊ะของบรรณาธิการ เมลวิลล์ เบลล์ โกรฟเนอร์ ซึ่งขณะนี้ไม่เป็นเช่นนั้นอีกต่อไป โดยภาพในปี 2019 เป็นภาพของช่างภาพหญิงและทีมงานที่ทำงานอยู่ในนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ภาพถ่ายโดย MARK THIESSEN, NATIONAL GEOGRAPHIC

ในปี 1953 นิตยสารของเราว่าจ้างผู้หญิงเป็นช่างภาพประจำครั้งแรก เธอคือ แคทลีน เรวิส ซึ่งกลายเป็นพี่สะใภ้ของบรรณาธิการ เมลวิลล์ เบลล์ โกรฟเนอร์ “เมลวิลล์ไม่เกรงกลัวผู้หญิงฉลาด” แมรี สมิท หนึ่งในบรรณาธิการภาพหญิงรุ่นแรกๆของนิตยสาร ที่เคยทำงานกับเรวิส กล่าวและเสริมว่า “เขาเป็นคนที่ไม่ลำเอียงทางเพศ เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ชายในยุคเดียวกัน”

เมื่อถามถึงเรื่องความเกี่ยวข้องทางด้านเพศในวงการภาพถ่าย ลอรา กิลแปง ช่างภาพหญิงที่มีชื่อเสียงจากงานภาพถ่ายภูมิภาคทางตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐฯ กล่าวเพียงว่า “มันมีเพียงแค่คุณเป็นช่างภาพที่ดีหรือเปล่าเท่านั้นแหละค่ะ”

เรื่อง CATHY NEWMAN

ช่างภาพหญิง, ทิเบต, ธรรมศาลา, หมู่บ้านเด็ก
เด็กอพยพชาวทิเบตตากผ้าก่อนไปโรงเรียน ในหมู่บ้านเด็กที่เมืองธรรมศาลา ประเทศอินเดีย ภาพถ่ายโดย SAUMYA KHANDELWAL, NAT GEO IMAGE COLLECTION
ช่างภาพหญิง, อิหร่าน, เด็กหญิง
ที่อิหร่าน หญิงสาวถือปืนสั้นของแม่เธอ ภาพถ่ายโดย NEWSHA TAVAKOLIAN, NAT GEO IMAGE COLLECTION
ช่างภาพหญิง, สงครามเวียดนาม
ภาพเปลวไฟลุกด้านหน้าทหารเวียดกงจากกระท่อมตอนกลางคืนในบริเวณลุ่มน้ำโขงที่ประเทศเวียดนามใต้ ภาพถ่ายโดย DICKEY CHAPELLE, NAT GEO IMAGE COLLECTION 
ช่างภาพหญิง, หญิงม่ายอินเดีย, เทศกาลโฮลี
หญิงม่ายรื่นเริงในเทศกาลโฮลีที่วัด Gopinath Temple เมือง Vrindavan รัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย ซึ่งครั้งหนึ่งเทศกาลนี้ถูกมองว่า “ไม่เหมาะสม” กับหญิงม่ายเช่นพวกเธอ ภาพถ่ายโดย AMY TOENSING, NAT GEO IMAGE COLLECTION 
ช่างภาพหญิง, คลอดลูก, หลังคลอด
คุณแม่คนหนึ่งกับลูกของเธอฉลองการสิ้นสุดของช่วงเวลาการแยกแม่ลูกหลังคลอด (cuarentena) ด้วยการอาบสมุนไพร อันเป็นธรรมเนียมปฏิบัติของประเทศแถบลาตินอเมริกา ซึ่งให้แม่ที่เพิ่งคลอดลูกพักผ่อนหลังคลอดเป็นเวลา 40 วันภายใต้การดูแลของญาติๆ ภาพถ่ายโดย KARLA GACHET, NAT GEO IMAGE COLLECTION
ช่างภาพหญิง, เด็กญี่ปุ่น, ญี่ปุ่นโบราณ, ประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น
เด็กนักเรียนหญิงชั้นมัธยมต้นของญี่ปุ่นบริหารร่างกาย ภาพถ่ายโดย ELIZA R. SCIDMORE, NAT GEO IMAGE COLLECTION
ช่างภาพหญิง, หน้ากากซิลิโคน
นางแบบหญิงชาวอังกฤษถือหน้ากากซิลิโคน ซาราห์ ลีน ช่างภาพผู้ถ่ายภาพนี้ เป็นช่างภาพให้เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก มานานกว่า 20 ปี ก่อนที่จะมาเป็นบรรณาธิการภาพให้นิตยสาร ในที่สุดเธอกลายเป็นผู้อำนวยการภาพถ่ายที่เป็นผู้หญิงคนแรกของนิตยสาร ภาพถ่ายโดย SARAH LEEN, NAT GEO IMAGE COLLECTION
ช่างภาพหญิง,
เจ้าสาววัยแรกรุ่นนั่งรวมกันที่โบสถ์แซ็กซอนในเมือง Cisnadioara ประเทศโรมาเนีย ภาพถ่ายโดย DOROTHY HOSMER, NAT GEO IMAGE COLLECTION 
ช่างภาพหญิง
สิงโตแอฟริกาเพศเมียตะครุบควายแอฟริกาบริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโอกาวางโก ประเทศบอตสวานา ภาพถ่ายโดย BEVERLY JOUBERT, NAT GEO IMAGE COLLECTION
ช่างภาพหญิง, ช้างแอฟริกา
ผู้ดูแลสัตว์และผู้ช่วยเหลือช้างกำพร้าใช้เวลาร่วมกันที่ศูนย์พักพิงช้าง Reteti ในประเทศเคนยา ภาพถ่ายโดย AMI VITALE, NAT GEO IMAGE COLLECTION
ช่างภาพหญิง, โรงอาบน้ำญี่ปุ่น, โรงอาบน้ำสาธารณะ
ชายหนุ่มกำลังอาบน้ำในโรงอาบน้ำสาธารณะที่ตกแต่งกำแพงด้วยรูปวาดภูเขาฟูจิ ภาพถ่ายโดย KAREN KASMAUSKI, NAT GEO IMAGE COLLECTION 
ช่างภาพหญิง, แพนด้า, สมิทโซเนียน
เพ่ยเพ่ย แพนด้ายักษ์ที่สวนสัตว์สมิทโซเนียนในวอชิงตัน ดี.ซี. แอบมองผู้ดูแลสัตว์ตรงประตู เพ่ยเพ่ยเกิดที่สวนสัตว์แห่งนี้ แต่กำลังจะถูกส่งไปที่จีนในเดือนนี้ เพื่อเข้าร่วมโครงการขยายพันธุ์แพนด้าของจีน ภาพถ่ายโดย REBECCA HALE, NAT GEO IMAGE COLLECTION 
ช่างภาพหญิง, รวันดา
เครือข่ายผู้หญิงแห่งประเทศรวันดาจัดหาพื้นที่สำหรับใช้เวลาและฝึกทักษะอาชีพร่วมกันในเขต Mugasera ทางตะวันออก Nyirabizeyimana Immaculee (ขวา) กำลังเรียนวิธีทำรองเท้าแตะ ภาพถ่ายโดย YAGAZIE EMEZI, NAT GEO IMAGE COLLECTION
ช่างภาพหญิง, ปลูกถ่ายใบหน้า
ก่อนที่ Katie Stubblefield จะได้รับการปลูกถ่ายใบหน้า เธอถ่ายภาพตัวเองที่แสดงให้เห็นใบหน้าที่ได้รับบาดเจ็บรุนแรง ภาพถ่ายโดย MAGGIE STEBER, NAT GEO IMAGE COLLECTION

เรื่องแนะนำ

การถ่ายภาพ กับชาวสยาม ภาพเก่าเล่าเรื่อง

ภาพเก่าเล่าเรื่องตอน "การถ่ายภาพกับชาวสยาม" ในสยามประเทศ ประเพณีและค่านิยมแบบตะวันตกหลายอย่างมักมีจุดเริ่มต้นจากราชสำนักและแวดวงคนชั้นสูง ความนิยมในการถ่ายภาพและการใช้กล้องถ่ายภาพก็เช่นกัน

บันทึกประวัติศาสตร์ “โชคดีที่ได้เกิดในรัชกาลที่ 9”

เรื่อง วรลักษณ์ ผ่องสุขสวัสดิ์ ภาพถ่าย จันทร์กลาง กันทอง หลังมีประกาศให้ประชาชนที่จะเข้าร่วมในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ในวันที่ 26 ตุลาคม 2560 สามารถเข้าพื้นที่รอบมณฑลพิธีท้องสนามหลวงได้ตั้งแต่เวลา 05.00น. ของวันที่ 25 ตุลาคม สิ่งที่ฉันเห็นผ่านภาพข่าวและจากการตระเวนสำรวจรอบพื้นที่ตั้งแต่วันที่ 24 ตุลาคม คือภาพประชาชนทุกเพศทุกวัยจากทั่วทุกสารทิศหอบหิ้วเสื้อผ้าสัมภาระที่จำเป็นเข้ามาจับจองพื้นที่ใกล้เคียงจุดคัดกรองทั้งเก้าจุดเพื่อหวังจะมีโอกาสเข้าไปกราบถวายสักการะเป็นครั้งสุดท้าย บางคนตั้งใจมารอตั้งแต่ช่วงดึกของวันที่ 22 ก็มี ไม่นานนัก ตลอดแนวบาทวิถีและหน้าอาคารพาณิชย์บริเวณนั้นก็คลาคล่ำไปด้วยผู้คนในชุดสีดำ…ที่มีหัวใจดวงเดียวกัน นอกจากต้องลดขั้นตอนการใช้ชีวิตให้ง่ายที่สุด กินน้อย นอนน้อย เข้าห้องน้ำน้อยแล้ว พวกเขายังต้องเผชิญกับบททดสอบจากธรรมชาติมากมาย ตั้งแต่อากาศร้อนอบอ้าว แสงแดดที่แผดเผาจนผิวแทบไหม้และสายฝนที่กระหน่ำเป็นระยะๆไปจนถึงอาการอ่อนเพลียลมแดด และไข้หวัดที่เริ่มเล่นงานหลายคน แต่ทุกคนก็ยัง “ยิ้มสู้” และยืนหยัดรอต่อไป ภาพเหล่านั้นทำให้ฉันคิดในใจว่าจะต้องใช้ความรักมากแค่ไหนกันกว่าที่คนคนหนึ่งจะยอมเสียสละตัวเองได้ถึงเพียงนี้แต่คำถามเดียวกันนี้ก็ทำให้ฉันอดคิดถึงสิ่งที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงทำเพื่อปวงชนชาวไทยตลอด 70 ปีที่ผ่านมาไม่ได้ เพราะความรักที่ทรงมีต่อบ้านเมืองและประชาชนของพระองค์นั่นเอง จุดเริ่มต้นของการมีทุกอย่างทีดีในวันนี้คือการต่อสู้กับความยากจนอันเป็นศัตรูตัวฉกาจของคนไทยเมื่อหลายทศวรรษก่อน ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินไปยังถิ่นทุรกันดารต่างๆตั้งแต่ดอยสูงเสียดฟ้าจรดชายเลนปากทะเลเพื่อทรงรับฟังปัญหาตรวจตราพื้นที่ และเก็บข้อมูลด้วยพระองค์เอง แม้ข้าราชบริพารหลายคนจะเคยกราบทูลว่าพระองค์ไม่จำเป็นต้องลำบากพระวรกายเช่นนั้น แต่ก็ทรงทำเพราะต้องการให้ประชาชนได้รู้ว่าพวกเขาไม่ได้ถูกทอดทิ้งและอยู่ในสายพระเนตรของพระองค์เสมอ  จนมีคำกล่าวในเวลาต่อมาว่า “ไม่มีที่ใดในผืนแผ่นดินไทยที่พระองค์เสด็จฯไปไม่ถึง” เช้ามืดวันแห่งประวัติศาสตร์  26 ตุลาคม 2560 […]

วิสกี้ : ดวงดาราจากก้นแก้วสุรา

วิสกี้จะเกี่ยวข้องกับงานศิลปะได้อย่างไร... ช่างภาพเจ้าของไอเดียบรรเจิดคนหนึ่งมีคำตอบ และคุณจะต้องทึ่งเมื่อพบว่า สิ่งที่หลงเหลืออยู่ในแก้ววิสกี้ที่ดื่มหมดแล้ว สามารถสร้างทัศนียภาพเหนือโลกและดวงดาราอันน่าอัศจรรย์ได้

รูปที่มีทุกบ้าน

หากมองเผิน ๆ เราคงไม่รู้สึกประหลาดใจกับภาพถ่ายภาพนี้สักเท่าไร แต่ถ้าผมบอกว่าภาพนี้ถ่ายโดยช่างภาพชื่อ ดีน คองเกอร์ มีดีกรีเป็นช่างภาพ เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ก็อาจจุดประกายความสนใจขึ้นมาได้บ้าง แล้วถ้าผมบอกเพิ่มอีกว่า ภาพนี้ถ่ายไว้ตั้งแต่ปี 1967 หรือตรงกับ พ.ศ. 2510 เป็นภาพหนึ่งที่ประกอบสารคดีเรื่อง “Hope and Fears in Booming Thailand” ตีพิมพ์ใน เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับเดือนกรกฎาคม ปีเดียวกันนั้น ก็น่าจะทำให้ใครหลายคนอยากรู้เรื่องราวเบื้องหลังมากขึ้น คำบรรยายภาพภาพนี้ระบุสั้น ๆ ว่า “พระภิกษุหนุ่มรูปหนึ่งกำลังศึกษาพระธรรมอยู่ในกุฏิที่วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ชายไทยส่วนใหญ่รวมถึงพระมหากษัตริย์ซึ่งพระบรมฉายาลักษณ์ของพระองค์ประดับอยู่บนผนังห้องจะได้รับผลบุญยิ่งใหญ่จากการบวชเรียนเป็นพระภิกษุ แม้จะเป็นช่วงเวลาสั้น ๆ ก็ตาม” ภาพถ่ายภาพนี้มีอายุเกือบครึ่งศตวรรษ หากบวกเวลาเพิ่มเข้าไปอีก 20 ปีคงหมายถึงหนึ่งชั่วอายุคนและหมายถึงช่วงเวลา 70 ปีที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ของปวงชนชาวไทย รัชสมัยอันยาวนานนี้หมายความว่า คนไทยส่วนใหญ่เกิดและเติบโตขึ้นใน แผ่นดินรัชกาลที่ 9 แม้วันนี้พระองค์จะจากพวกเราไป พร้อม ๆ กับที่ยุคสมัยหรือหน้าประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่หน้าหนึ่งได้ปิดฉากลง นั่นคือความเป็นจริงอันเจ็บปวดที่เราจำต้องยอมรับ  และก้าวเดินไปข้างหน้าด้วยกัน ในบทความเรื่อง “พระราชวงศ์ผู้ทรงงานของไทย” หรือ “Thailand’s Working Royalty” ตีพิมพ์ใน เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับตุลาคม ปี 1982 ผู้เขียนมีโอกาสเข้าเฝ้าฯ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เพื่อกราบบังคมทูลสัมภาษณ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวตรัสถึงความเปลี่ยนแปลงในบ้านเมืองโดยทรงไล่เรียงความเป็นไปในแต่ละรัชกาล จนมาถึงรัชสมัยของพระองค์ว่า “แล้วเราก็เข้ามา [เสด็จขึ้นครองราชย์] ตอนนั้นเราอายุ 18 ถึงตอนนี้ก็ 36 ปีแล้ว เป็นเวลายาวนานทีเดียว ตอนที่เราเข้ามารับหน้าที่นี้ในพระราชวัง ทั้งเก้าอี้และพรมมีรูโหว่ พื้นก็ส่งเสียงเอี๊ยดอ๊าด พระราชวังอยู่ในสภาพเก่าทรุดโทรม ตอนนั้นเป็นช่วงหลังสงคราม และไม่มีใครคอยดูแล เราต้องสร้างสิ่งต่าง ๆ ขึ้นใหม่ เราไม่รื้อทำลาย แต่ค่อย ๆ ประกอบชิ้นส่วนต่าง ๆ เข้าด้วยกันทีละชิ้น นี่ก็ล่วงเข้า 36 ปีแล้ว ดังนั้นรัชสมัยนี้อาจเป็นเรื่องของการก้าวไปทีละก้าว [เป็น] วิวัฒนาการมองหาสิ่งดี ๆ จากอดีต ประเพณียังคงอยู่และได้รับการปรับเปลี่ยน นี่คือบทเรียน: เรานำประเพณีเก่าแก่มาบรูณะขึ้นใหม่ เพื่อใช้ประโยชน์ในปัจจุบันและอนาคต”      ปวงข้าพระพุทธเจ้าขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้   อ่านเพิ่มเติม : คุยกับซีซาร์ มิลแลน, ๙ ช่างภาพสารคดีกับในหลวงรัชกาลที่ ๙