มรดกโลกอิหร่าน ที่อาจสูญเสียในความขัดแย้งกับสหรัฐ - National Geographic Thailand

มรดกโลกอิหร่านที่อาจสูญเสียในความขัดแย้งอิหร่าน-สหรัฐ

เนื่องจากความตึงเครียดที่ระหว่างสหรัฐอเมริกากับอิหร่าน แหล่ง มรดกโลกอิหร่าน ของวัฒนธรรมจักรวรรดิเปอร์เซียที่ขึ้นชื่อเหล่านี้อาจถูกทำลายไปด้วย

จากพระราชวังเปอร์เซียที่แผ่ขยายไพศาลไปจนถึงศาสนสถานที่มีสถาปัตยกรรมละเอียดอ่อนโดดเด่น อิหร่านเป็นที่ตั้งของแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมขององค์การยูเนสโกถึง 22 แห่ง รวมถึงสถานที่ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญระดับโลกนับร้อยแห่ง ซากเมืองหลวงเก่าปาซาร์กาดีและเปอร์เซโปลิส (Pasargadae and Persepolis) ยังคงแสดงออกถึงอำนาจจากหลากเชื้อชาติของมหาจักรวรรดิที่เป็นผู้สร้าง และนวัตกรรมด้านโครงสร้างพื้นฐานทำให้เมืองกลางทะเลทรายของประเทศยังคงมีน้ำใช้จนถึงทุกวันนี้ ผู้แสวงบุญนับล้านคนยังคงหลั่งไหลไปเยือนอนุสาวรีย์ของศาสนาอิสลามนิกายชีอะฮ์ และยังมีเมืองของอิหร่านอีกมากมายที่ได้รับการขึ้นทะเบียนด้านความสำคัญทางประวัติศาสตร์ขององค์การยูเนสโก

นั่นเป็นเหตุผลว่า การที่นายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ได้โพสต์ข้อความลงบัญชีทวิตเตอร์เตือนว่าสหรัฐฯจะพุ่งเป้าการโจมตีไปที่แหล่งมรดกโลกของอิหร่าน จึงได้รับเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรง

มรดกโลกทางวัฒนธรรมได้รับการปกป้องตามอนุสัญญาปี 1954 เพื่อคุ้มครองทรัพย์สินวัฒนธรรมในกรณีการขัดแย้งกันด้วยอาวุธ (1954 Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict) และอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองมรดกโลกทางวัฒนธรรมและทางธรรมชาติปี 1972 (1972 Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage) โดยทั้งสหรัฐฯและอิหร่านต่างลงนามในอนุสัญญาสองฉบับนี้

เมืองโบราณปาซาร์กาดีและเปอร์เซโปลิส ซึ่งมีคุณค่ามากที่สุดของอิหร่าน เป็นศูนย์กลางจักรวรรดิเปอร์เซียโบราณ และเป็นสถานที่แสดงออกถึงวิสัยทัศน์และศิลปะของบรรดาสถาปนิก ยังคงมีชื่อก้องมานานกว่า 2,000 ปีให้หลัง นครยาซิดและชูสตาร์ (Yazd and Shustar) คือประจักษ์พยานแห่งนวัตกรรมของวิศวกรยุคโบราณที่ใช้พลังจากน้ำเพื่อรักษาพื้นที่ต้นไม้ของเมืองมาเป็นเวลานับพันปี และมีอนุสรณ์สถานทางศาสนามากมาย นับตั้งแต่มัสยิดวันศุกร์แห่งเมืองอิสฟาฮานที่มีรายละเอียดการตกแต่งอันวิจิตรบรรจง ไปจนถึงพื้นที่ของศาสนสถาน Sheikh Safi al-Din และอารามนักบุญ Thaddeus ซึ่งเป็นหลักฐานแสดงถึงความหลากหลายที่แบ่งบานใจกลางภูมิภาคเอเชียตะวันตก

เหตุผลที่มรดกทางวัฒนธรรมควรได้รับการปกป้องอย่างยิ่งในช่วงสงคราม เนื่องจากศิลปวัตถุและอนุสรณ์สถานต่างๆเหล่านี้สะท้อนคุณค่าของชุมชนหรือวัฒนธรรมที่ให้ความรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน รวมไปถึงการแสดงออกถึงความต่อเนื่องของมรดกทางวัฒนธรรม ดังนั้น การทำลายสถานที่เหล่านี้ก็คือการลบล้างอัตลักษณ์ของมนุษย์นั่นเอง

มรดกโลกอิหร่าน, อิหร่าน, มรดกโลก, เที่ยวอิหร่าน
เมืองยาซิด (Yzad) ของอิหร่านที่เป็นบ้านของผู้คนราวห้าแสนคนและได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโกเมื่อปี 2017 ได้รับการยอมรับในด้านมรดกทางสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น ภาพถ่ายโดย RICHARD I’ANSON, GETTY IMAGES
มรดกโลกอิหร่าน, เสาวิหาร, เที่ยวอิหร่าน
เสาวิหารของพระราชวังอายุ 2,500 ปี ตั้งตระหง่านที่เมืองเปอร์เซโปลิส เมืองหลวงยุคโบราณของจักรวรรดิเปอร์เซียซึ่งสร้างขึ้นโดยพระเจ้าดาริอัสที่ 1 หรือพระเจ้าดาริอัสมหาราช (Darius The Great) ภาพถ่ายโดย DEAGOSTINI/ GETTY IMAGES
มรดกโลกอิหร่าน, ผู้หญิงมุสลิม, เที่ยวอิหร่าน, อิหร่าน
หญิงมุสลิมชาวอิหร่านเข้าชม Qara Kelisa หรือโบสถ์ดำ (Black Church) มรดกโลกของยูเนสโกในเมือง Chaldran ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอิหร่าน ซึ่งเป็นที่รู้จักในอีกชื่อหนึ่งว่าอารามนักบุญ Thaddeus อารามหนึ่งในสามแห่งของชาวอาร์เมเนียในอิหร่านที่เป็นมรดกโลก ภาพถ่ายโดย HASAN SARBAKHSHIAN, AP
มรดกโลกอิหร่าน, เที่ยวอิหร่าน, มัสยิดวันศุกร์, อิหร่าน
มัสยิดวันศุกร์ (Friday Mosque) ที่มีการตกแต่งอย่างวิจิตร ชี้เส้นทางผู้ศรัทธาไปยังนครเมกกะ มัสยิดที่เก่าแก่ที่สุดในอิหร่านแห่งนี้แสดงถึงสถาปัตยกรรมที่มีอายุ 1,200 ปีของอิหร่าน ภาพถ่ายโดย ERIC LAFFORGUE, BRIDGEMAN IMAGES
มรดกโลกอิหร่าน, เที่ยวอิหร่าน, อิหร่าน
ผู้ศรัทธารวมตัวกันที่ลานกว้างของศาสนสถานฟาติมา มาซุเมห์ (Fatima Masumeh Shrine) ในเมืองกอม ซึ่งสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 9 ศาสนสถานแห่งนี้ถือว่าเป็นอนุสรณ์สถานที่สำคัญของศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ ภาพถ่ายโดย KONRAD ZELAZOWSKI, GETTY IMAGES
มรดกโลกอิหร่าน, เที่ยวอิหร่าน, อิหร่าน, ป้อมปราการเมืองแบม
ป้อมปราการแห่งเมืองแบม (The citadel of Bam) ที่ตั้งอยู่ทางด้านตะวันออกเฉียงใต้ของอิหร่าน ทำหน้าที่เฝ้ายามเมืองมาเป็นเวลากว่า 2,500 ปี และรุ่งเรืองมากในยุคกลางเมื่อเมืองแบมทำหน้าที่เป็นจุดแลกเปลี่ยนการค้าที่สำคัญบนเส้นทางสายไหม แต่มรดกโลกแห่งนี้ได้รับความเสียหายอย่างรุนแรงจากเหตุแผ่นดินไหวในปี 2003 ภาพถ่ายโดย ERIC LAFFORGUE, BRIDGEMAN IMAGES
มรดกโลกอิหร่าน, เที่ยวอิหร่าน, อิหร่าน
ทางเข้าประตูเป็นสิ่งที่ยังหลงเหลืออยู่ของพระราชวังพระเจ้าดาริอัส ภาพถ่ายโดย SIMON NORFOLK, NAT GEO IMAGE COLLECTION
มรดกโลกอิหร่าน, เที่ยวอิหร่าน, อิหร่าน
สุสานของพระเจ้าไซรัสที่ 2 แห่งเปอร์เซีย หรือพระเจ้าไซรัสมหาราช ผู้ขึ้นครองราชย์ในช่วง 559 – 530 ปีก่อนคริสตกาล ตั้งตระหง่านเหนือเมืองปาซาร์กาดี แหล่งมรดกโลกที่มีอาณาเขตกว่า 1.6 ตารางกิโลเมตร ประกอบไปด้วยพระราชวังและพื้นที่ส่วนที่ยังเหลืออยู่ ภาพถ่ายโดย STEFAN AUTH, BRIDGEMAN IMAGES

เรื่อง KRISTIN ROMEY 


อ่านเพิ่มเติม เคล็ดลับถ่ายภาพ : 10 จุดหมายปลายทางในฝันทั่วโลก

เคล็ดลับถ่ายภาพ

เรื่องแนะนำ

การท่องเที่ยวช่วยให้เราเข้าใจวัฒนธรรมและผู้อื่นได้มากขึ้นจริงหรือ

ในขณะที่นักวิจัยกล่าวว่าการท่องเที่ยวส่งผลต่อวิถีประสาท (neural pathways) ของสมอง แต่การเห็นอกเห็นใจผู้อื่นอย่างแท้จริง (จากการท่องเที่ยว) ยังคงเป็นสิ่งที่ยากจะอธิบาย ความเห็นอกเห็นใจ (empathy) โดยปกติมักถูกนิยามว่าเป็น “การเอาใจเขามาใส่ใจเรา” หรือ “การรู้สึกถึงสภาวะอารมณ์ของผู้อื่น” มันเป็นเครื่องมือทางสังคมที่สำคัญที่สามรถสร้างสะพานทางสังคมโดยการส่งเสริมการแบ่งปันประสบการณ์จนก่อให้เกิดพฤติกรรมความเห็นอกเห็นใจได้ในที่สุด ทว่า คนเราสามารถเรียนรู้ความเห็นอกเห็นใจได้หรือไม่ และการท่องเที่ยวสามารถมีส่วนช่วยการเรียนรู้นี้ได้หรือไม่ คำตอบนั้นซับซ้อน “การวิจัยแสดงให้เห็นว่าความเห็นอกเห็นใจไม่ได้มีมาตั้งแต่กำเนิด แต่สามารถสอนกันได้” นักจิตบำบัด F. Diane Barth ได้เขียนไว้ในวารสาร Psychology Today หลายงานวิจัยในอดีตบ่งชี้ว่าความเห็นอกเห็นใจเป็นคุณลักษณะที่ไม่สามารถสอนกันได้ แต่งานวิจัยเมื่อปี 2017 ได้แนะว่า “ความสามารถทางประสาทวิทยา” ที่เกี่ยวกับความเห็นอกเห็นใจนั้นเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน แต่สามารถสอนกันได้ภายใต้สถานการณ์อันเหมาะสม ไม่ว่าการได้เห็นโลกจะสามารถเปิดใจนักท่องเที่ยว จนทำให้นักท่องเที่ยวมีความเห็นอกเห็นใจมากขึ้นได้จริงหรือไม่ สิ่งนี้ก็ยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ ในปี 2018 Harris Poll ได้ทำการสำรวจนักท่องเที่ยวเชิงธุรกิจ (business travelers) ราว 1,300 คน ร้อยละ 87 กล่าวว่า การท่องเที่ยวเชิงธุรกิจช่วยให้พวกเขามีความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่นมากขึ้น และในการศึกษาเมื่อปี 2010 Adam Galinsky […]

นั่ง รถไฟเกาหลีเหนือ สู่พื้นที่ชนบท

นั่งบนเส้นทาง รถไฟเกาหลีเหนือ ในชนบท ที่น้อยคนสามารถเข้าถึง ช่วงทศวรรษที่ 1960 เมื่อครั้งมาร์ก โดแรนยังเป็นเด็กชายชาวอังกฤษ เขารู้สึกตื่นตากับหัวรถจักรไอน้ำ ในปี 1978 เขาเดินทางไปยังเยอรมนีตะวันออก เพื่อไล่ตามรถจักรไอน้ำใน ‘ดินแดนต้องห้าม’ ของยุคสมัยนั้น กว่า 40 ปีให้หลัง แรงบันดาลใจนี้ได้พาเขามาที่เกาหลีเหนือ เพื่อนั่ง รถไฟเกาหลีเหนือ โดยในปี 2016 เขานั่งรถไฟสายมอสโก-อูลานบาตอร์-ปักกิ่ง ข้ามจากไซบีเรียและมองโกเลียสู่กรุงเปียงยาง และในเดือนกันยายน 2018 เขากับกลุ่มทัวร์ได้เดินทางจากกรุงเปียงยางไปยังเมืองราซ็อน ที่ตั้งอยู่ใกล้ชายแดนจีนและรัสเซียที่ต้องเดินทางผ่านพื้นที่ชนบทมากมาย โดยปกติแล้ว ชาวต่างชาติไม่ได้รับอนุญาตให้เดินทางออกนอกกรุงเปียงยาง แต่ด้วยบริการจากบริษัททัวร์ที่ได้รับอนุญาตจากทางการเกาหลีเหนือ ทริปการท่องเที่ยวชนบทด้วยรถไฟเกาหลีเหนือจึงเกิดขึ้นได้ ที่สถานีราซ็อนนี้ ผู้โดยสารสามารถเดินทางต่อไปยังรัสเซียหรือข้ามไปที่ประเทศจีนได้ เรื่อง SOO YOUN ภาพถ่าย DAVIDE MONTELEONE อ่านเพิ่มเติม ภาพชีวิตที่แทบไม่ต่างในเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้

การเดินทาง และท่องเที่ยว เป็นสิ่งจำเป็น

ทำไม การเดินทาง ท่องเที่ยวจึงควรพิจารณาให้เป็นกิจกรรมสำคัญในชีวิตมนุษย์ การเดินทาง ไม่ใช่เรื่องของเหตุและผล แต่มันอยู่ในพันธุกรรมของเรา นี่คือเหตุผลที่คุณควรเริ่มวางแผนการเดินทางตั้งแต่ตอนนี้ เรื่อง ERIC WEINER เมื่อเร็วๆ นี้ ผมเพิ่งนำหนังสือเดินทางไปใช้งานจริง ผมใช้มันเป็นที่รองแก้ว และปรับระดับขาโต๊ะที่โคลงเคลง และยังเป็นของเล่นชิ้นเยี่ยมของแมว ยินดีต้อนรับสู่การระบาดของความผิดหวัง แผนการเดินทางทั้งหมดถูกยกเลิก หรือที่ยังไม่ได้วางแผนก็ถูกยกเลิก การรวมตัวของครอบครัว การศึกษาในต่างประเทศ การพักผ่อนที่ชายหาด ทั้งหมดอันตรธาน มันไม่ใช่เรื่องธรรมชาติของมนุษย์ที่ต้องอยู่ในภาวะเช่นนี้ การเดินทางอยู่ในยีนของเรา เกือบตลอดเวลาที่สายพันธุ์ของเราดำรงอยู่ “เราอาศัยอยู่ในฐานะนักล่าสัตว์เร่ร่อนที่ เคลื่อนย้ายที่อยู่อาศัยไปเป็นกลุ่มเล็กๆ ประมาณ 150 คนหรือน้อยกว่านั้น” คริสโตเฟอร์ ไรอัน เขียนไว้ในหนังสือ Civilized to Death ว่า เพราะมันมีประโยชน์ “การย้ายถิ่นไปยังดินแดนใกล้เคียงเป็นทางเลือกหนึ่ง เพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้ง หรือการเปลี่ยนแปลงในสังคม” ไรอันกล่าว โรเบิร์ต หลุยส์ สตีเฟนสัน กล่าวอย่างกระชับว่า: “เรื่องสำคัญคือการย้ายถิ่น” จะเป็นอย่างไรหากเราไม่สามารถเคลื่อนที่ได้ จะเกิดอะไรขึ้นถ้าเราไม่สามารถล่าหรือรวบรวมทรัพยากรได้  นักท่องเที่ยวต้องทำอะไร มีหลายวิธีที่จะตอบคำถามนั้น แต่ “ความสิ้นหวัง” ไม่ใช่หนึ่งในนั้น […]

เอเวอเรสต์มาราธอน รายการวิ่งบนเส้นทางที่สูงที่สุดในโลก

ช่วงปลายเดือนพฤษภาคมของทุกปี นักวิ่งเทรลจากทั่วโลกมารวมตัวกันในรายการ เอเวอเรสต์มาราธอน วันที่ 29 พฤษภาคม 1953 เป็นวันที่ Tenzing Norgay Sherpa และ Sir Edmund Hillary มนุษย์คู่แรกที่พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ได้สำเร็จ และในวันเดียวกันของทุกปี เพื่อเป็นการรำลึกถึงผู้พิชิตทั้งสองคนจึงเกิดรายการวิ่ง Tenzing Hillary Everest Marathon หรือที่รู้จักโดยทั่วไปในนาม เอเวอเรสต์มาราธอน เพื่อรำลึกถึงความกล้าหาญและความสำเร็จนี้ โดยในปี 2019 เป็นการจัดการแข่งขันครั้งที่ 17 และมีคนไทยเข้าร่วมการแข่งขันเพียงคนเดียว รายละเอียด Everest Marathon คุณพิพัฒน์ ละเอียดอ่อน ชาวไทยเพียงคนเดียวที่ร่วมรายการวิ่งเอเวอเรสต์มาราธอนในปีนี้ เล่าว่า ผู้เข้าแข่งขันทุกคนต้องเดินขึ้นไปยังจุดปล่อยตัวบนเอเวอเรสต์เบสแคมป์ ที่ความสูงประมาณ 5,300 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล ซึ่งนับเป็นเสน่ห์ของรายการนี้ ที่ผ่านมามีคนไทยเข้าร่วมรายการเพียง 1-2 คน สภาพภูมิประเทศและสภาพภูมิอากาศที่สุดขั้วเป็นสิ่งท้าทายนักวิ่งทุกคน ที่ผ่านมานักวิ่งจากนานาชาติไม่เคยชนะคนท้องถิ่นหรือเชอร์ปาได้เลย ทางผู้จัดงานจึงแบ่งประเภทการแข่งขันเป็นรุ่นคนท้องถิ่น และรุ่นนานาชาติ ในปีนี้มีนักวิ่งจากทั่วโลกเข้าร่วมประมาณ 140 คน และคนเนปาลประมาณ 60-70 คน วันที่ […]