ใครคือผู้หญิงที่มีอำนาจมากที่สุดในประวัติศาสตร์ - National Geographic Thailand

ใครคือผู้หญิงที่มีอำนาจมากที่สุดในประวัติศาสตร์

ใครคือผู้หญิงที่มีอำนาจมากที่สุดในประวัติศาสตร์

จากประเด็นทางการเมืองไปสู่กระแสบนเวทีออสการ์ #MeToo กลายเป็นวาระสำคัญครั้งใหญ่ที่ปลุกให้ผู้คนออกมาต่อสู้และอย่าอับอายหากตกเป็นเหยื่อของการคุกคามทางเพศ ทั้งยังสะท้อนถึงบทบาทของผู้หญิงในสังคมต่างๆ เหตุใดผู้หญิงจึงยังไม่ได้รับโอกาสเท่าที่ควร? ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น? แล้วผู้หญิงเหล่านี้จะต้องทำอย่างไรเพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายของตนได้?

แม้ว่าในปัจจุบันผู้หญิงจะได้รับโอกาสและมีบทบาทในสังคมมากขึ้นแล้ว เมื่อเทียบกับอดีตที่ผ่านมา เราควรใช้วาระนี้เนื่องในวันสตรีสากลจดจำไว้ว่ากว่าจะมาถึงวันนี้ได้ ในอดีตมีผู้หญิงกี่คนที่ต้องต่อสู้เพื่ออนาคตที่ดีกว่า จินตนาการถึงโลกเมื่อหลายพันปีก่อน ซึ่งขับเคลื่อนด้วยอำนาจของผู้ชายอย่างแท้จริง และเมื่อประวัติศาสตร์เองก็ถูกเขียนขึ้นโดยผู้ชาย ฉะนั้นแล้วสตรีเพศจะยังคงเหลือบทบาทใด

เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิกพูดคุยกับนักประวัติศาสตร์ชั้นนำจำนวนสามคน ในมุมมองของพวกเขาแล้วใครกันคือผู้หญิงที่มีอำนาจมากที่สุดในโลกโบราณ

ผู้หญิงในประวัติศาสตร์
ภาพแกะสลักของคลีโอพัตราและซีเซอเรียนผู้เป็นบุตรชายที่เกิดจากจูเลียส ซีซาร์ ก่อนหน้านี้คลีโอพัตราเคยสมรสกับน้องชายของตนเองสองคน แต่ไม่มีลูกด้วยกัน
ภาพถ่ายโดย George Steinmetz

 

อำนาจที่เปี่ยมล้นด้วยเสน่ห์

“บ่อยครั้งมากที่อำนาจถูกเชื่อว่าเป็นรื่องของรัฐและการเมืองเท่านั้น” Aneilya Barnes ศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัย Coastal Carolina กล่าว “เนื่องจากพื้นที่เหล่านั้นเป็นของผู้ชาย แต่ฉันจะขยายให้ฟังว่าบางครั้งอำนาจก็ถูกครอบงำได้ด้วยเช่นกัน”

คลีโอพัตรา (69 – 30 ปีก่อนคริสต์กาล) จากบันทึกโบราณในประวัติศาสตร์ คลีโอพัตราไม่เหมือนกับคาแรกเตอร์ที่ภาพยนตร์ฮอลลีวูดสร้างขึ้นที่มักฉายภาพความมีเสน่ห์ของพระองค์ คลีโอพัตราคือเชื้อพระวงศ์คนสุดท้ายแห่งราชวงศ์ทอเลมี ซึ่งปกครองอาณาจักรอียิปต์มานานกว่า 300 ปี พระองค์ขึ้นครองราชย์และยังคงรักษาความเป็นเอกราชของอียิปต์ไว้ได้ด้วยการเป็นคนรักกับจูเลียส ซีซาร์ และมาร์ค แอนโทนี แม่ทัพใหญ่ของอาณาจักรโรมซึ่งแผ่อิทธิพลยิ่งใหญ่ในเวลานั้น

ในมุมมองของ Barnes เองแล้ว เรื่องราวของคลีโอพัตรามักถูกเล่าขานอย่างไม่เป็นธรรม เมื่อผู้คนจับจ้องแค่เสน่ห์ของพระองค์เท่านั้น ซึ่ง Barnes เองชี้ว่าการที่ซีซาร์เข้าถึงพระองค์นั้นส่วนหนึ่งไม่ใช่เพราะเสน่ห์เท่านั้น แต่เพราะชายผู้นี้รู้ดีว่าสตรีผู้นี้กุมอำนาจและบัลลังก์ของอาณาจักรอียิปต์

ผู้หญิงในประวัติศาสตร์
ภาพสลักหินของราชินีคลีโอพัตรา ราชวงศ์ทอเลมีของพระองค์สืบเชื้อสายมาจากชาวมาซิโดเนีย
ภาพถ่ายโดย Dea Picture Library

อย่างไรก็ตามไม่ว่าจะเป็นสติปัญญาหรือเสน่ห์เย้ายวน เราก็ไม่อาจปฎิเสธได้ว่าคลีโอพัตราคือผู้หญิงที่โด่งดังที่สุดในประวัติศาสตร์ ไหวพริบและกลยุทธ์ของพระองค์ช่วยรักษาบ้านเมืองเอาไว้ไม่ให้ยังคงเป็นเอกราช แม้ขณะนั้นจะเป็นช่วงเวลาที่ยากลำบากที่สุดเมื่อเกิดศึกสงครามก็ตาม และชื่อเสียงของพระองค์ยังคงถูกเล่าขานแม้จะผ่านกาลเวลามานานหลายพันปี

 

ยอดนักรบ

Yurie Hong ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านสตรีเพศในประวัติศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Gustavus Adolphus มีความเห็นที่ต่างออกไป

“คนส่วนใหญ่มักคิดว่าอำนาจคือการควบคุม” เธอกล่าว Hong ยกตัวอย่าง “อาร์ทีมิเซียแห่งฮาลิคาร์นัสเซิส ราชินีแห่งอาณาจักรหนึ่งนามคาเรีย พันธมิตรของอาณาจักรเปอร์เซีย ซึ่งตั้งอยู่ในตุรกีปัจจุบัน พระองค์มีชีวิตอยู่ในช่วง 480 ปี ก่อนคริสต์กาล และ คือตัวอย่างที่แท้จริงของพลังอำนาจ

อาร์ทีมิเซียเป็นผู้บัญชาการกองทัพเรือของอาณาจักรเปอร์เซีย ซึ่งทำศึกสงครามกับอาณาจักรกรีก กลยุทธ์ที่โดดเด่นของพระนางคือการสลับธงเรือของทั้งกรีกและเปอร์เซียขณะรบ เมื่อไล่ล่าเรือรบของกรีกพระนางจะสั่งให้ทหารติดธงของเปอร์เซีย แต่เมื่อเสียเปรียบธงจะถูกเปลี่ยนเป็นธงกรีกแทน เพื่อให้ทหารกรีกเข้าใจผิดว่าทัพเรือของพระองค์เป็นฝ่ายเดียวกัน

พระนางได้รับการยอมรับจากทั้งกรีกและเปอร์เซียว่าเป็นสตรีผู้เก่งกาจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับจักรพรรดิเซอร์ซิสแห่งอาณาจักรเปอร์เซีย ผู้ยกย่องว่าอาร์ทีมิเซียเป็นผู้นำทัพที่ชาญฉลาด และพระองค์มักทำตามข้อแนะนำจากพระนางในการวางแผนรบเสมอ

ผู้หญิงในประวัติศาสตร์
แผ่นหินแกะสลักภาพของอาร์ทีมิเซียรายล้อมด้วยเทพ 12 องค์
ภาพถ่ายโดย Deagostini, Getty

อาร์ทีมิเซียโด่งดังที่สุดในด้านการรบ แต่ในมุมมองของ Hong ยังคงมีสตรีอื่นๆ อีกที่เชี่ยวชาญการรบไม่แพ้กัน เช่น โบดิก้า ราชินีแห่งบริตาเนีย ผู้ต่อต้านการรุกรานของจักรวรรดิโรมันที่ต้องการแผ่อิทธิพลในเกาะอังกฤษเมื่อ 60 ปีก่อนคริสต์กาล หรือ Tomyris ผู้นำชนเผ่า Massagetae ในเอเชียกลาง ผู้ปกป้องดินแดนจากการรุกล้ำของกษัตริย์ไซรัสแห่งเปอร์เซีย เมื่อ 530 ปีก่อนคริสต์กาล

โดยเฉพาะ Tomyris เรียกได้ว่าเป็นหญิงคนโปรดของ Hong เลยก็ว่าได้

ผู้หญิงในประวัติศาสตร์
ภาพวาดของอาร์ทีมิเซีย
ภาพถ่ายโดย Fine Art Images

 

อำนาจในทั้งสองด้าน

จะเป็นอย่างไรหากอำนาจไม่ได้หมายถึงการเข่นฆ่าหรือปกครอง เช่น ในดินแดนเมโสโปเตเมีย ณ เมืองๆ หนึ่งของชาวสุเมเรียน อำนาจหาได้อยู่ในมือของผู้ปกครองอย่างกษัตริย์หรือราชินีเพียงผู้เดียว แต่กระจายไปในโครงสร้างที่ซับซ้อน

“ความสัมพันธ์ของพระราชวังและศาสนสถานค่อนข้างทับซ้อนกัน ผู้นำทางการเมืองและสมาชิกราชวงศ์เองก็เป็นส่วนหนึ่งของผู้นำทางศาสนา” Amy Gansell ศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ศิลปะจากมหาวิทยาลัยเซนจอนต์ กล่าว

เธอยกตัวอย่างของ Enheduanna (2285 – 2250 ปีก่อนคริสต์กาล) เจ้าหญิงจากเมือง Ur ในอาณาจักรสุเมเรียน ผู้กลายมาเป็นนักบวชที่เป็นที่เลื่อมใสและนับถือในเวลาต่อมา ความสามารถทางการประพันธ์บนกวีและบทสวดทางศาสนาส่งผลให้ชื่อของพระนางยังคงถูกกล่าวขาน “เธอเป็นผู้เริ่มต้นฉายให้เห็นว่า สตรีเพศก็มีบทบาทนอกบ้านได้เช่นกัน” Gansell กล่าว ในมุมมองของเธอความเคารพและความนับถือคือสิ่งที่สะท้อนว่า Enheduanna มีอำนาจมากแค่ไหน ทั้งในด้านการเมืองและศาสนาความเชื่อ

“หนึ่งในปัญหาที่ฉันเห็นเมื่อมองไปที่อำนาจของผู้หญิงในประวัติศาสตร์ ก็คือผู้หญิงเราถูกมองข้ามความสำคัญ ในขณะที่บทบาทที่พวกเขาได้รับนั้นถูกกำหนดมาแล้วจากสังคมและครอบครัว” Barnes กล่าว

ส่วน Hong ชี้ว่า ผู้หญิงบางคนได้รับการยกย่องก็จริง แต่ใช่ว่านั่นจะช่วยให้ผู้หญิงทุกคนได้รับการยอมรับ “เราต้องเปลี่ยนวิธีคิด เพื่อสร้างความเข้าใจเสียใหม่” Gansell กล่าวเสริม “และจะคิดสิ่งใหม่ๆ ได้ ก็ต้องทำวิจัยศึกษาค้นคว้าให้มากขึ้นด้วย”

ท้ายที่สุดแล้วการตั้งคำถามและศึกษาหาคำตอบคือสิ่งสำคัญในการเรียนรู้จากประวัติศาสตร์ แม้ว่าอาจมีผู้หญิงอีกหลายชื่อที่ไม่ได้ถูกบันทึกไว้ แต่พวกเธอล้วนเป็นส่วนหนึ่งที่ขับเคลื่อนโลกให้เป็นเช่นทุกวันนี้

เรื่อง Rachel Brown

 

อ่านเพิ่มเติม

ผลตรวจ DNA ชี้โครงกระดูกของนักรบไวกิงผู้โด่งดัง เป็นผู้หญิง

เรื่องแนะนำ

ชาวเปรูผู้แลกชีวิตใน เหมืองทอง ที่สูงสุดในโลก

ในแถบเทือกเขาแอนดีสของเปรู ความสิ้นหวังโหมเชื้อไฟให้การตามล่าโลหะล้ำค่าเป็นพิษสุดอันตรายใน เหมืองทอง ที่สูงสุดในโลก ห้ากิโลเมตรเหนือพื้นดิน บนเทือกเขาแอนดีสของเปรู คือที่ตั้งของลารินกอนาดา ชุมชนสูงที่สุดในโลก ที่ซึ่งการดำรงอยู่อย่างแร้นแค้นกันดารฝากความหวังไว้กับราคาสูงลิ่วของทรัพยากรยอดปรารถนา นั่นคือ ทองคำ ใน เหมืองทอง ที่สูงที่สุด ขณะที่ราคาของแร่ธาตุล้ำค่านี้พุ่งสูงกว่าห้าเท่าในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา ชุมชนที่เคยเป็นเมืองเล็กๆ ในเงื้อมเงายอดห่มหิมะของเมาต์อานาเนอา แปรสภาพเป็นหมู่เพิงสังกะสีแออัดที่แผ่ขยายออกไปอย่างไร้ระเบียบรายรอบ ทางเข้าสู่ เหมืองทอง พื้นบ้านและทะเลสาบที่ท้นทะลักไปด้วยขยะปฏิกูล ความหนาวเหน็บและออกซิเจนเบาบางที่ความสูง 5,100 เมตรเหนือระดับทะเล ทำให้แม้กระทั่งคนท้องถิ่นยังต้องหอบหายใจ ส่วนกลิ่นนั้นเป็นสิ่งที่คาดหวังได้จาก ชุมชนที่มีประชากรอาศัยอยู่ชั่วคราวราว 30,000 ถึง 50,000 คน และไร้ซึ่งระบบจัดเก็บขยะและกำจัดสิ่งปฏิกูล อุบัติเหตุถึงตายท่ามกลางเขาวงกตของ เหมืองทอง ต่างๆ ซึ่งอยู่ลึกเข้าไปในเมาต์อานาเนอาเป็นเรื่องธรรมดา เช่นเดียวกับเหตุวิวาทถึงขั้นฆ่าแกงกัน คนขุดทองอาจถูกปล้นหรือกระทั่งถูกฆาตกรรมหลังจากขายทองคำของตนเอง ส่วนศพถูกทิ้งไว้ในปล่องเหมือง เหยื่อฆาตกรรมหลายรายเป็นผู้หญิงและเด็กสาวที่ถูกล่อลวงจากเมืองใหญ่ในเปรู และโบลิเวีย โดยนักค้ามนุษย์ที่ยึดเอกสารยืนยันตัวตนเอาไว้ แล้วส่งพวกเธอไปทำงานตามบาร์และซ่องโสเภณีใน ลารินกอนาดา เหมืองส่วนใหญ่ที่ดำเนินการภายใต้สัญญาดังกล่าวเป็นแบบ “ไม่เป็นทางการ” หรือนอกระบบ หมายถึง เหมืองมีสภาพการทำงาน ความปลอดภัย และสิ่งแวดล้อมที่ต่ำกว่ามาตรฐาน แต่ได้รับอนุญาตโดยรัฐบาลให้ดำเนินการต่อไปได้ ตราบเท่าที่ลงทะเบียนกับโครงการซึ่งตั้งเป้าทำให้เหมืองเหล่านั้นมีมาตรฐานสูงขึ้น สภาพการทำงานในลารินกอนาดาเป็นอันตรายต่อคนงานเหมืองและสร้างมลพิษแก่ภูมิทัศน์ของเทือกเขา แอนดีส […]

ภาพถ่ายโบราณเผยความสวยงามของเจ้าสาวจากทั่วโลก

ชุดเจ้าสาวสีขาวสะอาดตาคือสัญลักษณ์สากล แต่ชุดภาพถ่ายเก่าของเจ้าสาวจากหลากหลายวัฒนธรรมทั่วโลกนี้จะแสดงให้เห็นว่าสีขาวไม่จำเป็นเสมอไปในพิธีแต่งงาน

ดั้นด้นค้นหา เพื่อชีวิตยืนยาว

คนจีนรุ่นที่กำลังแก่ตัวลง พวกเขามีการศึกษากว่าคนรุ่นก่อนๆ พวกเขาไม่คิดว่าจะสามารถพึ่งพารัฐบาลในเรื่องระบบสุขภาพและบริการสาธารณสุขได้ จึงแสวงหาแนวทางดูแลสุขภาพกันเอง