รวมคำถามที่ได้รับมากที่สุดเกี่ยวกับนวัตกรรม ถุงพลาสติกย่อยสลายได้

ถุงพลาสติกย่อยสลายได้ (Biodegradable Plastic)

คำถามที่กองบรรณาธิการรวบรวมจากเฟซบุ๊กแฟนเพจ National Geographic Thailand เกี่ยวกับ ถุงพลาสติกย่อยสลายได้

เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2562 ทางกองบรรณาธิการออนไลน์ เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย โพสต์การแถลงข่าวเรื่อง “นวัตกรรม ถุงพลาสติกย่อยสลายได้ 100% โดยนักวิจัยไทย” ในเฟซบุ๊กแฟนเพจ และได้รับกระแสตอบรับที่ดีมากจากผู้อ่านของเรา อีกทั้งยังได้รับความสนใจจากผู้บริหารและผู้ติดตามแฟนเพจของเรา ส่งคำถามเกี่ยวกับถุงพลาสติกย่อยสลายได้เข้ามามากมาย

วันนี้กองบรรณาธิการออนไลน์ลงพื้นที่เพื่อนำคำถามจากแฟนเพจไปสอบถามนักวิจัยชาวไทย ผู้คิดค้นนวัตกรรมถุงพลาสติกย่อยสบายได้ ที่ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ สวทช.

กระบวนการย่อยสลายของถุงพลาสติกย่อยสลายได้เกิดขึ้นอย่างไร

ถุงพลาสติกย่อยสลายได้

เม็ดพลาสติกที่นำไปผลิตถุงพลาสติกย่อยสลายได้”ก่อนจะไปถึงขั้นตอนการย่อยสลาย ขอแนะนำกระบวนการผลิตถุงพลาสติกย่อยสลายได้ก่อนนะครับ” ดร.นพดล เกิดดอนแฝก นักวิจัยจากทีมวิจัยเทคโนโลยีพลาสติก กลุ่มวิจัยเทคโนโลยีโพลิเมอร์ขั้นสูง ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ กล่าวและเสริมว่า “เราใช้แป้งมันสำปะหลังเป็นสารตั้งต้น โดยนำไปหลอมให้เป็นเม็ดพลาสติก แต่คุณสมบัติที่ได้ไม่เหมาะสมนำไปขึ้นรูปถุงพลาสติก จึงจำเป็นต้องเติมเม็ดพลาสติกชนิด TAPIOPLAST, PBAT, และ PLA เพื่อเพิ่มความเหนียว และนำไปขึ้นรูปเป็นถุงพลาสติกได้

เม็ดพลาสติกที่ผสมลงไปมีคุณสมบัติย่อยสลายได้ตามมาตรฐาน EN13432 ซึ่งเป็นมาตรฐานของวัสดุที่ย่อยสลายได้ กำหนดโดยสหภาพยุโรปสำหรับการผลิตสินค้าอุตสาหกรรม สำหรับประเทศไทยยังไม่มีการผลิตบรรจุภัณฑ์ย่อยสลายได้อย่างจริงจัง จึงได้เริ่มพัฒนาความร่วมมือกับผู้ประกอบการเพื่อพัฒนาถุงพลาสติกย่อยสลายได้ในเชิงพาณิชย์

ถุงพลาสติกย่อยสลายได้
เนื้อพลาสติกที่ขึ้นรูปจากการผสมแป้งมันสำปะหลังและเม็ดพลาสติกในอัตราส่วนที่เหมาะสม มีความเหนียว และยืดหยุ่น เหมาะแก่การใช้งานมากขึ้น

ถุงพลาสติกย่อยสลายได้ที่กำลังจะวางจำหน่ายนี้ นำไปใช้สำหรับขยะอินทรีย์ (Organic Waste) เท่านั้น เช่น เศษอาหารจากครัวเรือน เศษใบไม้ หรืออินทรียวัตถุต่างๆ” ดร.นพดล ยกตัวอย่างและอธิบายว่า “กระบวนการย่อยสลายจำเป็นต้องอาศัยจุลชีพ (microorganism) และต้องอยู่ในสภาพที่เหมาะสมคือต้องมีอากาศร่วมในกระบวนการย่อยสลาย

ระยะเวลาในการย่อยสลายนานเท่าไร

ถ้าอยู่ในสภาวะที่เหมาะสม คือมีอากาศ มีความชื้น และมีจุลชีพ กระบวนการย่อยสลายใช้เวลาประมาณ 3 – 4 เดือน แต่ถ้านำไปจำกัดไม่ถูกวิธี กระบวนการย่อยสลายอาจใช้เวลานานขึ้น

ถุงพลาสติกย่อยสลายได้
เศษอาหารที่เหลือทิ้งจากครัวเรือน
ถุงขยะย่อยสบายได้
สภาพของขยะหลังเวลาผ่านไปหนึ่งเดือน

ในระดับครัวเรือนสามารถใช้ถุงพลาสติกย่อยสลายได้ให้ถูกต้องได้อย่างไร

อันดับแรกคือ “การแยกขยะให้ถูกประเภท” ถ้าเราเอาถุงพลาสติกธรรมดามาทิ้งรวมกับเศษอาหาร ก็คงไม่ใช่เรื่องที่ถูกต้อง ถุงพลาสติกย่อยสลายได้ที่ผลิตมารุ่นนี้ ใช้สำหรับทิ้งขยะเศษอาหารและอินทรียว้ตถุ เท่านั้น

ถุงพลาสติกย่อยสลายได้
เศษอาหารที่เหลือทิ้งจากครัวเรือน

ในหลายๆ ประเทศประกาศบังคับใช้ถุงพลาสติกย่อยสลายได้เพื่อทิ้งเศษอาหารอย่างจริงจัง รวมถึงออกกฏและอัตราเปรียบเทียบปรับในกรณีที่ผู้ใช้ไม่ปฏิบัติตาม ในความเป็นจริง ต้องอาศัยหลายกลไก ทั้งผู้ใช้ระดับครัวเรือน ร้านค้าต่างๆ ต้องเกิดความเข้าใจก่อนว่า ถุงพลาสติกย่อยสลายได้นำไปใช้ในชีวิตประจำวันอย่างไร ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเรื่องการจัดการขยะมีความเข้าใจเรื่องนี้และปฏิบัติได้ถูกต้องหรือไม่ ต้องอาศัยหลายๆ ภาคส่วนในการผลักดันเรื่องนี้

ถุงพลาสติกย่อยสลายได้
ตัวอย่างถุงพลาสติกย่อยสลายได้ ที่มีจำหน่ายและการบังคับใช้ในต่างประเทศ

กำหนดการวางจำหน่าย และสถานที่จำหน่าย

กำหนดวางจำหน่ายถุงพลาสติกย่อยสลายได้ คาดว่าอยู่ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2020 แต่สถานที่วางจำหน่ายกำลังอยู่ระหว่างการทำข้อตกลงระหว่างบริษัทผู้ผลิตและร้านค้า คงทราบผลเร็วๆ นี้

สุดท้ายนี้ ทางทีมวิจัย MTEC มีแผนพัฒนาบรรจุภัณฑ์ย่อยสลายได้ อย่างไร

เรากำลังมองไปถึงผู้ใช้ที่หลากหลายมากขึ้น เช่น กลุ่มเกษตรกรและกลุ่มอุตสาหกรรมเกษตร ที่ต้องใช้พลาสติกเป็นบรรจุภัณฑ์ เรากำลังพัฒนาสูตรเม็ดพลาสติกที่เหมาะสมกับการใช้งานที่หลากหลายมากขึ้น เพื่อไปถึงกลุ่มผู้ใช้งานในวงกว้างขึ้นด้วย

นวัตกรรมถุงพลาสติกย่อยสลายได้ เป็นหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้บริโภค และเป็นการเริ่มต้นปรับตัวตามกระแสโลก ที่ทุกคนหันมาสนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ถุงพลาสติกย่อยสลายได้จะเป็นทางเลือกใหม่ แต่เราก็ต้องรู้จักบริโภคอย่างเหมาะสม พลาสติกควรนำมาใช้ซ้ำและมีการจัดการอย่างถูกวิธีและเหมาะสม

 


งานแถลงข่าว “นวัตกรรมถุงพลาสติกย่อยสลายได้ 100%”

ถุงพลาสติกย่อยสลายได้

เรื่องแนะนำ

รัฐนิวยอร์กเริ่มมีมาตรการงดใช้ถุงพลาสติกแล้ว

การแบนครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อลดปริมาณมลภาวะที่เกิดขึ้นจากการใช้ถุงพลาสติกเป็นจำนวนมาก แต่ทั้งนี้ก็ยังมีข้อยกเว้นอยู่เหมือนกัน

เราจะหยุดยั้งคลื่นขยะได้อย่างไร

พลาสติกชีวภาพ คือพลาสติกที่สามารถผลิตให้ย่อยสลายทางชีวภาพได้ แต่ยังไม่ใช่ทางออก คำตอบคือเรายังคงต้องรีไซเคิลให้มากขึ้นและลดการใช้พลาสติกลงให้มากต่างหาก เรียบเรียงจากข้อเขียนของ ลอรา ปาร์กเกอร์   เป็นเรื่องน่ายินดีหลังจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ของประเทศไทยได้ออกมาเปิดเผยว่า การใช้พลาสติกของคนไทยลดลงไปมากในรอบ 8 เดือนที่ผ่านมา (ณ เดือนเมษายน 2019) ซึ่งอยู่ที่จำนวนราว 1,300-1,500 ล้านใบ  ซึ่งเป็นผลมาจากการรณรงค์ลดการใช้ถุงพลาสติกในประเทศไทยที่ประสบความสำเร็จ โดยการ “ลดการใช้” และ “นำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle)” คือทางออกที่ดีที่สุด ดีมากกว่าเทคโนโลยีใดๆ ซึ่งมุ่งแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ พลาสติกชีวภาพ คืออีกหนึ่งทางออกหรือไม่?  ในโลกซึ่งอาจดูเหมือนท่วมท้นไปด้วยขยะพลาสติกที่ราวกับอยู่ไปชั่วนิรันดร์ พลาสติกที่ย่อยสลายทางชีวภาพได้คือทางออกใช่หรือไม่ อาจจะไม่ใช่ แม้แต่อุตสาหกรรมพลาสติกเองยังถกเถียงกันว่าคำว่า “เสื่อมทางชีวภาพ” (biodegradable)  หรือย่อยสลายทางชีวภาพ แปลว่าอะไรกันแน่ และพลาสติกบางชนิดที่ผลิตจากเชื้อเพลิงฟอสซิลสามารถย่อยสลายทางชีวภาพ  แต่พลาสติกที่ทำ จากพืช หรือ “พลาสติกชีวภาพ” (bioplastic) บางชนิดกลับไม่สามารถย่อยสลายทางชีวภาพได้ พลาสติกย่อยสลายทางชีวภาพมีใช้มาตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1980  และมีการทำตลาดในช่วงแรกโดยบอกเป็นนัยว่า ขยะเหล่านี้จะหายไปได้เองเมื่อนำไปทิ้ง ไม่ต่างจากใบไม้บนพื้นป่าที่ถูกเห็ดราและจุลชีพในดินย่อยสลาย ทว่า ในความเป็นจริงกลับไม่เป็นเช่นนั้น พลาสติกย่อยสลายทางชีวภาพไม่อาจทำ ได้ตามคำสัญญา เช่น ภายใต้สภาพแวดล้อมไร้ออกซิเจนและมืดมิดของบ่อขยะ หรือในน่านนํ้าเย็นเฉียบของมหาสมุทร […]

“ขยะอาหาร” ปัญหาใหญ่ที่ถูกมองข้าม

30% ของอาหารที่ผลิตได้บนโลกนี้ ไปไม่ถึงจานของคุณ แต่กลับลงเอยในหลุมฝังกลบแทน เรื่องนี้กลายเป็นปัญหาใหญ่ได้อย่างไร? อันที่จริงต้องขอบคุณวิวาทะข้าวเหนียวมะม่วง ที่ช่วยให้เราได้เรียนรู้ถึงความสำคัญของ "การกินให้หมด อย่าเหลือทิ้ง"

การห้ามใช้ถุงพลาสติกกำลังแพร่หลาย แต่มันได้ผลจริงหรือ?

คนเก็บขยะแบกถุงวัสดุที่รีไซเคิลได้ ในภูเขาขยะ Dandora กรุงไนโรบี อันเป็น 1 ใน 4 ภูเขาขยะที่ใหญ่และเป็นพิษมากที่สุดในแอฟริกา ภาพถ่ายโดย BENEDICTE DESRUS, SIPA via AP เคนยามีบทลงโทษการใช้ ถุงพลาสติก ที่รุนแรงที่สุดในโลก แต่ทางเลือกใหม่ๆ สำหรับผู้บริโภคกลับก่อให้เกิดปัญหาที่มากขึ้น ในนาคูรู ประเทศเคนยา ถุงพลาสติก หูหิ้วได้หายไปจากตลาด Wakulima เนื่องจากการห้ามใช้ถุงพลาสติกในประเทศก็จริง แต่มันกลับถูกแทนที่ด้วยถุงโพลีโพรพีลีน (Polypropelene) ซึ่งเป็นถุงพลาสติกอีกประเภท แต่ James Wakaiba นักกิจกรรมผู้เป็นตัวแทนของการรณรงค์ที่นำไปสู่การห้ามใช้ถุงพลาสติก กล่าวว่าการแบนที่ไม่สมบูรณ์แบบยังดีกว่าการไม่ทำอะไรเลย “โอเค ถุงพวกนี้ทำจากโพลีโพรพิลีนก็จริง แต่พวกมันถูกนำมาใช้ใหม่ได้ และไม่ได้เป็นถุงบางๆ ที่ปลิวได้ง่าย” เขากล่าว “สหประชาชาติ (UN) บอกว่าแค่ปีเดียว คนเคนยาก็ใช้ถุงพลาสติกในซูเปอร์มาร์เก็ตตั้ง 100 ล้านใบ แสดงว่าเราก็ประหยัดถุงไปได้ 100 ล้านใบแล้ว ผมคิดว่าความสำเร็จของเรื่องนี้มีประมานร้อยละ 80” ถุงพลาสติกซึ่งมักถูกมองว่าเป็นทั้งสินค้าขายดีที่สุดของโลกและเป็นสิ่งที่พบได้ทุกหนทุกแห่ง กลายเป็นหนึ่งในสินค้าที่ถูกห้ามใช้มากที่สุดในโลก จากข้อมูลของ UN […]