NGT x SaySci Ep.5 "ผ้ายับและเรียบได้อย่างไร" - National Geographic

NGT x SaySci Ep.5 “ผ้ายับกลับมาเรียบสวย”

NGT x SaySci Ep.5 “ผ้ายับ กลับมาเรียบสวย”

เสื้อผ้าที่ซักแล้ว หรือเสื้อผ้าที่เราพับเก็บไว้นานๆ มักจะเกิดรอยยับขึ้นที่บริเวณเนื้อผ้า ซึ่งก่อนเราจะนำมาสวมใส่ เราต้องทำการรีดให้เรียบก่อนทุกครั้ง เพื่อความดูดีและความมั่นใจขณะสวมใส่ แต่คุณผู้อ่านทราบหรือไม่ว่า เตารีดที่เราใช้รีดผ้าทำให้ผ้าเรียบได้อย่างไร

เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับพันธะโมเลกุลในเนื้อผ้าครับ เมื่อเราทำการซักผ้าด้วยน้ำอุณภูมิปกติ น้ำจะส่งผลให้พันธะเคมีในเส้นใยผ้าเกิดการหดตัว บวกกับขั้นตอนการผักผ้าเราต้องขยี้ บิด และขยำ อยู่หลายรอบ หรือแม้แต่กระบวนการปั่นแห้งโดยเครื่องซักผ้า ล้วนส่งผลให้พันธะเคมีของเนื้อผ้าเกิดรอยพับขึ้นในสายโมเลกุล จึงทำให้เมื่อเวลาผ้าแห้งแล้ว เกิดรอยยับยู่ยี่อย่างที่เราเห็น

(เนื้อสัตว์เปลี่ยนสีเมื่อปรุงสุกได้อย่างไร? วิทยาศาสตร์มีคำตอบ)

หลังจากนั้นเราจึงนำเสื้อผ้าที่ซักแล้วเหล่านั้น มาผ่านการรีดด้วยเตารีดที่มีความร้อน ตัวแปรสำคัญที่ทำให้ผ้าเรียบคือ ความร้อนและน้ำหนักของเตารีด โดยความร้อนนั้นจะส่งผลให้พันธะโมเลกุลในเส้นใยผ้าเกิดการขยายตัว (คล้ายกับพลาสติกแข็งที่ได้รับความร้อนแล้วเราเปลี่ยนรูปได้ และจะคงรูปเมื่อเย็นตัวลง) ในขณะนั้นเกิดแรงกดจากน้ำหนักของเตารีด และแรงกดจากมือของเรา ทำให้เส้นใยของผ้าที่ยับอยู่นั้นคลายตัวออกเป็นเส้นตรงอย่างที่ควรจะเป็น และส่งผลให้เสื้อผ้าทั้งตัวเรียบกลิบสวยงามอีกครั้ง

ในบางครั้ง เราจำเป็นต้องพรมน้ำเพื่อช่วยให้รีดผ้าง่ายขึ้น เรื่องนี้มีเหตุผลซ่อนอยู่คือ น้ำที่ฉีดพรมลงไปบนเสื้อผ้าจะเป็นนำความร้อนจากเตารีดแทรกซึมเข้าไปในเส้นใยได้ดีขึ้น จึงช่วยให้พันธะโมลกุลในเส้นใยผ้าได้รับความร้อนอย่างทั่วถึง ส่งผลให้การรีดผ้าเรียบง่ายขึ้นนั่นเอง

 

อ่านเพิ่มเติม

NGT x SaySci Ep.4 “ผงซักฟอกและสารลดแรงตึงผิว”

เรื่องแนะนำ

10 เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับ คลื่นสึนามิ จากเหตุภูเขาไฟอานักกรากาตัวระเบิด  

10 เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับเหตุการณ์ คลื่นสึนามิ จากภูเขาไฟอานักกรากาตัวระเบิด เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม ที่ผ่านมา คลื่นสึนามิในครั้งนี้แตกต่างจากครั้งก่อนๆ อย่างไร และเราควรเรียนรู้อะไรบ้าง

World Update: พบคลื่นแม่เหล็กปกคลุมใจกลางโลก เผยความลับกระบวนการใต้โลก

พบคลื่นแม่เหล็กปกคลุมใจกลางโลก เคลื่อนไหวทุก 7 ปี ช่วยเผยความลับกระบวนการใต้โลก ภูเขาไฟปะทุ-แผ่นดินไหว ภารกิจสวอร์ม (Swarm) ขององค์กรอวกาศยุโรป (ESA) ใช้ดาวเทียม 3 ดวงคอยบันทึกข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ของโลกตั้งแต่ปี 2013 ได้เผยข้อมูลคลื่นแม่เหล็กที่มาจากแกนโลก ยืนยันถึงสิ่งที่นักฟิสิกส์ได้ตั้งสมมติฐานมาอย่างยาวนาน โดยทั่วไปแล้วเราจะรู้จักสนามแม่เหล็กที่คอยปกป้องโลกจากรังสีคอสมิกและอนุภาคอันตรายต่างๆ จากอวกาศเหมือนฟองสบู่ที่คอยปกคลุมอยู่ นักวิทยาศาสตร์เชื่อกันว่าสนามแม่เหล็กนี้เกิดจากแกนกลางภายในโลกที่ให้เป็นแหล่งกำเนิด การบันทึกข้อมูลนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการกำเนิดของสนามแม่เหล็ก รวมไปถึงกระบวนการวิวัฒนาการของดาวเคราะห์ และได้เปิดเผยถึงสิ่งใหม่ที่ยังไม่เคยพบมาก่อนนั้นคือคลื่นแม่เหล็กชนิดใหม่ ณ ใจกลางโลกที่มีความเข้มข้นสูง นักวิทยาศาสตร์เรียกคลื่นนี้ว่า ‘คลื่นแมกนีโต-โคริโอลิส’(Magneto-Coriolis waves) “นักธรณีฟิสิกส์ได้ตั้งทฤษฎีเกี่ยวกับการมีอยู่ของคลื่นดังกล่าวนี้มายาวนานแล้ว” นิโคลัส กิลเล็ต (Nicolas Gillet) จากมหาวิทยาลัย Université Grenoble Alpes ในฝรั่งเศสกล่าวและเสริมว่า “แต่การวิจัยของเราได้พิสูจน์ให้เห็นเรื่องนี้ แม้จะใช้เวลานานกว่าที่คาดไว้ก็ตาม” ตามรายงานระบุว่าคลื่นนี้มีการสั่นทุก ๆ 7 ปี เมื่อสั่นแล้วคลื่นจะเคลื่อนตัวไปตามแกนการหมุนของโลกด้วยความเร็ว 1,500 กิโลเมตรต่อปี หรือราว 0.16 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และจะมีความเข้มข้นที่สุดในบริเวณใกล้กับเส้นศูนย์สูตร “การวัดสนามแม่เหล็กจากเครื่องมือต่าๆ บนพื้นผิวโลกบ่งบอกว่ามีอะไรบางอย่างอยู่ แต่เราต้องการให้มีการวัดครอบคลุมทั่วโลก จึงใช้การวัดจากอากาศเพื่อเปิดเผยความลับนี้” กิลเล็ตอธิบายพร้อมเสริมว่า […]

ค้นพบออโรราชนิดใหม่เป็นสีม่วง

ค้นพบออโรราชนิดใหม่เป็นสีม่วง ออโรราชนิดใหม่ที่เพิ่งถูกค้นพบนี้เป็นสีม่วง และมันถูกตั้งชื่อว่า “STEVE” ซึ่งย่อมาจาก Strong Thermal Emission Velocity Enhancement ปกติแล้วออโรราที่เราคุ้นเคยกันมักจะถูกเรียกว่าแสงเหนือหรือแสงใต้ ปรากฏในรูปลำแสงวูบวาบสีเขียวอมเหลือง และบางครั้งมีชอบสีม่วงหรือชมพู แต่ครั้งนี้ออโรราดังกล่าวมีลักษณะแปลกออกไป การค้นพบครั้งนี้เกิดขึ้นโดยนักดูดาวสมัครเล่นคนหนึ่ง เขาได้เก็บภาพถ่ายของออโรรารูปแบบใหม่นี้เอาไว้ และส่งต่อให้กับนักฟิสิกส์ ในออโรราทั่วไปเกิดจากอนุภาคคองดวงอาทิตย์กระทบเข้ากับสนามแม่เหล็กของโลก นักฟิสิกส์คาดการณ์ว่าในกรณีของออโรรา STEVE นั้นแตกต่าง มันน่าจะเกิดจากอนุภาคของพลาสมาร้อนที่ไหลมาตามสนามแม่เหล็กของโลก โดยเกิดขึ้นที่ความสูงราว 100 ไมล์ ซึ่งสูงกว่าการเกิดออโรราทั่วไปถึง 40 ไมล์ ส่วนสาเหตุการเกิดที่แน่ชัดนั้นยังไม่สามารถระบุได้ และทำไมมันจึงปรากฏเป็นสีม่วงนั้น นี่ก็เป็นอีกปริศนาหนึ่งที่นักวิทยาศาสตร์ต้องหาคำตอบกันต่อไป   อ่านเพิ่มเติม ดอกไม้เรืองแสง