ครั้งหนึ่งที่ เนปาล ความรัก ความศรัทธา - National Geographic Thailand

ครั้งหนึ่งที่ เนปาล ความรัก ความศรัทธา

ครั้งหนึ่งที่ เนปาล ความรัก ความศรัทธา

เรื่องนี้เกิดขึ้นกับตัวผมเอง ที่ได้มีโอกาสเดินทางไปประเทศเนปาล กาฐมานฑุ เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยเหตุการณ์แผ่นดินไหว เป็นครั้งที่ผมได้ไปเนปาล และเป็นครั้งแรกที่ผมได้เห็นความเสียหายของแผ่นดินบนโลกของเราใบนี้ มันน่าใจหาย น่าเสียดาย และหดหู่ เมื่อผมได้ไปเห็นเพื่อนร่วมโลกของผมต้องลำบาก ไม่มีที่อยู่ ขาดแคลนอาหาร

ภาพของประชาชนทีดิ้นรนเอาตัวรอด ผมยังจดจำได้จากภาพทีผมถ่าย ถึงแม้ว่าความหวาดกลัวจะเข้ามาสู่ผู้ประสบภัยทุกท่าน แต่คามรัก และความศรัทธา ในพระพุทธศาสนา หรือศาสนาอื่นๆในตัวพวกเข้าเต็มเปี่ยม ชายผู้หนึ่งวาดภาพดวงตาเปิดเนตรของพระพุทธเจ้า ตามแบบความศรัทธาของเขาลงบนพื้นที่เกิดเหตุ หวังว่าพระพุทธเจ้าจะทอดพระเนตรลงมาให้ความอบอุ่นแก่ผู้ประสบภัยที่ศรัทธา

เนปาล, ดวงตาพระพุทธเจ้า
ชายผู้หนึ่งวาดรูปดวงตา เปิดเนตร ของพระพุทธเจ้า ตามความศรัทธาของเค้า บนพื้นที่หลังเกิดเหตุแผ่นดินไหว
เนปาล, แผ่นดินไหวเนปาล
เด็กชาย2คนออกหาสิ่งที่จะมาช่วยประทังชีวิตได้ จากซากปรักหักพังที่แต่ก่อนเคยสมบูรณ์
เนปาล, แผ่นดินไหวเนปาล
บ้านหลังใหม่ ที่หลังเกิดเหตุแผ่นดินไหวต้องย้ายเข้ามาอยู่แม้ไม่ใหญ่ แต่ความอบอุ่นยังเหมือนเดิม

ครอบครัวน้อยใหญ่ต้องอพยพจากบ้านของตัวเองที่เหลือเพียงซากปรักหักพัง เข้าไปสู่บ้านหลังใหม่เป็นเต้นท์เรียงรายอยู่กันอย่างอบอุ่น แม้จะไม่ได้มีสิ่งความอำนวยสะดวกอะไร แต่แค่มีที่พักกาย หลบฝน บังลม พวกเค้าก็พอใจแล้ว ณ ช่วงเวลานั้น เด็กๆเองก็คงจะตกใจไม่น้อย ที่พวกเขาได้เกิดมาดูโลกไม่เท่าไร ก็ต้องมาเจอกับเหตุการณ์แบบนี้ แต่ครอบครัวของชาวเนปาล ก็สามารถมอบความรัก ความอบอุ่นให้กลับคืนมากับลูกหลานได้

ความเสียหายครั้งนี้ คงต้องใช้เวลาพอสมควรที่จะเรียกทุกอย่างกลับคืนมา ทั้งทรัพย์ และกำลังใจ แต่ที่เสียไปแล้วเอากลับคืนมาไม่ได้นั้นคือ ชีวิต ผมเจอยายหลานคู่หนึ่ง พร้อมๆกับแม่ชีชาวไทยในพื้นที่เกิดเหตุ แม่ชีเล่าให้ผมฟังว่าคุณยายเขาบอกว่า เขายังไม่กล้าบอกความจริงกับหลานสาวที่น่ารักของเขาคนนี้เลย ว่าแม่ของหนูน้อยนี้ได้เสียชีวิตไปแล้ว พร้อมกับเหตุการณ์แผ่นดินไหว เค้าหาเธอไม่เจอ จนมารู้อีกทีว่าเธอเสียชีวิตแล้ว เป็นความจริงที่มันพูดยากจริงๆนะครับ สำหรับคนบางคน

แผ่นดินไหวเนปาล, เต็นท์
ครอบครัวใหญ่ อาศัยอยู่ในเต้นท์พวกเค้าต้องเผชิญความหวาดกลัว แต่ความอบอุ่นในครอบครัวยังมีให้กันเสมอ
แผ่นดินไหวเนปาล, เนปาล
ให้ชีวิต ด้วยน้ำเพียงไม่กี่อึก หลังเกิดเหตุฯพื้นที่ในเนปาลขาดแคลนน้ำ แต่ทุกคนพร้อมที่จะแบ่งปันกัน
แผ่นดินไหวเนปาล, เนปาล
โรงเรียนของหนูน้อย ไม่มีแล้วเหลือเพียงแต่สมุด1เล่มที่เด็กๆจะใช้เรียนรู้กันต่อไป ระหว่างรอการฟื้นฟู

แต่มีสิ่งหนึ่งที่ผมประทับใจในการเดินทางมาครั้งนี้คือ ผู้ประสบภัยทุกคน มีความรัก ความศรัทธา มีน้ำใจให้กัน แม้ในยามวิกฤติเช่นนี้ พวกเค้าไม่ทิ้งกัน แบ่งปันน้ำที่มีอยู่น้อยนิด ได้กิน ดื่ม ใช้กันคนละอึก 2 อึก ถึงมีน้อยแต่ไม่มีความเห็นแก่ตัว แบ่งปันกันอย่างทั่วถึง ช่วยกันออกหาของที่เพื่อนตามหาในซากปรักหักพังจนเจอ และพระภิกษุสงฆ์ ก็ออกเดินทางมาโปรดเพื่อนำสวดมนต์เป็นขวัญและกำลังใจให้แก่ผู้ประสบภัย ได้ตื่นรู้ และเข้าใจในสิ่งที่เป็น พัฒนาจิตใจตนไม่ให้ท้อแท้ และยิ้มสู้กับวันใหม่ เพื่อชีวิตใหม่ในวันข้างหน้า ด้วยรักและศรัทธาที่ยังคงมีอยู่อย่างเปี่ยมล้น

และผมก็เชื่อว่าอีกไม่นาน ประเทศเพื่อนบ้านของเรา (เนปาล) จะกลับมาเหมือนเดิม ด้วยรัก และศรัทธาของพวกเขา และของพวกเราเพื่อนร่วมโลก…

แผ่นดินไหวเนปาล, เนปาล
ไม่ว่าอิฐ หิน จะแข็งแรง แข็งแกร่ง แค่ไหน ก็ไม่สามารถเอาชนะภัยพิบัติครั้งนี้ได้
เนปาล, แผ่นดินไหวเนปาล
ความจริงที่ไม่กล้าบอก ของคุณยายที่ได้แต่ร้องไห้เพราะไม่กล้าบอกให้หลานรู้ว่าหนูได้เสียแม่ไปแล้ว
แผ่นดินไหว, เนปาล
แม้แผ่นดินไหวจะสร้างความเสียหายนับไม่ได้ แต่ชีวิตก็ยังคงต้องดำเนินต่อไป ร้านค้ายังขาย ชีวิตต้องหายใจ
แผ่นดินไหวเนปาล, เนปาล
ความรัก ความศรัทธาทีเนปาลไม่สิ้นสุด พระสงฆ์ออกเดินทางโปรดแก่ผู้ประสบภัยเพื่อให้พร และนำสวดมนต์

เรื่องและภาพ วัลลภ เกียรติจานนท์ 

รางวัลชมเชย จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2015 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย


อ่านเพิ่มเติม ธงมนต์ จิตวิญญาณแห่งดินแดนหิมาลัย

เรื่องแนะนำ

แห่ช้างบวชนาค แห่งเมือง ศรีสัชนาลัย

แห่ช้างบวชนาค แห่งเมือง ศรีสัชนาลัย ประเพณีแห่ช้าง บวชนาค ของชาวไทยพวน อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยชาวบ้าน ไทยพวนเมืองศรีสัชนาลัย จะมารวมตัวกันเพื่อร่วมสืบสานประเพณีแห่ช้างบวชนาค ซึ่งถือเป็นประเพณีดั้งเดิมที่มีมามากกว่า ๑๕๐ ปี การแห่นาคด้วยช้างนั้นมีเค้าความเชื่อจากเรื่องพระเวสสันดร เมื่อครั้งพระเจ้ากรุงสัญชัย พระราชบิดาของพระเวสสันดรทรงขอให้พระเวสสันดรเสด็จกลับมาเป็นกษัตริย์ดังเดิม พระองค์จึงโปรดให้จัดขบวนช้าง ม้า รถประดับ แห่ขับด้วยมโหรี และการละเล่นต่างๆ ไปรับพระเวสสันดรเข้าเมือง พระเวสสันดรทรงช้างปัจจัยนาเคนทร์ ช้างคู่บารมี ซึ่งเชื่อว่ามีความเกี่ยวข้องกับการบันดลบันดาลให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล พืชพันธุ์ธัญญาหารสมบูรณ์ ดังนั้น การแห่นาคด้วยขบวนช้างจึงถือว่าได้บุญกุศลอย่างสูงสำหรับพ่อแม่ปู่ย่าตายาย เช้าวันที่ ๗ เมษายน เจ้าภาพจะโกนผม โกนคิ้ว อาบน้ำ และสวมชฎาให้นาค มีกระจกติด สองข้างหู การแต่งกายของนาคจะประกอบด้วยผ้านุ่ง ผ้าม่วง ผ้าไหม และสวมเสื้อกำมะหยี่ เมื่อรูปขบวนพร้อม ก็จะเคลื่อนขบวนแห่วนรอบทุ่งนา หมู่บ้าน และลงสู่แม่น้ำยม ซึ่งถือเป็นไฮไลต์สำคัญที่มีนักท่องเที่ยวจำนวนมากมาดักรอชมทั้งสองฟากฝั่งแม่น้ำ รุ่งเช้าอีกวันเป็นพิธีบวช เมื่อขบวนแห่มาถึงวัดหาดเสี้ยวแล้ว นาคจะนำขันธ์ ๕ สักการะเจ้าวัดที่ศาลพระภูมิอีกครั้ง ก่อนเดินทักษิณาวรรตรอบโบสถ์ ๓ […]

ฤา “ โขน ” แลลืมเลือน

ฤา “ โขน ” แลลืมเลือน โขน เป็นศิลปะการแสดงชั้นสูงของไทย ซึ่งหลอมรวมศาสตร์และศิลป์หลายแขนงเข้าด้วยกัน ทั้งนาฏศิลป์ หัตถศิลป์ และวรรณศิลป์ เป็นต้น จนเกิดเป็นศิลปการแสดงอันวิจิตร อ่อนช้อย งดงาม และอลังการ ผู้ที่จะแสดงโขนได้นั้นต้องเรียนรู้และฝึกฝนอย่างหนัก ประกอบกับมีใจรักถึงจะทำได้ ซึ่งในปัจจุบันหาคนสนใจในศิลปะแขนงนี้ยากขึ้นทุกที อีกทั้งวัยรุ่นสมัยใหม่ไม่ค่อยให้ความสนใจนาฏศิลป์ไทยเหมือนเช่นในอดีต ส่งผลให้ผู้มีใจรักในการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมนี้มีแต่จะลดน้อยถอยลง เรื่องและภาพ อนุชิต เลิมสุ่ม รางวัลชมเชยจากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2012 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย             อ่านเพิ่มเติม ศาสตร์ ศิลป์ สืบสาน ณ บ้านปลายเนิน แหล่งบ่มเพาะงานศิลป์แผ่นดินสยาม

65 ปีความสัมพันธ์ : มองพม่าในแผ่นดินไทย

65 ปีความสัมพันธ์ : มองพม่าในแผ่นดินไทย ไทยและพม่ามีประวัติศาสตร์ร่วมกันมาตั้งแต่สมัยอดีตจนถึงปัจจุบัน กล่าวได้คือทุกวันนี้มีชาวพม่าที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยมากมายหลายแสนคน บ้างก็ลักลอบเข้ามาขายแรงงาน บ้างก็หลบหนีภัยสงครามเข้ามาตั้งรกราก บ้างเข้ามาในฐานะของการใช้ศาสนาประจำชาติร่วมกัน ซึ่งเราปฏิเสธได้ยากว่ามีชาวพม่ามากมายในบ้านเมืองเรา หากนับตั้งแต่หลังจากการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตแล้วนั้น ความสัมพันธ์แค่ 65 ปีที่ผ่านมาอาจจะไม่ใช่ตัวชี้วัดความผูกพันธ์ระหว่าง 2 ประเทศนี้ที่มีมาอย่างยาวนาน แต่หากมองอย่างความเสมอภาคและความทัดเทียมนั้น ความเหลื่อมล้ำระหว่างคนพม่ากับคนไทยในบ้านเมืองเรานี้ยังมีอยู่มาก อาจจะเนื่องมาจากประวัติศาสตร์หรือการนำเสนอของสื่อ ถึงอย่างไรก็ตาม สารคดีเรื่องนี้ได้นำเสนอแง่มุมบางประการที่สอดคล้องและมีความสัมพันธ์กันเชิงปฏิสัมพันธ์ในฐานะที่อาศัยบนแผ่นดินผืนเดียวกัน และโครงสร้างภาพรวมโดยผ่านทัศนคติของผู้นำเสนอ เรื่องและภาพ อนุชิต เลิมสุ่ม รางวัลชมเชย จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2013 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย อ่านเพิ่มเติม “ไตแลง” ยอดดอยแห่งความหวัง

เครื่องแบบชาวนา

ผลงานภาพ “เครื่องแบบชาวนา” มุ่งถ่ายทอดให้เห็นถึงการแต่งกายที่แตกต่างกันของ ชาวนา ในแต่ละพื้นที่การทำนาในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล ซึ่งเรายังคงพบเห็นการทำนาอยู่บ้าง ทว่าลดน้อยลงทุกที แม้ข้าวจะยังคงเป็นอาหารหลักของคนไทย แต่อาชีพ ชาวนา กลับหดหายไปทีละน้อย จนเกรงว่าอาจสูญหายไปในที่สุด ผมจึงตั้งใจที่จะถ่ายทอดเรื่องราวเกี่ยวกับอาชีพเก่าแก่ที่อยู่คู่กับคนไทยและประเทศไทยมาช้านาน แรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน “เครื่องแบบชาวนา” เกิดขึ้นจากการเห็น สังคมไทยในปัจจุบันที่อยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านจากสังคมเกษตรกรรมไปสู่สังคมนอกภาคเกษตรกรรม พื้นที่เกษตรกรรมในเขตกรุงเทพฯ และจังหวัดใกล้เคียงที่เคยมีการทำนาอย่างกว้างขวาง ส่วนใหญ่เปลี่ยนเป็นโรงงานอุตสาหกรรม หมู่บ้านจัดสรร และสนามกอล์ฟ บ้างซื้อขายเปลี่ยนมือเพื่อเก็งกำไร ส่งผลให้ชาวนาจำนวนไม่น้อยที่ประกอบอาชีพรับจ้างทำนาได้รับผลกระทบอย่างมาก เพราะเจ้าของพื้นที่นาส่วนใหญ่ซึ่งไม่ได้ประกอบอาชีพชาวนาแล้ว ตัดสินใจขายที่นาของตน เราอาจไม่สามารถระบุหรือบ่งบอกอาชีพชาวนาได้จากเครื่องแต่งกายภายนอกที่แตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ วัฒนธรรมท้องถิ่นและรสนิยมส่วนบุคคล แต่สิ่งหนึ่งที่บอกได้คือสัญลักษณ์ของอาชีพโดยเฉพาะเครื่องไม้ เครื่องมืออย่างเคียวเกี่ยวข้าว ในภาพถ่ายเหล่านี้ เรายังเห็นวิวัฒนาการหรือความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี การเกษตร เช่น เครื่องจักรทุ่นแรงอย่างรถไถและรถเกี่ยวข้าว ขณะที่ฉากหลังอาจบ่งบอกถึงวัฒนธรรมในท้องถิ่นและการพัฒนาในพื้นที่ เป็นต้น เรื่องและภาพ ร่มไทร สิทธิศิริ รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2014 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย         […]