ท่องเที่ยวชุมชน : สัมผัสประสบการณ์การท่องเที่ยวที่ได้สัมผัสวิถีชีวิตชุมชนอย่างแท้จริง

ท่องเที่ยวชุมชน ที่บ้านบางหมาก จังหวัดชุมพร

ท่องเที่ยวชุมชน สัมผัสประสบการณ์ท้องถิ่น กินกาแฟ ดูลิง และชมเรือกสวน ในบรรยากาศชุมชนแดนใต้

หลังจากผ่านการนั่งหลังขดหลังแข็งบนรถตู้เป็นเวลา 6 ชั่วโมง จากกรุงเทพถึงชุมพร แดดยามบ่ายอาบไล้ไปทั่วผิวกายทันทีที่เราก้าวลงจากรถ “ฝนพึ่งหยุดตกเมื่อวันนี้เอง” เสียงจากพี่คม – คม ศรีราช เจ้าของที่พัก เอ่ยต้อนรับเมื่อพบกับเรา บรรยากาศสวนมะพร้าว สวนปาล์ม และสวนผลไม้ รายล้อมพื้นที่โรงแรมวิลล่า วาริช โรงแรมขนาด 14 ห้องพักในรูปแบบบ้านในสวน ที่ตั้งอยู่ในหมู่บ้านบางหมาก อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร เราเลือกมาพักที่นี่จากความนิยมของคะแนนรีวิวที่สูงลิ่วในเว็บไซต์จองที่พักชื่อดัง ฉันยังแอบถามตัวเองในใจว่า “โรงแรมเล็กๆ ในหมู่บ้านชนบท ได้รับคะแนนสูงขนาดนี้ได้อย่างไร” และอีกหนึ่งเหตุผลคือมาดูรูปแบบการจัดการ ท่องเที่ยวชุมชน

ท่องเที่ยวชุมชน, การท่องเที่ยว, เที่ยวชุมพร, บ้านบางหมาก, วิลล่า วาริช
แดดยามบ่ายสาดกระจายอาบถนนทางเข้าวิลล่า วาริช ที่พักที่มีจุดประสงค์เพื่อให้นักท่องเที่ยวมีประสบการณ์ร่วมกับคนในชุมชน

ก่อนหน้านี้ทั้งพี่คมและพี่แตง – นพรัตน์ ศรีราช ภรรยาของพี่คม เคยเป็นพนักงานบริษัทเอกชนขนาดใหญ่ในกรุงเทพ และเมื่อถึงวันที่ทั้งคู่มองเห็นช่องทางในการกลับบ้านเกิด จึงเกิดแนวความคิดในการสร้างที่พักขึ้น โดยตั้งใจให้เป็นที่พักสำหรับผู้ที่อยากสัมผัสประสบการณ์ร่วมกับชุมชนท้องถิ่น (Local experiences)

“ในช่วงแรก พี่เสนอแนวคิดที่พักแบบนี้กับคนในครอบครัว แต่ไม่มีใครสนับสนุนเราเลย” พี่คมเล่าด้วยสีหน้าเปื้อนยิ้ม “ทุกคนถามว่า ใครจะเข้ามาพักในหมู่บ้านเล็กๆ แบบนี้” แต่จากประสบการณ์ที่เคยเดินทางไปต่างประเทศหลายเมือง พี่คมจึงตั้งกลุ่มเป้าหมายของลูกค้าเป็นกลุ่มลูกค้าชาวยุโรป ที่มีความชื่นชอบประสบการณ์แบบเรียบง่าย ชอบการท่องเที่ยวที่ได้สัมผัสวิถีชีวิต และได้เรียนรู้ความเป็นอยู่ของคนพื้นถิ่น

วิลล่า วาริช, ท่องเที่ยวชุมชน
ห้องพักจำนวน 14 ห้อง กระจายอยู่บนพื้นที่ที่เคยเป็นสวนรกร้างมาก่อน

พี่คมและพี่แตงจึงวางแผนทำการประชาสัมพันธ์ออนไลน์เป็นหลัก นำโรงแรมเข้าสู่ระบบการจองที่พักออนไลน์กับเว็บไซต์ที่มีฐานผู้ชมเป็นชาวต่างชาติ และในช่วงเวลาที่โรมแรมเปิดบริการได้ไม่นาน ลูกค้ากลุ่มแรกที่เข้ามาพักก็เป็นกลุ่มเป้าหมายที่พี่คมตั้งใจไว้ กว่าร้อยละ 70 เป็นนักท่องเที่ยวชาวยุโรปที่เดินทางเข้ามาพักในวิลล่า วาริช พี่คมนำเสนอประสบการณ์ท้องถิ่นด้วยการแนะนำสถานที่โดยรอบบ้านบางหมาก ทั้งวัด ร้านอาหารท้องถิ่น สถานที่ฝึกลิง บ้านขนมไทย และแปลงเกษตรอินทรีย์

สำหรับผู้เข้าพัก พี่คมจัดเตรียมแผนที่และรถจักรยานไว้ให้บริการฟรี นักท่องเที่ยวสามารถปั่นจักรยานไปตามถนนในหมู่บ้าน ลัดเลาะทิวสวน ชมวิถีชีวิตของคนท้องถิ่น และหยุดพักตรงจุดใดก็ได้ ซึ่งก็ตรงกับความต้องการของกลุ่มลูกค้าที่เข้ามาพักในวิลล่า วาริช “เรามีวัตถุดิบในท้องถิ่นของเราอยู่แล้ว เพียงแค่เราไม่ได้สื่อสารออกไป” พี่คมบอกและเสริมว่า “ผมเห็นวิถีชีวิตของคนบางหมากมาตั้งแต่เด็ก ผมคิดว่าสิ่งเหล่านี้แปลงเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจได้” นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เดินทางมาจังหวัดชุมพร เพียงเพื่อเป็นทางผ่านไปสู่เกาะแก่งต่างๆ ในทะเลใต้ แต่พี่คมก็สามารถเปิดประสบการณ์ใหม่ให้กับนักท่องเที่ยวด้วยการนำเสนอสิ่งที่เป็นมาแต่เดิมอยู่แล้ว

ท่องเที่ยวชุมชน, วิลล่า วาริช, ชุมพร, บ้านบางหมาก
พื้นที่ในโรงแรมเป็นพื้นที่ที่สัตว์เลี้ยงสามารถหากินได้อย่างเสรี

“ถึงแม้จะไม่มีนักท่องเที่ยว วิถีชีวิตเหล่านี้ก็ยังดำเนินต่อไป ลิงยังขึ้นต้นมะพร้าว บ้านขนมไทยผลิตขนมส่งตลาดทุกวัน และแปลงเกษตรก็ส่งออกผลผลิตตามปกติ” พี่คมเล่าขณะพาเราเดินชมสวนเกษตรของพี่เขียว – มลิวัลย์ ชัยบุตร เจ้าของมะลิสปา และเกษตรกรผู้ทำการเกษตรอินทรีย์

ขณะเที่ยวชมจุดต่างๆ ในหมู่บ้าน ฉันรู้สึกถึงความเป็นชนบทที่ไร้การปรุงแต่ง แม้ที่ตั้งของหมู่บ้านจะอยู่ห่างจากเมืองเพียง 4 กิโลเมตร แต่ก็ยังซึมซับและรับรู้ได้ถึงวิถีชีวิตแบบท้องถิ่น นักท่องเที่ยวไม่ได้เลือกมาพักที่โรงแรม เพราะตัวโรงแรม แต่เพราะพื้นที่โดยรอบมีเสน่ห์ มีเรื่องราวให้เขานำกลับไปเล่าขาน “ผมแทบไม่ได้ลงทุนในส่วนอื่นนอกจากการสร้างที่พักขึ้นมา” พี่คมพลางพูดพลางเดินอยู่ในสถานที่ฝึกลิง “ชาวบ้านเขาทำเป็นกิจวัตรอยู่แล้ว พี่แค่แนะนำนักท่องเที่ยวว่า เรามีอะไรบ้าง”

เสียงจอแจของลิงกังตัวจ้อย กับภาพของชายหนุ่มวัยกลางคนรวมตัวกันทุกเย็นหลังเลิกงาน เพื่อฝึกฝนลิงของตนให้ขึ้นเก็บลูกมะพร้าว เป็นบรรยากาศที่หาชมได้ยาก ฉันเดินทางกลับมาที่พักเพื่อรอเวลาอาหารเย็น ระหว่างนั้น ฉันเลือกเดินไปเขียนความทรงจำครั้งนี้ที่ริมน้ำท่าตะเภา ซึ่งเป็นลำธารที่ไหลเลียบโรงแรม “เราไม่ได้เติบโตไปคนเดียว ชุมชนที่อยู่รอบๆ ก็โตไปพร้อมเราด้วย” ฉันนึกถึงคำของพี่คม “ตราบใดที่เรายังมีทรัพยากรเหล่านี้อยู่ พี่ก็เชื่อว่า บ้านบางหมากจะยังอยู่ได้ เพราะเราไม่ต้องพึ่งพาวัตถุดิบที่ต้องนำเข้าจากภายนอก”

แม่น้ำท่าตะเภา, การท่องเที่ยวชุมชน
ริมฝั่งน้ำท่าตะเภาที่อยู่ติดกับโรงแรมวิลล่า วาริช

ที่ริมฝั่ง ฉันนั่งมองผิวน้ำสีน้ำตาลเข้ม อันเป็นผลมาจากฝนที่ตกติดต่อกันหลายวัน และพลางนึกขึ้นได้ว่า สิ่งที่พี่คมทำคือการสร้างเครือข่ายที่แข็งแรงในชุมชน และอาศัยหลักความยั่งยืนในการประกอบธุรกิจ แนวคิดของพี่คมคือชูวัตถุดิบหลักในท้องถิ่น ซึ่งเป็นรากดั้งเดิมของบ้านบางหมาก ส่งผลให้ชุมชนและธุรกิจเติบโตอย่างยั่งยืน

กาแฟสด, การท่องเที่ยวชุมชน, วิลล่า วาริช
พี่คม – คม ศรีราช เจ้าของวิลล่า วาริช และผู้อยู่เบื้องหลังกลิ่นกาแฟยามเช้า

เช้าวันถัดมา กลิ่นกาแฟคั่วสดหอมมาแต่ไกล ฉันรีบเดินออกจากห้องพักไปถึงต้นทางของกลิ่นนั้น และก็พบพี่คมกำลังลงมือชงกาแฟสดให้แก่ลูกค้าด้วยตัวเอง เมล็ดกาแฟที่นำมาใช้ พี่คมบอกว่า ได้มาจากสวนของเกษตรกรคนหนึ่งผู้อยู่เบื้องหลังแชมป์บาริสต้าชาวไทย เขาสามารถสร้างกาแฟที่มีหลากหลายรสชาติ ตามรสนิยมของผู้บริโภค ฉันนั่งจิบกาแฟโรบัสต้าสีดำเข้ม แต่รสชาติกลับกลมกล่อมอย่างละมุน กลิ่นเบอร์รีอวลขึ้นจมูกหลังจากฉันกลืนกาแฟลงคอ สร้างอรรถรสในการดื่มกิน นี่คือหนึ่งผลิตภัณฑ์ที่พี่คมสนับสนุนวัตถุดิบในท้องถิ่น และเป็นการสื่อสารให้คนภายนอกได้รับรู้ว่า คนไทยสามารถปลูกกาแฟรสชาติดีระดับโลกได้

เรื่อง: ณภัทรดนัย
ภาพถ่าย: เอกรัตน์ ปัญญะธารา


ข้อมูลเพิ่มเติม:
เฟซบุ๊กแฟนเพจ วิลล่า วาริช
กลุ่มแปรรูปมะพร้าวสกัดเย็น มะลิสปา

ร่วมพบปะพูดคุยกับบุคคุลในเรื่องได้ที่งาน SB CHUMPHON ติตามรายละเอียดได้ที่  https://www.sustainablebrandsbkk.com/


เรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจ : ขนำน้อย หอยใหญ่ กิยหอย นอนขนำ

หอยนางรม, ขนำน้อยหอยใหญ่

เรื่องแนะนำ

งานสัมมนา “วิสาหกิจเพื่อสังคม : กลไกสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน”

บริษัท ซี เอ ซี จำกัด (C asean) ศูนย์กลางความเชื่อมโยงเครือข่ายการทำงานทุกภาคส่วนสู่การพัฒนาประเทศ เพื่อความยั่งยืนในระดับภูมิภาคอาเซียน ร่วมกับมูลนิธิสถาบันส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคมแห่งประเทศไทย และบริษัท ประชารัฐรักสามัคคี วิสาหกิจเพื่อสังคม (ประเทศไทย) จำกัด จัดสัมมนา “วิสาหกิจเพื่อสังคม: กลไกสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน” (Thailand Sustainability Forum 2019: Fostering Social Enterprises) เพื่อสร้างความตระหนักถึงการทำงานในรูปแบบวิหาสกิจเพื่อสังคม ให้กับสาธารณชนทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ ภายในงานได้รับเกียรติจาก คุณธานี ทองภักดี รองปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ขึ้นบรรยายในหัวข้อ “วิสาหกิจเพื่อสังคมกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของสหประชาชาติ” ที่ชี้ให้เห็นถึงบทบาทและความสำคัญของภาครัฐที่จำเป็นต้องสนับสนุนการดำเนินกิจกรรมของวิสาหกิจเพื่อชุมชน ในส่วนของการนำเสนอกรณีศึกษาได้รับเกียรติจากผู้นำศาสนาทั้งสามศาสนาในชุมชนกุฎีจีนประกอบด้วย พระพรหมบัณฑิต เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร มงชินญอร์ ดร. วิษณุ ธัญญอนันต์ รองเลขาธิการสภาประมุขบาทหลวงโรมันคาทอลิกแห่งประเทศไทย และอิหม่ามนาวิน สาสนกูล อิหม่ามมัสยิดกูวติลอิสลาม ที่ร่วมกันจัดตั้ง “วิสาหกิจเพื่อสังคมร่วมใจพัฒนาชุมชนกุฎีจีน” ซึ่งเป็นชุมชนเก่าแก่ที่มีความหลากหลายทาเชื้อชาติและวัฒนธรรม ถือเป็นชุมชนตัวอย่างด้านการบริหารจัดการชุมชนอัจฉริยะ (Smart Community) และเป็นชุมชนที่มีความยั่งยืน ตามเป้าหมายข้อที่ 11 ว่าด้วยเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ […]

Thailand Corporate Sustainability Symposium: แลกเปลี่ยนและเรียนรู้เรื่องความยั่งยืนจากผู้นำ

แนวคิด "การพัฒนาเพื่อความยั่งยืน" เป็นแนวคิดที่หลายองค์กรให้ความสนใจมากขึ้น แม้ว่าไอเดียเรื่องความยั่งยืนจะเกิดขึ้นมานานแล้ว

ขาลงของน้ำมัน ขาขึ้นของ พลังงานหมุนเวียน : COVID-19 กับผลต่อการใช้พลังงานโลก

พลังงานหมุนเวียน จะเป็นพลังงานที่ยืนหยัดท่ามกลางภาวะช็อกของพลังงานโลกในรอบ 70 ปีที่เกิดขึ้นเนื่องจากการระบาดของไวรัสโคโรนา ทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ (International Energy Agency : IEA) กล่าวว่าการแพร่ระบาดของไวรัส COVID-19 อาจเป็นสิ่งที่กำจัดความต้องการพลังงานฟอสซิลของโลก เนื่องจากมันเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดความต้องการพลังงานลดลงถึง 7 เท่า เมื่อเทียบกับตอนวิกฤติการเงินระดับโลก โดยการเพิ่มขึ้นของ พลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy) อย่างต่อเนื่อง ประกอบกับการลดลงของความต้องการพลังงานฟอสซิล หมายความว่าพลังงานไฟฟ้าสะอาดจะมีบทบาทมากที่สุดในระบบพลังงานโลกของปีนี้ และจะช่วยลดการเพิ่มขึ้นของการปล่อนคาร์บอนในระดับโลกในรอบทศวรรษ Fatih Birol ผู้อำนวยการบริหารของ IEA กล่าวว่า การลดลงของความต้องการในพลังงานหลัก (major fuels) นั้นน่าประหลาดใจมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซ โดยมีแต่พลังงานหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้นในช่วงที่การใช้ไฟฟ้าลดลงอย่างที่ไม่เคยพบเจอมาก่อน มีการคาดการณ์ว่าพลังงานหมุนเวียนจะเติบโตเพิ่มขึ้นร้อยละ 5 ในปีนี้ ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 30 ของความต้องการพลังงานไฟฟ้าของโลกที่ลดลง โดยการเติบโตของพลังงานหมุนเวียนท่ามกลางวิกฤตนี้อาจทำให้บริษัทพลังงานฟอสซิลเปลี่ยนเป้าหมายไปยังพลังงานสะอาดมากขึ้น Birol กล่าว แต่บรรดารัฐบาลต้องรวมเอานโยบายพลังงานสะอาดเป็นหัวใจหลักในแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจเพื่อการฟื้นฟูที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมด้วย “มันยังเร็วไปที่จะตัดสินถึงผลกระทบในระยะยาว” Birol กล่าวและเสริมว่า “แต่อุตสาหกรรมพลังงานที่อยู่มาได้ในวิกฤตนี้จะเปลี่ยนแปลงจากที่เคยเป็นอย่างยิ่ง” ความสำเร็จของพลังงานหมุนเวียนท่ามกลางความต้องการพลังงานที่ลดลงเกิดขึ้นจากหลายสาเหตุ ซึ่งรวมไปถึงต้นทุนการจัดการที่ต่ำ […]

เป็นคนใหม่ด้วยการจัดระเบียบบ้าน เพื่อลดขยะทุกประเภทในชีวิตแบบ มาริเอะ คนโดะ

ขณะที่ครอบครัวหนึ่งกำลัง “จัดระเบียบ” ภายในบ้าน พวกเขาพบว่ามีพลาสติกเหลือใช้จำนวนมาก ที่ถูกสะสมมาเป็นเวลานาน ซึ่งจริงๆ แล้วกองพลาสติกเหล่านี้สามารถตีมูลค่าเป็นเงินได้ Rachel Friend และครอบครัวของเธอ พบกับปัญหาในการจัดสิ่งของระเกะระกะในบ้าน ทั้งสามีและลูกทั้งสองถือเป็นสิ่งวิเศษในชีวิตของเธอ มีเพียงบางครั้งที่เธอรู้สึกว่ามันช่างดูวุ่นวายและหยุ่งเหยิงไปหมด เธอมองหาคนที่จะช่วยจัดการกับเรื่องการจัดระเบียบ ดูแลเด็กและทำงานบ้าน ดังนั้นพวกเขาจึงเรียกผู้เชี่ยวชาญที่มีชื่อเสียงระดับโลกอย่าง มาริเอะ คนโดะ ซึ่งเรื่องราวชีวิตของเธอได้ถูกหยิบยกมาทำซีรีย์สารคดีการเดินทางของเธอ ที่ฉายบนรายการโทรทัศน์ ชื่อว่า “จัดบ้านเปลี่ยนชีวิตกับ มาริเอะ คนโดะ” (Tidying Up with Marie Kondo) ที่เผยแพร่ทางช่องทางอินเทอร์เน็ตเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา สาวชาวญี่ปุ่น มาริเอะ คนโดะ ได้ช่วยคนทั่วโลกในเรื่องการกำจัดสิ่งของไม่จำเป็นออกจากบ้านและชีวิตของพวกเขา เมื่อปี 2014 หนังสือ ชีวิตดีขึ้นทุกๆ ด้านด้วยการจัดบ้านเพียงครั้งเดียว (The life-changing magic of tidying up) ของเธอมียอดขายมากกว่า 1.5 ล้านเล่ม และรายการทีวีของเธอมีจำนวนผู้ชมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ครอบครัวและเพื่อนของเธอที่อาศัยอยู่ในลอสแองเจลิส ได้เล่าเรื่องราวมากมายในชีวิตของพวกเขา “นี่คือประสบการณ์ของการเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริง สิ่งนี้ทำให้พวกเรามีสติมากขึ้นเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ ในชีวิต” เธอกล่าว […]