ชาวประมงรายนี้จมน้ำเสียชีวิตเมื่อ 5,000 ปีก่อน ทีมวิจัยพิสูจน์ได้อย่างไร

ชาวประมงรายนี้จมน้ำเสียชีวิตเมื่อ 5,000 ปีก่อน ทีมวิจัยพิสูจน์ได้อย่างไร

การทดลองพบว่าเทคนิคทางนิติเวชที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน สามารถนำมาดัดแปลงเพื่อใช้กับซากโครงกระดูกอายุนับพันปีได้

มีชาวประมงผู้หนึ่งเสียชีวิตอยู่ใกล้ชายฝั่งของทะเลทรายอาตากามา (Atacama Desert) ในประเทศชิลีตั้งแต่ 5,000 ปีก่อน การตายของเขาอาจเป็นการจมน้ำเสียชีวิตธรรมดา หรือไม่ธรรมดาก็คงไม่มีใครรู้ จนในที่สุด ทีมนักวิจัยสามารถพิสูจน์การจมน้ำเสียชีวิตของชาวประมงในยุคหลายพันปีก่อนผู้นี้ได้ ด้วยเทคนิคนิติเวชแบบพิเศษ

ไดอะตอม (diatom) เป็นสาหร่ายเซลล์เดียวขนาดเล็ก มองเห็นได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์ การทดสอบไดอะตอม (diatom test) เป็นเทคนิคทางนิติเวชในปัจจุบันที่ใช้ในการพิสูจน์ว่าสาเหตุการเสียชีวิตนั้นมาจากการจมน้ำ ซึ่งผู้เสียชีวิตจากการจมน้ำจะหายใจหรือสำลักน้ำเข้าไปในร่างกายทำให้ไดอะตอมสามารถเดินทางไปตามระบบทางเดินหายใจและระบบไหลเวียนโลหิตของผู้ตายได้ ดังนั้นจะมีการพบไดอะตอมในอวัยวะที่ไกลออกไปจากปอดและอวัยวะต่างๆ ที่เลือดไปถึง เช่น ตับ ไต สมอง และไขกระดูกของผู้ตาย ผู้ที่เสียชีวิตก่อนจมน้ำจะไม่มีการหายใจเกิดขึ้นจึงไม่สามารถตรวจพบไดอะตอมในอวัยวะดังกล่าวได้นั่นเอง

โครงกระดูกอายุราว 5,000 ปีนี้อยู่ในสภาพเกือบสมบูรณ์ดีแต่กระดูกสันหลังส่วนคอของเขาถูกแทนที่ด้วยเปลือกหอย นักโบราณคดีคาดว่าโครงกระดูกนี้เป็นของชาวประมงจากวิเคราะห์ร่องรอยบนกระดูกซึ่งสึกหรอจากการพายเรือบ่อย รูปโดย PROFESSOR ALVARO ANDRADE

วารสาร Archaeological Science ฉบับเดือนเมษายน พ.ศ. 2565 เผยแพร่การทดลองของคุณเจมส์ กอลฟ์ (James Goff) นักธรณีวิทยามหาวิทยาลัยเซาท์แฮมพตันแห่งสหราชอาณาจักร และผู้เชี่ยวชาญเรื่องสึนามิในประวัติศาสตร์ คุณกอลฟ์ทำการทดลองไดอะตอมในซากโครงกระดูกเก่าแก่ที่พบบนหาดของทะเลทรายอาตากามา ผลการทดลองนี้ ยืนยันว่าการทดสอบไดอะตอมแบบดัดแปลงสามารถพิสูจน์การจมน้ำเสียชีวิตของซากมนุษย์ที่มีอายุเก่าแก่นับพันปีได้ ซึ่งนับเป็นความก้าวหน้าทางโบราณคดีเกี่ยวกับสึนามิครั้งสำคัญ

ซากศพนับพันปี

ซากโครงกระดูกที่คุณกอลฟ์ใช้ในการทดลองนำมาจากแหล่งโบราณคดีคาโปคา 1 (Capoca 1) ซึ่งอยู่บนหาดทางตอนเหนือของทะเลทรายอาตากามา การหาอายุคาร์บอน (radiocarbon dating) ทำให้ประเมินได้ว่าโครงกระดูกนี้มีอายุราว 5,000 ปี คุณเพโดร อานเดรด (Pedro Andrade) นักมานุษยวิทยาแห่งมหาวิทยาลัยกอนเซปซีออนเคยทำการสำรวจหลุมฝังศพนี้มาก่อนในปี พ.ศ. 2559 จากรอยสึกหรอบนกระดูกที่คาดว่ามาจากการพายเรือเป็นประจำ และการวิเคราะห์ไอโซโทป (isotopic analysis) พบว่าศพเคยกินอาหารทะเลเป็นหลัก คุณอานเดรดสรุปว่าโครงกระดูกนี้น่าจะเป็นของชาวประมง

โครงกระดูกดังกล่าวอยู่ในสภาพเกือบสมบูรณ์ดี แต่กระดูกสันหลังส่วนคอของเขาหายไปและถูกแทนที่ด้วยเปลือกหอยยักษ์ กระดูกแขนขาของเขาชี้ไปคนละทิศละทาง

คุณกอลฟ์กล่าวว่าโครงกระดูกนี้เหมาะสำหรับการทดสอบไดอะตอมเป็นอย่างมาก “ดูจากกระดูกเขาแล้ว เรารู้ว่าเขาเคยเป็นชาวประมง ท่าทีการถูกฝังของเขาดูแปลกๆ เรามาทดลองดูกันดีกว่าว่าเขาจมน้ำตายรึเปล่า”

การชันสูตร

ทีมวิจัยเลือกตรวจสอบกระดูกชิ้นที่ใหญ่ที่สุดเพื่อลดความเป็นไปได้ที่กระดูกนั้นจะผ่านการถูกปนเปื้อนหลังการเสียชีวิตของศพ ไขกระดูกถูกถ่ายภาพด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน การทดสอบไดอะตอมในปัจจุบันมักนำไขกระดูกออกมาย่อยด้วยสารเคมี แต่คุณกอลฟ์ใช้วิธีดัดแปลงพิเศษสำหรับการทดลองซึ่งเก็บไขกระดูกไว้ที่เดิมและมีการใช้สารเคมีต่ำกว่าปกติซึ่งจะรักษาอนุภาคขนาดเล็กอื่นๆ นอกจากไดอะตอมไว้ด้วย

ผลลัพธ์ที่ได้เป็นไปอย่างน่าแปลกใจ เนื่องจากทีมทดลองไม่พบฟอสซิลของไดอะตอมบนกระดูกที่ใช้ทดลองเลย อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยพบฟอสซิลของสาหร่ายทะเล ตะกอนและอนุภาคขนาดเล็กอื่นๆ ในไขกระดูกซึ่งคุณกอลฟ์กล่าวว่าการทดสอบไดอะตอมแบบปกติจะไม่มีอนุภาคขนาดเล็กเหล่านี้หลงเหลืออยู่แต่คุณกอลฟ์ก็ยังไม่แน่ใจถึงสาเหตุที่ไม่พบไดอะตอม

การทดลองของคุณกอลฟ์นี้ยืนยันว่าการทดสอบไดอะตอมสามารถพิสูจน์การจมน้ำเสียชีวิตของซากมนุษย์ที่มีอายุเก่าแก่นับพันปีได้ นับเป็นความก้าวหน้าทางโบราณคดีเกี่ยวกับสึนามิครั้งสำคัญ

การค้นพบอนุภาคขนาดเล็กในไขกระดูกทำให้การทดลองยังคงยืนยันได้ว่าศพนี้เสียชีวิตจากการจมน้ำ อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยไม่พบหลักฐานของการจมน้ำในซากมนุษย์อีกสองศพที่เสียชีวิตในเวลาและพื้นที่ใกล้เคียง ทีมวิจัยจึงสรุปว่าศพของชาวประมงจมน้ำเสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุบางอย่าง ไม่ใช่เพราะคลื่นสึนามิ

การทดลองครั้งนี้ยืนยันว่ามีวิธิพิสูจน์ว่าใครจมน้ำเสียชีวิต ซึ่งเป็นความก้าวหน้าทางโบราณคดีที่สำคัญ คุณกอลฟ์กล่าวว่า “เรารู้ว่าพื้นที่ตามชายหาดหลายแห่งเป็นจุดที่มีศพฝังอยู่หลายศพ ถ้าเราพิสูจน์ได้ว่าศพเหล่านั้นจมน้ำเสียชีวิต เราก็อาจสรุปได้ว่าพวกเขาตายเพราะสึนามิ ถ้าเราศึกษาหลักฐานทางโบราณคดีอื่นๆ เพิ่มเติมเราก็จะเข้าใจถึงความเป็นอยู่บนชายฝั่งของคนในยุคก่อนประวัติศาสตร์ทั่วโลกมากขึ้น”

เทคนิคทางนิติเวชที่ใช้พิสูจน์การจมน้ำเสียชีวิตในปัจจุบันถูกนำมาใช้กับซากมนุษย์เก่าแก่อายุราว 5,000 ปีในบริเวณชายหาดทางตอนเหนือของประเทศชิลีเพื่อพิสูจน์การจมน้ำเสียชีวิตของเขา รูปโดย ALAMY

นอกจากนี้ คุณเบเวอร์ลี กูดแมน เชอร์นอฟ (Beverly Goodman-Tchernov) อาจารย์ธรณีศาสตร์ทางทะเลแห่งมหาวิทยาลัยไฮฟา ประเทศอิสราเอลและนักสำรวจของเนชั่นแนล จีโอกราฟิก มีแผนที่จะใช้การทดสอบไดอะตอมของคุณกอลฟ์กับซากมนุษย์และสุนัขที่เสียชีวิตจากสึนามิหลังการระเบิดของภูเขาไฟเทร่า (Thera หรือ Santorini ในปัจจุบัน) ราว 3,600 ปีก่อนเช่นกัน

คุณกูดแมนอธิบายว่าบางครั้งผู้เสียชีวิตจากสึนามิอาจไม่ได้จมน้ำตาย แต่อาจถูกแรงกระแทกรุนแรงหรือมีสาเหตุเสียชีวิตอื่นๆ อย่างไรก็ตาม การทดสอบไดอะตอมแบบใหม่จะมีส่วนช่วยในการหาหลักฐานของการเกิดสึนามิได้ หากมีการพบศพที่เสียชีวิตจากการจมน้ำในบริเวณเดียวกัน อาจทำให้ตีความได้ว่ามีสึนามิเกิดขึ้น

เรื่องโดย TOM METCALFE


อ่านเพิ่มเติม ชินชอร์โร มัมมี่ ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก

เรื่องแนะนำ

โบราณวัตถุเปิดเผยถึง “การดำเนินการทูตด้วย เบียร์” ในวันท้ายๆ ของอาณาจักรโบราณ

ชาววารีโบราณดื่มเบียร์ชิชาจากภาชนะที่มีการตกแต่งอย่างประณีต ในงานเลี้ยงพิธีการ ภาพถ่ายโดย KENNETH GARRETT, NAT GEO IMAGE COLLECTION การวิจัยเกี่ยวกับแก้ว เบียร์ ที่ถูกทำลายหลังงานเฉลิมฉลองครั้งใหญ่เมื่อเกือบ 1,000 ปีก่อน แสดงให้เห็นว่าอาณาจักรวารีในเปรูจัดงานฉลองครั้งสำคัญในบริเวณชายขอบของอาณาจักรที่กำลังล่มสลายได้อย่างไร ในราวคริสต์ศักราชที่ 1050 เหล่าชนชั้นนำที่อาศัยอยู่ใน Cerro Baúl ได้จัดงานฉลองเพื่อยุติงานฉลองทั้งมวล Cerro Baúl เป็นเมืองอาณานิคมหน้าด่านซึ่งตั้งอยู่ ณ ชายขอบด้านใต้สุดของอาณาจักรวารี (Wari) ในบริเวณที่ปัจจุบันคือประเทศเปรู ตำแหน่งที่ตั้งบนที่ราบสูงชันและไม่มีแหล่งน้ำธรรมชาตินับว่าไร้ประสิทธิภาพอย่างสิ้นเชิง โดยเฉพาะเมื่อเมืองนี้เป็นจุดหมายของงานเฉลิมฉลองอย่างสุรุ่ยสุร่าย และการหมัก เบียร์ เป็นเวลากว่าสี่ศตวรรษที่ผู้นำวารีที่อาศัยอยู่ในเมือง Cerro Baúl ได้จัดงานฉลองร่วมกับทั้งคู่อริของพวกเขาจากอาณาจักร Tiwanaku และผู้นำท้องถิ่นที่อยู่ใต้การปกครองของอาณาจักรสำคัญทั้งสอง โดยในงานฉลองที่ว่านี้ พวกเขาชื่นชมภาพทิวทัศน์เหนือหุบเขา Moquegua พร้อมกับเอร็ดอร่อยกับอาหารอย่างหนูตะเภา ตัวลามะ และปลา และแน่นอน งานเฉลิมฉลองย่อมต้องมีน้ำเมา พวกเขาดื่มเครื่องดื่มลักษณะคล้ายเบียร์ที่เรียกว่าชิชา (Chicha) กันอย่างหัวราน้ำ ซึ่งเครื่องดื่มดังกล่าวหมักจากข้าวโพดและเม็ดพริกไทย แต่ในงานเฉลิมฉลองครั้งหนึ่งเมื่อ 950 ปีก่อน ซึ่งเป็นช่วงที่อาณาจักรวารีกำลังล่มสลาย เหล่าผู้ร่วมงานได้ปิดการเฉลิมฉลองด้วยการทำลายโรงหมักเบียร์ในสถานที่แห่งนี้ […]

ไททานิก โศกนาฏกรรมโลกไม่ลืม

แม้เวลาจะล่วงเลยมาถึง 106 ปีแล้ว ทว่าโศกนาฎกรรมที่เกิดขึ้นกับเรือเดินสมุทรที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยังคงติดตรึงอยู่ในความทรงจำ ย้อนชมเรื่องราวของไททานิกกันอีกครั้ง

75 ปีของการสืบหาผู้ทรยศ แอนน์ แฟรงค์

แม้การจับกุม แอนน์ แฟรงค์ ผู้เขียนบันทึก บันทึกลับของแอนน์ แฟรงค์ อันลือลั่น จะผ่านมาแล้ว 75 ปี บรรดานักสืบสวนยังคงสืบหาว่า เจ้าหน้าที่นาซีสามารถพบเจอที่ซ่อนของเด็กหญิงชาวดัตช์และครอบครัวได้อย่างไร หลังจากต้องหลบซ่อน ในห้องบนโกดังของบิดามานานกว่าสองปี แอนน์ แฟรงค์ และสมาชิกในครอบครัวอีก 7 คน ได้ถูกค้นพบโดยทหารนาซีเยอรมันและเจ้าหน้าที่ชาวดัตช์ เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 1994 การค้นหาว่าใคร หรืออะไร ที่ทำให้ที่หลบซ่อนของพวกเขาถูกเปิดเผยยังคงดำเนินมาอย่างต่อเนื่องตลอด 75 ปี ทุกวันนี้ บรรดานักประวัติศาสตร์ นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล แม้กระทั่งนักนิติวิทยาศาสตร์ยังคงใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ เพื่อระบุตัวเปิดเผยที่อยู่ของแอนน์ แฟรงค์ รวมไปถึงอีกสมมติฐานหนึ่งว่า บางที แอนน์ แฟรงค์ อาจถูกพบเจอตัวโดยบังเอิญ ไดอารี่ของแอนน์ หรือที่รู้จักกันในนาม บันทึกของแอนน์ แฟรงค์ ซึ่งเธอเขียนขึ้นเมื่อตอนอายุ 13-15 ปี เป็นหนังสือเกี่ยวกับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวที่แพร่หลายไปทั่วโลก สำหรับชาวเนเธอร์แลนด์ เรื่องราวของเธอ ซึ่งเป็นประชาชนธรรมดาที่เสี่ยงชีวิตเพื่อช่วยผู้อื่นซึ่งกำลังเดือดร้อนได้กลายมาเป็นเรื่องราวอันโดดเด่นของชาวดัตช์ในหน้าประวัติศาสตร์ช่วงการถูกยึดครองของเนเธอร์แลนด์ในสงครามโลกครั้งที่สอง โดยในช่วงเวลานั้นมีการสังหารชาวดัตช์เชื้อสายยิวมากกว่าร้อยละ 80 สูงเป็นอันดับสองรองจากประเทศโปแลนด์ หลายปีผ่านไป มีผู้ต้องสงสัยราว […]