ทำไมรัฐแคลิฟอร์เนียเกิด ไฟป่า บ่อยครั้ง? - National Geographic Thailand

ทำไมรัฐแคลิฟอร์เนียเกิดไฟป่าบ่อยครั้ง?

ไฟป่า ลามมาถึงบ้านเรือนในชุมชนใกล้เคียง นักดับเพลิงพยายามควบคุมสถานการณ์ ไม่ใช่เพื่อปกป้องบ้านไว้ แต่เพื่อป้องกันไฟไม่ให้ลุกลามมากยิ่งขึ้น
ภาพถ่ายโดย Stuart Palley

 

ทำไมรัฐแคลิฟอร์เนียเกิด ไฟป่า บ่อยครั้ง?

ความเสียหายล่าสุดจากเหตุ ไฟป่า ครั้งรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์รัฐแคลิฟอร์เนีย ล่าสุดยอดผู้เสียชีวิตเพิ่มเป็น 80 ราย ในขณะที่ยอดผู้สูญหายลดจำนวนลงแล้ว 283 คน จากเดิมที่มีการประกาศว่าจำนวนผู้สูญหายมีมากถึง 1,276 คน ขณะนี้ไฟป่าเผาไหม้พื้นที่ไปแล้วมากกว่า 612 ตารางกิโลเมตร บ้านเรือนกว่า 10,500 หลัง ในเมือง Paradise ที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของรัฐได้รับความเสียหาย ในขณะเดียวกันไฟป่า Woolsey ที่เกิดขึ้นในฝั่งตะวันตกของนครลอสแอนเจลิสที่ลุกลามไปยังเขตชายฝั่ง และทางตอนใต้ก็ได้เผาทำลายอาคารบ้านเรือนไป 1,500 หลัง รวมพื้นที่ที่ได้รับความเสียหาย 392 ตารางกิโลเมตร

ด้านเจ้าหน้าที่ระดมกำลังอย่างเต็มที่ออกตามหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัย ทว่าฝนที่ทางหน่วยงานพยากรณ์อากาศระบุว่ามีแนวโน้มที่จะตกลงมานั้นกำลังสร้างความกังวลใจ เนื่องจากเถ้าถ่านจากการเผาไหม้เมื่อผสมกับน้ำฝนแล้วจะส่งผลให้พื้นที่บริเวณนั้นๆ เกิดเป็นโคลนสร้างความยากลำบากในการทำงาน นอกจากนั้นน้ำฝนที่ตกผ่านเขม่าควันยังเป็นอันตรายต่อสุขภาพร่างกายอีกด้วย

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2017 เมือง Ventura ของรัฐแคลิฟอร์เนียก็ได้รับผลกระทบจากไฟป่าที่เกิดในเดือนธันวาคม และในเดือนตุลาคม ปีเดียวกัน ไฟป่าได้ลุกลามคุกคามชาวเมือง Napa, Sonoma และ Mendocino ในสหรัฐอเมริกามีหลายรัฐที่ต้องเผชิญหน้ากับพายุเฮอร์ริเคน บางรัฐเผชิญกับพายุหิมะ แต่สำหรับที่แคลิฟอร์เนียแล้ว ไฟป่าคือมหันตภัยที่น่ากลัวที่สุด โดยเฉพาะในช่วงฤดูใบไม้ร่วง ตั้งแต่เดือนกันยายนไปจนถึงเดือนพฤศจิกายน เหตุใดไฟป่าจึงเกิดขึ้นบ่อยครั้งในรัฐแคลิฟอร์เนีย?

ไฟป่า
สภาพของเรือนจำในลอสแอนเจลิสที่ได้รับความเสียหายจากไฟป่า Woolsey
ภาพถ่ายโดย Stuart Palley

 

สภาพอากาศและลม

แตกต่างจากรัฐอื่นๆ อีก 48 รัฐ รัฐแคลิฟอร์เนียมีสภาพอากาศแห้งแล้งที่ยาวนาน โดยเฉลี่ยเกิดขึ้นราว 6 เดือน ตั้งแต่ช่วงเดือนพฤษภาคม ไปจนถึงเดือนตุลาคม ยกตัวอย่างสองเมืองสำคัญอย่างลอสแอนเจลิส ในช่วงฤดูแล้งมีปริมาณฝนเฉลี่ย 1.3 นิ้ว ส่วนในซานฟรานซิสโก อยู่ที่ 2.25 นิ้ว ส่วนเมือง Paradise ที่เพิ่งได้รับผลกระทบจากไฟป่าไป เมื่อเดือนตุลาคมถึงต้นพฤศจิกายนที่ผ่านมามีปริมาณฝนเฉลี่ยเพียง 0.14 นิ้วเท่านั้น หรือคิดเป็น 3% ของปริมาณฝนที่ควรได้รับทั้งปี สภาพอากาศแห้งแล้งเช่นนี้ส่งผลให้พืชพรรณแห้งตาม และกลายเป็นเชื้อไฟอย่างดี ด้านผู้เชี่ยวชาญเชื่อมโยงสภาพแวดล้อมที่พร้อมสำหรับการติดไฟเข้ากับอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งส่งผลให้เกิดเหตุไฟป่าบ่อยครั้งขึ้น

บันทึกเหตุไฟป่าที่เกิดขึ้นในอดีตบ่งชี้ว่าภาวะโลกร้อนกำลังเป็นปัจจัยในเรื่องนี้ ตั้งแต่ปี 1932 ถึงปี 2000 มีเหตุไฟป่าครั้งใหญ่เพียง 10 ครั้งเท่านั้น หลังปี 2000 ถึงปี 2010 เกิดขึ้น 9 ครั้ง และตั้งแต่ปี 2010 เป็นต้นมาเกิดไฟป่าครั้งใหญ่ขึ้นแล้ว 5 ครั้ง ส่วนในปีนี้เกิดมาแล้ว 2 ครั้ง โดยครั้งก่อนหน้าคือไฟป่า Mendocino Complex Fire ที่เพิ่งจบสิ้นไปเมื่อเดือนสิงหาคม

ไฟป่า
เมื่อเกิดเหตุไฟป่าขึ้นน้ำคือสิ่งสำคัญ แต่สภาพอากาศที่แห้งแล้งของรัฐแคลิฟอร์เนียส่งผลให้น้ำขาดแคลน
ภาพถ่ายโดย Stuart Palley

อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญคือลม ในฤดูใบไม้ร่วง รัฐแคลิฟอร์เนียมีลมประจำถิ่นนาม ลมซานตาแอนนา (Santa Anna) ลมร้อนและแห้งนี้จะพัดจากทิศตะวันออก ผ่านทะเลทรายและภูเขาเข้าสู่ทางตอนใต้ของรัฐ บริเวณที่ลมพัดผ่านจะมีอุณหภูมิสูงขึ้น ซึ่งนอกจากจะก่อให้เกิดความเสียหายต่อพืชผลทางการเกษตรแล้ว ลมเหล่านี้ยังพัดโหมกระพือให้กองไฟเล็กๆ ลุกลาม งานวิจัยในปี 2015 โดย Dr. Fengpeng Sun นักธรณีศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Missouri Kansas City ร่วมกับทีมวิจัยพบว่า ไฟป่าในแคลิฟอร์เนียแบ่งเป็น 2 ประเภท หนึ่งคือเกิดในช่วงเดือนมิถุนายน ถึงเดือนกันยายน โดยมีสาเหตุหลักจากอากาศที่ร้อนและแห้ง ไฟลักษณะนี้จะลุกลามอย่างช้าๆ ส่วนสองเกิดในช่วงเดือนตุลาคม ถึงเดือนเมษายน จากอิทธิพลของลมซานตาแอนนา ไฟป่าที่เกิดจะลุกลามรวดเร็วกว่าแบบแรกถึง 3 เท่า และมักส่งผลกระทบต่อชุมชนใกล้ฝืนป่า

ทว่าอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ทวีความรุนแรงของไฟป่านอกเหนือจากธรรมชาติแล้วก็คือมนุษย์ มีหลายครั้งที่เหตุไฟป่าก่อนหน้าเป็นผลมาจากสายไฟที่ชำรุด หรืออุบัติเหตุอื่นๆ  อีกทั้งการเลือกอยู่อาศัยใกล้กับฝืนป่ามากขึ้นก็ส่งผลทวีความรุนแรงของภัยพิบัติ เมื่อไฟลุกลามจากป่าเข้าสู่ชุมชน นักผจญเพลิงจึงดับไฟได้ยากขึ้นตาม ประกอบกับพื้นที่ของรัฐแคลิฟอร์เนียนั้นเป็นที่ราบสูงและหุบเขาทำให้ยากต่อการเข้าถึงไปอีกขั้น องค์ประกอบทั้งหมดทั้งมวลนี้ทำให้เหตุไฟป่าที่เกิดขึ้นหลายครั้งลุกลามเป็นวงกว้างเกินกว่าที่จะหยุดความเสียหายได้ทัน

ไฟป่า
ภาพถ่ายจากเดือนตุลาคม ปี 2017 นักดับเพลิงกำลังต่อสู้กับไฟป่าที่เผาไหม้เมือง Sonoma ภัยพิบัติในครั้งนั้นคร่าชีวิตผู้คนไป 42 คน และบ้านเรือนอีก 6,000 หลังได้รับความเสียหาย
ภาพถ่ายโดย Mark Thiessen

 

สถานการณ์ไม่ปกติ

เมื่อเดือนธันวาคมปี 2017 ไฟป่า Thomas ที่เผาทำลายเมือง Santa Barbara และเมือง Ventura สร้างความเสียหายเป็นวงกว้างถึง 1,139 ตารางกิโลเมตร ภัยพิบัติที่เกิดขึ้นนี้รุนแรงมากที่สุดในประวัติศาสตร์รัฐแคลิฟอร์เนีย ด้านเจ้าหน้าที่ดับเพลิงระบุว่าพวกเขาไม่เคยพบเห็นอะไรเช่นนี้มาก่อน

แปดเดือนต่อมาไฟป่ากลับมาโหมกระพืออีกครั้ง ในนาม Mendocino Complex โดยครั้งนี้มาพร้อมกับทอร์นาโดไฟที่คร่าชีวิตนักดับเพลิงขณะปฏิบัติงานไป 2 ราย และล่าสุดเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา คุณผู้อ่านคงได้ชมภาพความเสียหายจากไฟป่า Camp Fire กันมาบ้างแล้ว โดยเฉพาะกับความเสียหายที่เกิดขึ้นกับเมือง Paradise ซึ่งนักดับเพลิงเล่าว่า พวกเขาไม่เคยพบเจอไฟป่าที่ลุกลามรวดเร็วเช่นนี้มาก่อน

ข่าวร้ายก็คือ ดูเหมือนว่าในอนาคตจะมีไฟป่าให้ได้ตั้งชื่อใหม่ๆ กันอีกมากมาย “ถ้าคุณอาศัยอยู่ในแคลิฟอร์เนีย นี่คือหลักฐานของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ชัดเจน” Daryl Osby หัวหน้าหน่วยดับเพลิงลอสแอนเจลิสกล่าว ระหว่างการแถลงข่าวความคืบหน้าของสถานการณ์เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ด้านนักวิทยาศาสตร์คาดว่า ในอนาคตฤดูใบไม้ร่วงมีแนวโน้มที่จะร้อนขึ้น และเกิดเร็วขึ้น ทั้งยังทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จากก๊าซเรือนกระจกที่กำลังปกคลุมชั้นบรรยากาศโลก ฉะนั้นชาวแคลิฟอร์เนียจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องวางแผนรับมือกับเหตุไฟป่าที่จะเกิดขึ้นในอนาคต เพราะสถานการณ์ไม่ปกติเหล่านี้กำลังจะเกิดบ่อยครั้งขึ้นจนเป็นความปกติที่บีบบังคับให้เราต้องรับมือในที่สุด

ไฟป่า
ภารกิจดับเพลิงยังคงไม่มีหยุดพักแม้จะเป็นเวลากลางคืน ในภาพคือเหตุไฟป่าที่เกิดขึ้นบนภูเขา Jolly Mountain ในรัฐวอชิงตัน เมื่อเดือนสิงหาคม ปี 2017
ภาพถ่ายโดย Mark Thiessen
ไฟป่า
จากภาพคือเหตุไฟป่าที่เกิดขึ้นบนภูเขา Jolly Mountain ในรัฐวอชิงตัน เมื่อเดือนสิงหาคม ปี 2017 ไฟไหม้อยู่ 3 เดือนกว่าจะดับลงได้
ภาพถ่ายโดย Mark Thiessen

 

อ่านเพิ่มเติม

เมื่อภูเขาไฟระเบิด ไม่ใช่แค่ลาวาที่ฆ่าคุณได้

 

แหล่งข้อมูล

Why Does California Have So Many Wildfires?

How catastrophic fires have raged through California

Why California’s wildfires are so hard to fight

California wildfires: Concern over rain in search efforts

Why California’s Wildfires Are Most Destructive in Fall

Photos: What it’s like to fight deadly wildfires

 

เรื่องแนะนำ

โลกร้อน ส่งผลอย่างไรต่อมหาสมุทร

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศหรือภาวะ โลกร้อน ส่งผลอย่างไรต่อมหาสมุทร มหาสมุทรเป็นแหล่งอาศัยขนาดใหญ่ที่สุดและมีผลในการช่วยควบคุมอุณหภูมิของโลก แต่ปัจจุบัน มหาสมุทรกำลังถูกคุกคามอย่างรุนแรงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศหรือภาวะ โลกร้อน ที่กำลังเปลี่ยนแปลงมหาสมุทรทั่วโลก ภาวะโลกร้อนส่งผลให้อุณหภูมิของมหาสมุทรอุ่นขึ้น และอุ่นขึ้นเรื่อยๆ จากผลสำรวจตลอด 15 ปีที่ผ่านมา มหาสมุทรของเราอุ่นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน การเปลี่ยนแปลงนี้จะส่งผลให้เกิดพายุที่รุนแรงขึ้น และทำลายแนวปะการังให้ตายลง ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อาหารของสัตว์น้ำจำนวนมาก อุณหภูมิที่สูงขึ้นจากภาวะโลกร้อนยังส่งผลให้ระดับทะเลเพิ่มสูงขึ้น นอกจากนั้นยังทำให้น้ำในมหาสมุทรมีความเป็นกรดมากขึ้นซึ่งจะไปกัดกร่อนทำลายแคลเซียมคาร์บอเนตในมหาสมุทร ส่งผลให้สิ่งมีชีวิตจำพวกหอยไม่สามารถสร้างเปลือกแข็งห่อหุ้มร่างกายได้   อ่านเพิ่มเติม : 5 ตัวอย่างที่โดรนใต้น้ำกำลังช่วยปกป้องมหาสมุทรให้เรา, 91% ของพลาสติก ไม่ได้ถูกนำกลับมาใช้ใหม่

การระบาดของโควิด-19 กำลังสร้างขยะที่ปนเปื้อนเชื้อโรค

โรงพยาบาลหลายแห่งกำลังเผชิญกับความกังวลเรื่อง ขยะติดเชื้อ ที่เพิ่มมากขึ้นจากจำนวนผู้ป่วยโควิด-19 ในหลายประเทศ ปริมาณ ขยะติดเชื้อ หรือขยะมูลฝอยส่วนใหญ่ที่กำลังเกิดขึ้น เป็นอุปกรณ์ป้องกันการติดเชื้อ อย่างหน้ากากอนามัย ถุงมือยาง ชุด PPE และอุปกรณ์อื่นๆ ที่สัมผัสกับผู้ป่วยติดเชื้อ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการจำกัดอย่างถูกวิธี ในอู่ฮั่น ประเทศเทศจีน จุดที่พบการระบาดครั้งแรก ทางการจีนไม่เพียงแต่สร้างโรงพบาบาลเพื่อรองรับผู้ติดเชื้อเท่านั้้น แต่ยังสร้างโรงกำจัดขยะติดเชื้อเพิ่มอีกด้วย เนื่องจากโรงพยาบาลที่ดูแลผู้ป่วยทั้งหมดสร้างขยะมากกว่าช่วงเวลาปกติถึงหกเท่า โดยมีปริมาณเฉลี่ย 240 ตันต่อวัน ในสหรัฐอเมริกา จำนวนขยะมูลฝอยที่เกิดจากครัวเรือนเพิ่มสูงขึ้นหลังการระบาดที่รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากประชาชนจำเป็นต้องใช้ทั้งกระดาษชำระ และหน้ากากอนามัย จากการรายงานของสเตอไรไซเคิล (Stericycle) บริษัทรีไซเคิลในสหรัฐ กล่าวว่า ในปี 2018 ปริมาณขยะติดเชื้อทั่วโลกอยู่ที่ประมาณ 816 ล้านกิโลกรัม และด้วยวิธีการกำจัดที่ไม่เหมือนกับการกำจัดขยะจากครัวเรือนทั่วไป จึงเป็นเรื่องที่ท้าทายสำหรับการคาดการณ์มปริมาณขยะติดเชื้อในปีนี้ ขั้นต่อไปคือการเตรียมการรับมือกับปริมาณขยะที่จะเข้าสู่ระบบรีไซเคิล หรือการกำจัดอย่างถูกวิธี “สถานการณ์ตอนนี้เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และการคาดการณ์ปริมาณขยะยังเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก” เจนิเฟอร์ โคนิก ผู้อำนวยการฝ่ายสื่อสารองค์กรของบริษัทสเตอไรไซเคิล กล่าวในเว็บไซต์ The Verge และเสริมว่า “พวกเรากำลังทำงานอย่างใกล้ชิดกับบริษัทพันธมิตรทั้งหมด เพื่อร่วมกันประเมินสถานการณ์ขยะในขั้นต่อไป” แต่ละประเทศล้วนมีแนวทางการกำจัดขยะติดเชื้อที่มีมาตรฐานคล้ายกัน คือขยะติดเชื้อทั้งหมดต้องไม่ปนเปื้อนเข้าสู่สิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ ในโรงพยาบาลส่วนใหญ่มักมีมาตรการกำจัดเชื้อก่อนทิ้งขยะเข้าสู่พื้นที่ฝังกลบ […]

แหล่งน้ำจืด : ชีวิตเปราะบางในแม่น้ำลำธาร และทะเลสาบ

ช่างภาพใต้น้ำจำนวนมากชื่นชอบการถ่ายภาพวาฬ ฉลาม และแนวปะการังอันน่าตื่นตาในท้องทะเลและมหาสมุทร แต่ช่างภาพอย่างเดวิด เฮราซิมต์ชุค กลับเลือกถ่ายภาพชนิดพันธุ์ธรรมดาๆ ในแหล่งน้ำจืดอย่างแม่น้ำลำธาร และทะเลสาบ ด้วยความเชื่อว่า “ชีวิตมากมายเหล่านี้กำลังล้มหายตายจากไป” และเวลาก็เหลือน้อยลงทุกที

เด็กๆ ของฮูรา กับโลกที่ร้อนขึ้นทุกที

ในวันที่คนมัลดีฟส์ถือว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นปัญหาสำคัญที่สุดของประเทศ เด็กทุกคนต้องเรียนรู้ที่จะเคารพและรู้จักคุณค่าของทรัพยากรที่ตนมีอยู่จำกัด   “เราสอนเด็กๆ ตั้งแต่อายุสามขวบแล้วว่า ความเปราะบางทางสิ่งแวดล้อมของเกาะเราเป็นอย่างไรค่ะ” อมินาท ริชฟา หัวหน้าครูโรงเรียนประถมบนเกาะฮูรา เขตอะทอลล์คาฟูของมัลดีฟส์ เอ่ย  เธอสวมชุดดำสีเดียวกับฮิญาบคลุมใบหน้าทั้งหมด เหลือไว้เพียงช่องสี่เหลี่ยมผืนผ้าให้เราเห็นเธอแค่ดวงตากลมโตสุกใสคู่นั้น  น้ำเสียงของเธอกระตือรือร้นมีพลัง และยากจะเดาอายุ  อาจจะ 30 ต้นๆ หรือมากกว่านั้น “แต่เพราะอายุเท่านั้นยังเป็นวัยเล่นอยู่  เราจึงให้เด็กๆ เรียนรู้ผ่านการเล่นค่ะ” อาจารย์ริชฟาพูดราวกับรู้ทันเราคิด  เด็กๆ บนเกาะฮูราเรียนรู้เรื่องความเปราะบางของบ้านเกิดของตัวเองจากความจริงที่เห็นอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน  ในวันที่คนมัลดีฟส์ถือว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นปัญหาสำคัญที่สุดของประเทศ เด็กทุกคนต้องเรียนรู้ที่จะเคารพและรู้จักคุณค่าของทรัพยากรที่ตนมีอยู่จำกัด ฮูรา (Huraa, Hoora) เป็นเกาะที่กว้างเพียง 300 เมตร ยาว 850 เมตร มีชะตากรรมเหมือนเกาะอื่นๆ ของมัลดีฟส์ ประเทศที่ได้ชื่อว่าแบนราบที่สุดในโลก ซึ่งเสี่ยงจมอยู่ใต้ระดับทะเลที่สูงขึ้นทุกที อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ  นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่าอย่างเร็วภายในปี 2085 น้ำจะท่วมทุกเกาะของมัลดีฟส์ อย่างช้าคือปี 2100 ในระดับประเทศ รัฐบาลมัลดีฟส์วางแผนแก้ปัญหาด้วยเทคนิคทางวิศวกรรม เช่น การสร้างกำแพงล้อมรอบเมืองหลวงมาเล่ ถมทะเลเพื่อยกระดับแผ่นดิน ป้องกันน้ำใต้ดินและเพิ่มการเก็บกักน้ำฝน รวมทั้งเตรียมอพยพประชาชนไปยังถิ่นอื่น ในระดับเกาะอย่างที่ฮูรา ซึ่งอยู่ห่างจากมาเล่เพียงครึ่งชั่วโมง […]