แลโลกจากห้วงอวกาศ ด้วยเทคโนโลยีดาวเทียมสำรวจ - National Geographic Thailand

แลโลกจากห้วงอวกาศ ด้วยเทคโนโลยีดาวเทียมสำรวจ

เทคโนโลยีดาวเทียมได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตยุคดิจิทัลเป็นอย่างมาก หลายภาคส่วนได้ประยุกต์ใช้ข้อมูลจากดาวเทียมเพื่อสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ หรือประกอบการตัดสินใจที่แม่นยำมากขึ้น โดยข้อมูลส่วนใหญ่ที่นำไปใช้งานมักแสดงผลในรูปแบบ “ภาพถ่ายจากดาวเทียม”

ภาพถ่ายจากดาวเทียมเกิดจากการบันทึกภาพของดาวเทียมที่กำลังโคจรอยู่รอบโลก โดยมีศูนย์สั่งการอยู่ที่ภาคพื้นดินคอยควบคุมและกำหนดให้ดาวเทียมบันทึกภาพในพิกัดที่ต้องการ จากนั้นดาวเทียมจะส่งข้อมูลที่บันทึกได้กลับมายังพื้นโลกและดำเนินการผลิตข้อมูล เพื่อให้หน่วยงานต่างๆ นำข้อมูลไปใช้ กระบวนการหนึ่งที่มีความสำคัญคือ การปรับข้อมูลให้มีความถูกต้องเชิงตำแหน่งก่อนนำไปเผยแพร่

ในประเทศไทย สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีดาวเทียมและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือจิสด้า (GISTDA) เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบการให้บริการข้อมูล และให้คำปรึกษาด้านเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศทั้งในประเทศและระดับสากล รวมไปถึงสนับสนุนข้อมูลด้านภูมิสารสนเทศแก่หน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐเอกชนและสถาบันการศึกษา ตลอดจนประชาชน ในการแปลตีความต้องอาศัยความรู้จากหลายสาขามาประกอบกันเพื่อวินิจฉัย พิจารณารวมถึง ขนาด รูปร่าง รูปแบบ เงา ความเข้มของสี และสิ่งแวดล้อม เป็นต้น การเป็นนักแปลตีความที่ดีจำเป็นต้องศึกษา ฝึกฝน และที่สำคัญคือประสบการณ์

“ปัจจุบัน ประเทศไทยมีการประยุกต์ใช้ภาพถ่ายจากดาวเทียมในหลายด้าน ทั้งเรื่องการสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ ภัยพิบัติ การเกษตร การใช้ที่ดิน ธรณีวิทยา การจัดการทรัพยากรน้ำ สมุทรศาสตร์และทรัพยากรชายฝั่งผังเมือง และด้านความมั่งคง เป็นต้น” วีระวิทธ์ คำนวน หัวหน้าฝ่ายผลิตภัณฑ์ดาวเทียมเพิ่มค่า กล่าวและเสริมว่า “ภาพถ่ายดาวเทียมถือเป็นหนึ่งในข้อมูลที่มีมูลค่า สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในด้านต่างๆ ได้มากมาย โดยเฉพาะเรื่องที่คนส่วนใหญ่คิดว่าไม่เกี่ยวข้อง อย่างเรื่องของเศรษฐกิจ”วีระวิทธ์ยกตัวอย่างว่า ภาพถ่ายจากดาวเทียมสามารถคาดการผลผลิตทางการเกษตรได้ เช่น ผลผลิตจากการปลูกข้าว ภาพถ่ายจากดาวเทียมเมื่อนำมาแปลตีความ สามารถคำนวณได้ว่าข้าวอยู่ในช่วงไหน กำลังเริ่มปลูก กำลังเจริญเติมโต หรือพร้อมที่จะเก็บเกี่ยว โดยพิจารณาจากหลักการแปลตีความที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น ผลของการวิเคราะห์จะทราบถึงผลผลิตที่กำลังจะออกสู่ตลาดมีปริมาณมากน้อยอย่างไร มีผลต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศ

“นอกจากนี้ เรายังสนับสนุนหน่วยงานอื่นๆ ที่ต้องการภาพถ่ายดาวเทียมไปใช้ในการปฏิบัติงานในองค์กรด้วย GISTDA มีการให้บริการข้อมูลดาวเทียมที่หลากหลายมากกว่า 25 ดวงที่โคจรอยู่รอบโลกและที่จัดเก็บอยู่ในคลังข้อมูล เนื่องจากแต่ละหน่วยงานมีความต้องการข้อมูลที่แตกต่างกัน” ราเชนทร์ สุขวงษ์ นักภูมิสารสนเทศ และผู้ที่รับผิดชอบในการปรับแก้ความคลาดเคลื่อนของภาพถ่ายดาวเทียมให้มีความถูกต้องเชิงตำแหน่งตรงกับพิกัดบนภูมิประเทศจริง อธิบายเพิ่มเติม

ก่อนที่จะนำข้อมูลภาพจากดาวเทียมต่างๆ ไปใช้งานจำเป็นต้องผ่านกระบวนการปรับแก้เชิงตำแหน่งให้มีความถูกต้อง แม่นยำ และให้ได้มาตรฐานตลอดจนความเชื่อมั่นของการให้บริการ ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด

ภาพถ่ายดาวเทียมจากสถานที่ต่างๆ

ที่ผ่านมา ภาพถ่ายจากดาวเทียมได้ถูกนำไปใช้ในการปฏิบัติงานต่างๆ มากมาย เช่น การสำรวจจุดความร้อนในสถานการณ์ไฟป่าภาคเหนือ การประเมินสถานการณ์น้ำในช่วงฤดูฝน และการสำรวจพื้นที่ป่าชายเลนตามแนวชายฝั่ง เป็นต้น จะเห็นได้ว่าเทคโนโลยีภาพถ่ายดาวเทียมในยุคปัจจุบันมีการใช้งานที่แพร่หลายมากขึ้น รวมถึงมีบทบาทต่อชีวิตประจำวันของเรา จิสด้าจึงมีโครงการพัฒนาเทคโนโลยีดาวเทียมและภูมิสารสนเทศอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการนำข้อมูลที่ได้มาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับประเทศและประชาชนชาวไทย

ขอบคุณข้อมูลจาก วีระวิทธ์ คำนวน หัวหน้าฝ่ายผลิตภัณฑ์ดาวเทียมเพิ่มค่า และราเชนทร์ สุขวงษ์ นักภูมิสารสนเทศ จากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)

ขอบคุณข้อมูลภาพดาวเทียมจาก : DigitalGlobe และจิสด้า

เรื่องแนะนำ

GISTDA ชวนร่วมงานมหกรรมวิทยาศาสตร์ 2020

GISTDA ชวนเปิดมุมมอง “Space Frontier ค้นหาความรู้เหนือชั้นบรรยากาศ” ในมหกรรมวิทย์ 2020 จากสถานการณ์โควิด-19 ที่ผ่านมา และขณะนี้ยังอยู่ในการเฝ้าระวังป้องกันการแพร่ระบาด ส่งผลให้มหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติที่จัดขึ้นประจำทุกปีในเดือนสิงหาคมถูกเลื่อนออกไปเป็นเดือนพฤศจิกายน ในปีนี้ GISTDA ก็ไม่พลาดที่จะมาเชิญน้องๆ ร่วมเปิดมุมมองกับแนวคิดหลัก Space Frontier ค้นหาความรู้เหนือชั้นบรรยากาศ ที่จะทำให้น้องๆ รู้สึกเพลิดเพลินกับการเรียนรู้ด้านอวกาศในมิติต่างๆภายใน GISTDA Space Gateway กับอวกาศล้ำๆ ที่จะทำให้น้องๆ เกิดแรงบันดาลใจในการศึกษาด้านอวกาศกันมากยิ่งขึ้น ณ อาคารชาเลนเจอร์ 2 อิมแพค เมืองทองธานี นายพีร์ ชูศรี รองผู้อำนวยการ GISTDA กล่าวว่า ปีนี้ GISTDA มาในตีม “Space Frontier ค้นหาความรู้เหนือชั้นบรรยากาศ” ซึ่งการออกแบบเนื้อหาและการตกแต่งจะมีความแตกต่างออกไปจากปีก่อนๆ โดยปีนี้ จัดนิทรรศการภายใต้แนวคิดล้ำสมัยเหมือนยก Space Gateway มาไว้ที่นี่กันเลยทีเดียว ซึ่งช่วยกระตุ้นให้เยาวชนไทยเกิดความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และแรงบันดาลใจ เพื่อจะนำไปสู่จินตนาการต่างๆ ได้อย่างเข้าใจ สามารถเห็นภาพการปฏิบัติภารกิจจริงๆ รวมถึงร่วมพูดคุยซักถามกับนักวิชาการที่มีความเชี่ยวชาญด้านอวกาศแบบเป็นกันเอง ภายใน GISTDA […]

เชิญเที่ยวเทศกาลแห่งสายน้ำ 2 จังหวัด กรุงเทพ, ลำพูน

เพราะคนไทยมีความผูกพันกับสายน้ำมาอย่างยาวนาน การได้รื่นเริงในเทศกาลแห่งสายน้ำช่วงปลายปีจึงเป็นสิ่งที่ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติรอคอย โดยในปีนี้ มี 2 เทศกาล ใน 2 จังหวัดที่ควรค่าแก่การไปสัมผัสประสบการณ์ทางวัฒนธรรมอันหลากหลาย แม่น้ำทุกสายต่างมีเรื่องราวให้เล่าขาน เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองความสวยงามและเติมเต็มประสบการณ์ทางวัฒนธรรมแห่งสายน้ำ ทางไทยเบฟฯ มีความยินดีในการเป็นผู้สนับสนุน และเชิญชวนทุกท่านท่องเที่ยวเทศกาลแห่งสายน้ำ 2 เทศกาล 2 จังหวัดในปีนี้ ได้แก่งาน River Festival Thailand 2019 ที่กรุงเทพ วันที่ 9 – 11 พฤศจิกายน ณ 10 ท่าน้ำสำคัญแห่งกรุงมหานคร ได้แก่ วัดโพธิ์, วัดอรุณฯ, วัดระฆังฯ, วัดกัลยาฯ, วัดประยูรฯ, ท่ามหาราช, ยอดพิมาน ริเวอร์ วอล์ค, ล้ง1919, สุขสยาม ณ ไอคอนสยาม และเอเชียทีค เดอะ ริเวอร์ฟร้อนท์ และงาน River Festival Lamphun – Happy […]

เปิดตัวค่ายเยาวชนต้านโลกร้อน ผ่านการเรียนรู้ธรรมชาติ-ภูเขา-ทะเล

สิงห์ เอสเตท เปิดตัวโครงการ SeaYouTomorrowCamp: Fighting Climate Crisis ค่ายเยาวชนต้านวิกฤตโลกร้อน เพื่อการเรียนรู้ธรรมชาติ เปิดโลกทัศน์ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกต่อโลก เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2563 สิงห์ เอสเตท จัดงานแถลงข่าวเปิดตัวโครงการ SeaYouTomorrowCamp: Fighting Climate Crisis ค่ายผู้นำเยาวชน ต้านวิกฤต รวมพลังต้านวิกฤตโลกร้อน ซึ่งเป็นโครงการที่ร่วมมือกับศูนย์สิ่งแวดล้อมศึกษาประเทศไทย (Environmental Education Centre – EEC THAILAND) โครงการนี้เปิดโอกาสให้เยาวชนจากพื้นที่ชุมชนเมือง ภูเขา และทะเล ได้ผสานการเรียนรู้ร่วมกันในห้องเรียนธรรมชาติ อันประกอบไปด้วยพื้นที่ภูเขา ทะเล จากผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อม มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจและตระหนักรู้ให้เยาวชนได้เห็นถึงความสัมพันธ์กันของธรรมชาติ ป่าไม้ และทะเล รวมทั้งผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ ภาวะโลกร้อนที่รุนแรง ซึ่งเกิดจากมนุษย์ รวมไปถึงการปลูกฝังจิตสำนึกเรื่องการอนุรักษ์เพื่อให้เยาวชนได้นำไปปฏิบัติและส่งต่อองค์ความรู้จนเกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกให้กับโลก และแก้ไขวิกฤตโลกร้อนในอนาคต นอกจากนี้ โครงการนี้ สิงห์ เอสเตท ร่วมมือกับพันธมิตรที่ต่างเล็งเห็นถึงความสำคัญของสิ่งแวดล้อม ทั้งบริษัท การบินกรุงเทพ […]

Empowering Partnership for Sustainability Virtual Forum

ศูนย์ ซี อาเซียน (C asean) ร่วมกับ Centre for Asian Philanthropy and Society (CAPS) ประเทศฮ่องกง มีกำหนดจัดงาน Empowering Partnership for Sustainability Virtual Forum ในวันที่ 29 มิถุนายน 2564 เวลา 09.00 – 11.50 น. โดยได้รับการสนับสนุนงานจาก บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) เพื่อนำเสนอแนวทางให้กับองค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชนทั่วทั้งเอเชีย ในการสร้างความร่วมมือจากหลากหลายภาคส่วนเพื่อก่อให้เกิดการพัฒนาทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และสังคม พบกับ รายงานล่าสุดของ CAPS เรื่อง Public-Private Partnership for Social Good การเสวนาโดยผู้บริหารจากภาคเอกชน ได้แก่ บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด […]