Explorer Awards 2018: กรุณา บัวคำศรี - National Geographic Thailand

Explorer Awards 2018: กรุณา บัวคำศรี

กรุณา บัวคำศรี

ผู้สื่อข่าวและผู้ผลิตรายการ “The World with Karuna”

จากนักข่าวผู้มากประสบการณ์สู่การเป็นผู้ผลิตรายการที่ต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเอง ตั้งแต่การค้นคว้าข้อมูล ออกภาคสนาม ถึงการเป็นพิธีกรรายการที่พาผู้ชมเยือนดินแดนต่างๆ ที่มีประเด็นน่าสนใจ กรุณา บัวคำศรี ได้รับการยอมรับในฐานะคนทำงานสื่อมากฝีมือผู้บากบั่นทุ่มเททำงานเพื่อนำเสนอเรื่องราวของผู้คนทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นซ่องโสเภณีเก่าแก่ในบังกลาเทศ หรือพื้นที่สงครามอย่างโมซูล ในอิรัก นอกเหนือจากสถานที่ที่เกี่ยวข้องแล้ว เธอยังเป็นนักสำรวจผู้คนและสถานการณ์ที่นำเสนอเรื่องราวได้อย่างโดดเด่นและไม่เหมือนใคร

 

บทบาทของการสำรวจในงาน

งานที่ทำเป็นรายการข่าวที่ต้องไปต่างประเทศเพื่ออธิบายปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นทั่วโลก  เราอยากหาคำอธิบายข่าวต่างประเทศที่เกิดขึ้น ทางเดียวคือต้องออกไปสำรวจ ออกไปหาคน เรื่องราวของเราอยู่ที่มนุษย์  การเดินทางของเราไม่ใช่การสำรวจสถานที่ แต่เป็นการสำรวจผู้คน จะเป็นคนที่อยู่ในสถานการณ์สู้รบ ผู้ลี้ภัยที่อยู่ในความขัดแย้ง โสเภณี LGBT คนคิดสิ่งใหม่ๆ  เราอยากสำรวจสภาพแนวคิด ชีวิต ปรัชญาของคนเหล่านั้น  แทบทุกกรณี ตัวละครที่เราตามหามักอยู่ในสถานที่ที่เข้าถึงยาก

กรุณา บัวคำศรี

(อ่านเรื่องราวของชะตากรรมของเจ้าสาวใต้เงากลุ่มก่อการร้ายโบโกฮารามได้ที่นี่)

 

นิยามของ “การสำรวจ”

คำจำกัดความของคำว่า “การสำรวจ” สำหรับเราอาจจะกว้างขวางกว่าการสำรวจที่หมายถึงการออกไปสำรวจสถานที่ที่มนุษย์ไม่เคยไปถึง สถานที่ลึกลับหรือเร้นลับ  ในทัศนะเรา การสำรวจจึงไม่ใช่เพียงสถานที่ แต่เป็นการสำรวจชีวิตผู้คน  เราดูว่ามีเรื่องใดที่น่าสนใจน่าสำรวจที่สุด เราจะหาเรื่อง หาตัวละคร และไปที่นั่น

กรุณา บัวคำศรี

คำว่า “การสำรวจ” เป็นคำที่กว้างขวางมากกว่างานของนักธรณีวิทยา นักโบราณคดี หรือนักผจญภัย แต่เป็นงานที่ทุกคนต้องทำ  ถ้าเป็นนักข่าว หน้าที่ของเราคือไปสำรวจเรื่อง สำรวจคน สำรวจสถานการณ์ หรืออะไรก็ตามที่มีคุณค่ากับการเรียนรู้ บอกต่อ แล้วนำมาเล่าสู่กันฟัง  ประสบการณ์ที่เป็นนิยามการสำรวจของเราเลยคือตอนไปทำสารคดีเรื่องหญิงบริการที่บังกลาเทศ ซึ่งเป็นประเทศแรกๆ ที่ทำให้เรื่องโสเภณีถูกกฎหมาย ซึ่งเกิดขึ้นไม่บ่อยนักในสังคมอนุรักษ์นิยมอย่างสังคมมุสลิม นับเป็นจุดแรกที่เราสนใจและอยากสำรวจว่าคนที่นั่นเขาคิดอย่างไร ทำไมจึงยอมรับได้กับการที่รัฐบาลให้อาชีพนี้ถูกกฎหมาย  อะไรคือปรัชญาของการออกกฎหมายนี้  อยากสำรวจถึงชีวิตผู้หญิงในอาชีพนี้ในสังคมอนุรักษ์นิยม อยู่กินกันอย่างไร คิดอย่างไรกับเรื่องนี้

การเดินทางยังเป็นการสำรวจความเข้มแข็ง ความมุ่งมั่นของเราด้วยว่า เราจะไปถึงสิ่งที่เราเห็นได้หรือเปล่า  เราสำรวจตัวเราทุกครั้ง หลายครั้งที่เข้าไปในที่ที่เราสงสัยว่าคุ้มหรือเปล่าถ้าเราเป็นอะไรไป ทุกครั้ง ความอยากรู้อยากเห็นของเราจะชนะความกลัวเสมอ

“การสำรวจสำหรับเรากว้างขวางกว่าการสำรวจแบบเดิม แต่เป็นการสำรวจชีวิตของผู้คน สำรวจสถานการณ์ ซึ่งอาจอยู่ในสถานที่ที่ไปยากหรือไม่ยากก็ได้”

 

ความสุขของการสำรวจ

คนได้ดูสิ่งที่เราไปทำมาเป็นความสุขที่สุด  สุขรองลงมาคือคนบอกว่าเขาไม่เคยรู้มาก่อนเลยว่ามีแบบนี้ด้วย ไม่คิดมาก่อนว่าที่นั่นจะดีขนาดนี้ หรือไม่เคยคิดมาก่อนเลยว่าเมืองไทยจะดีกว่าที่อื่น  ความชื่นใจคือเรื่องบางเรื่องที่เราเอากลับมา คนบอกว่าเขาไม่เคยรู้มาก่อน  เขาได้ความรู้เพิ่มขึ้น ได้ตระหนักว่าโลกมีอะไรที่เขาไม่รู้ไม่เห็นมากมาย

 

อ่านเพิ่มเติม

ชีวิตท่ามกลางซากปรักหักพังของเมืองโมซูล

เรื่องแนะนำ

อันตรายที่มองไม่เห็นของชีวิตอันปราศจาก ห้องน้ำ

เมื่อแอนเดรีย บรูซช่างภาพเดินทางถึงสถานที่แห่งใหม่ เธอมีคำถามมากมายประหนึ่งว่ากำลังเตรียมแผนพัฒนาประเทศนี้ เช่น “ถนนของพวกเขาจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร?” และ “ลูกสาวของพวกเขาอยากเป็นอะไรเมื่อเติบโตขึ้น?” เป็นต้น และหลังจากได้รับมอบหมายจากเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ให้บันทึกภาพสารคดีเกี่ยวกับการขับถ่ายกลางแจ้งบรูซจึงเกิดคำถามใหม่ตามมา “พวกเขามี ห้องน้ำ กันหรือเปล่า?” เรื่อง มอลลารี่ เบเนดิกท์ ภาพ แอนเดรีย บรูซ “คุณสามารถดูได้เลยว่าประเทศนั้นๆ จัดลำดับความสำคัญอย่างไร โดยดูจากว่า ห้องน้ำ โรงเรียนเป็นยังไง” บรูซกล่าว เรื่องราวของผู้คนที่ต้องขับถ่ายกลางแจ้งไม่ใช่สารคดีที่เธอคาดคิดว่าจะทำร่วมกับเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก แต่ไม่นานเธอก็ตระหนักได้ถึงความสำคัญในระดับโลกของปัญหานี้ ซึ่งไม่ต่างจากความขัดแย้งอื่นๆ ที่เธอเคยถ่ายทอดมาในอดีต “มันอาจเป็นหนึ่งในที่สุด หรือหากไม่ใช่ที่สุดก็เป็นหนึ่งในปัญหาสำคัญของมนุษยชาติในปัจจุบัน” เธอกล่าว การขับถ่ายกลางแจ้งและการไม่สามารถเข้าถึงน้ำสะอาดได้ เป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตในเด็ก โดยเฉพาะกับเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 5 ขวบ นอกจากนั้นในอินเดีย สิ่งนี้ยังเป็นสาเหตุของการถูกข่มขืนในผู้หญิงอีกด้วย เมื่อผู้หญิงต้องหาสถานที่เหมาะสมและห่างไกลจากสายตาผู้คนในช่วงเช้าตรู่หรือค่ำมืดไปแล้ว เพื่อทำธุระส่วนตัว การบันทึกภาพที่เกี่ยวข้องกับอุจจาระนั้นเป็นความท้าทายอย่างหนึ่งสำหรับช่างภาพ ในการมองหาตรงกลางระหว่างเรื่องราวอันซับซ้อนและความเหมาะสม ภาพต้องไม่ถูกบันทึกอย่างพิถีพิถันมากเกินไป ในขณะเดียวกันก็ต้องแสดงความงดงามจากความเรียบง่าย แต่บรูซมีวิธีการทำงานในแบบของเธอ เช่นเดียวกับที่เธอเคยทำมากับเรื่องอื่นๆ “ฉันเข้าไปมีส่วนร่วมกับผู็คนอย่างใกล้ชิด และติดตามพวกเขา มันเป็นเรื่องของการแชร์ประสบการณ์” บรูซเดินทางท่องเที่ยวไปในอินเดีย, เฮติและเวียดนาม พร้อมกับสัมภาระและกล้องตัวใหญ่เพื่อบันทึกภาพของห้องน้ำตามที่เธอระบุว่า “แสดงออกซึ่งชีวิตประจำวันของผู้คนและความคล้ายคลึงกันของสถานการณ์ดังกล่าว” […]