Gloomy Rainbow - National Geographic Thailand

Gloomy Rainbow

เรื่องและภาพ นิธิรุจน์ สุทธิเมธีโรจน์ (รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 โครงการ 10 ภาพเล่าเรื่องปี 7)

ในประเทศที่ให้เกียรติกับเสรีภาพของมนุษย์ กลุ่มคนรักเพศเดียวกันได้รับการยอมรับมานานแล้ว แต่ในประเทศที่เพิ่งเปิดได้ไม่นานอย่างเมียนมา ชาวรักเพศเดียวกันยังมีชีวิตที่มืดมนทั้งในแง่ของสังคมและกฎหมาย ไม่ได้รับการยอมรับตั้งแต่ระดับครอบครัว ไม่ได้รับความเท่าเทียมกันทางสังคม ถูกซุบซิบ นินทา ถูกย่ำยีทางวาจา และถูกจ้องมองในที่สาธารณะ  ในแง่อาชีพการงานก็ถูกจำกัดอยู่ไม่กี่อาชีพ เช่น ช่างทำผม ช่างตัดเย็บเสื้อผ้า หมอนวด ไปจนกระทั่งให้บริการทางเพศ มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ทำงานในออฟฟิศ เป็นเจ้าของกิจการส่วนตัว มีรายได้เลี้ยงครอบครัวได้  พวกเขายังต้องไขว่คว้าการเป็นที่ยอมรับและสิทธิเสรีภาพเฉกเช่นคนทั่วไป

“ริกกี้” เป็นชายรักเพศเดียวกันและเป็นตัวแทนที่สะท้อนถึงความรู้สึก ความขมขื่น ความสุข และความใฝ่ฝันของชาวรักเพศเดียวกันในประเทศอย่างเมียนมา

สายตาที่มักถูกมองเป็นตัวประหลาดจากคนรอบข้าง ไม่ว่ากลุ่มชาวรักเพศเดียวกันจะมีกิจกรรมใดๆในที่สาธารณะ
ริกกี้กับมินใช้เวลาร่วมกันในบ้านที่มีน้าสาวของเขาอาศัยอยู่ด้วย ทั้งคู่แสวงหารการยอมรับในทางที่ดีจากคนในครอบครัว
ออฟฟิศองค์กร LGBT ในวันที่กลุ่มชาวรักเพศเดียวกันเตรียมตัวออกงานวันยุติการรังเกียจคนรักเพศเดียวกันสากล
ริกกี้กลับมาเยี่ยมพ่อของเขาที่เมืองทงวาในช่วงวันสงกรานต์เป็นประจำทุกปี สิ่งที่ต่างไปในปีนี้คือเขาได้พามิน คนรักของเขามาด้วย
ในวันที่ริกกี้ได้ทำพิธีเพื่อให้ตัวเองเป็นคนทรงอย่างเต็มตัวซึ่งเปรียบเสมือนว่าได้อยู่ในพื้นที่ที่ถูกยอมรับในสถานะตัวเองมากขึ้น
ปริญญาที่ริกกี้ไม่ได้มีสิทธิเสรีภาพในการเลือกเรียนในสาขาที่ตั้งใจไว้เพียงเพราะเขาเป็นคนรักเพศเดียวกัน
สะพานลอยบริเวณเจดีย์สุเหร่ใจกลางเมืองย่างกุ้ง สถานที่ซึ่งกลุ่มคนรักเพศเดียวกันใช้เป็นจุดนัดพบในการขายบริการทางเพศ
เมื่อผมบอกพ่อแม่ผมว่าผมเป็นเกย์ พวกเขาทำให้ผมรู้สึกว่าผมเป็นมนุษย์นอกโลกที่มาจากดาวอังคาร

 

เรื่องแนะนำ

ฤา “ โขน ” แลลืมเลือน

ฤา “ โขน ” แลลืมเลือน โขน เป็นศิลปะการแสดงชั้นสูงของไทย ซึ่งหลอมรวมศาสตร์และศิลป์หลายแขนงเข้าด้วยกัน ทั้งนาฏศิลป์ หัตถศิลป์ และวรรณศิลป์ เป็นต้น จนเกิดเป็นศิลปการแสดงอันวิจิตร อ่อนช้อย งดงาม และอลังการ ผู้ที่จะแสดงโขนได้นั้นต้องเรียนรู้และฝึกฝนอย่างหนัก ประกอบกับมีใจรักถึงจะทำได้ ซึ่งในปัจจุบันหาคนสนใจในศิลปะแขนงนี้ยากขึ้นทุกที อีกทั้งวัยรุ่นสมัยใหม่ไม่ค่อยให้ความสนใจนาฏศิลป์ไทยเหมือนเช่นในอดีต ส่งผลให้ผู้มีใจรักในการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมนี้มีแต่จะลดน้อยถอยลง เรื่องและภาพ อนุชิต เลิมสุ่ม รางวัลชมเชยจากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2012 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย             อ่านเพิ่มเติม ศาสตร์ ศิลป์ สืบสาน ณ บ้านปลายเนิน แหล่งบ่มเพาะงานศิลป์แผ่นดินสยาม

ประเพณีก่อพระเจดีย์ทรายที่ชุมชนเมงตาสุและโมงติสุ เมืองมัณฑะเลย์ : ร่องรอยเชลย ไทยสมัยอยุธยา

เรื่องและภาพ นภัทร อุทัยฉาย (รางวัลชมเชยโครงการ 10 ภาพเล่าเรื่องปี 7) ชุมนเมงตาสุและโมงติสุตั้งอยู่เลียบคลองชะเวตะชอง ทางทิศใต้ของตัวเมืองมัณฑะเลย์ ประเทศเมียนมา หลักฐานทางประวัติศาสตร์ของเมียนมาระบุว่า บริเวณนี้เคยเป็นหนึ่งในถิ่นฐานของเชลยสงครามจากกรุงศรีอยุธยาและเชียงใหม่ซึ่งถูกกวาดต้อนมาเมื่อครั้งเสียกรุงฯ ครั้งที่ 2 ใน พ.ศ. 2310  เชลยศึกที่เคยอาศัยอยู่บริเวณนี้เป็นชนชั้นสูงฝ่ายชายและข้าราชบริพาร ได้จัดงานประเพณีก่อพระเจดีย์ทรายตามแบบวัฒนธรรมของตนเองมาตั้งแต่รัชกาลของพระเจ้าปดุง กษัตริย์พม่า และสืบทอดต่อกันมาจวบจนปัจจุบัน  ทุกปีประเพณีก่อเจดีย์ทรายจะจัดขึ้นในช่วงวันขึ้นปีใหม่ (13 เมษายน) ในวันแรกของเทศกาล ชาวบ้านจะรื้อพระเจดีย์ทรายองค์เดิมที่สร้างเมื่อปีก่อน  วันที่สองจะช่วยกันนำทรายมาสร้างเจดีย์ที่สูงราวสามเมตรขึ้นใหม่ให้เสร็จภายในหนึ่งวัน  แล้วพักหนึ่งวัน ก่อนนิมนต์พระสงฆ์มาทำพิธี สวดมนต์ ถวายภัตตาหาร และจัดงานเฉลิมฉลองกันอย่างครื้นเครงในวันรุ่งขึ้น  ต่อมาเดือนพฤษภาคม ในช่วงวันวิสาขบูชา จะมีงานก่อพระเจดีย์ทรายขึ้นอีกครั้งที่ชุมชนโมงติสุ ซึ่งห่างจากชุมชนเมงตาสุไปทางทิศเหนือประมาณ 2 กิโลเมตร  งานทั้งสองแม้จะคล้ายคลึง แต่ก็มีความแตกต่าง  แม้ทุกวันนี้แทบไม่มีชาวชุมชนคนใดที่มีเทือกเถาเหล่ากอชาวโยเดียอย่างชัดเจน แต่สิ่งหนึ่งที่พวกเขารู้และเข้าใจดี คือ “เตโปงเซตี” และประเพณีก่อพระเจดีย์ทราย อันไม่ใช่ธรรมเนียมของชาวเมียนมาทั่วไป และเป็นวิถีของบรรพชนที่ต้องดำรงรักษาให้คงอยู่สืบไป    

ชีวิตกลาง หลุมดำ

ชีวิตกลาง หลุมดำ ท่ามกลางป่ายางพาราเนื้อที่กว่าร้อยไร่ในจังหวัดนครศรีธรรมราช คือพื้นที่เล็กๆ แห่งการประกอบอาชีพ ผืนดินแห่ง การถักทอสายใยความสัมพันธ์ในครอบครัว และสังเวียนแห่งการต่อสู้ชีวิต ในวันที่ทิศทางของการใช้พลังงานเปลี่ยนแปลงไป เชื้อเพลิงชั้นยอดประจำครัวเรือนในอดีตอย่าง “ถ่านไม้” ได้รับความนิยมน้อยลง เมื่อเทียบกับหลายสิบปีที่ผ่านมา แต่กลางผืนป่ายางพาราแห่งนี้ อุตสาหกรรมผลิตถ่านไม้ในครัวเรือนยังดำเนิน ไปอย่างไม่หยุดหย่อน ไม้หลายร้อยหลายพันชิ้นถูกขนส่งมาที่นี่ เพื่อเข้าเตาเผาและแปรรูปเป็นถ่านไม้ต่อไป วันแห่งความหนักหน่วง วันแห่งความทรหด หาใช่วันแห่งความท้อแท้และยาวนาน เพราะสมาชิกทุกคนที่นี่ทำในสิ่งที่ พวกเขา “เลือกที่จะทำ” แม้สภาพแวดล้อมและบรรยากาศอาจไม่เป็นใจนัก ผืนป่าที่ชื้นแฉะ ความร้อนระอุของเตาเผาถ่าน และฝุ่นละอองที่ปลิวว่อนรบกวนระบบทางเดินหายใจตลอดเวลา พื้นที่ตรงนี้จึงเป็นพื้นที่แห่งการสู้ชีวิตอย่างแท้จริง แต่ใครจะคิด ว่าพื้นนี้ยังแฝงไว้ด้วยความสุขบนพื้นฐานของหน่วยสังคมที่เล็กที่สุดนั่นคือครอบครัว ความอบอุ่นเล็กๆ ของครอบครัวในสถานที่อันทรหดเช่นนี้เป็นแรงขับให้พวกเขามีกำลังกายกำลังใจในการผลิตเชื้อเพลิงชั้นยอดให้คนที่ต้องการในปัจจุบันได้ใช้ต่อไป เรื่องและภาพ วิริทธิพล วิธานเดชสิทธิ์ รางวัลรองชนะเลิศอันดับสอง จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2012 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย อ่านเพิ่มเติม อากาศเป็นพิษ ชีวิตถึงตาย  

ถ่ายภาพ ด้วยใจ

ถ่ายภาพ ด้วยใจ ในยุคที่เทคโนโลยีการสื่อสารก้าวหน้าอย่างในปัจจุบัน รวมไปถึงเทคโนโลยีด้านการถ่ายภาพด้วย การมีกล้องสักตัว หรือกดชัตเตอร์เพียงครั้งเดียว ทำให้เราสามารถเก็บภาพที่เห็นได้อย่างละเอียดและสวยงาม ทุกคนสามารถเข้าถึงสิ่งเหล่านี้ได้อย่างง่ายดาย เพียงเพราะพวกเราใช้และเข้าใจเทคโนโลยีนี้ไม่ต่างจากข้าวของอื่นๆ ในชีวิตประจำวัน แต่หากพูดถึงการถ่ายภาพโดยผู้พิการทางสายตาหรือคนตาบอดนั้น หลายคนอาจนึกภาพไม่ออกว่า การทำในสิ่งที่สวนทางกัน ระหว่างการใช้สายตาที่ไม่สามารถมองเห็น กับการถ่ายทอดสิ่งที่สายตามองเห็นออกมาในรูปภาพถ่ายนั้นสามารถทำได้อย่างไร ผมจึงอยากนำเสนอเรื่องราวของ “การถ่ายภาพด้วยใจ จากผู้พิการทางสายตา” เพื่อเป็นการหยิบยื่นโอกาสและแบ่งปันความสุขแก่ผู้พิการ ทางสายตาให้สามารถใช้ภาพถ่ายเป็นเครื่องมือสื่อสารกับสังคม เรื่องและภาพ บุญเชษฐ ช่วงสุวนิช รางวัลชมเชย จากโครงการประกวดสารคดีภาพ “10 ภาพเล่าเรื่อง” ปี 2012 โดยนิตยสาร เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย                 อ่านเพิ่มเติม ภาพวาดอันน่าทึ่งจากศิลปินออทิสติก