NGT x SaySci Ep.12 “ความหมายของวันหมดอายุ” - National Geographic Thailand

NGT x SaySci Ep.12 “ความหมายของวันหมดอายุ”

NGT x SaySci Ep.12 “ความหมายของวันหมดอายุ”

ควรบริโภคก่อน, ผลิตเมื่อ, หมดอายุ ผู้บริโภคหลายคนคงคุ้นเคยกับคำที่ปรากฏอยู่บนผลิตภัณฑ์อาหารเหล่านี้ แต่โดยแท้จริงแล้ววันที่เหล่านั้นสำคัญอย่างไร?

จุดเริ่มต้นของการระบุวันหมดอายุบนผลิตภัณฑ์อาหารเกิดขึ้นราวปี 1970 เมื่อซูเปอร์มาร์เก็ตในสหรัฐอเมริกา นำผลิตภัณฑ์ที่ได้จากฟาร์มหรือโรงผลิตเข้ามาขายในร้าน จึงมีการกำหนดวันที่เฉพาะขึ้น เพื่อให้ทางซูเปอร์มาร์เก็ตเปลี่ยนสินค้าที่วางจำหน่ายหน้าร้านให้มีความสดใหม่เสมอ และจากนั้นก็มีการออกกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องตามมาจนถึงปัจจุบัน

จริงๆ แล้วไม่มีใครสามารถควบคุมวันหมดอายุได้ ดังนั้นจึงมีการกำหนดคำที่ใช้ระบุบรรจุภัณฑ์อาหารแตกต่างกัน ซึ่งวันที่เหล่านั้นชี้ถึงคุณภาพของอาหาร ไม่ใช่ความปลอดภัยของอาหาร ตัวอย่างเช่น

ควรจำหน่ายก่อน … ใช้ระบุวันที่จำหน่ายเพื่อแนะนำให้ซูเปอร์มาร์เก็ตเปลี่ยนสินค้าชิ้นนั้นบนชั้นวางขาย

ควรบริโภคก่อน … แนะนำผู้ซื้อว่าควรบริโภคอาหารนั้นก่อนวันที่ระบุ เพื่อรสชาติและกลิ่นที่มีคุณภาพ

วันหมดอายุ … วันที่ระบุหลังคำนี้เป็นวันที่แนะนำว่าผู้ซื้อควรรับประทานอาหารในบรรจุภัณฑ์ให้หมดก่อนวันที่ระบุ

สังเกตว่าคำอธิบายข้างต้น ไม่ได้บ่งบอกว่าอาหารที่เราซื้อมานั้นปลอดภัยทั้งหมด ในการรับรองคุณภาพอาหารจึงจำเป็นต้องมีการตรวจสอบด้านอื่นๆ ก่อนที่สินค้าจะถึงมือผู้บริโภค เช่น ปริมาณเชื้อก่อโรค ขั้นตอนการผลิต และความปลอดภัยของอาหารระหว่างการขนส่ง

(เหตุใดหลังทานช็อกโกแลตจึงรู้สึกมีความสุข?)

ในปัจจุบัน อาหารที่เรารับประทานมีความหลากหลายเพิ่มขึ้น และมีวิธีการถนอมอาหารที่แตกต่างกัน เช่น อาหารพร้อมทาน อาหารแช่แข็ง หรือแม้แต่อาหารสด ประชาชนส่วนใหญ่ที่เจ็บป่วยจากการทานอาหารมักเกิดจากเชื้อก่อโรคที่ปนเปื้อนอยู่ เชื้อก่อโรคที่สำคัญ ได้แก่ ซาลโมเนลลา, โนโรไวรัส, เอสเชอริเชีย โคไล, ลิสเทอเรีย, และคลอสตริเดียม เพอร์ฟรินเจ็นส์ ซึ่งส่วนใหญ่จะก่อให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร เกิดอาการท้องร่วง อาเจียน หรือเวียนศีรษะ ดังนั้น เราจึงควรใส่ใจเรื่องสุขภาวะของการรับประทานอาหาร และรักษาความสะอาดของตัวเราเอง และภาชนะให้ดี เพราะเชื้อก่อโรคเหล่านี้พบได้ทั่วไปในสภาพแวดล้อมที่เราอยู่อาศัย

โดยสรุปแล้ว หากเราพิจารณาซื้ออาหารจากซูเปอร์มาร์เก็ตมารับประทาน เราก็ควรสังเกตทั้งวันหมดอายุ และคุณภาพของบรรจุภัณฑ์ให้ดี ถ้าพบว่ากลิ่น สี และรชาติ ต่างไปจากที่ควรจะเป็น ก็ไม่ควรรับประทานอาหารเหล่านั้น และไม่ควรทิ้งอาหารไว้ค้างคืน โดยไม่เก็บใส่ภาชนะให้มิดชิด ไม่เช่นนั้นแล้ว เชื้อก่อโรคทั้งหลายเตรียมจะลงไปอยู่ในอาหารของคุณ

 

อ่านเพิ่มเติม

NGT x SaySci Ep.11 “ไขมันทรานส์ วายร้ายที่แฝงอยู่ในอาหาร”

เรื่องแนะนำ

สิ่งมีชีวิตนอกโลก : มีใครอยู่ข้างนอกนั่นไหม

สิ่งมีชีวิตนอกโลก : มีใครอยู่ข้างนอก (อีก) บ้างไหม : นักวิทยาศาสตร์บอกว่า เราควรเลิกถามได้แล้วว่า  มีชีวิตอยู่นอกโลกหรือไม่ เพราะเป็นไปได้มากว่ามีอยู่แน่ เราควรถามว่า จะหามันพบได้อย่างไรต่างหาก ต่อไปนี้คือบางวิธีที่เราค้นหาสิ่งมีชีวิตนอกโลก และพยายามหาทางติดต่อด้วย

โครงสร้างของโลก (Structure of the Earth)

โครงสร้างของโลก ที่เราอาศัยอยู่ประกอบไปด้วยชั้นต่างๆ ที่อยู่ลึกลงไปจนถึงแกนกลาง เป็นเรื่องที่มนุษย์พยายามศึกษาต้นกำเนิดที่ความเป็นไปของดาวเคราะห์สีฟ้าดวงนี้ โครงสร้างของโลก หลังการถือกำเนิดเมื่อกว่า 4,500 ล้านปีที่แล้ว โลก (Earth) ผ่านการปะทะและหลอมรวมกันของสสาร กลุ่มก๊าซ และธาตุต่างๆ มากมาย จากเศษซากการกำเนิดของดวงอาทิตย์ในระบบสุริยะ จนมีมวล ขนาดและรูปร่างอย่างที่เราเห็นอยู่ในปัจจุบัน แต่ความเคลื่อนไหวและการเปลี่ยนแปลงภายในดาวเคราะห์หินดวงนี้ไม่เคยหยุดนิ่ง การเปลี่ยนแปลงที่ก่อให้เกิดทั้งประโยชน์และอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต ดังนั้น โครงสร้างของโลก และองค์ประกอบภายใน จึงยังคงเป็นหัวข้อสำคัญ สำหรับนักวิทยาศาสตร์ในการศึกษาและทำความเข้าใจต่อดาวเคราะห์ดวงเดียวในจักรวาล ณ ขณะนี้ ที่มีปัจจัยสมบูรณ์ต่อการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิต การศึกษาโครงสร้างโลก มนุษย์ทำการศึกษาโครงสร้างภายในของโลกผ่านการสังเกต การเก็บหลักฐาน และการทดลองทางวิทยาศาสตร์มากมาย เช่น  การศึกษาผ่านหินแปลกปลอม (Xenolith) ซึ่งถูกนำพาขึ้นมาบนผิวโลกพร้อมกับลาวา จากการปะทุ หรือการระเบิดของภูเขาไฟ การขุดเจาะและการสำรวจใต้พิภพ และภายใต้พื้นดินที่ลึกลงไปนี้ องค์ประกอบบางส่วนของโลกยังคงเป็นหินหลอมเหลวอยู่ รวมถึงการศึกษาหินอุกกาบาต (Meteorite) ซึ่งเป็นวัตถุที่เหลือจากการกำเนิดของระบบสุริยะ ทำให้นักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่าส่วนหนึ่งของวัตถุก่อกำเนิดนี้ ทำให้โลกของเรามีเหล็ก (Fe) และนิกเกิล (Ni) เป็นองค์ประกอบหลัก อ่านเพิ่มเติมเรื่อง ดาวฤกษ์ นอกจากนี้ นักวิทยาศาสตร์ยังได้นำคลื่นไหวสะท้อน (Seismic waves) […]

ระบบทางเดินอาหาร : อวัยวะในระบบทางเดินอาหาร

ระบบทางเดินอาหาร เป็นหนึ่งในระบบการทำงานรน่วมกันของอวัยวะภายในร่างกาย เป็นระบบที่ส่งเเสริมให้ร่างกายได้รับสารอาหารและน้ำจากอาหารที่บริโภคเข้าไป ระบบทางเดินอาหาร เป็นระบบที่ทำหน้าที่ในการบดย่อยอาหาร และดูดซึมสารอาหารเข้าสู่ร่างกาย เพื่อนำไปใช้เป็นพลังงานในการดำเนินกิจกรรมของเซลล์ ในทางเดินอาหารประกอบด้วยส่วนที่เป็นช่องทางเดินอาหารจากปากสู่ทวารหนัก และอวัยวะอื่นๆ ที่มีบทบาทร่วมในการย่อยอาหาร เข่น ตับ ตับอ่อน และถุงน้ำดี ช่องทางเดินอาหารทั้งหมด ประกอบด้วย ช่องปาก หลอดอาหาร กระเพราะอาหาร ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ และทวารหนัก สำหรับลำไส้เล็กสามารแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ลำไส้เล็กส่วนต้น (Duodenum) ลำไส้เล็กส่วนกลาง (Jejunum) และลำไส้เล็กส่วนปลาย (Ileum) ส่วนของลำไส้ใหญ่แบ่งออกเป็น 3 ช่วงเช่นกัน ประกอบด้วย ชีกัม (Cecum) โคลอน (Colon) และเร็กตัม (Rectum) ในทางเดินอาหารของมนุษย์มักพบเชื้อจุลชีพเฉพาะถิ่น (normal flora) อาศัยอยู่ในบางส่วน เพื่อช่วยย่อยอาหารที่เรารับประทานเข้าไป ระบบทางเดินอาหาร ประกอบด้วยส่วนต่างๆ ดังต่อไปนี้ อวัยวะต่างๆ ที่อยู่ตลอดทางเดินอาหารทำหน้าที่ย่อยอาหารให้มีขนาดเล็ก คลุกเคล้าเนื้ออาหารกับน้ำย่อย และดูดซึมสารอาหารเข้าสู่ระบบหมุนเวียนโลหิตต่อไป การย่อยแบ่งเป็นสองประเภทคือ […]