มองใหม่เรื่องเพศสภาพ - National Geographic Thailand

มองใหม่เรื่องเพศสภาพ

มองใหม่เรื่องเพศสภาพ

พวกเราส่วนใหญ่เรียนในชั้นเรียนชีววิทยามัธยมปลายว่า โครโมโซมเพศเป็นตัวตัดสินเพศของทารก กล่าวคือโครโมโซมเอกซ์เอกซ์ (XX) หมายถึงเด็กผู้หญิง ส่วนโครโมโซมเอกซ์วาย (XY) หมายถึงเด็กผู้ชาย แต่ในบางครั้งโครโมโซมก็ไม่ได้บอกทุกอย่าง

ปัจจุบัน  เรารู้ว่าองค์ประกอบต่างๆที่ใช้พิจารณาความเป็น “เพศชาย” และ “เพศหญิง” นั้นไม่ได้ตรงไปตรงมา อย่างที่คิด  ไม่จำเป็นว่าคนที่มีโครโมโซมเอกซ์เอกซ์จะต้องมีทั้งรังไข่ ช่องคลอด เอสโทรเจน (ฮอร์โมนเพศหญิง) อัตลักษณ์ทางเพศหญิง และพฤติกรรมของเพศหญิงเสมอไป หรือคนที่มีโครโมโซมเอกซ์วายจะต้องมีทั้งอัณฑะ องคชาต เทสโทสเตอโรน (ฮอร์โมนเพศชาย) อัตลักษณ์ทางเพศชาย และพฤติกรรมของเพศชายเสมอไป มีความเป็นไปได้ว่า ผู้ที่มีโครโมโซมเอกซ์เอกซ์อาจมีลักษณะของเพศชายในเชิงกายวิภาค สรีรวิทยา และจิตวิทยา  เช่นเดียวกับผู้ที่มีโครโมโซมเอกซ์วายอาจมีลักษณะของเพศหญิง

เอ็มบริโอแต่ละตัวจะเริ่มต้นจากอวัยวะพื้นฐานเป็นคู่ๆที่เรียกว่า โพรโท-โกแนด (proto-gonad) ซึ่งจะเจริญไปเป็นอวัยวะสืบพันธุ์ของเพศชายหรือเพศหญิงภายหลังตั้งครรภ์ได้หกถึงแปดสัปดาห์  ตามปกติการเปลี่ยนแปลงทางเพศถูกกำหนดโดยยีนบนโครโมโซมวายที่มีชื่อว่ายีน เอสอาร์วาย (SRY) ซึ่งทำให้โพรโท-โกแนดเปลี่ยนเป็นอัณฑะ จากนั้นอัณฑะจะหลั่งฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนและฮอร์โมนเพศชายอื่นๆ (เรียกรวมๆว่า แอนโดรเจน) ทำให้ทารกในครรภ์พัฒนาต่อมลูกหมาก ถุงอัณฑะ และองคชาต หากไม่มียีน เอสอาร์วาย โพรโท-โกแนดจะกลายเป็นรังไข่และหลั่งฮอร์โมนเอสโทรเจน ทารกในครรภ์จะสร้างอวัยวะเพศหญิง (เช่น มดลูก ช่องคลอด และคลิตอริสหรือปุ่มกระสัน)

แต่การทำงานของยีน เอสอาร์วาย ไม่ได้ตรงไปตรงมาเช่นนั้นเสมอ ยีนนี้อาจขาดหายไปหรือทำงานผิดปกติ ทำให้เอ็มบริโอที่มีโครโมโซมเอกซ์วายไม่สามารถพัฒนาลักษณะทางกายวิภาคของเพศชายได้ และถูกระบุตั้งแต่เกิดว่าเป็นเด็กผู้หญิง หรือความผิดปกติอาจเกิดขึ้นในโครโมโซมเอกซ์  ทำให้เอ็มบริโอที่มีโครโมโซมเอกซ์เอกซ์พัฒนาลักษณะทางกายวิภาคของเพศชายและถูกระบุตั้งแต่เกิดว่าเป็นเด็กผู้ชาย

เพศสภาพ
ตอนอายุสี่ขวบ ทรินิตี เซเวียร์ สกาย แทบไม่ปริปากพูดเลย เธอเริ่มเคี้ยวเสื้อผ้าเด็กผู้ชายของเธอ และบอกว่าอยากจะ ตัดองคชาตทิ้ง เธอรบเร้าพ่อแม่ให้พาไปหานักบำบัดซึ่งถามพวกเขาว่า “พวกคุณอยากได้เด็กผู้หญิงที่มีความสุขหรือเด็กผู้ชาย ที่ไร้ชีวิตล่ะครับ” เดอแชนนา นีล แม่ของทรินิตี สนับสนุนลูกอย่างสุดตัว ตอนนี้ทรินิตีอายุ 12 ปีแล้วและกำลังใช้ยายับยั้งวัย เริ่มเจริญพันธุ์

การแปรผันทางพันธุกรรมอาจเกิดขึ้นโดยไม่เกี่ยวข้องกับยีน เอสอาร์วาย ก็ได้ อย่างเช่นกลุ่มอาการไม่ตอบสนองต่อแอนโดรเจนอย่างสมบูรณ์หรือซีเอไอเอส (complete androgen insensitivity syndrome: CAIS) ซึ่งเซลล์ของเอ็มบริโอที่มีโครโมโซมเอกซ์วายตอบสนองต่อสัญญาณฮอร์โมนเพศชายได้เพียงเล็กน้อย แม้ว่าโพรโท-โกแนดยังคงเปลี่ยนแปลงไปเป็นอัณฑะ และทารกในครรภ์สร้างแอนโดรเจนได้ แต่ไม่มีการพัฒนาอวัยวะเพศชายเกิดขึ้น ทารกจะดูเหมือนเพศหญิงคือมีทั้งคลิตอริสและช่องคลอด และส่วนใหญ่จะเติบโตโดยมีความรู้สึกว่าตนเองเป็นหญิง

เพศสภาพเป็นการผสมผสานขององค์ประกอบหลายอย่าง ทั้งโครโมโซม (เอกซ์และวาย) กายวิภาค (อวัยวะเพศภายในและภายนอก) ฮอร์โมน (ระดับของเทสโทสเตอโรนและเอสโทรเจน) จิตวิทยา (อัตลักษณ์ทางเพศที่ตนเป็นผู้กำหนด) และวัฒนธรรม (พฤติกรรมทางเพศที่สังคมเป็นผู้กำหนด) และบางครั้งผู้ที่เกิดมาพร้อมกับโครโมโซมและอวัยวะเพศของเพศหนึ่งก็ตระหนักว่า พวกเขาเป็นคนข้ามเพศซึ่งหมายความว่า  พวกเขามีอัตลักษณ์ทางเพศภายในที่เป็นไปในทางเพศตรงข้าม หรือแม้แต่ไม่ตรงกับเพศใด

ในทางชีววิทยา นักวิทยาศาสตร์บางคนคิดว่า การเป็นคนข้ามเพศอาจย้อนรอยกลับไปถึงช่องว่างในพัฒนาการของทารกในครรภ์ “การเปลี่ยนแปลงทางเพศของอวัยวะเพศเกิดขึ้นในช่วงสองเดือนแรกของการตั้งครรภ์” ดิ๊ก สวาบ นักวิจัยจากสถาบันประสาทวิทยาศาสตร์เนเธอร์แลนด์ในกรุงอัมสเตอร์ดัม เขียนไว้ “ขณะที่การเปลี่ยนแปลงทางเพศของสมองเริ่มขึ้นในช่วงครึ่งหลังของการตั้งครรภ์” ดังนั้นอวัยวะเพศและสมองจึงได้รับอิทธิพลจากสภาพแวดล้อมที่ต่างกันทั้งในเรื่อง “ฮอร์โมน สารอาหาร ยา และสารเคมีอื่นๆ” ในช่วงเวลาที่ห่างกันหลายสัปดาห์ในครรภ์ ซึ่งส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงทางเพศ

นี่ไม่ได้หมายความว่ามีสมองของ “ชาย” และ “หญิง” อย่างชัดเจน แต่อย่างน้อยก็มีลักษณะบางอย่าง เช่น ความหนาแน่นของส่วนเนื้อสีเทาของสมอง หรือขนาดของไฮโปทาลามัสที่มีแนวโน้มแตกต่างกันในระหว่างเพศ และปรากฏว่าคนข้ามเพศมีสมองที่ดูจะใกล้เคียงกับสมองของเพศที่พวกเขาระบุด้วยตัวเองในภายหลังมากกว่าเพศกำเนิด (หรือเพศที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด)

เพศสภาพ
ฮันเตอร์ คีท วัย 17 ปี ถูกกำหนดว่าเป็นเพศหญิงตอนเกิด เขารู้สึกว่าตนเองเป็นเด็กผู้ชายตั้งแต่อยู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ห้า เขาบอกเรื่องนี้กับเพื่อนๆตอนอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่หนึ่ง และบอกพ่อแม่ตอนอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่สอง เขาได้รับการผ่าตัด เอาเต้านมออกก่อนที่จะถ่ายภาพนี้สองสัปดาห์ ตอนนี้เขาเพลิดเพลินกับการถอดเสื้อเล่นสเกตบอร์ดในละแวกบ้านที่รัฐมิชิแกน

มีบางสิ่งที่ต้องพูดเกี่ยวกับการแบ่งเป็นสองเพศ (binary) เราอาจกล่าวได้อย่างค่อนข้างแน่นอนว่า คนส่วนใหญ่ หรือมากกว่าร้อยละ 99 จัดตนเองไว้ตรงปลายของเพศใดเพศหนึ่ง การเป็นส่วนหนึ่งของการแบ่งเป็นสองเพศทำให้การใช้ชีวิตประจำวันง่ายขึ้น ทั้งการซื้อเสื้อผ้า เข้าทีมกีฬา และทำหนังสือเดินทาง แต่ผู้คนในปัจจุบัน โดยเฉพาะคนหนุ่มสาว กำลังตั้งคำถามไม่เพียงต่อเพศสภาพที่พวกเขาถูกกำหนดมาตั้งแต่เกิด แต่ยังรวมถึงการแบ่งเป็นสองเพศด้วย

เมื่อไม่นานมานี้ การสำรวจคนยุคสหัสวรรษซึ่งมีอายุระหว่าง 18 ถึง 34 ปีจำนวนหนึ่งพันคนพบว่า ครึ่งหนึ่งของพวกเขาคิดว่า “เพศสภาพเป็นเหมือนสเปกตรัมหรือแถบสีระหว่างสองขั้ว และบางคนก็อยู่นอกกรอบหรือการจำแนกเพศสภาพแบบเดิมๆ” และมีจำนวนไม่น้อยทีเดียวในครึ่งหนึ่งเหล่านั้นมองตัวเองว่าเป็นพวกไม่แบ่งเป็นสองเพศ [nonbinary – ไม่ระบุหรือถูกตีกรอบว่าเป็น “ชาย” หรือ “หญิง”]  ย้อนหลังไปเมื่อปี 2012  องค์กรฮิวแมนไรต์สแคมเปญ (Human Rights Campaign)  ทำการสำรวจหญิงรักร่วมเพศ ชายรักร่วมเพศ ผู้รักร่วมสองเพศ และคนข้ามเพศ อายุระหว่าง 13 ถึง 17 ปี จำนวน 10,000 คน พบว่า ร้อยละหกระบุว่าตนเองเป็น “เพศที่เลื่อนไหลไปมา” (genderfluid) “ทั้งสองเพศรวมกัน” (androgynous) หรือคำอื่นๆที่อยู่นอกช่องของเพศชายและเพศหญิง

เรื่อง โรบิน มาแรนตซ์ เฮนิก
ภาพถ่าย ลินน์ จอห์นสัน

 

อ่านเพิ่มเติม

หลากหลายโฉมหน้าของเพศสภาพในปัจจุบัน

เรื่องแนะนำ

เปิดแล้ว โอลิมปัส สโตร์ แฟล็กชิป แห่งแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

โอลิมปัส จับมือ บิ๊ก คาเมร่า เปิดตัว โอลิมปัส สโตร์ แฟล็กชิป แห่งแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายนที่ผ่านมา โอลิมปัส แบรนด์กล้องดิจิทัลชั้นนำ เดินหน้าลุยตลาดเพื่อรองรับการขยายตัวของผู้บริโภคในเมืองไทย ชูกลยุทธ์ “คอนซูเมอร์ เอ็กซ์พีเรียนซ์” โดยจับมือ บิ๊ก คาเมร่า ผู้จัดจำหน่ายกล้องดิจิทัลรายใหญ่ของไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เปิดตัว “โอลิมปัส สโตร์ บาย บิ๊ก คาเมร่า” (OLYMUS Store by BIG CAMERA) ซึ่งถือเป็นแฟล็กชิปสโตร์แบรนด์โอลิมปัสแห่งแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งอยู่บนชั้น 4 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์  เพื่อเป็นคอมมูนิตี้ของคนรักการถ่ายภาพ และยังเป็นพื้นที่สร้างประสบการณ์ใหม่ด้วยสินค้าและบริการสุดเอ็กซ์คลูซีฟ เอาใจคนเล่นกล้องในยุคปัจจุบัน นอกจากโซนจัดแสดงผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ของโอลิมปัสให้เลือกซื้อหาแล้ว ลูกค้ายังสามารถสัมผัสได้ถึงประสบการณ์ที่สะท้อนผ่านไลน์ผลิตภัณฑ์ของกล้องโอลิมปัส เช่น การใช้ชีวิตกลางแจ้ง และไลฟ์สไตล์แบบทันสมัยมีสไตล์ ตลอดจนส่วนจัดแสดงประวัติของกล้องโอลิมปัส และพื้นที่ที่จัดไว้สำหรับแสดงผลงานภาพถ่าย (gallery) ของช่างภาพทั้งมืออาชีพและมือสมัครเล่น งานนี้ได้รับเกียรติจาก มร.มาร์ค ราแดท ผู้จัดการฝ่ายผลิตภัณฑ์กล้องถ่ายภาพ และอุปกรณ์อเล็กทรอนิกส์ […]

มนตราแห่งนครที่สาบสูญ

เรื่อง ดักลาส เพรสตัน ภาพถ่าย เดฟ โยเดอร์ วันที่ 18 กุมภาพันธ์ ปี 2015 เฮลิคอปเตอร์ทหารลำหนึ่งทะยานขึ้นจากลานบินใกล้เมืองกาตากามัส ประเทศฮอนดูรัส บ่ายหน้าไปทางเทือกเขาลามอสกีเตีย เบื้องล่าง เรือกสวนไร่นาค่อยๆแปรเปลี่ยนเป็นลาดเนินสูงชันอาบแสงอาทิตย์ บ้างปกคลุมด้วยป่าดิบชื้น  บ้างถูกแผ้วถางเป็นฟาร์มปศุสัตว์  นักบินมุ่งหน้าไปยังช่องเขาเล็กๆรูปตัววี (V) ฝูงนกยางบินอยู่เบื้องล่าง  ยอดไม้สั่นไหวจากการเคลื่อนไหวของฝูงวานรที่มองไม่เห็นตัว  ที่นี่ไม่มีร่องรอยกิจกรรมใดๆของมนุษย์ นักบินบังคับเครื่องให้โฉบลงด้านข้างก่อนจะลดระดับลง  เป้าหมายคือพื้นที่โล่งริมฝั่งแม่น้ำ ในกลุ่มผู้ที่ก้าวลงมาจากเฮลิคอปเตอร์มีนักโบราณคดีคนหนึ่งชื่อ คริส ฟิชเชอร์ หุบเขาแห่งนี้อยู่ในภูมิภาคซึ่งเล่าลือกันมาช้านานว่าเป็นที่ตั้งของเมือง “ซิวดัดบลังกา” (Ciudad Blanca) มหานครในตำนานที่สร้างด้วยศิลาสีขาว หรือที่รู้จักกันในอีกชื่อว่า นครสาบสูญแห่งวานรเทพ  ฟิชเชอร์ไม่เชื่อตำนานเหล่านั้น แต่เชื่อว่าในหุบเขาที่เขาและเพื่อนร่วมงาน เรียกกันง่ายๆว่า ที1 (T1) นี้มีซากปรักนครสาบสูญของจริงซึ่งถูกทิ้งร้างมาอย่างน้อยครึ่งสหัสวรรษ จะว่าไปแล้ว นี่เป็นเรื่องที่เขาแน่ใจด้วยซ้ำ ในการเดินทางครั้งนี้ ทีมสำรวจใช้เทคนิคที่เรียกว่าไลดาร์ [lidar ย่อมาจาก light detection and ranging หรือการตรวจหาและวัดระยะทางด้วยแสง] เทคนิคนี้ใช้ทำแผนที่นครการากอลของชาวมายาในประเทศเบลีซ ไลดาร์ทำงานด้วยการสะท้อนลำแสงเลเซอร์อินฟราเรดนับแสนๆลำกลับขึ้นมาจากป่าดิบชื้นเบื้องล่าง และบันทึกตำแหน่งของจุดการสะท้อนแสงในแต่ละครั้ง […]

มนุษย์ปริศนาหน้าใหม่ (First Human)

เรื่อง  เจมี ชรีฟ ภาพถ่าย โรเบิร์ต คลาร์ก ขุมทรัพย์ฟอสซิลที่พบลึกเข้าไปในถ้ำแห่งหนึ่งของแอฟริกาใต้ ก่อให้เกิดคำถามที่ว่า สิ่งใดกันแน่ที่ทำให้เราเป็นมนุษย์ ตอนนั้นเป็นวันที่ 13 กันยายน ปี 2013 สตีฟ ทักเกอร์ และริก ฮันเตอร์ นักสำรวจถ้ำสมัครเล่นสองคนเดินเข้าสู่ถ้ำหินโดโลไมต์ชื่อ  “ไรซิงสตาร์” (Rising Star)  ตั้งอยู่ห่างจากเมืองโจฮันเนสเบิร์กไปทางตะวันตกเฉียงเหนือราว 50 กิโลเมตร   ถ้ำแห่งนี้เป็นที่นิยมในหมู่นักสำรวจถ้ำมาตั้งแต่ทศวรรษ 1960 เครือข่ายทางเดินและคูหาน้อยใหญ่อันซับซ้อนของมันล้วนได้รับการสำรวจและทำแผนที่ไว้อย่างดี  ทักเกอร์และฮันเตอร์หวังจะพบเส้นทางที่ยังไม่ค่อยมีใครใช้กันนัก แต่พวกเขามีภารกิจอื่นในใจ  ในช่วงครึ่งแรกของศตวรรษที่ยี่สิบ  มีการค้นพบฟอสซิลบรรพบุรุษมนุษย์  ยุคแรกๆในภูมิภาคแถบนี้มากเสียจนได้รับการขนานนามว่า  “ต้นกำเนิดแห่งมนุษยชาติ”  แม้ยุคทองแห่งการล่าฟอสซิลของที่นี่จะผ่านมานานแล้ว  แต่นักสำรวจถ้ำทั้งสองต่างรู้ดีว่า  นักวิทยาศาสตร์คนหนึ่งที่มหาวิทยาลัยวิตวอเตอส์แรนด์ในโจฮันเนสเบิร์กกำลังมองหากระดูกอยู่ ลึกเข้าไปในถ้ำ  ทักเกอร์และฮันเตอร์ใช้เส้นทางแคบๆชื่อ “ซูเปอร์แมนส์ครอว์ล” ที่ได้ชื่อนี้เพราะคนส่วนใหญ่จะผ่านไปได้ก็ต่อเมื่อแนบแขนข้างหนึ่งไว้กับลำตัวและชูแขนอีกข้างขึ้นเหนือศีรษะเหมือนท่าบินของซูเปอร์แมน  พวกเขาผ่านคูหาใหญ่แห่งหนึ่ง  แล้วปีนผนังหินขรุขระขึ้นไปจนสุด  ด้านบนเป็นโพรงเล็กๆสวยงามมีหินย้อยประดับ ทักเกอร์ค่อยๆลดตัวลงในรอยแยกที่พื้นถ้ำ  เท้าของเขาสัมผัสแง่งหินเล็กๆแง่งหนึ่ง  ก่อนจะเจออีกแง่งใต้แง่งนั้น และจากนั้นก็พบแต่ความว่างเปล่า เขาหย่อนตัวลงไปและพบว่าตัวเองอยู่ในปล่องถ้ำแคบๆแนวดิ่งที่บางช่วงกว้างเพียง 20 เซนติเมตร  เขาตะโกนเรียกฮันเตอร์ให้ตามลงมา  ทั้งคู่จัดว่ามีรูปร่างผอมบางเป็นพิเศษ  พูดง่ายๆคือมีแต่กล้ามเนื้อกับกระดูก  ถ้าตัวใหญ่กว่านี้อีกหน่อย […]

ภาพนี้ต้องขยาย : เจริญหูเจริญตา

ภาพโดย SMITH COMPANY/NATIONAL GEOGRAPHIC CREATIVE แม้กระทั่งในปี 1909  ผู้มาเที่ยวเมืองแอตแลนติกซิตี รัฐนิวเจอร์ซีย์  ก็มีสิ่งสร้างความบันเทิงมากกว่าแค่หาดทรายและน้ำทะเล  การมองผ่านแว่นขยายเผยให้เห็นว่า  ศูนย์บันเทิงสตีเพิลเชสเพียร์ (Steeplechase Pier) มีบริการจัดทำของที่ระลึกให้นักท่องเที่ยว  ป้ายที่นั่นมีข้อความว่า  “ถ่ายภาพคุณในชุดอาบน้ำ” สมัยนั้นยังไม่ใช้คำว่า “ชุดว่ายน้ำ” (swimsuit)  มีผู้หญิงไม่มากนักที่ว่ายน้ำเป็น  ผู้หญิงที่ไปเที่ยวชายหาด (ในชุดผ้าขนสัตว์หรือผ้าฝ้ายตัวยาว) มักแค่เดินโต้คลื่นลงไป  “อาบน้ำ” หรือเล่นน้ำ  โดยมักจูงมือกันเพื่อช่วยให้ทรงตัวได้มั่นคง — มาร์กาเร็ต  จี. แซ็กโควิตซ์