รำลึก 20 ปีการสิ้นพระชนม์ของ เจ้าหญิงไดอานา

รำลึก 20 ปีการสิ้นพระชนม์ของเจ้าหญิงไดอานา

รำลึก 20 ปีการสิ้นพระชนม์ของ เจ้าหญิงไดอานา

The People’s Princess หรือ “เจ้าหญิงของปวงชน” คือฉายาที่พระองค์ทรงได้รับ ทว่าตลอดพระชนม์ชีพที่สั้นเพียง 36 ปี เจ้าหญิงไดอานาหาได้ทรงมีชีวิตชวนฝันแบบเจ้าหญิงในเทพนิยาย พระองค์ทรงผ่านประสบการณ์เลวร้ายมากมาย ทรงทำผิดพลาดหลายอย่างเฉกเช่นสามัญชนทั่วไป ทว่าท่ามกลางเรื่องอื้อฉาวมากมายที่เกี่ยวข้องกับพระองค์  โลกจะจดจำเจ้าหญิงไดอานาในฐานะพระมารดาผู้อุทิศตนให้รัชทายาทแห่งราชบัลลังก์อังกฤษถึงสองพระองค์  และเจ้าหญิงผู้ทรงงานการกุศลเพื่อผู้ด้อยโอกาสในสังคม เช่น เด็กกำพร้า เหยื่อกับระเบิดในโลกที่สาม และผู้ป่วยโรคเอดส์ เป็นต้น

เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ขอร่วมรำลึกวาระครบ 20 ปีแห่งการสิ้นพระชนม์ของเจ้าหญิงไดอานาเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1997 ด้วยภาพยนตร์สารคดี Diana: In Her Own Words

เด็กหญิงไดอานานั่งบนกระเป๋าเดินทาง ก่อนไปเข้าโรงเรียนประจำที่ Riddlesworth Hall ในฤดูใบไม้ร่วง ปี 1970 ด้วยความโศกเศร้าที่ต้องอยู่ห่างไกลบ้าน ไดอานาพูดกับผู้เป็นพ่อว่า “ถ้าพ่อรักหนู พ่อจะไม่ทิ้งหนูไว้ที่นี่” ภาพถ่ายโดย (Spen/AL), Camera Press, Redux

ย้อนหลังไปเมื่อปี 1991 ณ พระราชวังเคนซิงตัน ในกรุงลอนดอน เจ้าหญิงไดอานา ทรงบันทึกเทปสัมภาษณ์ลับชุดหนึ่ง พระองค์ตรัสถึงหลายเรื่องที่ทำให้เราเห็นภาพชีวิตที่หาได้โรยด้วยกลีบกุหลาบของพระองค์ เช่น เมื่อผู้สัมภาษณ์กราบทูลให้ทรงเล่าถึงชีวิตวัยเด็ก พระองค์ทรงตอบว่า “เป็นชีวิตวัยเด็กที่ไม่มีความสุข ข้าพเจ้าจำตอนที่พ่อตบหน้าแม่ ข้าพเจ้าซ่อนอยู่หลังประตู แม่ร้องไห้”

การสัมภาษณ์ทำโดยพระสหายสนิทคนหนึ่งในนามของผู้สื่อข่าว แอนดรูว์ มอร์ตัน ซึ่งอยู่ระหว่างการเขียนหนังสือพระประวัติของพระองค์

พระองค์ตรัสตอนหนึ่งถึงสื่อมวลชนว่า “สื่อเริ่มกลายเป็นสิ่งที่ทำให้รู้สึกว่าทนไม่ไหว เพราะติดตามข้าพเจ้าไปทุกที่”

อีกตอนหนึ่ง เจ้าหญิงไดอานาตรัสถึงการอภิเษกสมรสกับเจ้าฟ้าชายชาร์ลส์เมื่อปี 1981 ว่า “ทรงให้ข้าพเจ้านั่งลง และตรัสกับข้าพเจ้าว่า ‘แต่งงานกับผมไหม’ ตอนนั้นข้าพเจ้าคิดว่า บ้าไปแล้วที่เราจะแต่งงาน มันช่างฟังดูเป็นเรื่องผู้ใหญ่เสียเหลือเกิน นั่นคือ ไดอานา คุณครูอนุบาล เรื่องทั้งหมดช่างน่าขัน”

ไดอานา เติบโตขึ้นท่ามกลางสุนัข แมว หนูแฮมสเตอร์ กระต่าย และม้า “ตอนเด็กๆ เธอรักสัตว์มาก” แม่ของไดอานาให้สัมภาษณ์ “เธอรักทุกอย่างที่ตัวเล็กและมีขนปุกปุย” ไดอานาฝึกขี่ม้าตั้งแต่อายุยังไม่ถึงสี่ขวบ แต่หลังจากแขนหักเพราะตกม้า ครั้งหนึ่ง ความชื่นชอบนั้นก็ค่อยๆ ห่างหายไป ในภาพนี้ ไดอานาอุ้มหนูตะเภาในงานแสดงสัตว์เลี้ยงที่ Sandringham เมื่อปี 1972 เธอนำหนูตะเภาซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงติดตัวไปโรงเรียนประจำโรงเรียนแรกด้วย ที่นั่นเธอได้รับตำแหน่งหัวหน้า “มุมสัตว์เลี้ยง” (Pets’ Corner) ซึ่งโรงเรียนจัดให้เป็นสถานที่ดูแลสัตว์เลี้ยงที่นักเรียนนำมาด้วย ภาพถ่ายโดย (Spen/AL), Camera Press, Redux

สาธารณชนคงไม่คิดว่า ความสัมพันธ์ระหว่างพระองค์กับเจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ที่ดูเหมือนเทพนิยายในตอนแรก จะเริ่มสั่นคลอนและลงเอยด้วยการแยกทางกันหลังเวลาผ่านไปเพียงสิบปี

เจ้าหญิงไดอานาทรงให้สัมภาษณ์ในช่วงเวลาที่อาจเรียกได้ว่า เป็นวิกฤติที่สุดครั้งหนึ่งในชีวิตของพระองค์ ทรงเท้าความหลังถึงชีวิตในฐานะสมาชิกราชวงศ์อังกฤษว่า “ตอนนั้นข้าพเจ้าตระหนักว่า ตัวเองต้องรับบทบาทใหญ่หลวง แต่ไม่รู้จริงๆว่าจะต้องเผชิญกับอะไรบ้าง…”

ไดอานาต้องมั่นใจว่าตัวเองดูดีอยู่เสมอ ไม่เว้นแม้แต่ตอนกระโดดจากสไลเดอร์ลงสระน้ำที่ Park House ซึ่งเป็นบ้านของครอบครัว ภาพถ่ายโดย (Spen/AL), Camera Press, Redux
ภาพถ่ายจากอัลบั้มครอบครัวภาพนี้น่าจะถ่ายระหว่างปี 1967-1969 ไดอานาโพสท่าเป็นเด็กหญิงสาวสะคราญ เธอดูเป็นธรรมชาติหน้ากล้องเสมอ และมีรสนิยมเรื่องแฟชั่นมาตั้งแต่เด็กๆ ภาพถ่ายโดย (Spen/AL), Camera Press, Redux
หลายวันก่อนพระราชพิธีอภิเษกสมรส เจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ทรงฉายพระรูปกับเลดี้ไดอานา เมื่อเดือนกรกฎาคม ปี 1981 ภาพถ่ายโดย Keystone-France, Getty Images
ภาพถ่ายพระราชพิธีอภิเษกสมรสภายในท้องพระโรงของพระราชวังบักกิงแฮม เลดี้ไดอานาซึ่งได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าหญิงแห่งเวลส์ (Princess of Wales) ทรงยืนคู่กับเจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ตรงกลาง ด้านซ้ายคือสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สอง และ สมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธ พระราชชนนี (Queen Mother) ส่วนทางขวาคือพระชนกและชนนีของเจ้าหญิงไดอานา ได้แก่ ฟรานซิส และเอิร์ล สเปนเซอร์ ภาพถ่ายโดย Lichfield, Getty Images
เพื่อช่วยรณรงค์ในนามขององค์กรการกุศล Halo Trust เจ้าหญิงไดอานาทรงพระดำเนินผ่านพื้นที่ที่ยังมีกับระเบิดตกค้าง ในเมือง Huambo ประเทศแองโกลา ต่อหน้าสื่อมวลชน เมื่อวันที่ 15 มกราคม ปี 1997 ภาพถ่ายโดย Tim Graham, Getty
เจ้าหญิงไดอานาประทับฉายพระรูปหน้าทัชมาฮาลในภาพถ่าย “เจ้าหญิงผู้เดียวดาย” หรือ “princess alone” ที่โด่งดังภาพนี้ ในเวลานั้น เจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ทรงพบปะกับผู้นำธุรกิจในเมืองบังคาลอร์ ซึ่งว่ากันตามจริงก็ไม่เรื่องแปลกประหลาดที่จะมีกำหนดการแยกในการเสด็จเยือนต่างประเทศระดับนี้ อย่างไรก็ตาม เจ้าหญิงไดอานาผู้ทรงตระหนักดีว่า สื่อมวลชนจะวิเคราะห์ทุกความเคลื่อนไหวของพระองค์ ภาพถ่ายภาพนี้จะส่งแรงกระเพื่อมออกไปไกล และก็เป็นเช่นนั้นจริงๆ สื่อมวลชนทำการบ้านและพบว่า เจ้าฟ้าชายชาร์ลส์เคยเสด็จมาประทับ ณ ม้านั่งตัวเดียวกันนี้เมื่อ 12 ปีก่อน และตรัสว่า “วันหนึ่งข้าพเจ้าจะพาภรรยามาที่นี่” และก็เป็นจริงดังตรัส ทว่าเมื่อถึงเวลานั้น ชีวิตสมรสของทั้งสองพระองค์ก็ใกล้ถึงจุดจบแล้ว ภาพถ่ายเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ปี 1992 โดย Tim Graham, Getty Images

 

อ่านเพิ่มเติม : พบซากเรือพิฆาต อินเดียแนโพลิส สมัยสงครามโลกครั้งที่สอง หลังจมอยู่ใต้ก้นสมุทรนาน 72 ปีภาพถ่ายอันทรงพลังแสดงให้เห็นถึงผลกระทบจากระเบิดนิวเคลียร์

เรื่องแนะนำ

เมียงมองใบหน้าผู้มาก่อนกาล

ยลโฉมบรรพบุรุษชาวอังกฤษที่มีชีวิตอยู่เมื่อ 40,000 ปีก่อน รูปลักษณ์ของพวกเขากำลังบอกอะไรเราถึงปัญหาการแบ่งแยกเชื้อชาติมากมายที่เกิดขึ้นทั่วโลก

๘๙ พรรษา มหาราชในดวงใจ : ปวงประชามหาปีติ

รอบนักษัตรที่ ๒ (พ.ศ. ๒๔๘๒ – ๒๔๙๔) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติสืบต่อจากสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช เมื่อวันที่ ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๘๙ แล้วเสด็จฯกลับไปทรงศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยโลซาน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ล่วงถึงปี พ.ศ. ๒๔๙๓ จึงเสด็จนิวัตประเทศไทย ในปี พ.ศ. ๒๔๙๓ นี้เอง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้จัดพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช ระหว่างวันที่ ๒๘-๒๙ มีนาคม ต่อมาในวันที่ ๒๘ เมษายน ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีราชาภิเษกสมรส แล้วทรงสถาปนา ม.ร.ว.สิริกิติ์ กิติยากร ที่ทรงประกอบพิธีหมั้นตั้งแต่ครั้งทรงพำนักอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๒ ขึ้นเป็นสมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ จากนั้น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้จัดพระราชพิธีบรมราชาภิเษกขึ้นในวันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓ แล้วสถาปนาสมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ ขึ้นเป็น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี พระปรมาภิไธยที่จารึกในแผ่นพระสุพรรณบัฏเมื่อการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกคือ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระปฐมบรมราชโองการว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม” พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการด้วยพระวิริยอุตสาหะและพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทยตลอดมา ในช่วงแรกๆ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ฟื้นฟูโบราณราชประเพณีที่เคยว่างเว้นไปในสมัยรัชกาลก่อน ๆ เช่น พิธีพืชมงคลที่ว่างเว้นไปกว่า ๑๐ ปีก็ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้จัดขึ้นอีกครั้งในปี พ.ศ. ๒๔๙๐ และพระราชพิธีพยุหยาตราทางชลมารคฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ ในวันที่ ๑๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๐ เป็นต้น พระราชกรณียกิจใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นในระยะนี้มีอาทิ การเสด็จฯไปพระราชทานปริญญาบัตรแก่นิสิตนักศึกษาที่สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยต่าง ๆ เริ่มเป็นครั้งแรกที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓ แล้วได้กลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักถึงความสำคัญทางด้านเกษตรกรรม ได้ทรงจัดสรรพื้นที่ส่วนหนึ่งในเขตพระราชฐานรอบพระตำหนักจิตรลดารโหฐานเป็นโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา เพื่อทำการทดลองและวิจัยทางการเกษตร ภายหลังการเสด็จฯเยี่ยมราษฎรในพื้นที่ต่างจังหวัดหลายต่อหลายครั้งในเวลาต่อมา เป็นผลให้เกิดโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริใหม่ ๆ ขึ้นมากมายเพื่อส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านต่าง ๆ แก่พสกนิกรของพระองค์   อ่านเพิ่มเติม : ๘๘ พรรษา มหาราชในดวงใจ : ยุวกษัตริย์, ๙ ช่างภาพสารคดีกับในหลวงรัชกาลที่ ๙

โบราณวัตถุเปิดเผยถึง “การดำเนินการทูตด้วย เบียร์” ในวันท้ายๆ ของอาณาจักรโบราณ

ชาววารีโบราณดื่มเบียร์ชิชาจากภาชนะที่มีการตกแต่งอย่างประณีต ในงานเลี้ยงพิธีการ ภาพถ่ายโดย KENNETH GARRETT, NAT GEO IMAGE COLLECTION การวิจัยเกี่ยวกับแก้ว เบียร์ ที่ถูกทำลายหลังงานเฉลิมฉลองครั้งใหญ่เมื่อเกือบ 1,000 ปีก่อน แสดงให้เห็นว่าอาณาจักรวารีในเปรูจัดงานฉลองครั้งสำคัญในบริเวณชายขอบของอาณาจักรที่กำลังล่มสลายได้อย่างไร ในราวคริสต์ศักราชที่ 1050 เหล่าชนชั้นนำที่อาศัยอยู่ใน Cerro Baúl ได้จัดงานฉลองเพื่อยุติงานฉลองทั้งมวล Cerro Baúl เป็นเมืองอาณานิคมหน้าด่านซึ่งตั้งอยู่ ณ ชายขอบด้านใต้สุดของอาณาจักรวารี (Wari) ในบริเวณที่ปัจจุบันคือประเทศเปรู ตำแหน่งที่ตั้งบนที่ราบสูงชันและไม่มีแหล่งน้ำธรรมชาตินับว่าไร้ประสิทธิภาพอย่างสิ้นเชิง โดยเฉพาะเมื่อเมืองนี้เป็นจุดหมายของงานเฉลิมฉลองอย่างสุรุ่ยสุร่าย และการหมัก เบียร์ เป็นเวลากว่าสี่ศตวรรษที่ผู้นำวารีที่อาศัยอยู่ในเมือง Cerro Baúl ได้จัดงานฉลองร่วมกับทั้งคู่อริของพวกเขาจากอาณาจักร Tiwanaku และผู้นำท้องถิ่นที่อยู่ใต้การปกครองของอาณาจักรสำคัญทั้งสอง โดยในงานฉลองที่ว่านี้ พวกเขาชื่นชมภาพทิวทัศน์เหนือหุบเขา Moquegua พร้อมกับเอร็ดอร่อยกับอาหารอย่างหนูตะเภา ตัวลามะ และปลา และแน่นอน งานเฉลิมฉลองย่อมต้องมีน้ำเมา พวกเขาดื่มเครื่องดื่มลักษณะคล้ายเบียร์ที่เรียกว่าชิชา (Chicha) กันอย่างหัวราน้ำ ซึ่งเครื่องดื่มดังกล่าวหมักจากข้าวโพดและเม็ดพริกไทย แต่ในงานเฉลิมฉลองครั้งหนึ่งเมื่อ 950 ปีก่อน ซึ่งเป็นช่วงที่อาณาจักรวารีกำลังล่มสลาย เหล่าผู้ร่วมงานได้ปิดการเฉลิมฉลองด้วยการทำลายโรงหมักเบียร์ในสถานที่แห่งนี้ […]

ช่างภาพหญิงผู้พลิกโฉมหน้านิตยสารเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก

เอไลซา ซิดมอร์ คือผู้หญิงคนแรกที่มีงานเขียนและงานถ่ายภาพตีพิมพ์ลงในนิตยสารเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ในยุคสมัยที่ผู้หญิงยังไม่ได้รับการยอมรับมากเช่นทุกวันนี้